T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/722 Esas
KARAR NO:2025/726
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/10/2014
KARAR TARİHİ:24/10/2025
Mahkememizde görülen Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında mevcut sözleşme gereği ".... 4 pafta. 524 ada. 1 sayılı parsef'de mevcut ... Projesi Yapısal ve Bitkisel Peyzaj İşleri"nin müvekkili firmanın taahhüdü altında alındığını, işin başlangıç tarihi 01.05.2014, iş bitim tarihi 30.07.2014 olduğunu, birim fiyat esaslı anlaşılan sözleşmede yaklaşık toplanı keşif bedelinin KDV hariç 1.520.002,01 TL olduğunu, yine yer tesliminin akabinde 3 takvim günü içinde mobilizasyon işlemlerine başlanacağının karar altına alındığını, işbu durumun her türlü yazışma, fiyat teklifi ve kabulü ile sabit bulunduğunu, Müvekkilinin taahhüdü altında bulunan ... Projesi Yapısal ve Bitkisel Peyzaj İşleri ile ilgili olarak müvekkili firma sözleşme gereği gerekli mobilizasyon organizasyonunu tamamladığını ve yer teslimi sonrasında 13.05.2014 tarihi itibariyle SGK açılışını yapmış olduğunu, imalatlara başlamak adına teknik ve saha ekiplerini şantiye alanına sevk ettiğini, yine kullanılacak olan malzemelere ilişkin malzeme onaylarının birçoğu ile iş programının davalı tarafa yazı ile sunulduğunu, Müvekkili firmanın yine sözleşme gereği avans ve kesin teminat mektuplarını hazırlatıp 15.05.2014 tarihinde davalı tarafa teslim ettiğini, Bu açıdan sözleşme gereği müvekkili firmanın taahhüdü altında bulunan işlere başlanabilmesi için tüm edimlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, Müvekkili firmanın SGK işyeri açılışına müteakip sözleşme kesfinde bulunan hafif dolgu yapılması ve bims duvar örülmesi imalatlarına başladığını, söz konusu durumun davalı ile yapılan çeşitli tutanaklarlar ile sabit olduğunu, müvekkili firmanın sahada yaptığı imalat nedeniyle imalat alacağının bulunduğunu, söz konusu alacağın karşılıklı imza edilen tutanak ile kabul edilmiş bulunduğunu, ancak, söz konusu imalat bedeli davalı tarafa yapılan ihtara rağmen müvekkili firmaya ödenmediğini, sözleşme keşfinde bulunan bitkilerin seçimi için öncelikle 21.05.2014 tarihinde müvekkili firmanın Kavacık'da bulunan fidanlığında bitki seçimi yapıldığını, müteakiben 02-04 Haziran 2014 tarihleri arasında yine sözleşme eki keşfinde bulunan bitkisel imalatlara ilişkin bitkilerin seçimi için davalı firmanın, proje müellifi ve müvekkili firmanın katılımı ile İtalya'da bitki seçimi yapıldığını, alternatifli olarak bitkilerin görüldüğünü ve 11.06.2014 tarihinde proje müellifi tarafından oluşturulan İtalya gezisi notlarına göre revize edilmiş projeye uygun hazırlanmış güncel bitki listesinin müvekkili tarafından davalı tarafa iletildiğini, şantiye kuruluşundan bugüne kadar sözleşmesel tüm yükümlülüklerin miivekkilince yerine getirilmiş olmasına rağmen, 25.06.2014 tarihinde Sn. ... önderliğinde davalı tarafın merkez adresi olan ...'da yapılan toplantıda müvekkili firmaya herhangi bir gerekçe bildirilmeden sözleşmenin fesh edildiğinin sözlü olarak bildirildiğini, müvekkilinin yapmış olduğu masrafların tarafına ödeneceği beyan edildiğini, 01.07.2014 tarihinde bir başka peyzaj firmasının ekipmanları ve şantiye araçları, müvekkili firmaca çalışılmakta olan şantiye sahasına yığılmak suretiyle sözleşmenin ve işin gereğinin yapılması fiilen davalı firmaca imkânsız hale getirildiğini ve engellendiğini. Yazılı olarak müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadan müvekkili şirket personeli davalı firmaca çağrılmak suretiyle sözleşme gereği teslim edilmiş teminat mektuplarının gerekçesiz şekilde elden müvekkili şirkete aynı gün iade edildiğini. Yapılan bu davranışlar neticesinde müvekkili firmanın ciddi zarara girdiğini. Gerekçesiz bir şekilde bu tür beyanlarla müvekkilinin ticari itibarının zedelenmesi ve müvekkilinin haksız bir şekilde elinden alman iş fırsatı nedeniyle maddi ve manevi müvekkili firmanın büyük zararı ve ticari itibar kaybı olduğunu, söz konusu zararın giderilmesi amacıyla davalı tarafa .... Noterliği marifetiyle ... keşide no ile zararlarının tazmini amacıyla ihtarname keşide edildiğini, ancak bugüne kadar müvekkili firmanın zararının ödenmediğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile; sözleşmenin ifası nedeniyle yapılmış tüm masraflar, yoksun kalman kar, teminat mektupları için yapılan masraflar, işçilik ve sigorta, vergi giderleri, malzeme bedelleri, nakliye bedelleri, işçilik bedelleri, sözleşme bedelleri, teknik gezi bedelleri, ınobilizasyon bedelleri, genel gider bedelleri ile uğranılan her türlü zarar, haksız ve hukuka aykırı fesih nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu ve mahrum kaldığı tüm zararın tespiti ile fesih tarihinden itibaren davalı taraftan işlemiş ve işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline, ödenmeyen imalat bedellerinin davalı taraftan işlemiş ve işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetkiye itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin ikametinin Başakşehir İstanbul olması sebebiyle yetkili mahkemelerin Bakırköy Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin itirazlarının; ... projesinin gerçekleştirildiği alandaki peyzaj işlerinin davacı tarafından yapılması konusunda ön mutabakata varılmış ise de peyzaj alanında kullanılan malzemelerin, bitkilerin, fidanların yaşı, boyu, gövde çevresi, menşei gibi bir takım seçimler tamamlanmadığı için sözleşmenin imza aşamasına gelemediğini, dolayısıyla davacının iddia ettiği gibi taraflar arasında Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde hüküm ve sonuç doğuracak bir sözleşme kurulmadığını, taraflar arasında yapılacak işin mahiyetinin tam olarak tespit edilememiş olduğundan sözleşmenin kurulduğundan bahsedilemeyeceğini, davacının karını arttırmaya yönelik hileli davranışlarının bulunduğunu, bunun bir yandan işin yapılmasını geciktirirken diğer yandan da sözleşmenin kurucu unsurlarından birini teşkil eden fiyatın belirlenmesini imkansız hale getirdiğini ve nihayetinde işin öngörülen süre içerisinde tamamlanmasını riske soktuğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete gönderilen ihtarnamede 258.811,81-TL talepte bulunulmuş ise de bu talebin detaylandırıldığı listede sanki iş yapılmış gibi masraf kalemlerine yer verildiğini, 18/07/2014 tarihinde müvekkili şirket tarafından .... Sulh Hukuk mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında yaptırılan tespit sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda davacının yaptığı imalatın 178.49 m2 duvar yapımı ile 145.23 m3 ponza serimi yapıldığının anlaşıldığını, yapılan işler neticesinde davacının müvekkili şirkete yaptığı işin karşılığının 29.384,52-TL olduğunu, bu bedelin ödenmesine yönelik yapılan tekliflerin davacı şirket tarafından kabul edilmediği için bugüne kadar ödenmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin temerrüdünün bulunmadığını, davacının eylemleri nedeniyle ... projesi kapsamında davacı tarafından yapılması gereken iş ve işlemlerin netleştirilmediğini, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiği davanın haklı ve hukuki bir sebebe dayanmadığının ortada olduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizden verilen 17/12/2019 tarih ve ... sayılı kararının taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 2020/1073 Esas, 2023/956 Karar sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstinaf kaldırma kararından sonra bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar dosya arasına alınmıştır.
Dava: Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak İstemine İlişkindir.
Somut uyuşmazlık; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen sözlü eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında sözlü olarak peyzaj işleri yapım sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı tarafça iş ve işlemler devam ederken davalı tarafça sözleşmenin feshi nedeniyle davacı tarafça yapılan tüm masraflar ile imalat bedelleri ve yoksun kalınan her türlü zararının tazmini istemine ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 2020/1073 Esas, 2023/956 Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde; "Dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına göre taraflar arasında yazılı olmayan eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, davacının sözleşmenin ifası için tüm hazırlıklarını yaptığı, fiilen iş sahasında çalışmaya başladığı, davalı tarafından da sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın yapılan işin bedeline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının yaptığı imalatların bedeline ilişkin tüm belge ve deliller toplanarak, TBK'nın 481. maddesi gereğince fesih tarihine kadar yüklenici tarafından yapılan imalatın bedelinin işin yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayicine göre belirlenmesi gerekir.
Öte yandan, davada sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı menfi zararlar da talep edilmekte olup, bu zararlara ilişkin belgelerin davacı yükleniciden istenerek, belgeli zarar talepleri yönünden sözleşmenin kurulması için zorunlu giderler olup olmadığı tespit edilip, zorunlu giderlerden olması halinde tespit edilecek zarar miktarına menfi zarar olarak hükmedilmesi gerekir.
Ayrıca dava 40.000,00 TL üzerinden açılan kısmi dava olup, ıslah ile arttırılabilecektir. Davacı tarafça sunulan ıslah dilekçesi ile dava değeri 107.392,45 TL+ KDV olarak arttırılmıştır. Dava değeri 147.392,45 TL+KDV olduğundan Harçlar Kanunu gereğince 1/4 peşin harç eksiğinin davacı tarafa tamamlattırılması gerekir.
Kabule göre de mahkemece 118.010,94 TL+KDV alacağa hükmedilmesine rağmen KDV miktarı eklenmeksizin harç ve yargılama giderlerinin eksik hesaplanması da hatalı olmuştur." şeklinde içerik yer almakta olup bu doğrultuda hareket edilmiştir.
Davacı tarafça eksik harç bedeli tamamlanmıştır.
İmalat Tespit Tutanağına göre davacının yaptığı toplam imalatın (19.423,15+11.858,85-1.897,48=29.384,52) 29.384,52 TL olarak hesap edildiği, dolayısıyla davacının dava konusu işte yaptığı toplam imalat miktarının 29.384,52 TL olarak kabul edilmesinin gerektiği, yapılan imalatların ve şantiyede kalan malzeme bedellerinin işin yapıldığı tarihteki (Yer teslim tarihi 11.05.2014 ile 25.06.2014 tarih arası) mahalli serbest piyasa rayiçlerine uygun ve tarafların kabulünde olduğu anlaşılmış ve hesaplara dahil edilmiştir. Bilirkişi heyetinin bu tespiti mahkemece hükme esas alınabilecek yeterlilikte addedilmiştir.
İmalatlardan sonra davacı tarafça yapılan diğer harcamaların sözleşmenin kurulması için gereken zorunlu harcamalardan olup olmadığı noktasında değerlendirme yapılması gerekmiştir.
Aşağıdaki tabloda bilirkişi heyeti tarafından bir bütün halinde alacak kalemleri belirlenmiştir.¸
İmalat tespit tutanağı dışındaki yukarıda belirtilen harcama kalemlerinin, diğer bir ifadeyle sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı menfi zararların sözleşmenin kurulması için zorunlu giderler arasında yer alıp almadığına ilişkin bilirkişinin, zorunlu giderler kapsamında olduğuna ilişkin tespiti de aynı şekilde benimsenmiş ve bu giderler, yasal defterlerdeki kayıtlarla karşılıklı kontrol edilerek bilirkişi heyeti tarafından toplam olarak belirlenmiştir.
Belirtilen açıklamalar ışığında davanın kısmen kabul kısmen reddine ve de dava tarihinden itibaren tarafların tacir oluşu dikkate alındığında reeskont faiziyle birlikte alınmasına dair hükmedilen bedele ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile 135.624,67-TL alacağın dava tarihi olan 17/10/2014 tarihinden itibaren işleyen reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 9.264,52-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olmak üzere toplam 3.033,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.231,42-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 11.767,78-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ıslah ve peşin harç olmak üzere toplam 3.033,10-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 20.935,60-TL bilirkişi, tebligat ve müzekkereden oluşan yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak 19.359,59-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının tarafından yapılan bilirkişi, tebligat olarak 6.750,75-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak 536,58-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır