T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2024/242 Esas
KARAR NO :2025/208
DAVA:Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/04/2024
KARAR TARİHİ:18/03/2025
Mahkememizde görülen Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ...A.Ş. arasında acentelik ilişkisinin bulunduğu, müvekkili şirkete 2023 yılının Kasım ve Aralık aylarında yapılan sigortalara ilişkin ücret olarak kararlaştırılan % 15 komisyon tutarlarının ödenmediği, davalı ...A.Ş.’nin 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 20’nci maddesi ve Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik’in 13’üncü maddesi kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından mali bünye zafiyeti nedeniyle tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin kaldırıldığını, mezkûr karar çerçevesinde şirketin sigorta portföyünün idaresi ... Hesabı’na (Hesap) bırakıldığını, zorunlu sigortalar kapsamı dışındaki sigorta alacaklarının ise sigorta şirketinin mevcut varlıklarından karşılandığını ve bu işlem de ... Hesabı tarafından yapıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin hak etmiş olduğu alacaklar yönünden ... Hesabı tarafından ödenmesi gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik kısmi dava olarak; müvekkili şirketin acentelik ilişkisinden kaynaklı hak etmiş olduğu 100,00 TL alacağın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, davalıya ait taşınır taşınmaz mallar üzerinde üzerine öncelikle teminatsız olarak, mahkemece uygun görülmediği takdirde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi ile ... Hesabı Yönetmeliği 9/1-ç bendi gereğince, sigorta şirketlerinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlardaki ruhsatlarının iptal edilmesi halinde kapsamda bulunan sigorta branşlarına ait tazminatlar mevzuata uygun olması ve Genel Şartlarda öngörülen koşulları taşıması halinde ... Hesabı tarafından ödenmekte olduğunu, Sınırlı Sorumlu ... Karşılıklı Sigorta Kooperatifi'nin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlardaki ruhsatları iptal edilmemiş olup sadece portföy yönetimi ... Hesabı'na devredildiğini, bahsi geçen portföy devri, şirketin tüzel kişiliğini sona erdiren bir işlem niteliğinde olmadığını, ...A.Ş.'nin tüzel kişiliği devam etmekte olduğunu ve taraf ehliyetinin bulunduğunu, dolayısıyla tüzel kişiliği bulunan ...A.Ş.'nin dava ve taraf ehliyetini de haiz olduğundan, ayrıca ... Hesabı nezdinde herhangi bir teminat, mal, hak ve alacağı bulunmadığından ... Hesabı’na karşı yapılan işbu başvurunun husumet nedeniyle esastan reddine karar verilmesinin gerektiğini belirterek; başvurunun Müvekkil yönünden reddine, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin başvuran’a yükletilmesine
karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
Dava: Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak İstemine İlişkindir.
Somut uyuşmazlık; ...A.Ş.’nin 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 20’nci maddesi ve Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik’in 13’üncü maddesi kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından mali bünye zafiyeti nedeniyle tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin kaldırıldığı, mezkûr karar çerçevesinde şirketin sigorta portföyünün idaresi ... Hesabı’na (Hesap) bırakıldığı, zorunlu sigortalar kapsamı dışındaki sigorta alacaklarının ise sigorta şirketinin mevcut varlıklarından karşılandığı ve bu işlem de ... Hesabı tarafından yapıldığı gerekçesiyle davacı acentenin davalı ...A.Ş.'den olan hizmet nedeniyle alacaklarını ... Hesabı'ndan talebine ilişkindir.
Davalı ...A.Ş.'ye karşı ikame edilen dava tefrik edilerek mahkememizin 2025/202E.-2025/220K. Sayılı dosyasından karar bağlanmıştır.
5684 sayılı sigortacılık Kanunun ... Hesabı başlıklı 14. maddesi "
Bu Kanunun 13 üncü maddesi, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ...Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde ... Hesabı oluşturulur.
Hesaba;
a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,
b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,
c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,
ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için,
d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren ... Bürosunca yapılacak ödemeler için, başvurulabilir..." hükmünü içermektedir.
...A.Ş.’nin 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 20’nci maddesi ve Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik’in 13’üncü maddesi kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından mali bünye zafiyeti nedeniyle tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin kaldırıldığı görülmekle, yukarıda belirtilen "c" bendi çerçevesinde, acentenin ... Hesabı'ndan alacak talebinde bulunması mümkündür.
Bilirkişi raporunda; Dosya kapsamına sunulan belgeler tarafımızdan incelenmesi sonucu 01.11.2023 tarihinde başlayan poliçe üretim komisyon toplamı 131.602,61-TL olarak hesaplandığı, poliçe iptallerinden kaynaklanan iade edilmesi gereken komisyon tutarı 128.761,26-TL olarak hesaplandığı, bu doğrultuda davacı tarafın 2.841,35 TL komisyon alacak tutarı hesaplandığı görülmüştür. Davacı acentenin komisyon ücret alacağına hak kazanabilmesi için sözleşmelerin teklif aşamalarını geçip iptal edilmeden yürürlükte bulunması gerekir. Ancak itiraz üzerine Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine müzekkere yazılmıştır. Bilirkişi tarafından komisyon ücretine hak kazanıldığının bildirildiği, davacı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ... poliçe numaralı poliçelerin tamamlanıp tamamlanmadığı sorulmuş ve söz konusu poli,çelere ilişkin kayıtların bulunmadığı bildirilmekle, söz konusu poliçelerin de teklif aşamasında kaldığı ve sözleşme imzalanmadığı sonucuna ulaşılmakla, bilirkişiye dosya tekrardan verilmeden sözleşmeden kaynaklı alacağın bulunmadığının tespiti ile davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 427,60 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 100 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalının yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır