T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/304 Esas
KARAR NO:2025/382
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:06/03/2009
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:31/12/2013
KARAR TARİHİ:15/05/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı ... San ve Tic Aş vekili 06.03.2009 tarihli dava dilekçesinde ve özetle;
2005 yılından bu yana davalı şirketin distribütörlüğünü yaptığını, ... markasının bilinirliğini sağlamak ve artırmak için satış, dağıtım ve tanıtım faaliyetlerinde bulunduğunu, bu işe odaklanması nedeniyle diğer firmalar ile olan ticari faaliyetlerini daralttığını, ... markalı ürünlerin satışlarını çoğalttığını, ticari ilişkinin daha da genişleyeceği yönündeki taahhüt ve teşviklere, davalı tarafından riayet edilmediğini, iki farklı distribütörün daha yetkili kılındığını, pazarın çok üzerinde ürün getirtilmesi sonucu stokların biriktiğini, stokları eritmek için zararına satış yapıldığını, rakip distribütörlerden daha pahalıya kendilerine mal tedarik edildiğini, 2007 Temmuz Ağustos, Eylül ayları pazarlama harcamalarının 2008 Şubat, Mart ve Nisan aylarında ödeneceği taahhüdünün yerine getirilmediğini, davalı şirketin 07.02.2008 tarihinde Türkiye'de ... ... Tic.A.Ş.'yi kurarak ticari faaliyeti fiilen önlendiğini, 2008 yılında 8 ay süre ile ürün tedarik edilmediğini, ayrıca dizüstü bilgisayar ve monitör için 936.027 USD pazarlama giderine ilişkin alacağın senetlere rağmen ödenmediğini
Davalının 2007 yılı sonundan itibaren sistematik olarak sözleşmelerini ihlal ettiğini, davalının distribütörlük sözleşmesinden kaynaklı edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin kardan mahrum kaldığını, müvekkilinin 23.01.2009 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, davacı şirket lehine denkleştirme tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, üç yılı aşkın süre davalı şirket için kullanılan emek ile yatırım ve harcamalardan davalı tarafın faydalanacağını her türle dava ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere;
Müvekkili şirketin maruz kaldığı mevcut mal satışı zararı, 2008 yılına ilişkin promosyon harcamaları ve ... markalı ürünlerin 5 yıllık servis yükümlülüğü harcamalarına karşılık olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL ;
Müvekkili şirketin ihlaller sebebiyle yoksun kaldığı kâr, müvekkili şirketin stoğunda kalan ... markalı ürünlere karşılık olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL ;
Davalının distribütörlük sözleşmesini ihlal etmesi sebebiyle maruz kaldığı manevi zarara karşılık olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL ;
Müşteri (denkleştirme) tazminatına karşılıkkarşılık olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 700.000 ,00TL ,
Davalının müvekkili şirkete dizüstü bilgisayar ve monitöre ilişkin pazarlama gideri borcunakarşılık olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.500.000,00 TL,
Olmak üzere şimdilik toplam 2.500.000 TL'nin distribütörlük sözleşmesinin feshedildiği 23.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanacak avans faiz oranına göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini İstanbul 5.ATM nin 2009/178 esas sayılı dava dosyasında talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası daha sonra ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... Esasını almıştır...Asliye Ticaret Mahkemesi nin kapatılması üzerine dava dosyası ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... esas numarasını almıştır.
Davacı vekili 26/02/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı tam ıslah ettiklerini ve davaya belirsiz alacak davası olarak devam edeceklerini bildirmiştir
Karşı davaya cevap ; Davacı-karşı davalı vekili 22/09/2010 tarihli karşı davaya cevap dilekçesinde ve özetle ;
Davalı/karşı davacının ticari ikametgâhının cevap dilekçesinde de belirtilmiş olduğu üzere ...’de bulunduğunu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 97. maddesi; “Türkiye'de Kanunu Medeni mucibince ikametgâhı olmayan müddei veya davaya müdahale eden kimse diğer tarafın muhtemel zarar ve ziyanıyla masarifi muhakemesine mukabil 96. madde mucibince teminat göstermese mecburdur, "şeklinde olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin uğrayabileceği zarar ve ziyan ile yargılama giderlerini karşılayacak miktarda teminat göstermesi gerektiğini,
Davalı/karşı davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine keşide edilen .... Noterliği’nin 17.07.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gereğince; müvekkili şirket tarafından davalı/karşı davacı şirkete toplam 6.560.314,40 USD-Amerikan Doları ödeme yapıldığını,buna ilişkin banka transfer dekontlarını delil listesi ekinde sunduklarını,ödenen meblağ haricinde, davalı/karşı davacı şirketin kendi ülkesinde kurulu ... İhracat Sigorta Şirketine 5.257.099 USD-Amerikan Doları tutarındaki alacağı devredip, 17.08.2009 tarihli temliknameyi imzaladığını, ve devre konu 5.257.099 USD-Amerikan Dolarını ... İhracat Sigorta Şirketinden tahsil ettiğini, söz konusu meblağ ile ilgili tüm hak, iddia ve taleplerini gayrikabilirücu surette ... İhracat Sigorta Şirketine devredildiğini, bu nedenle müvekkili şirketten herhangi bir hak ve/veya alacağı kalmadığını belirterek ;
Asıl davanın kabulüne, karşı dava ikamesi bakımından teminat ödenmesine, hukuki dayanaktan ve ispattan yoksun karşı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/karşı davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP-KARŞI DAVA /Davalı ... ... ... vekili 07.06.2010 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacı-karşı davalı tarafından gönderilen fesih ihtarnamesinin hatalı muhataba yöneltildiğini ve bu bakımdan usulsüz olduğunu, bu hususun davacı tarafa bildirilmesine rağmen, davacının usulüne uygun bir bildirimde bulunmadığını, işbu davanın usulsüz bir fesih bildirimine dayanması nedeniyle reddi gerektiğini,
Davacı şirketin taraflar arasındaki ticari ilişkiyi feshetmekte haklı bir sebebi bulunmadığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete olan borcunu ödememe bahanesi olarak fesih girişiminde bulunduğunu,taraflar arasındaki ilişkinin münhasır distribütörlük (Tek Satıcılık) sözleşmesi olmadığını,bu nedenle, davacı - karşı davalının şirketinin denkleştirme tazminatı talep etmesinin haksız olduğunu belirterek;
Davacı şirketin geçerli ve haklı bir fesih sebebinin olmaması sonucu ve ticari ilişkinin sona ermesinde kendi kusurunun bulunması sebepleriyle denkleştirme tazminatı isteyemeyeceğini, müvekkili şirketin, davacı şirketin müşteri kazanmasına maddi olarak destek sağladığını, davacının maddi zarar, yoksun kalınan kar ve manevi zarar ve diğer zarar taleplerinin fahiş miktarda olduğunu, söz konusu taleplerin herhangi bir hukuki dayanağını bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Karşı Dava; Davalı vekili 07/06/2010 tarihli karşı dava dilekçesinde ve özetle; Davacı - karşı davalı şirketin, müvekkili şirketten satın ve teslim aldığı ürünlerin bedellerinden doğan muaccel borcu bulunduğunu ve ödemediğini, ödeme yükümlülüklerini ihlal etmeye devam ettiğini, davacı -karşı davalının muaccel borçlarını ödememek amacıyla, .... Noterliğinin 23.01.2009 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, ardından huzurdaki haksız davayı açtığını, açılan dava ile müvekkili şirketten satın ve teslim aldığı ürünlerin satış bedelinden doğan borcunu ödemekten kaçınmayı amaçladığını,
Sunulacak fatura ve sair belgeler ile yargılama sürecinde incelenecek tarafların ticari kayıtları vs delillerle sabit olacak alacaklarının şimdilik 100.000 TL alacağın avans faiziyle davacı-karşı davalıdan tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili 14/11/2013 tarihli ıslah dilekçesi ile ; dava tutarını ıslah ederek 100.000 TL dava değerini 1.043.021,98 USD ye artırdıklarını, 100.000 TL nin ıslah tarihine kadar avans faizi üzerinden hesaplanacak işlemiş faizinin, 1.043.021,98 USD için ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının Amerikan Doları üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizinin asıl alacak ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
... ... ... şirketi ile davalılardan ... Aş arasında 2005 yılında yapılan satış/dağıtıcılık sözleşmesi gereği ... nin dizüstü bilgisayar, monitör ve optik ürünlerinin Türkiye de satışının davalı şirketçe yürütüldüğünü, 2005-2007 yıllarında davalı şirketin ... şirketinden satın aldığı ürünlerin bedelini düzenli olarak ödediğini ancak 2007 yılından sonra borcunu ödememeye başladığını, bazen kısmi ödemeler yaptığını ancak borcun tamamının ödenmediğini, davalı ... Aş nin ... ... ... şirketine 5.257.099 USD borçlu olduğunu, 2 numaralı ... Tic ve San Aş, 3 numaralı ...Tic. Ve San Aş, 4 numaralı ... Tic ve San Ltd Şti ninde kefalet/taahhüt sebebiyle davalı ... Aş nin borcundan sorumlu olduklarını, ... ... ... şirketi tarafından .... Noterliği’nin 17.07.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı ... Aş ye borcun ödenmesi için ihtarda bulunulduğunu,
Davalı ... Aş nin şirketin borcunu ödemekten kaçınmak ve borçtan kurtulmak amacıyla .... Noterliğinin 23.01.2009 tarih ve 3858 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, ardından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında dava açtığını, ... ... ... şirketinin davalı ... Aş den olan toplam 5.257.099,00 USD alacağını davacı müvekkili ... ... ...-... İhracat Sigorta Şirketine 17.08.2009 tarihinde devir ve temlik ettiğini, dava dışı ... ... ... şirketine 5.257.099 USD alacağın müvekkili şirket tarafından dava dışı ... ... ... şirketine ödendiğini belirterek;
Davalı ... Aş den toplam 5.257.099 USD karşılığı 10.702.402,14 TL nin 17/07/2007 tarihinden itibaren ticari işlerle uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsiline, diğer davalıların kefil oldukları tutarlar belli olmadığından her biri için ayrı ayrı şimdilik 10.000 TL er olmak üzere toplam 30.000 TL nin 17/07/2007 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini ...ATM nin 2013/... Esas sayılı dava dosyasında talep ve dava etmiştir.
...Asliye Ticaret Mahkemesi 26/11/2015 tarih ve 2015/... sayılı kararı ile dava dosyasını ... Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirmiştir.... Asliye Ticaret Mahkemesi 06/10/2016 tarihli tefrik kararını vermiş ve dava dosyası önce 2016/1006 ardından (... ATM nin 2017/...-... sayılı gönderme kararı üzerine) ... Esas numarasını almıştır.Son olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesi dava dosyaları arasındaki hukuki ve fiili irtibat, özellikle derdestlik itirazı, devam eden yargılama süresi, bilirkişi raporlarındaki açıklamaları dikkate alarak dava dosyalarının birleştirilmesinde tarafların korunacak önemli yararı nedeniyle 07/11/2019 tarih ve .../... sayılı birleştirme kararını vermiş ve dava dosyasını ... Esas sayılı dosyası ile birleştirmiştir.
CEVAP /Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;
Öncelikle usul yönünden davacının dava ehliyetinin bulunduğuna dair dosyaya somut bir delil sunulmadığını, taraf ehliyeti bulunmadığını bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini,
Davacının dava ikame edebilmesi için teminat göstermesi gerektiğini,bu nedenle öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini kabul anlamına gelmemek kaydıyla söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını,
Bu davada talep edilen alacağın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasındada ... ... ... şirketi tarafından talep edilen alacağın kapsamına girdiğini ve mükerrer talep bulunduğunu,
Müvekkillerinin davacının dava konusu alacağını temlik aldığı dava dışı ... ... ... şirketine borcunun olmadığını,
Müvekkili şirket tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bu dava için bekletici mesele yapılmasını,
Ayrıca davacının dayandığı fatura ve sair belgeler ile delillerinin dosyaya sunulmadığını, tanıkla ispata elverişli olmayan davada davacının tanık deliline dayanmasına muvafakat etmediklerini, esas yönünden davacının iddia ettiği alacağın varlığını ispatlayamadığını ve dava dilekçesinde belirtilen faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle usul ve esasa ilişkin itirazları kapsamında davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava , karşı dava ve birleşen dava alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 19/12/2019 tarih, ... esas, ... karar sayılı karar ile:
"...a-Davalı ... ... ... in, belirsiz alacak itirazının, zamanaşımı def'inin reddine
Davacı ... San ve Tic Aş nin denkleştirme tazminatı talebinin, kar mahrumiyeti talebinin, manevi tazminat talebinin Reddine,
Davacı ... San ve Tic Aş nın pazarlama gideri talebinin kısmen kabulü ile 936.027,00 USD karşılığı 1.628.686,98 TL den taleple bağlı olmak üzere1.500.000 TL nin 06/03/2009 dava tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine fazla istemin reddine
b-Davalı-Karşı davacı ... ... ... in karşı davasında 780.167,00 USD= 1.232.663,86 TL cari hesap alacağının 25/07/2008 temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle davacı-karşı davalı ... San ve Tic Aş dan alınıp davalı-karşı davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,...
3-Birleşen ... ATM ... esas sayılı dava dosyasında
Davanın ... San ve Tic Aş dışındaki davalılar yönünden dava şartı yokluğundan HMK 114- 115 maddesi gereğince usulen reddine
Davalı ... San ve Tic Aş nin taraf sıfatı itirazının, derdestlik itirazının, yabancılık teminatı itirazlarının reddine
Davacı ... un Davalı ... San ve Tic Aş yönünden açtığı davanın kabulü ile 5.257.099,00 USD karşılığı 10.702.402,14 TL nin 31/12/2008 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Davacının faize ilişkin fazla isteminin davalının zamanaşımı def'inin kabulüyle reddine " dair karar verilmiştir.
Taraf vekillerinin mahkememiz kararını istinaf etmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43 HD 06/05/2024 tarih, 2020/1615 esas 2024/660 karar sayılı ilamında:
"..Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda, dava dışı alacaklı ... ... İnc şirketinin ticari defterlerinin yurt dışında bulunması nedeniyle incelenemediği belirtilmekle beraber temlik sözleşmesine konu faturalar yönünden ...'ın 07.12.2016 tarihli raporu da irdelenmemiştir. Diğer yandan davalı ... Sanayi Ve Tic A.Ş.'nin temlik sözleşmesine konu edilen bir kısım faturaların devir ve temlik öncesinde ödendiğine ilişkin itirazı konusunda mahkemece herhangi bir inceleme de yapılmamıştır.
Davacı, temlik tarihi itibariyle temlik veren ... ... ... davalı ... Sanayi Ve Tic A.Ş.'den alacaklı olduğunu ispat etmekle yükümlüdür. Mahkemece alınan bilirkişi raporu, temlik tarihi itibariyle alacak-borç durumunu belirlemeye ve itirazları karşılamaya yeterli değildir. Bu durumda mahkemece "borçlunun, alacağın devredildiği, devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemiş olması halinde önceki alacaklıya iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulacağına" ilişkin TBK'nın 186.maddesi ile "borçlunun, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebileceğine" ilişkin TBK'nın 188.maddesi dikkate alınarak davalı ... Sanayi Ve Tic A.Ş. ve temlik veren ... ... İnc'in ticari kayıtları ayrıntılı bir şekilde konusunda uzman bilirkişi heyetine incelettirilip, dava dışı ... ... ...'in temlik tarihi itibariyle davalı ... Sanayi Ve Tic AŞ'den alacaklı olup olmadığı konusunda denetime elverişli bir rapor alınarak, varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Bu nedenle davalılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerindedir.
Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle asıl davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, karşı dava yönünden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, birleşen dava yönünden davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak işaret edilen hususlarda yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebebine göre taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Mahkememizce 15/05/2024 tarihli tensip karar ile HMK 31 md gereğince taraf vekillerine tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre verilerek ; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesi'nin 06/05/2024 tarih ve 2020/1615 Esas 2024/660 Karar sayılı ilamı 15/18 sayfası 1. paragrafında istenen " Ancak 07/12/2016 tarihli raporda karşı davacının kendi kayıtlarında 780.167 USD'nin davalı ... San ve Tic AŞ 'ye ödenecek pazarlama gideri olarak belirtildiği yine aynı raporda anılan miktarın karşı davalı ... San ve Tic AŞ 'den tahsil edilmesi gereken alacak olarak bahsedildiği gözetildiğinde öncelikle mahkemece bu rapordaki çelişki ve 780.167 USD'nin asıl davada davacının pazarlama gideri için talep edebileceği 1.355.976 USD tutarının içinde kalan bir alacak olup olmadığı konularında " açıklama dilekçesi sunması istenilmiştir. Taraf vekilleri dava dosyasına ayrı ayrı beyan dilekçelerini ve bu beyanlara esas belgelerini ibraz etmiştir.
Mahkememizce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesi'nin 06/05/2024 tarih ve 2020/1615 Esas 2024/660 Karar sayılı ilamındaki kaldırma gerekçelerinin karşılanması bakımından SMM bilirkişi ... 'den 04/10/2024 tarihli kök rapor ve 19/02/2025 tarih ek rapor alınmıştır. Davalı/ Karşı Davacı ... ... .... vekilinin “Kök Rapora” yönelik itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu belgeler haricinde, diğer taraflar raporumunda ibrazı istenilen ve kendilerinin de rapora itiraz ve beyanlarına dayanak olabilecek hiçbir belge sunmamışlardır.
Davalı/ Karşı Davacı ... ... .... vekilinin de dilekçesi ekinde sunmuş olduğu belgeler ise, defalarca dosyalara sunulmuş belgelerdir. Yani dosyalarda mevcut
belgelerdir. Yeni bir belge ibrazı söz konusu değildir.
Alınan rapor denetlemeye elverişli bulunmuş hükme esas alınmıştır.
Somut olayda;
Taraflar arasında 2005 yılın dan itibaren distribütörlük ilişkisi bulunduğu, davalı şirketin yetki mektubu başlıklı 4 ayrı belge ile davacı şirkete satış/dağıtım hakkı yetkisi verdiği, 01/10/2007 tarihli en son yetki mektubuna göre distribütörlük süresinin 31/12/2008 tarihinde sona erdiği,
Davalının 07/02/2008 tarihinde ... ... Ticaret AŞ yi kurduğu ve davacı dışında iki ayrı firmaya ürün vermeye başladığı,... ... ... şirketi .... Noterliği’nin 17.07.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... San ve Tic Aş den 13.201,975 USD(amerikan doları) muaccel alacağın ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi için ihtarda bulunduğu ... San ve Tic Aş nin ... Noterliği nin 25/07/2008 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesiyle 17/07/2008 tarihli ihtara cevap ve 1.355.976 USD pazarlama faaliyetleri sebebiyle doğmuş alacağın tebliğden itibaren 7 gün içinde ödenmesini istediği,
... San ve Tic Aş nin ihtardan sonra 17.07.2008-23.01.2009 tarihleri arasında toplam 6.560.314,40 USD-Amerikan Doları nı ... ... ... şirketine ödediği
... San ve Tic Aş nin .... Noterliğinin 23.01.2009 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini ... ... ... e bildirdiği, taraflar arasındaki distribütörlük ilişkisinin fesihle son bulduğu ihtilafsızdır.
... San ve Tic Aş nin 06/03/2009 tarihinde ... ATM nin ... Esas sayılı dosyasındaki davayı açtığı ( ilk esas no; ....ATM nin 2009/... ikinci esas no; ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... esas sayılı dosyası)
... ... ... şirketinin 17/08/2009 tarihinde ödenmeyen 6.037.266,00 USD-Amerikan dolarından 780.167,00 USD miktarını kendisinde bırakarak 5.257.099,00 USD-Amerikan doları miktarını ... ... ...(...) ne temlik ettiği ve temlik karşılığında ödeme aldığı
... ... ... şirketinin ... ATM nin ... Esas sayılı dosyasında 07/06/2010 tarihinde cari hesap alacağı için karşı dava açtığı
... ... ...(...) nin ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... esasında (ilk esas ....ATM 2013/... , ikinci esas ....ATM ...) ... ... ... şirketinden temlik ile aldığı cari hesap alacağı için 31/12/2013 tarihinde dava açtığı sabittir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesi'nin 06/05/2024 tarih ve 2020/... Esas 2024/... Karar sayılı ilamında açıklanan kaldırma gerekçeleri bakımından;
-Davacı şirket yetkilisi ... hesabına yapılan ödemeler dışında davalı savunmasında bahsi geçen ... ... ve ... Tic.San. A.Ş. hesaplarına yapılan ödemelerin pazarlama giderine yönelik olup olmadığı ve ticari ilişki sürecinde taraflar arasında ... ... ve ... Tic.San. A.Ş.'ye ödeme konusunda bir teamül bulunup bulunmadığı yönünde taraf ticari defterleri ve mükerrer olduğu belirtilen iki ödemeye ilişkin swift kayıtları incelenmiş
Uyuşmazlık Konusu Olmayan Ödemeler
havale Tarihi Alıcı Hesap Tutar (USD)
09.09.2008 ... 138.260,00
10.09.2008 ... 81.743,00
27.10.2008 ... 200.000,00
TOPLAM 420.003,00
Uyuşmazlık Konusu Olan Ödemeler
Havale Tarihi Alıcı Hesap Tutar (USD)
16.01.2008 ... ... 72.905,00
16.01.2008 ... ... 33.530,00
18.08.2008 ... 17.115,00
28.08.2008
... ... 81.743,00
28.08.2008
... ... 138.260,00
TOPLAM 343.553,00
- Davacı ...
Bilgisayar firmasının kabul ettiği ve ... adına yapılan ödemelerin: ...’nun İsviçre – .. de mukim ... ... ... bankası nezdindeki hesabına (Swift :......79)
09.09.2008 tarihinde 138.260 USD, Dök. No: ...
10.09.2008 tarihinde
81.743 USD, Dök. No:...
27.10.2008 tarihinde 200.000 USD, Dök. No: ...
olmak üzere toplam 420.003 USD gönderildiği anlaşılmaktadır.
- Davacı ... firmasının kabul etmediği ve ... ... adına yapılan ödemeler:
Davacı ..., taraf ... ... bir isim olmadığı, Hesap Adı olduğunu ve yapılan ödemelerin ... adına yapılan ödemeler olduğunu, davalı ...’nin mükerrer talep ettiğini iddia etmektedir.
Davacı ... vekilinin 26.12.2013 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ve davalı ... tarafından düzenlenmiş kaşeli imzalı CREDİT NOTE üzerinde yazılmış detay açıklamalarından, ... Hesap Adı (Kod ad) olarak yazıldğı anlaşılmaktadır. Hesap sahibi değildir.
4.... Detail
... Name : ..., ...
,Account Name : ...
,USD Account No. ...
Swift :...
Hesap Adı: ... olan hesaba, CREDİT NOTE (Alacak Dekontu) da yazılmış şekilde Swift :...,
... Name : ..., ... bankası nezdindeki hesaba
16.01.2008 tarihinde
72.905 USD, Dök. No: ..
16.01.2008 tarihinde
33.530 USD,
28.08.2008 tarihinde
81.743 USD, Dök. No: ...
28.08.2008 tarihinde
138.260 USD, Dök. No: ...
olmak üzere toplam
326.438 USD gönderildiği davalı ... firmasının sunmuş olduğu SWIFT’lerden anlaşılmaktadır.
- Davacı ... firmasının kabul etmediği ve adına (...) adına yapılan ödemenin:
Davacı ... şirketinin İsviçre – Zürih de mukim ... ... AG. bankası
nezdindeki hesabına (Swift :...79) 18.08.2008 tarihinde “...” açıklamasıyla 17.115 USD gönderildiği anlaşılmaktadır.
Davacı ..., ... ismi ile yapılan ödemeler ...’na yapılan ödemeler olduğunu, davalı ... nin mükerrer talepte bulunduğunu iddia etmektedir. Ancak bu iddiasını kanıtlayacak ve ... adına yapılan ödemelerin geçtiği hesabın Ocak/2008 – 31/12/2008 tarihleri arası ekstesini sunmamıştır. Davacı ..., 01.09.2008 -30.12.2009 tarihleri arası Ekstreyi
sunmuştur. Dolayısıyla yalnızca ...’nun ismi geçtiği ödemeler ekstrede gözükmektedir. Davacı ..., 2008 yılının tüm aylarını kapsayacak şekilde Ekstre sunmamıştır. Bu nedenle iddiasında haklılık payı olmadığı anlaşılmıştır.SWIFT belgeleri üzerindeki sırasıyla MHR Numarası, Referans Numarası, Doküman Numarası, Gönderenin Referansı, Lehtar Müşteri No incelendiğinde, her hesaba/kişiye yapılan ödemelerden düzenlenmiş belgelerdeki numaraların farklı olduğu görülmüştür.
Dolayısıyla davacı ... vekilinin iddia ettiği gibi, ...’na ve Hesap Adı: ... ...’ne yapılan ödemelerin aynı olmadığı anlaşılmaktadır.Davalı ... nin, Hesap ...’ye 16.01.2008 tarihinde 72.905 USD ve 33.530 USD yaptığı ödemeler taraflar arasında ticari teamül haline geldiğinden ve incelenen e-posta içeriklerine göre mükerrer ödemeler olmadığı, davacı ... A.Ş.’ye olan Piyasa Geliştirme borcundan (16.01.2008 tarihindeki 72.905 $ ve 33.530 $ ödemeler hariç) düşülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. ( e-posta içeriklerindeki açıklamalar ile ödemelerin tutarı ve tarihleri birbiri ile uyumludur) 16.01.2008 tarihindeki ödemeler ise 27.08.2008 tarihli ödeme planı çok öncesi yapıldığından, Piyasa Geliştirme borcundan düşülemeyeceği kanaatine varılmıştır.
İncelenen mail yazışmalarında; Davalı ... den ...’un davacı ... den ...’na 13.08.2008 tarihinde göndermiş olduğu e-posta da;“... (220.000) Amerikan Doları) ödeme planınızdan mahsup edildi. Bu yüzden lütfen 1.250.000,00 Amerikan Doları yerine 1.030.000 Amerikan Dolarıı ...’ye yollayınız.”
dediği,Bu tespitlerden, davacı ... A.Ş.’nin alacağının:
Pazarlama Gideri Alacağı
1.355.976,00 $
Boğaziçinin kabul ettiği ödemeler (-) 420.003,00 $
Hesap Adı ... ye yapılan ödemeler (-) 220.003,00 $ ( 81.743 $ + 138.260 $)
... Bilgisayara yapılan ödeme (-) 17.115,00 $ ------------------- 698.855,00 USD hesaplanmıştır.
- Karşı davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine alınan ek bilirkişi raporunda, 07.12.2016 tarihli raporda belirtilen 780.167 USD tutarının pazarlama gideri (MDF) ödemesine ilişkin olduğunun her iki tarafın kabulünde olduğu, bu miktarın karşı davacı alacağından düşülmesi halinde asıl davada MDF alacağı talebinden de düşülmesi gerektiği aksi halde mükerrer ödeme söz konusu olacağı, bu hususun asıl dava taleplerinde irdelenmesi gerektiği, buna göre pazarlama ödeneği ayrık tutulduğunda karşı davacının alacağının 1.007.002 USD olacağı belirtildiğinden ,
bu hususun irdelenmesi konusunda
Davalı/ Karşı davacı ... ıslah dilekçesinde, “dava dışı ... ... ...
(... ünvanı ...) şirketinin 02/05/2013 tarihli mektubunda kendilerine 4.994.244,02
USD tutarında ödeme yapıldığının yazılı olduğunu belirterek sigorta indirimine ilişkin 262.854,98
USD ile pazarlama giderine ilişkin 780.167 USD olmak üzere toplam 1.043.021,98 USD talep etmiş
ise de somut olayda karşı davacının, birleşen dosya davacısı olan sigorta şirketinden alacak sigortası kapsamında 5.257.099,00 USD'nin ödenmesini talep etmesi üzerine birleşen dosya davacısı olan sigorta şirketi, temlik sözleşmesi kapsamında karşı davacıya ödeme yapmış olup, temlik sözleşmesi karşılığında temlik edilen alacaktan daha az bir miktarda ödeme yapılması aradaki farkın temlik alınmadığı sonucunu doğurmaz .
Birleşen dosya davacısı ... ve ... ... ... arasında düzenlenmiş 17.08.2009 tarihli TEMLİKNAME de “... ... ...’nın 6.037.266 USD alacağı olduğu, 780.167 USD ödenmemiş tutardan mahsup eilildiği, kalan ödenmemiş tutar 5.257.099 USD olduğu..” yazmaktadır.
... raporıunda; ... ... .... başlığı altındaki açıklamasında “ ...’dan alınan geri ödeme ile, ...’nden olan 5.434.695 @ tutarındaki alacak 1.000.002 $’a düşmüştür ve ...’ne
ödenecek 780.167 $ tutarındaki pazarlama ödeneği ile dahilen mahsup edilmiştir Bu mahsubun sonucu olarak, yaklaşık 226.825 $ olan alacak hesabı bakiyesi işlenmemiş verilerde kalmıştır. Bununla birlikte, yukarıdaki liste 780.167 $ tutarındaki dahili mahsubu göz ardı etmiş ve 1.007,002 $ tutarın ... ... ...’nin ...’nden olan toplam açık alacak hesabı bakiyesi alacağı görülmüştür çünkü 780.167 $ tutarı ...’nden alınmamıştır.
Davalı ... Pazarlama Müdürü .... ..., davacı ... A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı ...’na 24.07.2008 tarihinde göndermiş olduğu e-posta içeriği: ... için toplam 14.184.194 borcunu Temmuz – Aralık /2008 ayları arasında ödeme planı tablosu düzenlenmiş, Piyasa Geliştirmenin de Ağustos: 210.000, Eylül 200.000, Ekim 200.000, Kasım 300.000 Aralık 445.976 olmak üzere toplam 1.355.976 USD olarak ödeneceği belirtilmiştir.
Pazarlama Gidelerinin inceleme ve tespitini ele aldığım (1) nolu madde de detaylı olarak davacı ... talep edebileceği Pazarlama Giderlerine ilişkin açıklamlar yer almaktadır.
Davalı ... nin ... raporıunda da yazılmış olduğu gibi, şirket içi alacak/borç bakiyesi netleşmeye ilişkin olup, raporlamaya ilşkindir.
Davacı ... pazarlama ödeneği alacağından 780.167 $ düşülmemiştir . Dolayısıyla davalı ... kayıtlarındaki 780.167 $ alacağını talep edebilecktir.
Davalı ..., birleşen dava davacısı ...’ne temlik ettiği alacağından, sigorta şirketi ... nin sigorta primi ve vs..diğer masralar için yapmış olduğu kesinti 226.825 $ yi
talep edemeyecektir. Zaten, ... sigorta şirketi bu masrafları da içerecek şekilde, birleşen davaya konu etmiş ve talep etmiştir. Ayrıca davalı ... talep etmesi halinde davacı ... mükerrer talep söz konusu olacaktır.
- Dava dışı alacaklı ... ... İnc şirketinin ticari defterlerinin yurt dışında bulunması nedeniyle incelenemediği belirtilmekle beraber temlik sözleşmesine konu faturalar yönünden ...'ın 07.12.2016 tarihli raporu da irdelenmemiştir. Diğer yandan davalı ... Sanayi Ve Tic A.Ş.'nin temlik sözleşmesine konu edilen bir kısım faturaların devir ve temlik öncesinde ödendiğine ilişkin itirazı konusunda, .... ... ... ... ile davalı ... ... ... arasında düzenlenmiş 05.07.2008 arasında düzenlenmiş Temzlik Sözleşmesi ile,
P.T. ... ... ..., Davacı ... A.Ş.’deki 7.192.308 $ fatura alacağını ... ... ... (... ...) ye temlik etmiştir. ... ... (...) ... Co. Ltd (... ...) ile davalı ... ... ... ( ... ...) arasında düzenlenmiş 05.07.2008 arasında düzenlenmiş Temzlik Sözleşmesi ile, ... ... (...) ... Co. Ltd, Davacı ... A.Ş.’deki 1.598.260,00 $ fatura alacağını ... ... ... (... ...) ye temlik etmiştir. Böylece ... ... ... (... ...)’nın temlik aldığı Davacı ... A.Ş. borcu 8.790.568 USD olmuştur. Davalı ... ... ... (... ...) de, Davacı ... A.Ş.deki 6.003.192 USD
alacağını birleşen dosya davacısı ... ... ... ... (...) firmasına temlik etmiş, ... ... ... de davalı ... A.Ş.’nin ... ... ... (... ...) ye fatura edeceği 780.167 USD tutarındaki pazarlama giderini düşerek alacağın 5.257.099,00 USD’sini temlik almış ve bu tutardan siporta primi vs. masraflar düşerek 4.910.731,00 USD olarak ... ... ... (... ...) ye ödemiştir.
Davacı tarafından iddia edilen mükerrer olarak işlenen faturalar irdelendiğinde: ...-1 sayılı 31.03.2008 tarihli, 372.400,00 – USD bedelli fatura davalının kayıtlarında yer almamaktadır. Bu fatura yine Davacı tarafından dayanılan ...-1 sayılı, 31.03.2008 tarihli, 372.400,00 – USD bedelli fatura ile tarih ve miktar itibariyle birebir uyuşmaktadır. ...-1 sayılı faturaya davalı ... firması kayıtlarında rastlanılmamıştır. ...’un raporunda, faturanın ... ... .... tarafından düzenlendiği, ödeme yapılmadığı yazmaktadır.Faturanın mükerrer olduğu kabul edilmiştir.
...-1 sayılı 29.01.2008 tarihli ve 25.000,00 – USD bedelli fatura dava dosyası kapsamında ibraz edilmemiştir....’un raporunda, faturanın ... ... ics .... tarafından düzenlendiği, ödeme yapılmadığı yazmaktadır. Davalı ... ... ... . söz konusu faturanın düzenlenmesine dayanak Gümrük Beyananmesi, Konşimento, Taşıma Belgeleri-Faturası, Sipariş Belgeleri, Yazışmalar vs sunmamıştır. Faturanın mükerrer olduğu kabul edilmiştir.
Davalı ..., ... ... ... tarafından düzenlenen
20.02.2008 tarihli 306.942
20.02.2008 tarihli 77.000
29.02.2008 tarihli
2.940
29.02.2008 tarihli 1.754
29.02.2008 tarihli
65.708
29.02.2008 tarihli 311.850
29.02.2008 tarihli 422.016 USD faturaları ödediğini, sunmuş olduğu belgeler ile kanıtlamaya çalışmıştır.
Söz konusu faturalar sigorta şirketine de temlik edilmemiş, dolayısıyla sigorta şirketi tarafından dava konusu da yapılmamıştır.
Söz konusu ödemeler 30.06.2008 ve 12.09.2008 tarihlerinde ... ... ... ... hesabına ve ... Endonozya ... ... hesabına yapılmıştır.Davacı ... ... ile davalı ... den ... arasındaki
17.09.2008 tarihindeki mailde de söz konusu ödemelerin yapıldığı belirtilmiştir. Davalı ... de kayıtlarına alarak davalıya olan borcundan düşmüştür. ...’un raporunda da, faturaların kaşılığının ödendiği yazılmıştır. Dolayısıyla faturalardan ... nin borcu bulunmamakta , ... sigorta şirketininde talebi de bulunmamaktadır.
Davalı ..., ... ... (...) Co. Ltd. tarafından düzenlenen ...-1 nolu 22.03.2008 toplam 157.100 ( 41.600 + 115.500 ) usd faturaları ödediğini, sunmuş olduğu belgeler ile kanıtlamaya çalışmıştır.
Söz konusu fatura sigorta şirketine de temlik edilmemiş, dolayısıyla sigorta şirketince de dava konusu yapılmamıştır. Söz konusu ödemeler 17.09.2008 tarihinde ... ... (...) Co. Ltd. ... ...hesabına ödeme yapılmıştır.Davalı ... de kayıtlarına alarak davalıya olan borcundan düşmüştür....’un raporunda da, fatura kaşılığının ödendiği yazılmıştır. Dolayısıyla faturadan ... nin borcu bulunmamakta, ... sigorta şirketininde talebi bulunmamaktadır.
Asıl dava; ... ATM nin ... Esas sayılı dosyasında;
Taraflar arasındaki ilişkide sözleşme süresinin 17 mayıs 2005 ila 31/12/2008 olduğu davacı vekilinin 20/07/2018 dilekçesi ekinde sunduğu Letter of Authorization( yetki mektubu) başlıklı 4 ayrı belgeden anlaşılmıştır. Dava tarihi 06/03/2009 dur. 6102 sayılı TTK 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe girdiğinden somut olayda 6762 sayılı TTK hükümleri uygulanacaktır.
Davalı taraf belirsiz alacak itirazında bulunmuş isede, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan HUMK da belirsiz alacak davası düzenlenmemiştir. Davacı talepleri 6100 sy HMK gereğince belirsiz alacak olarak istenebilecektir. Davacının 26/02/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile yaptığı ıslaha hakkı vardır. Bu nedenle davalı itirazı reddedilmiştir.
Dava tarihi itibariyle uygulanan BK gereğince 10 yıllık genel zamanaşımı süresi ve TTK 122 gereğince 1 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından davalı itirazları reddedilmiştir.
Davacı tarafça portföy-denkleştirme tazminatı talebinde bulunulmuştur. 6762 sayılı TTK'da portföy-denkleştirme tazminatına ilişkin hüküm bulunmamaktadır. Ancak yerleşik Yargıtay içtihatları ile bu boşluk doldurulmuş, 6102 sayılı TTK nun 122 . maddesindede hüküm ihdas edilmiştir.
Bu hüküm gereğince;
Davacı ... San ve Tic Aş nin sözleşmenin feshinden itibaren 1 yıllık süre içinde dava açması gerekmektedir.Davacı tarafça 06/03/2009 tarihinde dava açılmış olup fesih bildiriminden itibaren 1 yıllık süre içinde dava ikame edilmiştir.
Davacı ... San ve Tic Aş tarafından .... Noterliğinin 23.01.2009 tarih ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesinde de açıklandığı üzere; davalı ... ... ... şirketi 07/02/2008 tarihinde İto nun ... sicil numarasında kayıtlı ... ... Ticaret Aş yi kurmuş, davacı şirket dışında iki ayrı firmaya ürün vermeye başlamıştır. Dosyaya sunulan Letter of Authorization( yetki mektubu) başlıklı 4 ayrı belgeden davacı şirkete The sales terriotory of distribution ( satış/dağıtım hakkı) yetkisi verildiği anlaşılmıştır.
01/10/2007 tarihli en son yetki mektubunda sürenin 31/12/2008 tarihinde sonlandığı, davacı şirketinde .... Noterliğinin 23.01.2009 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi fesih bildiriminde bulunduğu, 2009 yılı sonunda davacının kendi ticari defterlerine göre ( alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere) 6.369.819,50 TL ( 4.230.470,55 USD) cari hesap borcu bulunduğu, davalı ... ... ... şirketininde .... Noterliği’nin 17.07.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 13.201.975,00 USD cari hesap alacağını istediği görülmüştür.
Davacı şirketin açıklanan yetki mektupları kapsamı ile tek satıcılık yetkisi bulunmadığı, sözleşmenin yürürlükte bulunduğu süre içindede fiili olarak ... ürünlerinin Türkiye deki tek satıcısı olmadığı, sözleşmenin sonlandığı 31/12/2008 itibariyle davalı şirkete muaccel olmuş cari hesap borcu bulunduğu, sözleşme edimlerini yerine getirmediği bu nedenle sözleşmeyi fesih etmekte haklı olmadığı, TTK 122 açıklamasındaki yasal koşulları yerine getirmediğinden portföy-denkleştirme tazminatı isteminde bulunamayacağı sabit görülmüştür. Davacı istemi reddedilmiştir.
Davacı ... San ve Tic Aş sözleşmenin sona ermesinde haksız olduğundan kar mahrumiyeti ve manevi tazminat talebinde de bulunamayacaktır.Davacı istemi reddedilmiştir.
Davacı ... San ve Tic Aş ... Noterliği nin 25/07/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde açıkladığı 1.355.976 ,00 USD pazarlama alacağı talebi yönünden; Davacı şirketin pazarladığı dizüstü bilgisayar ve monitörlere ilişkin olarak davalı şirketin kabulünü gösterir İngilizce belge gereğince "Pazarlama Geliştirme Fonları" alacağı olarak 1.355.976,00 USD alacağın gerçekleştiği (alacak dekontları toplamı)
Bu alacaktan davalı şirketin davacı hesabına üç banka giriş kaydıyla ( 09/09/2008 tarihinde 138.206,00 USD, 10/09/2008 tarihinde 81.743,00 USD, 27/10/2008 tarihinde 200.000,00 USD olmak üzere) 420.003,00 USD ödeme yaptığı,
Davalı-karşı davacı tarafın ...-... isimli hesaba 220.003,00 USD ödeme yaptığı sonuç olarak davacı ... A.Ş.’nin alacağı:
Pazarlama Gideri Alacağı 1.355.976,00 $ ... kabul ettiği ödemeler (-) 420.003,00 $ Hesap Adı ... ye yapılan ödemeler (-) 220.003,00 $ ( 81.743 $ + 138.260 $)
... Bilgisayara yapılan ödeme (-) 17.115,00 $ ------------------- 698.855,00 $ olmaktadır.
Davacı/ karşı davalı ... A.Ş. nin 698.855,00 USD talep edebileceği, bu tutarın 06/03/2009 dava tarihindeki TL değeri 698.855,00 USD x 1,7424 TCMB Kur = 1.217.684,95 TL olacağı,
Mahkememizce davacı talebinin kısmen kabulü ile 698.855,00 USD karşılığı 1.217.684,95 TL nin 06/03/2009 dava tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava;
Karşı davacı ... ... ... şirketi 07/06/2010 tarihli karşı dava dilekçesinde şimdilik 100.000 TL alacağın avans faiziyle tahsilini istemiş, ardından 14/11/2013 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 1.043.021,98 USD ye ıslah ettiklerini belirterek; 100.000 TL nin ıslah tarihine kadar işlemiş avans faizi ile, ıslah tarihinden sonra ise 1.043.021,98 USD nin ıslah tarihinden itibaren 3095 sy 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının Amerikan Doları üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile ödenmesini istemiştir.
Mahkememizce yukarıda yapılan kronolojik sıralamaya göre karşı davacı ... ... ... şirketinin karşı dava tarihi olan 07/06/2010 itibariyle isteyebileceği ve kendi uhdesinde bıraktığı, temlik etmediği 780.167,00 USD cari hesap alacağı vardır. Dolayısıyla bu miktardan fazlasını isteyemeyecektir. Karşı davacı ... ... ... şirketi ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında ... ... ... (...) nin dosyaya sunduğu 17/08/2009 tarihli temlik/devir sözleşmesi beyanı ile bağlıdır.
Bu nedenle mahkememizce karşı davacı ... ... ... in alacağının 780.167,00 USD (1USD=1.58 TL kur üzerinden ) = 1.232.663,86 TL olduğu sabit bulunmuştur.
Karşı davacı ... ... ... 07/06/2010 tarihli karşı dava dilekçesinde alacağının TL üzerinden istemiştir. Yargıtay 11 HD nin .../13566-15010 ve Yargıtay 23 HD nin 2016/8588-2019/8787 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere; dava dilekçesinde TL cinsinden istenen alacak ıslah ile yabancı para cinsinden( somut olayda USD) istenemeyecektir. Davacı TL cinsinden alacak talebi ile bağlı olacaktır.
Mahkememizce davacının ıslah talebi dikkate alınarak 1.232.663,86 TL nin davalı ... San ve Tic Aş nin temerrüdünün başladığı ( ... Noterliği nin 25/07/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi tarihi) 25/07/2008 tarihinden itibare avans faiziyle tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ....ATM nin ... esas sayılı dosyasında
A- 818 sayılı Borçlar Kanunu 483 vd, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 581 vd maddelerinde kefalet hükümleri düzenlenmiştir. Kefaletin şekil şartaları ise 818 sayılı Borçlar Kanunu 484, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nun 583, maddelerinde;
" Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır."Hükümleri açıklanmıştır.
Davacı ... ... ... (...) ... ... ... den temlik aldığı alacaktan davalı ... San ve Tic Aş yanında, ... Tic ve San Aş, ...Tic. Ve San Aş, ... Tic ve San Ltd Şti ninde kefalet/taahhütleri sebebiyle sorumlu olduklarını iddia etmiştir.Davacı kefalet iddiasının dayanağı olarak 26/07/2008 tarihli ... isimli maile ve davalılara gönderdiği 18/07/2011 tarihli ihtarnameye dayanmıştır.
... San ve Tic Aş dışındaki davalılar ... Tic ve San Aş, ...Tic. Ve San Aş, ... Tic ve San Ltd Şti husumet itirazında bulunmuştur.
Dosyaya sunulan davacı dayanağı belgelerin yanında ; davalılar ... Tic ve San Aş, ...Tic. Ve San Aş, ... Tic ve San Ltd Şti lerinin 21/07/2011 ve 22/07/2011 tarihli ihtara cevaplarında kefaleti ve borcu kabul etmedikleri, mahkememiz dosyasında da aynı şekilde beyanda bulundukları anlaşılmıştır.
Davacı tarafın sunduğu kefalet beyanının BK 484 ve TBK 583 maddelerindeki şekil şartlarını karşılamadığı, davalıların borçtan sorumlu olmalarını gerektirir yasal kefalet koşullarının oluşmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalıların husumet itirazı kabul edilmiş, davalılar ... Tic ve San Aş, ...Tic. Ve San Aş, ... Tic ve San Ltd Şti yönünden taraf ehliyeti dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-d -115 maddeleri gereğince davanın usulen reddine karar vermek gerekmiştir.
B- Davalı ... San ve Tic Aş davacı ... ... ... (...) nin yabancı olması nedeniyle teminat yatırması gerektiği itirazında bulunmuştur.
Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Hukuk Mütalaa ve Görüş Bürosu nun 16/07/... tarih ve 3-11-522-.../1081/... sayılı yazısı ve ekindeki Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü nün 20/11/2013 tarihli yazısı ile " Türk Şirketlerinin Güney ... mahkemelerinde Güney ... şirketlerine karşı dava açabileceği bu tür davalarda türk şirktelerinin teminat sunmasının gerekli olmadığı ancak ilgili mevzuata göre resmi harçlar ve teslimat ücreti gibi diğer mahkeme ücretlerinin ödenmesi gerektiği" açıklanmıştır. Mahkememizce davalının teminat itirazı açıklanan fiili karşılıklık ilkesi gereği reddedilmiştir.
C- Davalı ... San ve Tic Aş davacı ... ... ... (...) nin taraf sıfatı bulunmadığı usulü itirazında bulunmuştur.
Mahkememizce ... Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk öğretim görevlisi Prof Dr ... in 31/05/2019 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.Alınan rapor hükme esas alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle;
"... ... ... (...) şirketinin dava ehliyetinin 6100 sayılı HMK’nın 51. madde hükmüne tabi olduğu, medenî haklarını kullanma ehliyetinin ise MÖHUK madde 9/4’e göre belirleneceği ve şirketin statüsündeki idare merkezi hukuku olan Güney ... hukukuna göre dava ehliyetinin bulunduğu,.... ... şirketi ile eski unvanı ... ... şirketi arasında akdedilen 17.08.2009 tarihli temlik sözleşmesinin Güney ... hukukuna göre geçerli olduğu," bildirilmiştir.
Mahkememizce ... ... ... ile davacı ... ... ... (...) arasında akdedilen 17.08.2009 tarihli sözleşmenin Türk hukukundaki alacağın temliki hükümlerini karşılar yasal koşulları taşıdığı, ... ... ... (...) nin MÖHUK madde 9/4’e göre kendi ülkesinde dava ehliyetinin bulunduğu gözetilerek davalının taraf ehliyeti itirazı reddedilmiştir.
D- Davalı ... San ve Tic Aş davacı tarafından istenen alacağın ... ATM nin ... Esas sayılı dosyasında ... ... ... tarafından istendiğini belirterek derdestlik itirazında bulunmuştur.
Mahkememiz dosyasında alınan 31/05/2019 tarihli bilirkişi raporu ile ... ATM nin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında mükerrer alacağın ... ... ... tarafından karşı dava ile istendiği ( ... ... ... in kendi uhdesinde bıraktığı, birleşen dosya davacısı ... ... ... a devir etmediği alacak) anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyasında ... ... ... in devir/temlik ettiği alacak istenmiş olup, davalının derdestlik itirazı reddedilmiştir.
E-Davalı ... San ve Tic Aş zamanaşımı def'inde bulunmuştur.
Dava sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmaktadır. BK 147 gereğince faiz alacaklarında zamanaşımı süresi dava tarihinden geriye doğru 5 yıldır.Davalı ... San ve Tic Aş nin temerrüdü .... Noterliği’nin 17.07.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameye verdiği ... Noterliği nin 25/07/2008 tarih ve ... yevmiyeli ihtar tarihinde başlamıştır. Dava tarihi 31/12/2013 dür. Dava tarihine göre davacı ancak 31/12/2008 tarihinden itibaren faiz isteminde bulunabilecektir. Bakiye kısım zamanaşımı def i nedeniyle istenemeyecektir. Mahkememizce davalının zamanaşımı def i faiz istemi yönünden kısmen kabul edilmiştir.
F- Birleşen ... ATM ... esas sayılı dava dosyasında ;
2009 yılı başında ... ... ... in davalı ... San ve Tic Aş den toplam 13.201,975 USD(amerikan doları) muaccel cari hesap alacağı bulunduğu, ... San ve Tic Aş nin 17.07.2008-23.01.2009 tarihleri arasında
1-... ... ...-5.857.190,00 USD fatura karşılığı 422.495,00 USD
2-... ... (...) Co Ltd 10.061.025,00 fatura karşılığı 9.711.880,00 USD
3-PT ... ... ... Indonesia7.192.308,00 lik fatura karşılığı 6.972.956,00 USD
4-... ... ...2.083.140,00 fatura karşılığı 2.083.140,00USD
Olmak üzere toplam 6.560.314,40 USD ... ... ... e ödediği, ... ... ... şirketinin 17/08/2009 tarihinde 1-2-3 numaralı faturalardan ödenmeyen 6.037.266,00 USD alacağından 780.167,00 USD miktarını kendi uhdesinde bırakarak, 5.257.099,00 USD yi davacı ... ... ... (...) e devir/temlik ettiği, 06/08/2009 tarihinde komisyon ve kesintiler düstükten sonra 4.910.731,00 USD yi aldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... ... ... (...) nin 5.257.099,00 USD alacağı bulunduğu sabit görülmüştür. Mahkememizce davacı talebi ile bağlı olarak 5.257.099,00 USD nin dava tarihindeki TL karşılığı olan 10.702.402,14 TL üzerinden davanın kabulü ile 31/12/2008 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M / /
1-... ATM nin ... Esas sayılı dava dosyasında;
A-Davalı ... ... ... in, belirsiz alacak itirazının, zamanaşımı def'inin reddine
Davacı ... San ve Tic Aş nin denkleştirme tazminatı talebinin, kar mahrumiyeti talebinin, manevi tazminat talebinin Reddine,
Davacı ... San ve Tic Aş nın pazarlama gideri talebinin kısmen kabulü ile 698.855,00 USD karşılığı 1.217.684,915 TL nin 06/03/2009 dava tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine fazla istemin reddine
B-Davalı-Karşı davacı ... ... ... in karşı davasında 780.167,00 USD= 1.232.663,86 TL cari hesap alacağının 25/07/2008 temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle davacı-karşı davalı ... San ve Tic Aş dan alınıp davalı-karşı davacıya verilmesine, fazla istemin reddine
2-Birleşen ... ATM ... esas sayılı dava dosyasında Davanın ... San ve Tic Aş dışındaki davalılar yönünden dava şartı yokluğundan HMK 114-115 maddesi gereğince usulen reddine
Davalı ... San ve Tic Aş nin taraf sıfatı itirazının, derdestlik itirazının, yabancılık teminatı itirazlarının reddine
Davacı ... un Davalı ... San ve Tic Aş yönünden açtığı davanın kabulü ile 5.257.099,00 USD karşılığı 10.702.402,14 TL nin 31/12/2008 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Davacının faize ilişkin fazla isteminin davalının zamanaşımı def'inin kabulüyle reddine,
3-ASIL DAVADA;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesince hesap olunan 83.180,06-TL karar harcının Davacı karşı davalı tarafından yatırılan 33.785,90-TL peşin harçtan mahsubuna eksik 49.394,16-TL bakiye harcın davalı karşı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul nispetine göre hesap olunan 182.475,89-TL nispi vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince red nispetine göre hesap olunan 171.054,66-TL nispi vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
Davacı karşı davalı tarafından yapılan toplam 47.874,19 TL (başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı,davetiye ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti) nin kabul oranına göre 40.647,94-TL sinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine
KARŞI DAVADA ;
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesince hesap olunan 84.203,27 TL karar harcının davalı karşı davacı tarafından yatırılan 36.381,35 TL peşin harçtan mahsubuna eksik 47.821,92 TL bakiye harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince red nispetine göre hesap olunan 184.572,94-TL nispi vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince red nispetine göre hesap olunan 45.481,35-TL nispi vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalı tarafa verilmesine
4-Birleşen ... ATM ... esas sayılı dava dosyasında Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesince hesap olunan 731.081,09 TL karar harcının davacı tarafından yatırılan 182.770,30 TL peşin harçtan mahsubuna eksik 548.310,79 TL bakiye harcın davalı ... San ve Tic Aş'den tahsili ile hazineye irat kaydına
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul nispetine göre hesap olunan 706.048,04-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... San ve Tic Aş'den alınarak Davacı ... 'a verilmesine
Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden ;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince red nispetine göre hesap olunan 10.000-TL nispi vekalet ücretinin Davacı ... 'dan alınarak davalılar ... A.Ş.,... ve San.AŞ ve ... Ticaret ve San.LTD.ŞTİ 'ne verilmesine
-Davacı tarafından yapılan toplam 191.757,40-TL (başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı,davetiye ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti) nin davalı ... San ve Tic Aş'den alınarak davacıya verilmesine
5-HMK nun 333. Maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından artan kısımların hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine
Asıl davada davacı ... vekili Av. ..., Asıl davada Davalı-karşı davacı ... Vekili Av. ..., Birleşen davada davacısı ... ... vekili Av. ... ve birleşen davada davalı ... vekili Av. ...'ün yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır