T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/828 Esas
KARAR NO: 2024/325
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 21/05/2019
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davacının %12 oranında ve 5.000.000,00 itibari değerde pay sahibi olduğu ...'nin ... sicil numarasında kayıtlı davalı şirketin 2017 hesap yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısının 21.02.2019 tarihinde gerçekleştirildiği; genel kurula sunulan 2017 yılı faaliyet raporunun eksik ve gerçeğe aykırı, dürüst resim ve hesap verilebilirlik ilkelerini yerine getirmekten uzak olduğu; pay sahiplerinden bilgi saklanarak ve şirket menfaatlerine aykırı şekilde finansal tablolar düzenlendiği, pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarından olan kâr payı haklarının dikkate alınmadığı, yönetim kurulu üyelerinin görevlerini ifa ederken sadakat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmekten uzak kaldıkları, bu sebeplerle gündemin 2, 3, 4 ve 6. Maddeleri ile alınan kararlara muhalif kaldıklarından bahisle, kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı olan kararların iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirketten tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı şirket vekili 10.07.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
Davacının müvekkili şirketin toplam 40.000.000 payının 5.000.000 adetine sahip pay sahibi olduğunu, toplantı tutanağına da geçen müvekkili şirketin genel kurulu 5.003.000 hissenin vekaleten, 34.884.000 TL sermaye karşılığı 34.884.000 adet hissenin asaleten olmak üzere toplantıda 39.887.000 payın temsili ile toplandığını kararların yasaya , usule Esas sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına uygun olduğunu,
İcrasının durdurulması istenilen bütün kararların tescil ve ilan edildiğini ve talebin konusuz kaldığını, davacı tarafından iptali talep edilen kararların toplantıda hazır bulunan ve temsil edilen 39.887.000 payın çoğunluğu ile alındıkları gibi, kararların davacı pay sahibinin hukukunu olumsuz etkilemeyeceğini,
Genel kurulda alınan tüm kararların yasa, esas sözleşme ve dürüstlük kurallarına uygun olduğu ,kararların yeterli çoğunlukla alındığı, derdest bazı davalara konu olan hususların bu davada tekrar ileri sürüldüğü; şirketin ihtiyaçları sebebiyle kâr payı dağıtılmamasına karar verildiği, yönetim kurulu üyelerinin seçilmesine bir engel bulunmadığı savunularak davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava ; TTK 445 ve 446 maddesi gereğince açılan Anonim Şirket Genel Kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan 05/12/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık; 21/02/2019 tarihinde yapılan davalı şirketin 2017 yılına ait genel kurul toplantısında alınan; 2 numaralı 2017 yılı yönetim kurulu faaliyet ve hesap raporunun müzakeresi ve 3 numaralı finansal tabloların onaylanması, 4 numaralı hesap dönemine ait karın dağıtılmaması ve yedek akçe olarak ayrılması, 6 numaralı yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görev sürelerinin tespiti kararlarının TTK.nun 445 maddesi gereğince iptali, TTK.nun 449.maddesi gereğince yürütmenin durdurulması istemi olarak tespit edilmiştir.
Davacı tarafın yürütmeyi durdurma istemi HMK 389 ve TTK 449 gereğince yönetim kurulu üyelerinin yazılı görüşleri alındıktan sonra 05/12/2019 tarihli ön inceleme duruşması ara kararı ile acil korunacak yarar tespit edilmediğinden rededilmiştir.
Mahkememizce 10/09/2020 tarih ve 2019/ ... - 2020/ ... karar sayılı karar davanın reddine dair karar verilmiş,karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, ... Mahkemesi ... HD 28/11/2023 tarih, 2021/ ... esas 2023/ ... karar sayılı ilamında:
"...Bu durumda aynı bilirkişi raporunda denetimden geçerek tasdik edilen ve vergi dairesine verilmiş olan mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulduğu belirtilen mali tablolarda yer alan tutarlar arasında önemli farklar bulunduğu belirtilmesine rağmen gerekçesi açıklanmadan, bu farklılıkların dava konusu yapılan genel kurul kararlarının iptalini gerektirir nitelikte bulunmadığı sonucuna varılarak çelişki ortaya çıktığı, farklılıkların mali dayanaklarının mahkeme ve kanun yolu denetimine açık şekilde ortaya konulmadığı, davacı vekilinin rapora yaptığı itirazlar hakkında olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı, itirazların gerekçeli kararda da karşılanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, bilirkişi heyetinden taraf itirazlarını da karşılar şekilde, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli yeni rapor alınması, oluşacak sonuca göre finansal tabloların onaylanmasına ve bununla bağlantılı olarak kar payı ödenmemesine ilişkin kararın iptal edilip edilmeyeceği hususunda değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp, değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesi açıklanarak mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş, tasdik edilen ve vergi dairesine verilmiş olan mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulduğu belirtilen mali tablolarda yer alan tutarlar arasında önemli farklar bulunduğu, bu farklılıkların dava konusu yapılan genel kurul kararlarının iptalini gerektirir nitelikte bulunmadığı sonucuna varılarak çelişki ortaya çıktığı belirtilerek, farklılıkların mali dayanaklarını kanun yolu denetimine açık şekilde ortaya koyan bilirkişiler yeminli mali müşavir Dr. ... , ticaret hukuku nitelikli hesaplar uzmanı Dr. Öğr. Üyesi ... ve ticari işletme uzmanı Prof.Dr. ... tarafından hazırlanan 25/04/2024 tarihli rapor alınmıştır. Alınan rapor denetlemeye elverişli bulunmuş, karara esas alınmıştır.
Tüm Dosya kapsamına göre;
6102 sayılı TTK nun 445 maddesi İptal sebepleri başlığı altında;
446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.
TTK nun 446 maddesi İptal davası açabilecek kişiler başlığı altında;
a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten
b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri,
c) Yönetim kurulu,
d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir.hükmü mevcuttur,
Davalı şirketin ticaret sicil kaydı incelendiğinde; ... sicil numarasında kayıtlı olup, ünvanının ... Ticaret Aş, olduğu, merkezinin .../ İstanbul da bulunduğu,davalı şirket merkezinin mahkememiz yargı alanı içinde bulunduğu, mahkememizin TTK 445 maddesi gereğince yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.
Dava tarihi 21/05/2019 olup, olağan genel kurul toplantısının yapıldığı 21/02/2019 dan itibaren 3 aylık süre içinde dava açılmıştır.TTK 445 maddesi gereğince dava süresindedir.
Davalı ... Aş nin ticaret sicil kayıtlarına, pay defteri , hazirun cetveline göre; 27.01.1997 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği; tescil edilen ve bazı hükümleri tadil edilen esas sözleşmesine göre, şirketin süresiz olduğu ,sermayenin her biri 1.- TL değerinde 20.000 adedi A grubu ve 20.000 adedi B grubu olmak üzere 40.000 adet nama yazılı pay senetlerinin iki grup olarak ayrıldığı, Yönetim kurulunun yarısı A grubu yarısı da B grubu pay sahipleri arasından seçilecek en az 4 üyeden oluştuğu ,toplantı nisabının olağan genel kurul toplantılarında %75, karar nisabının %76 olduğu
Toplam 40.000.000 TL ye isabet eden 40.000.000 adet hisseden oluştuğu, genel kurul toplantısında ; 5.003.000 hissenin vekaleten, 34.884.000 TL sermaye karşılığı 34.884.000 adet hissenin asaleten olmak üzere 39.887.000 payın temsil edildiği anlaşılmıştır. TTK 418 maddesi gereğince esas sözleşmeye göre %75 ve %76 toplantı nisabının 21/02/2019 tarihli genel kurul toplantısında sağlandığı tespit edilmiştir.
Davacı ... ... ...'in toplam 40.000.000 adet hisse içinde; 5.000.000 adet ve 5.000.000 TL itibari değerli paya sahip bulunduğu ,toplantıya vekaleten katıldığı, iptalini istediği 2-3-4-6 maddeye karşı muhalefet şerhini tutanağa geçirip, olumsuz oy kullandığı davacı ... ... ...'in TTK 446 maddesi gereğince davacı sıfatının bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı ... ... ... davalı şirketin 21/05/2019 tarihinde yapılan 2017 yılına ait genel kurul toplantısının gündeminde görüşülen ve alınan 2-3-4-6 numaralı kararların iptalini istemiştir. Hükme esas alınan 25/04/2024 tarihli bilirkişi raporunun mali inceleme bölümünde detayı ile açıklandığı üzere iptali istenen genel kurul kararları incelendiğinde;
2 numaralı faaliyet raporunun okunması/müzakeresi kararının iptali isteminde;
Davacı ... ... ... temsilcisi ile dava dışı ... ... ..., ... temsilcilerinin muhalefetlerine rağmen 2017 hesap yılı yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi yapılmıştır. 2017 hesap raporunun okunması ve müzakeresi gündem gereği olup, alınan bir genel kurul kararı yoktur.iptale konu edilebilecek bir karar alınmamış olduğundan istem reddedilmiştir
3 numaralı finansal tabloların okunması/onaylanması kararının iptali isteminde;
Davacı ... ... ... temsilcisi TTK.nun 437 maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme talebinde bulunmuş, bu istemin karşılanmadığını açıklayarak TTK 438 maddesi gereğince özel denetçi atanmasını istemiştir. Bu istem toplantıda oylamaya sunulmuş, yapılan oylama sonunda özel denetçi atanması oy çokluğu ile reddedilmiştir.
Bilgi alma ve inceleme talebi cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen ve bilgi alamayan pay sahibi için TTK.nun 437/5 nci maddesi ile dava yolu açılmış olur. Açılacak bu dava eda davası niteliğindedir.
Davacı tarafça TTK 437/5 maddesi gereğince ... ATM nin 2019/... esas sayılı dosyasında ve ... ATM nin 2019/... esas sayılı dosyasında eda davasının açıldığı, 10/09/2020 tarih ve 2020/ ... sayılı karar ile onaya sunulan finansal tablolar ile vergi dairesine sunulan ve de davalının ticari defterleri ile doğrulanan finansal tablolar arasında fark bulunduğundan davanın kabulüne karar verildiği, BAM ... HD nin kaldırma kararında açıklandığı üzere;
a) İncelemeye sunulan mali tabloların, denetimden geçerek tasdik edilen mali tablolar olmadığı, zira denetimden geçerek tasdik edilen ve vergi dairesine verilmiş olan mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulduğu belirtilen mali tablolarda yer alan tutarlar arasında önemli farklar bulunduğu;
b) Şirketin aldığı kredilere karşılık teminat/ipoteklere verildiği, ancak şirket tarafından şirket ortaklarından bazılarına ait olan firmalara finansman kaynağı sağlandığı halde, bu firmalardan herhangi bir ipotek veya teminat alınmadığı, nitekim bu nedenle, şirket ortaklarından bazılarına ait olan ve davalı şirketçe borç verilen ... A.Ş.'nden alacağın tahsil edilememesi nedeniyle bu firma hakkında icra takibine başlanıldığı;
c) Ortaklardan alacakların ve ortaklara verilen borçların izlendiği 131 ve 331 nolu hesaplara, gerek 01.01.2017 tarihi itibariyle gerekse 31.12.2017 itibariyle kayıtlı herhangi bir tutarın bulunmadığı;
d) ... nolu hesabında izlenen alacak tutarında, 2017 yılının başına göre, 2017 yılının sonunda, vergi dairesine verilmiş ve YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre (8.005.386,62 - 4.666.618,46) 3.338.768,16-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmeyeceği;
e) ... nolu hesabında izlenen borç tutarında, 2017 yılı başına göre, 2017 yılı sonunda, YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre, (10.819.355,83 - 8.974.633,27) 1.844.722,56-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmediği;
f) Davalı şirketin ... A.Ş.'nden 31.12.2017 tarihi itibariyle 62.780.486,63-TL alacağı ve ayrıca 228.685,73-TL KDV alacağı olduğu, ancak 2017 yılı Tam Tasdik Raporunda, davalı şirketin söz konusu alacağı için sözleşmede belirtilen şartlara göre faiz hesaplamadığının belirtildiği,
g) Davalı Şirketin, şirket ortaklarından bir bölümüne (ilişkili taraflara) ait olduğu halde ... A.Ş.'den alacağını tahsil edemediği ve bu nedenle icra yoluna başvurduğu ve icra takibine konu söz konusu alacaklar için karşılık ayırdığı tespit edilmiştir.
Onaya sunulan finansal tablolar ile YMM onayından geçerek vergi dairesine sunulan ve de davalının ticari defterlerinden de doğrulanan finansal tablolar ile arasında önemli farklar bulunduğu, bu farkların pay sahiplerinin kararını etkileyebilecek nitelikte olduğu anlaşılmış, 3 numaralı finansal tabloların onaylanması kararının iptaline karar verilmiştir.
4 numaralı karın dağıtılması kararının iptali isteminde;
Davacı ... ... ... temsilcisi ile dava dışı ... ... ... temsilcileri kâr dağıtımının anonim şirketler hukukunda en temel haklardan olduğunu ileri sürerek kâr dağıtımına karar verilmesi istemiştir.
Yönetim kurulu tarafından şirketin içinde bulunduğu zorluklar ve genel ekonomik kriz gerekçe gösterilerek 2017 hesap yılı şirket kârının dağıtılmayarak ihtiyat akçesi olarak saklanması önerilmiş ve gündemin 4.maddesinde görüşülerek oylanmıştır.Yapılan oylamalar sonucunda 30.822.000 kabul oyuna karşılık 9.065.000 red oyu ile kârın dağıtılmayarak ihtiyata ayrılmasına karar verilmiştir.İstanbul 12 HD nin kaldırma kararında açıklandığı üzere;alınan bilirkişi raporları ile
c) Ortaklardan alacakların ve ortaklara verilen borçların izlendiği 131 ve 331 nolu hesaplara, gerek 01.01.2017 tarihi itibariyle gerekse 31.12.2017 itibariyle kayıtlı herhangi bir tutarın bulunmadığı;
d) ... nolu hesabında izlenen alacak tutarında, 2017 yılının başına göre, 2017 yılının sonunda, vergi dairesine verilmiş ve YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre (8.005.386,62 - 4.666.618,46) 3.338.768,16-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmeyeceği;
e) ... nolu hesabında izlenen borç tutarında, 2017 yılı başına göre, 2017 yılı sonunda, YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre, (10.819.355,83 - 8.974.633,27) 1.844.722,56-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmediği; nin belirlendiği
genel kurula sunulan bilanço ile vergi dairesine sunulan bilanço arasında önemli farklar olup, genel kurula sunulan bilançonun 663.921,85 TL daha az kar rakamı içerdiği, bu miktarda karın daha fazla olması halinde ihtiyat akçesi üst tavanının aşılabileceği kar dağıtımının zorunlu hale gelebileceği, bu durumun pay sahiplerinin kararını etkileyebilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.4 numaralı genel kurul kararının iptaline karar vermek gerekmiştir
6 numaralı yönetim kurulu üyelerinin seçimi kararının iptali isteminde;
Yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görev sürelerinin belirlenmesine ilişkin 6 numaralı gündem maddesinin görüşülmesi sonunda; yapılan oylama sonucunda ve oy çokluğu ile, A grubu pay sahiplerinin aday gösterdiği ... ... ve ... ile B grubu pay sahiplerinin aday gösterdiği ... ve ... 31.05.2019 tarihine kadar görev yapmak üzere tekrar seçilmişlerdir.
Yönetim kurulu üyelerinin aynı göreve tekrar seçilmelerine kanunen bir engel olmadığı gibi esas sözleşme hükmü de yoktur. Seçimde kanun ve esas sözleşmede belirlenen nisaba uyulmuştur.Finansal tablolardaki önemli farkların oylama sonucunu etkileme gücü bulunduğuna dair somut tespitlerde dosya kapsamına sunulmamıştır.
Alınan genel kurul kararı kanun ve esas sözleşme hükümlerine uygun olup, dürüstlük kuralına aykırı olmadığından, 6 numaralı genel kurul kararının iptal istemi yerinde bulunmamıştır. Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davacı vekilinin yeni rapor taleplerinin alınan rapor denetlemeye elverişli olduğundan reddine,
2-21/02/2019 tarihinde yapılan davalı şirketin 2017 yılına ait genel kurul toplantısında alınan;
3 numaralı finansal tabloların onaylanması, 4 numaralı hesap dönemine ait karın dağıtılmaması ve yedek akçe olarak ayrılması kararlarının İPTALİNE,
2 numaralı 2017 yılı yönetim kurulu faaliyet ve hesap raporunun müzakeresi, 6 numaralı yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görev sürelerinin tespiti kararlarının iptali isteminin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL Harçtan peşin alınan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 383,20-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 17.900-TL maktu vekalet ücretinin ve Davacı tarafından yapılan 88,80-TL ilk gider, 1.012,50-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 26.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 27.101,30-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 13.595,05-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 17.900-TL nispi vekalet ücretinin ve davalı tarafından yapılan 200-TL tebligat ve müzekkere giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 100-TL nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırılan iadesine,
Davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/05/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır