T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/323 Esas
KARAR NO :2025/838
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/05/2024
KARAR TARİHİ:16/12/2025
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil aleyhine .... İcra Dairesi 2023/... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak gösterilen senede müvekkilinin imzasının taklit edilmek suretiyle imza atıldığını, takibe konu senet üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını bu nedenle müvekkilinin imzasının yer almadığı sahte imza ile düzenlenen iş bu senetten dolayı sorumlu olmasının mümkün olmadığını belirterek; müvekkilinin mağdur olmaması adına icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ardından icra takip dosyasındaki haciz işlemlerinin durdurulması ve diğer tüm önlemlerin alınması için ihtiyati tedbir kararı kararı verilmesini, müvekkilinin icra dosyasındaki takibe konu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı aleyhine .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası ile 31.07.2023 tarihinde icra takibinin başlatıldığını, davacının .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasıyla imzaya itiraz ettiğini ve davasının reddedildiğini, davacının üzerine kayıtlı herhangi bir mal varlığı olmadığı için davacının " nasıl olsa alamazlar" diyerek uzun bir süre dava açmadığını ve müvekkiline cüzi bir bedel ödeyerek dava dosyasını kapatma teklifinde bulunduğunu, senet üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce imza incelemesi yapılarak bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
Dava: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlık; davalı alacaklı tarafından kambiyo senedine dayalı .... İcra Dairesinin 2023/.... Sayılı dosyasından icra takibine başlandığı, takibin kesinleşmesi üzerine davacı tarafça imza def'i doğrultusunda menfi tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-925 - 2021/734 sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Ancak somut olayda davacı tarafça hukuki ilişki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle reddedildiğinden ispat yükü davalı alacaklıdadır.
İmza inkarına dayalı sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceğinden davalının iyi niyetli olup olmamasının da bir önemi yoktur.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2016/14156 E. ve 2018/13 K. sayılı kararı doğrultusunda; kambiyo senetlerinde imzanın keşideciye ait olduğuna yönelik ispat yükü senet alacaklısı üzerinde olduğu, bu durumda öncelikle usulüne uygun ihtaratlı davetiye ile keşidecinin çağrılarak gelmesi sağlanıp huzurda imza örneklerinin alınması akabinde daha sonra senedin düzenlenme tarihinden öncesine ait taraflarca gösterilen imza örnekleri getirtilerek grafolojik bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonuca ulaşılmaya çalışılmış ve imza sahteliğinin mutlak def'i çerçevesinde değerlendirilip herkese karşı ileri sürülebileceği hususu da nazara alınarak bilirkişi raporunda imzanın davacıya ait olmadığı noktasındaki tespit yerinde görülerek menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Bundan öte; davalı ile davacının kambiyo senedinde yüz yüzelik ilişkisi bulunması nedeniyle, davalı haksız ve kötü niyetli addedilerek İİK.72/5 Maddesi gereği davacı lehine tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile;
Davacının .... İcra Dairesinin 2023/.... Sayılı dosyasından 06.07.2022 düzenleme tarihli 327.783,00-TL bedelli bonoya istinaden başlatılan takibe ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE
Menfi tespit isteminin kabulüne karar verilen bono asıl alacak tutarı 327.783,00-TL'nin %20 oranına isabet eden 65.556,60-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 22.390,86-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 8.741,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.649,66-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 52.455,28-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 9.168,80-TL ilk gider, 7.966,00-TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 17.134,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran taraflara iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/12/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır