T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/459 Esas
KARAR NO:2024/16
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:07/08/2020
KARAR TARİHİ:18/01/2024
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı ... ... A.Ş. tarafından müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. nolu dosyasında; ... ... Makina San. Ve Tic. Ltd.Şti. unvanlı şirket tarafından ... işlemine konu edilen ... nolu, 22.05.2015 fatura tarihli, 17.11.2015 vadeli 200.000 Euro tutarlı bir adet faturanın da dahil olduğu 6 adet faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibi yapıldığını ve takibin kesinleştiğini,
Bu icra dosyası esas alınarak müvekkili ve gayrimenkul alıcısı 3. Kişi aleyhine .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla davalı tarafından tasarrufun iptali davası açıldığını, hem icra takip dosyasının hem de tasarrufun iptali dava dosyasının derdest olduğunu,
Davalının 1 eylül 2019 tarihinde davaya konu faturayı ... ..Ltd Şti den tahsil ettiğini , ancak dava konusu faturaya ilişkin ne icra dosyasına ne de tasarrufun iptali dava dosyasına alacağını tahsil ettiğini bildirmediğini, tahsil edilen tutar kadar taraf ehliyetinin kalmadığı hususunda bildirimde bulunmadığını, icra takibine ve tasarrufun iptali davasına aynen devam ettiğini,
.... Noterliği 24.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede dava konusu faturanın ... tarafından ödenmesi nedeniyle icra dosyasına beyanda bulunularak alacağın tahsil edildiği veya fatura ve icra dosyası ...'a temlik edilmiş ise temlik evrakının icra dosyasına sunulmasının talep edildiğini,ihtar cevabında ... ... A.Ş. tarafından .... Noterliği 08.07.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek ,200.000 Euro tutarlı Faturanın ... müşterisi ... ... tarafından, ... ... A.Ş.'ye ödendiği ve faturanın ... müşterisine geri temlik edildiği açıklanarak, söz konusu temliğin icra dosyasına bildirildiğinin belirtildiğini
Davalının icra dosyasında halen davalı alacaklı gözükmekte olup, tasarrufun iptali davasında da tek davacı sıfatıyla davaya haksız ve hukuksuz bir biçimde devam ettiğini, belirterek ; .... İcra Müdürlüğü ... E. nolu dosyadan; ... nolu, 22.05.2015 fatura tarihli, 17.11.2015 vadeli 200.000 Euro tutarlı fatura bakımından müvekkil şirketin ... FaktoringA.Ş.'ye karşı borçlu olmadığının tespitine,
Haksız, kasıtlı ve ağır kusurlu ve kötü niyetli bir tutumla, takibe konu fatura bedeli üçüncü kişi ...'dan tahsil edilmiş bulunmasına rağmen, tahsilatı icra dosyasına bildirmeyen, alacak temlik edilmiş ise geçerli bir temlik sözleşmesi sunmayarak gerek icra dosyası gerekse uyap kayıtlarında tek alacaklı sıfatıyla müvekkili ve üçüncü kişileri icra takibi ve dava baskısı altında tutan davalının dava konusu fatura bedeli üzerinden %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama gider ve masrafları ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 02/01/2024 tarihli beyan dilekçesinde ve özetle ;
Davalının açık kabul beyanı nedeniyle davamızın kabulüne, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2020/2497 sayılı kararının davayı konusuz bıraktığı düşüncesindeyse, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Davanın açılması tarihinde hukuki yararları bulunduğunun tespiti ile, davanın açılmasına ve kötü niyetle bu günlere kadar uzatılmasına davalı tarafından sebebiyet verildiği, ilk celse davanın kabul edilmemesi nedenleri göz önünde bulundurularak lehine vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere, aleyhine başlatılan icra takibi kesinleştiği ve adına kayıtlı bir kısım taşınmazları yasaya aykırı şekilde devretmiş olduğu iddiası ile .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açıldığını ,söz konusu davada sava şartı olan "geçici aciz vesikası" nın mahkemeye sunulduğunu,
HMK'nın Teminat Gösterilecek Haller başlıklı 84. maddesinin 1.fıkrasında; "Aşağıdaki hâllerde davalı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak uygun bir teminat gösterilir" denilmiş ve b bendinde; "Davacının daha önceden iflasına karar verilmiş, hakkında konkordato veya uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma işlemlerinin başlatılmış bulunması; borç ödemeden aciz belgesinin varlığı gibi sebeplerle, ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun belgelenmesi" halleri sayılmak suretiyle aciz halinde olmanın teminat gösterilmesine sebep olduğu açıkça belirtildiğini,
Davacı aleyhine onlarca icra takibi açıldığını ve ipotekle temin edilmiş alacaklar hariç olmak üzere hiç bir dosyadan tahsilat sağlanamadığını, davacının müvekkili şirket aleyhine.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile açmış olduğu menfi tespit davası, davacı tarafından takip edilmeyerek müracaata bırakılmış ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini,
Alacağın ... müşterisi ...'a geri temlik edilmiş olduğu hususu icra dosyasına 09.07.2020 tarihinde bildirildiğini, davacı faturadan kaynaklı alacağın ... müşterisi ...'a geri temlik edildiğini bildiğinen tüm taleplerini ...'a karşı ileri sürmesi gerektiğini, söz konusu faturanın, ... sözleşmesinin kabili rücu olması nedeni ile akdedilen protokol ile müşteriden tahsil edildiğini ve sözleşme gereği faturanın müşteriye ödeme sonrası geri temlik edildiği bildirildiğini, davaya konu fatura geri temlik edildiğine göre söz konusu faturanın alacaklısının artık Oskonolduğunu,belirterek; davacı aciz halinde olduğundan muhtemel yargılama giderleri için teminat gösterilmesi gerektiğini, davaya konu faturanın alacaklısı dava dışı ... Elektrik olduğundan ve bu husus dava açılmadan önce davacı tarafından da bilindiğinden davanın husumet nedeni ile reddine, ...'un yaptığı ödemenin kendi nam ve hesabına olduğundan davanın esastan da reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 14/12/2023 tarihli beyan dilekçesinde ve özetle ;
Somut olayda, "temlik borçlusu" olarak davacının ödemesi gereken borcu, "temlik eden" ödüyor ve Borçlar Kanununa göre bu durumdan haberdar olan "temlik borçlusu" borcunu, ödemeyi yapan "temlik edene" yapması gerekirken, huzurdaki davayı açarak borçlu olmadığını , borcun sona ermediğini, Temlik hukuku gereği sadece alacaklı tarafın değiştiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararı olmasa dahi, davanın açılmasında bir hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, davacının da bu davayı açarken bunu bildiğini, borcunu, ödemeyi yapan temlik edene yapması gerektiğini,fakat lehine yargılama gideri doğmasını sağlamak olduğunu belirterek , konusuz kalan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 72 gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ".davanın davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından HMK 114/1-d ve davacının hukuki yararı bulunmadığından HMK 114/1-h maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulen reddine" dair 28/01/2021 tarih ve 2020/...-2021/... sayılı karar verilmiş ,
Davacının istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/... esas 2021/... karar 28/05/2021 tarihli kaldırma kararı verilmiştir.Kararda;".... icra dosyasında halen alacaklı tek olmakla ve alacak talebi davalı yanca yapıldığından menfi tespit davasında davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu halde gerekçesi çelişkili şekilde davalının pasif husumetinin olmadığı yönünde karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Dava dışı şirketin ödeme yapması ve ödenen miktarın takibe konu miktar içinde bir bölümü oluşturması nedeni ile , davalı alacaklının da dava tarihinden önce ödemeyi icra müdürlüğüne bildirmiş olması karşısında davanın konusuz kalıp kalmadığı hususu mahkemesince ayrıca irdelenmelidir." gerekçesi açıklanmıştır.
Mahkememizce kesin olarak verilen kaldırma kararı doğrultusunda dosya ele alınmış, yapılan inceleme sonunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/... esas 2021/... karar 28/05/2021 tarihli kaldırma kararı gereğince "...konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacı vekili tarafından İstinaf edilmiş, mahkememiz kararı .... Hukuk Dairesi'nin 23/05/2023 tarih ve 2021/... Esas ... Karar sayılı ilamıyla "...Somut uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesinin 2020/..., 2021/... Karar sayılı, 28.01.2021 Tarihli kararı Dairemizin 2021/..., 2021/... Karar sayılı 28.05.2021 Tarihli ilamı ile HMK 353/1.a.6, 355 md gereğince kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince Dairemiz kaldırma kararından sonra dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı; üç sebebe dayalıdır. Birincisi dava değerinin 1.697.200TL olmasına rağmen yargılamanın TTK 4 md aykırı olarak basit yargılama usulüne sürdürülmesi, ikincisi davalının pasif husumetinin olduğu, üçüncüsü ise; davanın konusuz kalıp kalmadığının incelenmesine ilişkindir. Bu durumda kaldırma kararının yerine getirildiğinden söz edilemeyecek olup mahkemece yazılı yargılamaya tabi somut uyuşmazlıkta Dairemiz kararından sonra duruşma açılmadan, taraflara varsa delillerini ibraz etmek için süre verilmeden karar verilmesi yerinde olmadığı gibi, kabule göre de gerekçede dava tarihinde tarafların haklılık durumuna ilişkin değerlendirme yapılmadan karar verilmesi de yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1.a.6, 355. md gereğince kaldırılmasına..." karar verilmiştir.
Mahkememizce dava dosyası 2023/459 Esasına kaydedilmiş, kaldırma kararı taraflara tebliğ edilmiş, düzenlenen ara karar ile verilen kesin süre içinde dava dosyasına ibraz etmedikleri delilleri varsa sunmaları istenmiş, ayrıca davacı taraf bilirkişi raporu deliline dayandığından bu konuda ara karar oluşturulmuş, davacı taraf yapılan kesin süreli tebliğe rağmen bilirkişi ücreti giderini yatırmamıştır. Dava dosyasında duruşma açılmış, tarafların talep ve savunmaları tespit edilmiştir.
Somut olayda;
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; icra takibinin dayanağı ..., 200.000 Euro tutarlı faturanın 3. kişi ... tarafından ödenmesi ve alacağın ... a temlik edilmiş olması sebebiyle .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında davalı ... şirketine davacı şirketin takibin dayanağı fatura nedeniyle borcu bulunmadığının tespiti, %20 kötü niyet tazminatı konusunda olduğu
"temlik borçlusu" olan davacının ödemesi gereken icra takibinin dayanağı ... numaralı faturanın bir kısmı olan 200.000 Euro nun ... tarafından davalıya ödendiği, davalının bu ödemeyi ve bu miktar üzerinden alacağı ... a temlik ettiği, bu ödemenin davalı tarafça huzurdaki dava tarihinden önce 09.07.2020 tarihinde icra dosyasına bildirildiği, ancak davacı borçluya icra müdürlüğü yada davalı tarafından bildirim yapılmadığı bu nedenle huzurdaki davanın açıldığı sabittir.
Dava dışı şirketin ödeme yapması ve ödenen miktarın takibe konu miktar içinde bir bölümü oluşturması nedeni ile , davalı alacaklının da dava tarihinden önce ödemeyi icra müdürlüğüne bildirmiş olması karşısında dava konusuz kalmıştır.
Mahkememizce konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca davacı borçluya davalı yada icra müdürlüğü tarafından bildirim yapılmadığından davacı davayı açmakta haklıdır.Bu nedenle davacı yararına yargılama gideri hüküm altına alınmıştır.
Ancak İİK 72 gereğince davalının kötü niyeti ispat edilemediğinden ve davacının somut zararı oluşmadığından, davacının kötü niyet tazminatı talebi kabul edilmemiştir.
Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Kötü niyet tazminat isteminin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 115.935,73-TL nispi karar harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 28.983,94-TL harcın mahsubu ile bakiye 86.951,79-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 207.776-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 29.038,34-TL ilk gider, 208-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 29.246,34-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatırana iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır