T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/694 Esas
KARAR NO: 2023/845
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ: 29/12/2017
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
Mahkememizde görülen Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Mahkememiz 2017/... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili davacı yapı kooperatifinin ... nezdinde kayıtlı 1977 yılında küçük ve orta ölçekli kuru gıda toptancılar tarafından toplu işyeri yapı kooperatifi olarak olarak kurulduğunu, halen faaliyette olduğunu,
Davalı Kooperatifin ise davacı kooperatifin 28/04/2007 tarihli olağan genel kurul gündeminde 9 uncu sırada yer alan gündem konusu karara dayalı olarak yine davacı kooperatifin üyelerinin ortaklığında kurulması kararlaştırılan bir kooperatif olması gerekirken, genel kurulun verdiği yetkiden saparak ve o dönemde (2007 yılında ) davacı kooperatifin yönetim ve denetim kurulunu teşkil eden toplam 19 kişi tarafından 23/08/2007 tarihinde kendi aralarında bir özel işletme gibi kurulan işletme kooperatifi olduğunu,
Davacı kooperatifin 28.04.2007 tarihli Olağan Genel Kurulu Toplantı Tutanağında, gündemin 9. Sırasında davacı yapı kooperatifi henüz ortakların tamamına dükkan yapıp teslim edemediğinden kanunen tasfiyeye girmemesi nedeniyle ve fakat bitirilip teslim edilen dükkanlar bakımından sitenin yönetilmesi ihtiyacı karşısında, yine davacı kooperatifin ortaklarının ortaklığında ayrı bir site işletme kooperatifi kurulmasına ve sitenin yönetilmesi konusunda da kurulacak bir işletme kooperatifine yetki devri yapılmasına karar verildiğini
Aynı gündemde kurulacak işletme kooperatifinin davacı kooperatife ortak yapılması ve yine davacı kooperatifin ortaklarının da işletme kooperatifinde ortak olması koşulu ile davacı kooperatifin mülkiyetinde bulunan ve o tarihte mescit yeri olarak kullanılan ... Pafta,... Ada 4 Parsel C-13 Blok 2. Kat 9 Nolu bağımsız bölüm ve aynı ada ve parselde C-30 Blok zemin kat 7 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazların işletme kooperatifin tahsisi ve bedelsiz devri için dönemin yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin karar verildiğini ,daha sonrasında ise 17/05/2007 tarihinde yönetim kurulu kararı olmaksızın taşınmazları davalı kooperatif adına tescil edildiğini,
Aynı tarihli ve gündem sayılı genel kurulu kararın davacı kooperatifin eski yönetimi tarafından hukuka aykırı olarak davalı İşletme kooperatifine İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah. ... parsel ... bloktaki taşınmazlara ilişkin yapılan bağışlama işlemine karşı davacı kooperatif tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/... Esas sayılı dosyası ile genel kurul kararının yok hükmünde ve butlanı nedeniyle tapu iptal ve tescil davası ikame edildiğini ve mahkemenin müvekkili kooperatif lehine olarak davanın kabulüne, davaya konu 28.04.2007 Genel Kurul Kararının 9. maddesinin (Aynı genel Kurul kararı dava konusudur.) Genel Kurulun mal varlığını koruma ilkesini ihlal edecek bir karar almaya yetkili olmaması ve yetkili olmadığı bir hususta yönetim kuruluna yetki veremeyeceği nedeni ile ve ayrıca TTK 391/1-b gereğince de butlan ile sakat olduğu gerekçesi ile C28 Bloktaki taşınmazların müvekkil kooperatif adına tapuya tesciline karar verdiğini belirterek ,
Davacı kooperatifin 28.04.2007 tarihli 9 nolu Genel Kurulu Kararının yok hükmünde olduğunun tespiti ile dava konusu hukuka aykırı olarak bağışlanan İstanbul ili ... ilçesi ... mah. ... ada 4 parsel C-30 Blok 7 nolu bağımsız bölüm ve İstanbul ili ... ilçesi ... mah. ... ada 4 parsel C-13 Blok 9 nolu bağımsız bölüm taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ve müvekkil davacı kooperatif adına tesciline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Mahkememiz 2017/... Esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilinin 350 civarında üyesinin mevcut olduğunu, açık kapı ilkesi gereği kooperatife üye olma koşullarını taşıyan herkesin üye olabildiğini, özel bir işletme olmadığını tüm kat maliklerinin haklarını koruyan setinin bakım onarım gibi ihtiyaçlarını karşılayan sitede malik olan üyelerin kurduğu bir kooperatif olduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/... Esas 2015/... Karar sayılı ilamı ile bu durumun açıkça bildirildiğini, davacı tarafından emsal olarak gösterilen mahkeme kararının hatalı olduğunu,
Davaya konu olayda ancak iptal edilebilirlik söz konusu olduğunu, sunun için yasal başvuru süresinin bir ay olduğunu,
Davaya konu genel kurul kararının üst organ olan genel kurul tarafından alındığını, davaya konu gayrimenkulün sitenin mescidi olarak kullanılmakta olup tüm kat maliklerinin ortak alanı olduğunu, alınan kararla bazı gayrimenkullerin devredildiği davalı kooperatifin her ne kadar şekil yönünden tek bir tüzel kişilik olarak görülse de ,davacı kooperatifin vergisel ve lehe diğer kolaylaştırıcı nedenlerle tüm üyelerinin menfaatine uygun amaçlı kurulduğunu belirterek ; haksız ve dayanaksız davanın reddine , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı kooperatifin 28/04/2007 tarihli genel kurulunda alınan 9 nolu kararın yok hükmünde olduğunun tespiti ile bu karara istinaden davalı kooperatife devir edilen bağımsız bölümlerin davalı adına olan kayıtlarının iptali ile kooperatif adına tescili istemine ilişkindir.
Dosya içine tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Mahkememizce davanın kabulüne ilişkin 2017/...-2020/... sayılı karar verilmiştir.Karar davalı tarafça istinaf edilmiştir. ... BAM ... HD 2020/1676-2023/1240 sayılı ve 13/09/2023 tarihli kesin kararında;
"Davaya konu uyuşmazlıkla emsal nitelikte bulunan tarafları ve dava sebebi aynı olan, aynı genel kurul kararına istinaden davacıya ait iken ve o dönemde idare binası olarak kullanılan, ... Blok nolu binanın davalı işletme kooperatifine devrine ilişkin taşınmazın aynı hukuki nedenlerle tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili talepli ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/... esasına kayıtlı açılan davanın kabulüne karar verildiği, ... BAM ... Hukuk Dairesince aynı gerekçelerle alınan kararın Kooperatifler Kanunu'nun 23.maddesi uyarınca eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ve aynı zamanda Kooperatifler Kanunu 42. maddenin 6. fıkrasına göre, gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile, alınacak gayrimenkulün niteliğini ve yerini azami fiyatına, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını münhasıran belirlemek yetkisinin kooperatif genel kuruluna tanındığı ve bu yetkinin başka bir organa devir edilemeyeceği düzenlemesi mevcutken, somut olayda bir bedel karşılığı dahi olmadan dava konusu gayrimenkulün devri için yönetim kuruluna yetki verilmesinin mal varlığının korunması ilkesine de aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verildiği,
Verilen kararın temyiz edilmesi üzerine verilen kararın davalı vekilince tekrardan temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 27/02/2023 tarih 2022/3796 Esas 2023/759 Karar sayılı ilamı ile "Dava konusu taşınmazın davalı işletme kooperatifine genel kurul kararı ile devir şartları belirlidir. Bu genel kurul kararı uyarınca davalı kooperatif gerekli hizmetleri yapacak, kooperatif üyelerinden talep edenleri de kooperatife üye kabul edecektir. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmuş ise de, bozmanın gerekleri yerine getirilmemiştir. Hükme esas alınan bilirkişi kök raporu ve ek raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki, davalı işletme kooperatifinin, davacı kooperatifin üyelerine hizmet için kurulduğu, davaya konu taşınmazların devri karşılığında davalı kooperatifçe otopark ve benzeri yatırımlar ile hizmetlerinin yapıldığı, davacı kooperatifin davaya konu genel kurul tarihinde ortağı olan kişilerin, gerek bu genel kurul kararı ile kendilerine verilen “öncelik” dolayısıyla gerekse de açık kapı ilkesi nedeniyle, müracaatları suretiyle ortak olabilecekleri hususları tartışmasız olup, davalı işletme kooperatifi tarafından, açılan dava tarihi itibariyle açık kapı ilkesini ve dolayısıyla Kooperatifler Kanununun 23. maddesindeki eşitlik ilkesini bertaraf edecek uygulamalarda bulunduğuna dair herhangi bir eylemlerinin bulunduğu kesin olarak ispatlanmadığı gibi davalı işletme kooperatifinin tüm üyelere hizmet vermediği hususu iddia ve ispat edilmemiştir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, dosyanın alanında uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, anılan hususlarda müşahhas olaylar var ise belirlenip bu hususları tartışan gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme sonucu, yeterli olmayan bilirkişi kök ve ek raporuna itibar edilerek davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur. Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. "
gerekçesiyle ikinci kez bozulmasına karar verilmiştir.Dairemizce de emsal dosyada verilen Yargıtay bozma ilamı benimsenmiş olup Yargıtay bozma ilamında ayrıntılı şekilde ifade edildiği gibi davalı işletme kooperatifi tarafından işbu açık kapı ilkesini ve dolayısıyla Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesindeki eşitlik ilkesini bertaraf edecek uygulamalarda bulunulup bulunulmadığının araştırılarak bu hususta denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına"
Şeklinde gerekçe açıklayarak mahkememiz kararını kaldırmıştır.
HMK 166/1.maddesinde, "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve ikinci mahkemenin verdiği karar diğer mahkemeyi bağlar" denilmiştir.
HMK 166/4.maddesinde de; "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Mahkememiz dava dosyasının tarafları ile ... ATM nin 2023/... Esas sayılı (eski 2012/... esas) dosyasının taraflarının aynı olduğu, aynı genel kurul kararının butlanı nedeniyle tapu iptali istendiği,... ATM nin 2023/... Esas sayılı dosyasında verilecek kararın mahkememiz dosyası kararını doğrudan etkiyeceği sabittir. Bu nedenle her iki dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmıştır.
HMK 166 md hükümleri gereğince mahkememiz dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir. Aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
Mahkememizin 2023/694 Esas sayılı dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
Esasın bu şekilde kapatılmasına, yargılamanın birleşen dosya üzerinden yürütülmesine,yargılama giderleri, harç ve ücreti vekalet hususunda birleşen mahkeme dosyasında karar verilmesine,
Dair tarafların yokluğunda H.M.K.nun 166/1. maddesi hükmü gereğince uyuşmazlığın esası hakkında verilecek hüküm ile birlikte istinafı kabil olmak üzere karar verildi.31/10/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır