T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/687 Esas
KARAR NO : 2024/755
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/10/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, borçlu plakanın kendilerine ait olmadığı ve herhangi bir borçlarının bulunmadığı gerekçesi ile müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalı takipte müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibin durduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğunu, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre boyunca HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkil şirket tarafından işletilen otoyoldan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için geçiş tarihinden itibaren on beş günlük cezasız dönemde müvekkil şirket tarafından geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda PTT'den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkil şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkar etmeksizin icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, bu nedenlerle icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile alacağın reeskont faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı şirket yetkilisinin cevap dilekçesi özetle; mahkeme dosyasından davacının şirketi adına eskiden kayıtlı olan ... plakalı aracın 16/05/2023 tarihinde kaçak geçiş yapıldığı ve ödemesinin yapılmadığından bahisle alacak talebinde bulunulduğunu, ancak araç plakasına tanımlı ... Bankasına bağlı ... seri nolu HGS mevcut olduğunu, gerek geçiş anında gerek sonrasında hesabında bakiye yüklü olduğunu, haksız olarak işletilen ceza ve ödeme taleplerini reddettiğini, davacı tarafa bir borcunun bulunmadığını, davaya itiraz ettiğini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
-01/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yapılan incelme ve değerlendirmeler sonucunda nihai karar mahkemeye ait olmak üzere davaya ilişkin hesaplamalarda davacı ... A.Ş.nin 1.338,73 TL alacaklı olduğuna dair görüş ve kanaati bildirilmiştir.
-15/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatin devam ettiği bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, ihlalli geçiş iddiasına dayalı alacağın tahsiline yönelik .... İcra dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf, davalıya ait ... plakalı aracın 16/05/2022 tarihinde ihlali geçiş yaptığını, geçiş ücretinin ödenmediğini, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunmasının müvekkili şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmeyeceğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin davacı şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini, kaldı ki söz konusu sistemlerin davacıya ait olmadığı için davacı şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmadığını, davacı şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunduğunu, araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden davacı şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmekte olduklarını, araç sahiplerinin temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilme olduklarını, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin davacı şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu iddia etmiştir.
Davalı yan savunmasında; 16/05/2022 ile 31/05/2022 tarihleri arasında 31/05/2022 tarihinde söz konusu olan 243,00 TL'nin tahsil edilebilmesi için HGS hesabına 300,00 TL bakiye yatırıldığını, bu noktada 6001 sayılı kanunun 30. Maddesinin 7.fıkrasına göre geçiş ücretinin 15 gün içinde yatırılması durumunda cezai müeyyidin uygulanamayacağını, HGS sistemine yapılan bakiye yüklemelerinin usulüne uygun ödeme yöntemlerinden bir tanesi olduğunu, PTT'nin mahkemeye sunduğu hesap dökümlerinden uygun ödeme yöntemlerinden HGS'ye bakiye yüklemenin zaten sabit olduğunu, ... AŞ ile HGS sistemi arasında sistemden kaynaklı sorun var ise kendilerinden kaynaklı olmadığını, 15 günlük zaman zarfında ödemeyi yaptıklarını, bu minvalde ...AŞ'nin 4 kat ceza uygulamasının yasal olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait aracın, davacı şirketin işletmesinde
olan Otoyol ve köprülerinden 16.05.2022 tarihinde 1 adet 243 TL tutarında geçiş gerçekleştirdiği, ancak geçiş ücretlerinin bakiye yetersiz /HGS sisteminde provizyon talebinde bulunulmuyor nedeniyle tahsil edilemediği, HGS hesap hareketlerinde bakiyenin yetersiz olduğu, davalının 31.05.2022 tarihinde 300,00TL bakiye yüklediği ancak bahse konu ihlalli geçişe ait
ödeme hareketi bulunmadığı gibi manuel olarak ödendiğine ilişkin herhangi bir ödeme dekont sunulmadığı tespit edilmiştir.
6001 sayılı yasanın (7). maddesinde "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükmünün yer aldığı,OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare
olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret
Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücretin Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 6001 sayılı Yasa ile otoyol işletme protokolü gereği davalının yükümlülüğünün HGS hesabında bakiye bulundurmak değil geçiş ücretinin ödenmesi olduğu, geçiş anında veya geçişten sonra 15 gün içerisinde usulüne uygun ödeme yapılmaması halinde bunun ihlalli geçiş sayılacağı, davacı şirketin işlettiği otoyolların işletme protokolünde ödenmesi gereken ücretin herhangi bir nedenle ödenemediği durumlarda bu geçişlerin ihlali geçiş sayılacağının belirtildiği, geçiş sırasında provizyon ret yanıtı gelmesi durumunda ödemenin manuel yapılması gerektiği, HGS hesabında yeterli bakiye bulunmasının ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, davacı şirketin davalı hesaplarından para çekme yükümlülüğü olmadığı, provizyon alınamamasının davalı ile HGS sistemi banka ya da ... arasındaki ilişkiyi ilgilendirdiği, tahsilat yapılamamasının nedeninin davacı şirkete ait sistemden kaynaklı olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, bu nedenle ihlalli geçiş tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre geçiş ücretlerinin HGS aracılığıyla ödenmesi aşamasında yaşanmış muhtemel hatanın davacı şirkete yansıtılamayacağı, davalının gerektiğinde banka ya da ... sorumlulara rücu edebileceği, dolayısıyla davalının ihlalli geçişten sonraki 15. gün hesabına bakiye yatırarak eksikliği gidermesinin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, davacının geçiş ücreti ve bunun 4 katı ceza tutarı toplam 1.215,00 TL'yi (takipte talep edilen) ödemekle yükümlü olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne, alacak likit olduğundan davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, Takibin devamına,
Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 269,85-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.215,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 539,70-TL ilk gider, 437,25-TL tebligat ve müzekkere gideri ve 3.500-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.476,95-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı davanın miktarı ve niteliği itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.11/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*