T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/28 Esas
KARAR NO: 2023/824
DAVA: Kayıp Çek İstirdatı
DAVA TARİHİ: 12/01/2023
KARAR TARİHİ: 18/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacı şirket dava dışı ... ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı şirket bu ticari ilişki kapsamında dava konusu "... Ltd Şti firmasının keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş.' nin 22.12.2022 tarihli, ... nolu ve 157.117,00-TL bedelli çeki" dava dışı ... Kargo firmasıyla ... firmasına gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiği, İlgili kargo firmasına yargılamaya konu çek 18.11.2022 tarihinde ... kargo numarası ile teslim edildiği, fakat kargo yoluyla ... firmasına gönderilen çek, ... firmasına teslim edilmediği, davacı şirket tarafından çekin akıbeti araştırılırken dava dışı ... Kargo' nun çeki (kargoyu) birim içerisinde kaybettiğinin öğrenildiği, Zayi olan çekin 3.kişilerin eline geçmesi, cirolanarak piyasaya dağıtılması vb yaşanmaması için tarafımızca ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasıyla çek iptal davası açıldığı, açılan davada %15 (23.567,55 TL) banka teminat mektubu veya nakit teminat verildiğinde çeklerin ödenmemesi için ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, söz konusu teminat yatırıldığı, çekin ödenmemesi yönünde ... Bankasına müzekkere yazıldığı, kayıp çeke ilişkin ilan sürecinin tamamlanmasının beklendiği, hal böyle iken dava konusu kayıp çek ... firması tarafından .... İcra Müdürlüğü' nün 2023/... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konulduğu, davalı yan çeki bankaya ibraz ettiğinde çekle ilgili ödeme yasağı kararı olduğunu öğrendiği, Takibin yargılamanın sonuna kadar durdurulmasına, davanın kabulü ile dava konusu "... Ltd Şti firmasının keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş.' nin 22.12.2022 tarihli, ... nolu ve 157.117,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve davacıya iadesine, çek bedelinin alacaklı tarafından tahsil edilmiş olması halinde ise çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi istirdat davalarında davacının ilk önce çekin rızası dışında elinden çıktığını ispat etmesi gerektiği, davacı çekte lehtar konumunda olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığı, kargo belgeleri incelendiğinde kaybolduğu/çalındığı söylenen kargo poşeti içinde dava konusu çekin bulunduğuna dair hiçbir beyanının olmadığının görüleceği, davacı çeki kargoya vermemiş ve çeki ödemekten kaçmak için böyle bir yola başvurmuş olabileceği, Davalı dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... şirketinden aldığı, çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedelini tahsil edemediği ve bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşadığı, hatta çeki kendisine veren ... şirketi ve yetkilisi hakkında Suç duyurusunda dahi bulunmuş olup soruşturma ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... nolu dosyasıyla devam ettiği, yani davalı somut olayda hiçbir kötü niyeti bulunmayıp bizzat suçun Mağduru olduğu, zaten davacıda davalının kötü niyetli olduğuna dair somut hiçbir delil sunamadığı, bu nedenle TTK 792 şartlarının oluşmadığı, Davacının çekin iptali için dava açtığını ve çekle ilgili ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de; çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi müvekkilin kötü niyetli olduğunu da göstermediği, Davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
-03/08/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle; Dava dışı ... Kargo yazısından kendilcrine teslim edildiği ihtilafsız olan kargo ile ilgili gönderici olan davacı şirkete gerekli ve tatmin edici bir cevabın bile verilmediğinin görüldüğü, ....Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas nolu dosyada dava konusu çek ile ilgili 08.12.2022 tarihinde elinde bulunduranların üç ay içinde mahkemeye ibraz etmeleri ile ilgili ilan edilmesi için ...ne yazı yazıldığı, Davalı şirketin 2022 yılı yevmiye defter kapanış noter onayı sunulmadığından 2022 yılı defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olmadığı, Dava konusu çek davalı şirket tarafından 08.12.2022 tarih 55 nolu kendi tahsilat makbuzu ile dava dışı ... A.Ş. den tahsil edildiği, tahsil edilen çekin 08.12.2022 tarih 13 nolu yevmiye maddesiyle ...Hesabına Borç ve ... Hesabına Alacak olarak 157.117,00 TL olarak kayıt edildiği, fakat 28.12.2022 tarihinde çek ibraz edildiği ... Bankası ... Şubesi tarafından "TC ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.12.2022 tarih 2022/... esas sayılı kararına istinaden çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamamıştır" yazılı olduğundan çekin davalı firmaya iade edildiği, fakat davalı firma tarafından muhasebe kayıtlarında iade edilen çek ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığının görüldüğü, Davalı şirketin ....Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas nolu dosyasında verilen 08.12.2022 tarihli dava konusu çek ile ilgili elinde bulunduranların üç ay içinde mahkemeye ibraz edilmesi kararı varken 08.12.2022 tarihinde dava konusu çeki kendi tahsilat makbuzu ile aldığı, dava dosyasında mevcut dilekçelerde var olan iletişim bilgilerinden evraklar istenildiğini, tarih ve fatura numaralarında dikkat çeken ilk fatura tarihinin 01.12.2022 olması ve takip eden beş adet faturanın da sıra numaralarının birbirini takip etmesinden dolayı, Mahkeme tarafından özellikle sevk irsaliyelerinin yada taşıma irsaliyelerinin dava dosyasına sunulmasının sağlanması halinde faturaların gerçek bir işleme ait olup olmadığının tespitinin yapılabileceği, Türk Ticaret Kanunu'nun md. 21 fıkra 1 hükmündeki ifadeden de anlaşılacağı üzere faturadan söz edilebilmesi için, taraflar arasında daha önceden kurulmuş bir sözleşmesel ilişkinin bulunması gereklidir. Fatura sözleşmenin yapılması değil, yerine getirilmesi safhası ile ilgili bir ticari belgedir. Bu bakımdan fatura sözleşmenin şartlarını tespit eden değil, tespit edilmiş olan şartların bir kısmını gösteren ve bunları belirli şartlarla belgeleyen bir vesikadır. dolayısıyla malın gerçek anlamda satılmış yada hizmetin verilmiş olması halinde bu hükme göre fatura bir ispat vasıtası olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, ... Bankası A.Ş. ... çek nolu 22.12.2022 keşide tarihli 157.117,00-TL miktarlı çekin davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, çekin kargo firmasına teslim edildiğinin ve kargo aşamasında kaybolduğunun ihtilafsız olduğu, davalının ticari defter ve belgelerini mahkemeye sunmadığı, Uyap sisteminde yapılan araştırmada davalı hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu ettiği, bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile dava konusu ... LTD. ŞTİ'nin keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş, nin 22/12/2022 tarihli, ... nolu ve 157.117,00-TL bedelli çekin DAVALIDAN İSTİRDADI İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 2.683,17-TL' nin 10.732,66-TL nispi karar harcından mahsubu ile kalan 8.049,49-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 25.138,72-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.863,07-TL ilk gider ve 86,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.749,07-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/10/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*