T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/375 Esas
KARAR NO: 2024/474
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2023
KARAR TARİHİ: 17/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; ... Bankası ... Ticari Şubesi ne ait, ... çek numaralı Keşidecisi ... Anonim Şirketi olan. Lehtarı ... A.Ş., Keşide tarihi 29/04/2023,Keşide yeri Ankara olan 492.540.00 TL bedelli çekin lehtar elindeyken kaybolduğunu ,davaya Konu Çekin Kaybolması Üzerine Davalı ... Metal İle Müvekkil Şirket Arasında Protokol İmzalanmış Olup Protokol Gereği Müvekkil Şirket Tarafından Yeni bir Çek Verildiğini, davalı şirket tarafından davaya konu çekin kaybedildiğinin müvekkil şirkete bildirilmesi ve ödeme yasağı kararının iletilmesi üzerine müvekkil şirket ile davalı ... arasında 06/01/2023 tarihli protokol düzenlendiğini, Ardından bahsi geçen çek 02/05/2023 tarihinde Davalı ... A.Ş. tarafından bankaya ibraz edilmiş olup çek bedeli ödendiğini, Davalı ... Tarafından Kaybedilen Takibe Konu Çek davalı ... A.Ş. Tarafından .... İcra Müdürlüğü 'niin 2023/20/... Esas Sayılı Dosyasından Haksız Olarak Takibe Konulduğunu, müvekkil şirketin takibe konu çek uyarınca davalı ... 'e olan 492.450.00 TL 'lik borcunun taraflar arasında düzenlenen 06/01/2023 tarihli protokol gereğince kaybolan takibe konu çek yerine verilen ... Siteler Şubesi 'ne Ait, ... Çek Seri Numaralı ve 492.540.00 TL Bedelli Çek 'in 02/05/2023 tarihinde ödenmesi ile sona erdiğini, Davalı ... A.Ş. Tarafından Takibe Konu Çek Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilip Ciro Silsilesinde Kopukluk Bulunduğunu, Davalı ... ve sonrasında ciro zincirinde yer alan şirketler arasında Ticari İlişki Bulunmadığını, Nitekim takibe konu çekte ... Metal tarafından çek cirolanarak takip borçlusu ... Ltd. Şti. 'ye verilmiş olarak görülmekte ise de davalı ... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkil aleyhine devam eden takibin teminatsız olarak dava sonuna kadar durdurulması için İHTİYATİ TEDBİR KARARİ verilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise .... İcra Müdürlüğü 'nün 2023/20/... Esas Sayılı takip dosyasına müvekkil şirket tarafından yatırılacak bedelin dava sonuna kadar alacaklılara ödenmemesi için İİK madde 72/3 uyarınca ihtiya ti tedbir kararı verilmesine, davanın KABULÜNE, Müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, alacaklı çeki icra takibine koymakta haksız ve kötü niyeti i olduğu açık olduğundan ıık madde 72/5 hükmü uyarınca müvekkil lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ; takibe dayanak T.C. ... Bankası A.Ş. 'ye ait ... seri numaralı, 29.04.2023 vade tarihli, 492.540,00 TL bedelli çek, müvekkil şirket yetkili hamilken çalındığını ve müvekkil şirket adına sahte imza ve kaşe ile cirolandığını, bahsi geçen çekin içinde bulunduğu kargo gönderisi müvekkil şirkete ulaştığında kargo poşetinin ağzı yırtılıp bantlanmış olduğu ve içinin boş olduğu anlaşıldığı, Müvekkil şirket merkezine gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildikten sonra icra takibine konu çek çalınmış olup işbu husus kargo tutanakları ile de sabit olduğunu, Diğer davalı şirketin kötü niyetli ya da ağır kusurlu hareket ederek dava konusu çalıntı ve sahte ciro/lar barındıran çeki ele geçirmiş olup ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının ödeme yasağı kararma ve ticaret sicilde yapılan ilanlara rağmen müvekkil şirket adına sahte kaşe ve imza ile ciroladığını ve çalıntı çeke ilişkin icra takibi başlatıldığını, Takibe konu çekin istirdadı ve diğer davalıya borçlu bulunmadığımıza dair diğer davalı şirkete ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, Müvekkil şirket adına sahte olarak oluşturulmuş ciroda bulunan imza, müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, Müvekkil şirketin çekin arkasında ciranta olarak bulunan şirketlerle hiçbir ticari ya da hukuki ilişkisi bulunmamakta olup müvekkil şirketin, başta takip başlatan diğer davalı firma olmak üzere çekte cirosu bulunan şirketlerin hiçbirine borcu da bulunmadığını, izah olunan nedenlerle, cevaplarımızın kabulü ile delillerimizin celbine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan diğer davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... TİC. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, Davacı Taşptnar Mağazacılık vekili tarafından, müvekkil firmanın yetkili ve meşru hamili olduğu 29/04/2023 keşide tarihli ve ... Seri No.lu 492.540,OO-TL bedelli çekten dolayı .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra dosyasında menfi tespite yönelik açılan dava dilekçesine binaen Mahkemenizin 2023/... Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan işbu davaya ilişkin dava dilekçesinde ileri sürülen hususların tamamen gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, keşideci sıfatını taşıyan davacı yanın, çeki iyinivetle iktisap eden yetkili ve meşru hamile karşı borçtan sorumlu olduğunu, Davacının müvekkilin bile bile davacının zararına hareket ettiğine dair hiçbir delil sunamadığını, Müvekkil firma tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemler yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirilmiş olup söz konusu işlemlere dayanılarak müvekkili kötüniyetli olmadığını, müvekkilin, çeki iktisap anında çekin zayi olup olmadığına dair bir bilgisi bulunmadığını,davanın esastan reddine, kötüniyetli davacı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Dosya kapsamına göre deliller toplanmış, ba bs formları celp edilmiş, ilgili dosyalar istenerek incelenmiş ve ardından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davaya Konu Çekin ... A.Ş. nin (Yenimahalle/Ankara) ait ... Bankası ... nolu 29.04.2023 vadeli 492.549,08 TL. bedelli çeki olduğu, ... antetli çek tahsilat makbuzu ( ... nolu makbuz) ile 28.11.2022 tarihinde (davalı) ... A.Ş.'nc (.../ İST.) keşide ile makbuz ile teslim ettiği, sonrasında çekte ... kaşeli ciranta ile ... Ltd.Şti. (Şişli/İST.) kaşeli ciranta ile ... Tic. Ltd.Şti. (... /İST.) kaşeli ciranta ile ... ve Tic.A.Ş. (... /İST.) kaşeli ciranta ile (davalı) ... A.Ş. ( ... /İst.)'in ... Bankası şubesine tahsil talebi ile başvurduğu, bankanın çek arkasına son ciro altına " iş bu çek T.C. ... l. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.12.2022 Tarih 2022/ ... sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan hiçbir işlem yapılmamıştır" Açıklaması ile çeki ödemediği görülmüştür.
Dava dosyasına ekli .... İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosyanın incelenmesinde, Kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emri düzenlendiği, davalı (alacaklı) ... A.Ş. vekili tarafından dosyada (borçlular) (davalı) 1- ... A.Ş. 2-... LTD.ŞTİ. (davacı) 3- ... A.Ş. , 4- ... A.Ş. 5- ... SANAYİ TİCARET LTD.ŞTİ. aleyhine 12/05/2023 tarihli TAKİP TALFBİ ile;
492.540.00 -TLAsıl Alacak (İstenen: Yıllık Reeskont Avans)
1.740.76 -TLFaizi 1 29.04.2023-11/05/2023 arası 12 Gün % 10.75
49.254,00 -TLTazminat
1.477,62 -TLKomisyon +
545.012,38 -TLToplam Alacak
545.012,38 TL Tutarındaki Toplam Alacağın yazılı olduğu görülmüştür.
Alınan 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, (davacı) keşideci ... ... A.S. ile (davalı) ... ... A.S. arasındaki ticari ilişki olup olmadığının tetkiki edildiğinde, Davalı ... ... A.Ş.nin 11.10.2022 Tarihli Kdv dahil 492.540,00 TL. bedelli satış faturası (e-Fatura) ile faturada gösterilmiş adetlerde ... marka "davulumbaz. ankaste fırın, ankastre ocaklar" davacı ....... A.Ş.ne sattığının ve bu ticaret karşılığında davacının davaya konun çeki keşide ettiğinin anlaşıldığı, Müzekkere ile vergi dairelerinden dosyaya gelen bilgilere göre; iş bu faturanın hem davacı hemde davalı tarafından bağlı oldukları vergi dairelerine karşılıklı beyan edildiği görüldüğünden taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, (Davalı) ... ... A.Ş. ile kendinden sonra ciranta ... LTD.ŞTİ. arasındaki ticari ilişki olup olmadığının tetkik edildiğinde ; ... SU ARITMA'nın 27.11.2020 tarihinde işe başladığı ve vergi dairesince sahte belge düzenleme hususunda tespit ile Vergi Usul Kanun'un 160/A maddesi kapsamında 14.12.2021 yılında "Resen Terk" işlemi uygulandığının anlaşıldığından (davalı)nın ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin mümkün olamayacağı vc çek silsilesinin bu ciranta ile bozulduğu kanaatine varıldığı, ... LTD.STİ.nin kendinden sonra ciranta ... LTD.STİ. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkiki edildiğinde, ... hakkında 14.12.2021 tarihinde vergi dairesinde sahte belge düzenleme hususunda tespit ile "Resen Terk" işlemi ve sonraki ciranta ... KİMYA'nın ise işe başladığı 29.04.2022 tarihinden kısa bir süre sonra 30.11.2022 tarihinde mükellefiyetinin sonlandığı birlikte değerlendirildiğinde, bu iki firmanın herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği kanaatine varıldığı, ... LTD.STİ. ile kendinden sonra ciranta ... TİCARET A.Ş. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkik edildiğinde, Raporda detayı görülebileceği üzere Vergi dairesi kayıtlarında ...'ın 30.11.2017 tarihinde "Resen Terk" olduğu görüldüğünden, bu iki firmanın herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği kanaatine varıldığı, ... A.Ş. nin kendinden sonra ciranta ... A.Ş. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkik edildiğinde, Vergi dairesinden gelen bilgiye göre yukarıda da belirtildiği üzere ...'ııı 30.11.2017 tarihinde firma hakkında "Resen Terk" işlemi uygulandığından, davaya konu çek döneminin çok öncesinde faaliyette olmavan ... "in kendinden sonraki ciranta ile ... ile herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE
Dava, davaya konu çek yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit istemine ilişkindir.
Hamilin senedi iktisap ederken borçlunun zararına bilerek hareket ettiğini ispat külfeti üzerinde olan davacı kötüniyeti tanık dahil her türlü delil ile ispat edebilecektir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Somut olayda, uyuşmazlığa konu çekin kaybolmasından bahisle açılan iş bu dava bakımından yapılan incelemeler sonucu keşideci davacı ile (davalı) ... ... A.S. arasındaki ticari ilişki olup olmadığının tetkikinde davalının 11.10.2022 Tarihli Kdv dahil 492.540,00 TL. bedelli satış faturası (e-Fatura) ile faturada gösterilmiş adetlerde ... marka "davulumbaz. ankaste fırın, ankastre ocaklar" adı altında davacıya sattığının ve bu ticaret karşılığında davacının davaya konun çeki keşide ettiği anlaşılmakla vergi dairelerinden dosyaya gelen bilgilere göre; iş bu faturanın hem davacı hemde davalı tarafından bağlı oldukları vergi dairelerine karşılıklı beyan edildiği görüldüğünden taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu sabit olmuş ve yine davalı ile kendinden sonra ciranta ... şirketi arasındaki ticari ilişki olup olmadığının tetkikinde karnallar su arıtma'nın 27.11.2020 tarihinde işe başladığı ve vergi dairesince sahte belge düzenleme hususunda tespit ile vergi usul kanun'un 160/a maddesi kapsamında 14.12.2021 yılında "resen terk" işlemi uygulandığının anlaşıldığından davalının karnallar su arıtma sistemleri ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı anlaşılmış, karnallar su şirketi ile kendinden sonra ciranta optiplast plastik kimya ve temizlik malzemeleri sanayi ticaret ltd.sti. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkikinde ise karnallar su arıtma hakkında 14.12.2021 tarihinde vergi dairesinde sahte belge düzenleme hususunda tespit ile "resen terk" işlemi ve sonraki ciranta optiplast plastik kimya'nın ise işe başladığı 29.04.2022 tarihinden kısa bir süre sonra 30.11.2022 tarihinde mükellefiyetinin sonlandığı birlikte değerlendirildiğinde, bu iki firmanın herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği anlaşılmış, , optiplast şirketi ile kendinden sonra ciranta ... ticaret a.ş. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkikinde de vergi dairesi kayıtlarında ...'ın 30.11.2017 tarihinde "resen terk" olduğu görüldüğünden, bu iki firmanın herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği anlaşılmış, ... şirketi ile kendinden sonra gelen ciranta ... cephe sistemleri sanay i ve ticaret a.ş. arasındaki ticari ilişki olup olmadığı tetkikinde ...'ııı 30.11.2017 tarihinde firma hakkında "resen terk" işlemi uygulandığından, davaya konu çek döneminin çok öncesinde faaliyette olmavan ... "in kendinden sonraki ciranta ile ... cephe sistemleri ile herhangi bir ticari ilişkiden söz edilemeyeceği kanaatine varılarak neticeten davacının takibe konu çekten dolayı borçlu olmadığı, ciro silsilesinde kopukluk olduğu ve borçtan sorumlu olmayacağı kanaatine varılarak (ayrıca davalı ... cephe hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığından ve dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşıldığından) davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (davalı tarafın takipten kaynaklı kötüniyetli ve kasten hareket ettiğine dair ispat bulunmamakla şartları oluşmadığından kötüniyet tazminat talebi reddedilmiştir.)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas Sayılı dosyada ... Bankası ... Şubesi’ne ait, ... çek numaralı, Keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, Lehtarı ... A.Ş., Keşide tarihi 29/04/2023,Keşide yeri Ankara olan 492.540,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Tazminat isteminin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 37.229,79-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan harçtan mahsubu ile eksik kalan 27.922,35-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 82.301,73-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.410,44-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/09/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*