T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/189 Esas
KARAR NO : 2025/569
DAVA : Ticari Şirket (Fesih İstemli)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /
Davacı vekili ... 7 Asliye Ticaret Mahkemesi nin ...Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde ve özetle;
Davacı davalı pay sahibi olduğunu, davacıya şirketin kar paylarının ödenmediğini, davacının hak ettiği kar paylarının bilirkişi raporuyla tespiti ve kar payının ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalı şirketten tahsili ve davacıya ödenmesine,
Cari hesap alacağının bilirkişi raporuyla tespiti ve cari hesap alacağının ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı şirketten tahsil edilmesini, Şirket genel kurulları çağrı usullerine ilişkin kurallara ve diğer kurallara uygun yapılmadığı, Kanun esas sözleşme hükümlerine ve dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararlarının iptali gerektiği,
Davacıdan şirketin devamını sürdürmesi beklenemeyecek hale geldiği, kar payı elde etme, pay sahiplerinin şirkete ortak olmaktaki temel amaçlarından olduğu, davacıya kar payı ödenmediği, davacının inceleme ve bilgi edinme hakları kısıtlandığı, genel kurul toplantısı yapılsa dahi kanunda öngörülen çağrı usullerine aykırı işlemler gerçekleştirilmesi yoluyla davacının toplantılara katılımı engellendiği, kar payı ödenmemesi, inceleme ve bilgi hakkının kısıtlanması, çağrı usulüne uymayan toplantıların yapılması ayrı ayrı anonim şirketin haklı feshini oluşturduğunu,
Müvekkilinin hak ettiği kar paylarının bilirkişi raporuyla tespiti ve şimdilik 100.000,00 TL kar payının ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalı şirketten tahsili ve müvekkilime ödenmesine, cari hesap alacağının bilirkişi raporuyla tespiti ve şimdilik 1.000 TL cari hesap alacağının ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalı şirketten tahsiline, kanun, esas sözleşme hükümlerine ve dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararlarının iptaline, müvekkilim şirket ortağından şirketin devamını sürdürmesi beklenemeyecek hale geldiğinden haklı nedenle şirketin feshine karar verilmesine, Yargı giderleri ve vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davacı ... vekili ... 7 Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyasına sunduğu 09/01/2024 tarihli davaların ayrılması/tefriki talepli dilekçesinde ve özetle ;
Dava dilekçesinde, Kar Payının Tespiti, Kar Payı Alacağının Tahsili ve Ödenmesi, Cari Hesap Alacağı, Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali, Şirketin Feshi talep edildiğini, dosyanın kar payının tespiti, kar payının alacağı tahsili ve ödenmesi, cari hesap alacağı taleplerine ilişkin olarak devam etmesini, mahkeme ara kararı gereğince şirket genel kurul kararlarının iptali ile şirketin feshi taleplerinin ayrılarak her iki talep için ayrı ayrı esas numarası verilmesini talep etmiştir.
Davacı ... vekili ... 15 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına HMK 119/1-ğ maddesi gereğince sunduğu 14/04/2024 tarihli talebin somutlaştırılması dilekçesinde ve özetle ;
Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkilinin hak ettiği kar paylarının bilirkişi raporuyla tespiti ve şimdilik 100.000,00 TL kar payının ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalı şirketten tahsili ve müvekkiline ödenmesini talep ettiklerine
Dava değer ve miktarı; dava dilekçesinde de belirttikleri gibi fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 100.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin hak ettiği kar payları miktarının delillerin toplanması sonucunda alınacak bilirkişi raporuyla ortaya çıktığı zaman davayı ıslah ederek dava değerini ve miktarını arttıracaklarını , dava açılırken 100.000,00 TL üzerinden nispi harç (1.707,75 TL) yatırıldığını bildirmiştir.
CEVAP /Davalı tarafa dava dilekçesi ve ekleri ile tensip tutanağı, duruşma günü TK 35.maddesine göre 20/05/2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalı şirket tarafındadn cevap dilekçesi sunulmamış, davalı vekili Av. ... 23/10/2024 tarihinde dosyaya delil dilekçesi ibraz etmiş, ön inceleme duruşmasına katılmıştır. Cevap dilekçesi sunulmadığından davalı tarafın davayı ve davacı iddialarını reddettiği yasal sonucu kabul edilmiştir. 03/01/2025 tarihinde davalı vekili ... davalı şirketin defter ve kayıtlarını flash bellek içinde mahkememiz dosyasına ibraz etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava ; TTK 531 md gereğince haklı sebeple Anonim Şirketin feshi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık;... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... Sicil Numaralı ...nde 50.000 TL /5.000 TL pay sahibi davacı ... ın TTK 531 md gereğince; kar payı ödenmemesi, inceleme ve bilgi alma hakkının kısıtlanması çağrı usulüne uymayan toplantılar yapılması haklı nedenleriyle şirketin feshi , ödenmeyen kar payının tespiti, kısmi dava olarak 100.000 TL kar payı alacağının ödeme tarihlerinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi istemi olarak tespit edilmiştir.
Dava dosyasında dosya mahkememize ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 22/01/2024 tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verilerek geldikten sonra 2024/177 Esas sayılı dosyasına kaydı yapılmış bundan sonra 21/03/2024 tarihli tensip tutanağının 17 nolu ara kararı gereğince tefrik edilerek mahkememiz 2024/189 Esas sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, ticaret sicil kaydı, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 03.05.2021 tarih 10321 sayılı nüshasında yayınlanan toplantı gündemi , 28.05.2021 tarihli 2020 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına ait Hazirun Cetveli, 28.04.2021 tarihli İadeli Taahhütlü Posta Alındısı,Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin ... tarih ... sayılı nüshasında yayınlanan toplantı gündemi,30.03.2022 tarihli 2022 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına ait Hazirun Cetveli,09.03.2022 tarihli İadeli Taahhütlü Posta Alındısı, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin ... tarih ... sayılı nüshası,30.03.2022 tarihli 2022 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına ait Hazirun Cetveli,09.03.2022 tarihli İadeli Taahhütlü Posta Alındısı, dosya içine alınmıştır. Mahkememizce 05/12/2024 tarihli duruşmada davacı tanığı ... 'ın beyanı alınmıştır. Mahkememizce dava dosyasında mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda dosya kapsamı belgelerin değerlendirilmesi ile tarafların istem ve talepleri konusunda bilirkişiler ... ve SMM ...'ın 05/04/2025 tarihli raporu alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
TTK md.531/Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler.
Davalı şirketin ticaret sicil kaydı incelendiğinde; 92358-0 sicil numaralı ...nin merkezinin Kağıthane/ İstanbul da bulunduğu,davalı şirket merkezinin mahkememiz yargı alanı içinde bulunduğu, mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ...nin ticaret sicil kayıtları ve genel kurul hazirun cetveline göre; halka açık olmayan şirketin, esas sözleşmesine göre süresiz olduğu ,sermayenin her biri 1- TL değerinde 50.000 TL/ adet pay senedi ile temsil edildiği, davacı ... ın 5.000 TL/adet pay sahibi olduğu davacı sıfatı bulunduğu belirlenmiştir.
Davacı ... ın davalı şirkette 5.000/50.000= 1/10 pay sahibi olduğu TTK 531 de aranan dava açma ön koşulunu sağladığı görülmüştür.
TTK md 531 ve TTK md 636/III hükümleri birbinie paralel düzenlemeler olup, TTK 636/III madde gerekçesinde haklı nedenler konusunda; Şirketin kişisel niteliği gözönünde tutularak ve 639 uncu maddenin birinci fıkrası da dikkate alınarak her ortağa haklı sebeplerle şirketin feshini isteme hakkı tanınmıştır. İsviçre’nin öntasarısında da yer alan bu hak ortağın çoğunluğa karşı konumunu kuvvetlendirecektir. Ortağa tanınan bu hak anonim şirketlerdeki 531 inci maddede yer alan
hükme paralel olarak düzenlenmiş ve yargıca şirketin yararına geniş müdahale hakkı tanınmıştır.
Şeklinde açıklama yapılmıştır.
TTK m.245/I uyarınca haklı sebep, şirketin kuruluşuna yol açan fiili veya kişisel sebeplerin şirketin işletme konusunun elde edilmesini imkânsız kılacak veya güçleştirecek şekilde ortadan kalkmış
olmasıdır; özellikle;
a) Bir ortağın, şirketin yönetim işlerinde veya hesaplarının çıkarılmasında şirkete ihanet etmiş olması,
b) Bir ortağın kendisine düşen asli görevleri ve borçları yerine getirmemesi,
c) Bir ortağın kişisel menfaatleri uğruna şirketin ticaret unvanını veya mallarını kötüye kullanması
d) Bir ortağın, uğradığı sürekli bir hastalık veya diğer bir sebepten dolayı, üstüne aldığı şirketin işlerini yapmak için gerekli olan yeteneği ve ehliyetini kaybetmesi,
gibi hâller haklı sebeplerdendir.
Haklı sebep, ortaklık işlerinden doğmuş olabileceği gibi, ortaklık ilişkisi dışında kişisel ilişkiden
doğmuş olabilir. Önemli olan husus; böyle bir olayın ortaya çıkması durumunda ortaklık ilişkisinin devamının objektif olarak çekilmez bir hal almasıdır. Şirketten çıkacak ortağın haklı sebebin
meydana gelmesinde kusurlu olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.Davacı pay sahiplerinden şirketin devamı –objektif olarak beklenemez bir hal aldığı bir durumda haklı sebeplerin mevcut olduğu kabul edilebilir. Ayrıca haklı sebebin gerçekleştiği hususunun kabulünde davacı pay sahipleri dışında kalan diğer menfaat sahiplerinin (şirket, diğer pay sahipleri,çalışanlar) haklarının da dikkate alınması gerekmektedir. Dolayısıyla haklı sebep ve bunun devamında fesih, ancak bu kimselerin menfaatlerinin haleldar edilmemesi kaydı ile ve son çare olarak kabul edilebilir.
TTK m. 531 uyarınca davacı, mahkemeden anonim şirketin haklı sebeple feshini isteyebilir. Ancak haklı sebeplerin bulunması halinde dahi mahkeme şirketin feshine karar vermek zorunda değildir. Anonim şirketin haklı sebeplerle feshinin, istisnai bir çözüm yolu olması ve şirketin tüzel kişiliğine son vermesi nedenleriyle, son çare olarak uygulanması gerektiği tartışmasızdır.
Somut olayda; davacı ortak şirketin feshi için haklı nedenleri kar payı ödenmemesi, inceleme ve bilgi alma hakkının kısıtlanması çağrı usulüne uymayan toplantılar yapılması şeklinde açıklamıştır.
Anonim şirketin genel kurul toplantıları için çağrı; kanun ve esas sözleşmede gösterilen şekilde yapılacaktır.Buna göre çağrının, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla yapılması yeterlidir. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır.
İncelenen 2020,2021,2022 ve 2023 yıllarına ait genel kurullar için davalı şirket tarafından çağrının şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla yapıldığı, alınan genel kurul toplantılarında esas sözleşmeye ilişkin değişiklik yapılmadığı yada TTK da ayrık şekilde belirtilen konularda karar/değişiklik yapılmadığı , bu nedenle hükümet komiserinin toplantıya katılma zorunluluğu bulunmadığı, temsil edilen pay adedi ve sermaye değerine göre toplantı nisabı ve karar nisabının gerçekleştiği ,davalı şirketin 2023 yılı itibariyle kar payı dağıtım kararı aldığı belirlenmiştir.
Alınan bilirkişi raporuna göre; davacı şirket ortağına önceki yıllara ait ödenmesi gereken kar payı alacağı bulunmamaktadır.Bu nedenle davacının ödenmeyen kar payının tespiti, ve kısmi dava olarak 100.000 TL kar payı alacağının ödemesi istemleri kabul edilmemiştir.
Davacı vekili ayrıca; müvekkilinin inceleme ve bilgi edinme haklarının kısıtlandığını, Genel kurul toplantısı yapılsa dahi kanunda öngörülen çağrı usullerine aykırı işlemler gerçekleştirilmesi yoluyla müvekkilinin toplantılara katılımı engellendiğini iddia etmiş ise de, iddia edilen hususlarda somut ve ispata elverişli delil sunmamıştır. Dinlenen tanık beyanı da duyuma ilişkin olup, yazılı ihtar vs, gibi belge sunulmamıştır.Davacının bu iddialarını ispat edemediği sabit olmuştur.
Davacı tarafın şirketin TTK 531 md gereğince iddia ettiği haklı nedenlerin gerçekleşmediği, şirketin esas sözleşmesine ve kuruluş amacına uygun olarak faaliyetlerine devam ettiği, feshini gerektirecek yada davacının şirket ortaklığından çıkması şeklindeki alternatif çözümün uygulanmasını gerektirecek somut vakıalar bulunmamaktadır. Mahkememizce haklı nedenler gerçekleşmediğinden şirketin TTK 531 md gereğince feshi istemi kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Süresinde olmayan davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine,
2-İspatlanamayan davanın reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40-TL nispi karar ve ilam harcının 1.707,75 TL peşin harç (2024/177 Esas sayılı dosyasında yatırılan ve bu dosyaya ait olan harç ) ve 1.708,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplan yatırılan 3.415,75 TL harçtan mahsubuna bakiye 2.800,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır