T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/754 Esas
KARAR NO: 2024/25
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/08/2011
KARAR TARİHİ: 23/01/2024
,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/...E, 2012/...K sayılı dava dosyasında davalı, yargılamanın yenilenmesi davasında davacı vekili 13/11/2023 tarihli dilekçesi ile yargılamanın yenilenmesini talep etmiş olmakla, mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Yargılamanın yenilenmesini talep eden davacı vekili 13/11/2023 tarihli dilekçesi ile; mahkemede açılan davanın itirazın iptali davası olup, müvekkilinin acente olduğundan hareketle Ticaret Mahkemesi sıfatını haiz mahkemece davanın görüldüğünü, davanın kabul edildiğini ve kesinlemiş olduğunu, ancak, mahkemedeki işbu dosyada verilen karar kesinleştikten sonra, müvekkili ile davacı arasında işçi - işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, acentelik sözleşmesinin muvazaalı olduğu yönünde açtıkları davanın kabul edildiğini ve istinaf mahkemesince de kararın hukuka uygun bulunduğunu, HMK' nın 375. Maddesinde yargılamanın iadesi sebeplerinin belirtildiğini, bu sebeplerden birinin de, "Yargılamanın iadesi sebepleri MADDE 375- (1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir: ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması" olup, somut davaya da etki edecek mahiyette olduğunu, açtıkları davadaki kararın, davalı oldukları somut davadaki karar ile çeliştiğini, somut davayı gören mahkemenin, müvekkilini acente gibi bağımsız bir tacir sayarak karar itirazın iptaline verdiğini, ancak açtıkları .... İş Mahkemesindeki davada acente değil de işçi oldukları yönünde karar verildiği, benzer bir dosyada .... Asliye Ticaret Mahkemesince yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul gördüğünü, tüm bu sebeplerle Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yargılamanın iadesi ile ilgili bendine göre mahkemeden talepte bulunmak gerektiğini belirterek işbu sebeplerle; birbirine açıkça aykırı olan kesinleşmiş iki mahkeme kararı arasında sonrakine öncelik tanınması hukuken zorunluluk arzettiğinden ilk kararı veren mahkemedeki dosyada HMK' nın 375/1-ı maddesi hükmüne göre yargılamanın iadesine, yeni yapılacak yargılamadaki yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılamanın Yenilenmesi talepli dilekçe ile tensip tutanağının davalı vekiline tebliğ edildiği, duruşmaya katılmadığı, dosyaya yazılı olarak herhangi bir savunma sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, HMK.nın 374. ve devamı maddelerine dayanılarak Yargılamanın Yenilenmesi talebine ilişkindir.
HMK.nın 379. maddesi gereğince taraf vekillerine duruşma gün ve saati tebliğ edilmiştir.
Yargılamanın iadesi talebi kim tarafından istenirse istensin, aslında yeni bir dava niteliğindedir. Yargılamanın iadesini isteyen bu talep açısından davacı, kesin hükmün diğer tarafı ise davalıdır.
Yargılamanın yenilenmesini talep eden davacı yanca, mahkememize devredilen ,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... E. sayılı dosyasında, davacı ,,, A.Ş. ile davalı ... ... arasında imzalanan acentelik sözleşmesi ile davalı ... ...'in acente-bağımsız tacir kabul edildiği ve dosyanın kesinleştiği, kesinleşmeden sonra, .... İş Mahkemesi'nin 2022/...E ve 2022/...K sayılı dosyasından, davalı ,,, A.Ş. ile davacı ... ... arasındaki ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olduğu ve yargılamanın iadesi talep edilen ,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/...E. sayılı dosyasına konu acentelik sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabul edildiği, bu kararın da Yargıtay 9.Hukuk Dairesi'nin 2022/,,, E, 2022/ ,,, K sayılı kararı ile onandığı; kesinleşen her iki karar arasında çelişki mevcut olduğu nedeni ile HMK.375/1-ı maddesi gereğince, Mahkememize devredilen ,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/...E. sayılı dosyasından, yargılamanın yenilenmesinin talep edildiği görülmüştür.
Yargılamanın yenilenmesi talep edilen, mahkememize devredilen ,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2012 tarihli, 2011/...E, 2012/...K sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından, davalı ... ... aleyhine açılan davada; davacının, sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsilini teminen ,,, İcra Müdürlüğü'nün (,,, İcra Müdürlüğünün) 2010/ ,,, E. sayılı dosyasından başlattığı takipte davalının itirazının iptalini talep ettiği, yargılama neticesinde, davalının, davacı şirkete ait ,,, acentesinin işlerini davacı adına taraflar arasında imzalanan acentelik sözleşmesi ile vekaleten bağımsız bir tacir sıfatıyla yürüttüğü, vekalet sözleşmesi kapsamında davalının şubede çalışan personele ödemesi gereken maaş ve SGK prim borçlarını ödememesi nedeniyle, sözleşmenin, ,,, Noterliğinin 01/12/2009 tarihli ve ,,, yevmiye nolu ihtarname ile haklı nedenle fesih edildiği, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne, davalının ,,, İcra Müdürlüğünün 2010/,,, esas sayılı dosyasındaki itirazının 126.225,95 TL için iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren bu alacağa yıllık % 16'yı geçmemek üzere, değişen oranlarda avans faizinin uygulanması, kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan alacağın % 20'si olan 25.245,19 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın, davalı ... ...'e 23/01/2023 tarihinde, davacı ... A.Ş.’ne 09/01/2013 tarihinde tebliğ edildiği, taraflarca temyiz edilmeyen kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının davasına dayanak olarak gösterdiği, ... İş Mahkemesi'nin 2022/...E ve 2022/...K sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde; davacı ... ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davada; davacının, iş akdinin feshi sebebiyle ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarının davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, esasen davacının davalı şirketin işçisi olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasındaki iş ilişkisinin ,,, Noterliğinin 01/12/2009 tarihli ve ,,, yevmiye nolu ihtarname davalı tarafından sona erdirildiği, fesih bildiriminde personele ödenmesi gereken maaşlar ve bir kısım SGK prim borçlarının ödenmediği şeklinde gerekçelere yer verildiği, ancak ileri sürülen bu fesih sebebinin muvazaalı olan ilişki dikkate alındığında haklı veya geçerli olamayacağı, zira davacının davalının işçisi olduğu ve işverenin sorumluluğunda olan bir takım özel ve kamusal yükümlülüklerin işçiye yüklenemeyeceği, iş akdinin işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı veren 4857 sayılı yasanın 25. maddesi kapsamında feshedildiğini davalı yanın ispatlayamadığı, davacının iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği anlaşılmıştır.
Yargılamanın iadesi HMK.nın 374. maddesine göre kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir.
Yargılamanın iadesi olağanüstü yasa yollarından biridir. Yargılamanın iadesi sebepleri HMK.nın 375. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre;
HMK.nın 375 (1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir:
a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.
b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.
c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması.
ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması.
d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.
e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması.
f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması.
g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması.
ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması.
h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması.
ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması.
i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması, sebepleri ile yargılamanın iadesi talep edilebilir.
HMK'nın 377. maddesine göre, (1) Yargılamanın iadesi süresi;
a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olduğunun öğrenildiği,
b) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörülen hâllerde, kararın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğ edildiği; alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdar olduğu,
c) Yeni belgenin elde edildiği veya hilenin farkına varıldığı,
ç) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği veya ceza kovuşturmasına başlanamadığı yahut soruşturmanın sonuçsuz kaldığı,
d) Karara esas alınan ilamın bozularak kesin hüküm şeklinde tamamen ortadan kalkmasından haberdar olunduğu,
e) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendinde yazılı sebepten dolayı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği, tarihten itibaren üç ay ve her hâlde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır.
(2) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde yazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır.
HMK'nın 379. maddesinde, (1) Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra;
a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını,
b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını,
c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını kendiliğinden inceler.
(2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder, hükmü mevcuttur.
Yargılanmanın yenilenmesi davasının davacısının (,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/...E sayılı davasında davalı) yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü ile, ,,, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2012 tarihli, 2011/...E, 2012/...K sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 375/1-ı ve 380. maddeleri gereğince iptali ile; taraflar arasındaki ilişkinin iş akdinden kaynaklandığı, görevli mahkemenin, 25/10/2017 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereği, İş Mahkemeleri olduğu, görev itirazının yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği, TTK 4. Ve 5.maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. Maddesi gereğince davanın İstanbul İş Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Yargılamanın yenilenmesi davasının davacısının (.... ATM'nin 2011/...E, 2012/...K sayılı davasında davalı) yargılamasının yenilenmesi talebinin kabulü ile ....ATM'nin 2011/...E, 2012/...K sayılı 28/11/2012 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 371/1-I ve 380 maddesi gereğince iptaline,
2-Davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddi ile dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi karannın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar serileceğinin İHTARATINA,
4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi İş Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,
5-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
6-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ,,, Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2024
Katip ,,,
¸e-imzalıdır
Hakim ,,,
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*