T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/528 Esas
KARAR NO: 2024/372
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/08/2023
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacı aleyhine davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile açılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte borç miktarı olarak gösterilen 30.000,00 TL asıl alacak ve işlemiş faiz mahiyetinde olan diğer alacaklar toplamı olarak 43.357,19 TL için icra takibine girişildiği, araç kiralama belgesinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin 25.06.2023 tarihinde dava dışı ...Şti' nden araç kiraladığını ve 10.07.2023 tarihinde kiralama sonrasında aracı geri teslim ettiğini, araç kiralama işlemi yaparken müvekkile bir sürü evrak imzalattırıldığı, Müvekkil bu şirketle hiçbir para alışverişi olmadığı gibi davalı şirketi de tanımadığı, davalı şirketin resmi defterleri incelendiğinde bu durum ortaya çıkacağı, senedin düzenlenme tarihinin 07.06.2016, vadesinin 05.08.2020 ve icra takibinin de zaman aşımının dolmasına yaklaşık 1 ay kala 18.07.2023 tarihinde icraya konulmasının şüpheli olduğu, müvekkili adına başlatılmış bulunan ... 6. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı icra takibinin taraflarına daha büyük zararlara yol açmadan yargılama sonuna kadar tedbiren İİK md 72 vesair maddeler uyarınca durdurulmasına, müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine, takip konusu senedin iptaline, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davacı tarafın müvekkil şirketten araç kiraladığını ve kiraladığı aracı hasarlı olarak müvekkile teslim ettiğini, ancak müvekkil nezdinde doğan zararı nakden tazmin etmediği, müvekkil lehine bono düzenleyerek müvekkile teslim ettiği, ancak vade tarihi itibariyle davacı tarafından düzenlenen bono ödenmediği, mahkemenin işbu ihtilafın çözümünde görevsiz olduğu, Davacının Haziran 2016 tarihinde ...marka ... plakalı araç kiraladığı, araç kiralama ilişkisini kanıtlayan sözleşme ve davacının davaya konu senetteki borcu ikrar ettiğini içeren protokol yer aldığı, Davacı taraf müvekkil şirketten araç kiraladığı, kiraladığı aracı hasarlı bir şekilde teslim ettiği, hasarın nasıl oluştuğu, kaza yapılıp yapılmadığı konusu ile ilgili müvekkil şirkete bilgi verilmemiş ve kaza tespit tutanağı davacı tarafından düzenlenmemiş ve müvekkile teslim edilmediği, müvekkil zararını sigorta aracılığı ile gideremediği, maddi zarar olarak hasar bedeli, kazanç kaybı (aracın serviste kaldığı süre boyunca) ve değer kaybı bedelini tanzim etmek için müvekkil şirkete davacı tarafından imzalanan bono teslim edildiği, dava konusu bonoya ilişkin temel borç ilişkisinin varlığı ispatlandığı, bono davacı tarafından imzalandığı, ispat yükü de davacıda olduğu, İşbu davanın görevsizlik nedeniyle usul yönünden reddine yada davanın reddine, %20 den az olmamak şartıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
-15/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirket tarafından alacakla ilgili dava dosyasına herhangi bir yasal belge sunulmadığı, Dava dosyasında mevcut olan ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkeme adına düzenlenen ... tarih ... nolu yazısında; İlgide kayıtlı yazınızda istenilen ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ltd Şti'ne ait BA-BS formları yazımız ekinde tarafınıza sunulduğu, sunulan 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yılları BA-BS formları dökümlerinde davacı ... ismine rastlanılmadığı, dolayısıyla davalı şirket ile davacı arasında ticari bir ilişki var olmadığı, Dava dosyasında mevcut olan ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Mahkeme adına düzenlenen ... tarih ... nolu yazısında; Konuyla ilgili bilgisayar kayıtlarımız tetkikinde; 737 044 4609 vergi kimlik numaralı ...'nin potansiyel mükellef olduğu, mükellef kaydının bulunmadığı görüldüğünden istenen bilgi ve belgelere rastlanılmadığı" yazılı olduğu, dolayısıyla davacı vekilinin müvekkilinin tacir olmaması beyanının doğru ve gerçek olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, ... 6. İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasına konu bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dışı ... şirketinden davacının 25.06.2023 tarihinde araç kiraladığını ve 10.07.2023 tarihinde kiralama sonrasında aracı geri teslim ettiğini, araç kiralama işlemi yaparken davacıya bir sürü evrak imzalattırıldığını ve boş bir senet alındığını, uyuşmazlığa konu bonodaki imzanın davacının imzasına benzediğini, tam olarak imzası olmadığını, taklit edildiğini, dava dışı ... şirketi tarafından alınan boş senet de olabileceğini, davalıdan araç kiralanmadığını, taraflar arasında temel borç ilişkisi olmadığını iddia etmiş; davalı ise davacının davalıdan araç kiraladığını, davacının kiralanan aracı hasarlı teslim ettiğini, davacının imzasını içeren protokol olduğunu savunmuş ve dosyaya kira sözleşmesi fotokopisi sunmuştur.
Davalı vekilince, protokol / kira sözleşmesi olarak bahsedilen belge aslı çalındığı iddiasıyla dosyaya ibraz edilmemiştir.
Uyuşmazlığa konu bono incelediğinde, bonoda "nakten" kaydı olduğu görülmüştür.
Yerleşik Yargıtay kararlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Bedel kaydı, kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar. Kambiyo senedinin düzenlenmesiyle, mücerret bir borç ilişkisi yaratıldığından karşı edimin elde edilip edilmediğinin önemi de bulunmamaktadır. Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması, şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez ancak keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır.
Davalı yan, alacağın kaynağı olarak davacıya araç kiralandığını, davacının aracı hasarlı teslim ettiğini, hasar sonucu uğranılan zararlara karşılık bononun davacıdan alındığını belirterek bonodaki "nakden" ibaresini talil etmiş olup; artık ispat külfeti davalıya geçmiştir. Davalının savunması doğrultusunda, ilgili emniyet müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabından... plakalı aracın davacıya kiralanmadığı anlaşılmıştır. Yine alınan mali müşavir bilirkişi raporu ile davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla uyuşmazlığa konu bononun ihdas nedeninin talil edilmesi nedeniyle ispat külfeti üzerinde olan davalının savunmasını kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın sonucuna etkili olmayacağından, bono üzerinde imza incelemesine gerek görülmemiş ve soruşturma dosyası bekletici mesele yapılmamıştır.
Taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı, savunmaya konu aracın davacıya kiralanmadığı, davalının benzer mahiyette çok sayıda dosyasının da bulunduğu gözetildiğinde; davalının davacı aleyhine takip yapması haksız ve kötü niyetli olduğundan, takipteki asıl alacağın % 20'sı oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının ... 6. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu bono nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Asıl alacağın % 20'sı oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 2.049,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 512,33-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 1.536,97-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 782,18-TL ilk gider, 621,00-TL tebligat ve müzekkere gideri ve 3.500-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.903,18-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karışı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*