T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/386 Esas
KARAR NO :2025/320
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:25/06/2024
KARAR TARİHİ:22/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından 157,371 Brüt Kg ağırlındaki kütlü pamuk cinsi emtia410.637,84 USD karşılığı satın alınmıştır. Emtianın ...'de gümrük işlemlerinin tamamlanmasının akabinde ...'den ...'a karayolu ile nakliyesini davalı ... Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından üstlenilmiş ve .../... plakalı araçta dahil olmak üzere 6 farklı araç ile sevk edildiğini, Emtianın bir kısmının nakliyesi ... / ... plakalı araç ile bir diğer davalı fiili taşıyıcı ... tarafından gerçekleştirildiğini, Söz konusu araç ile gerçekleştirilen nakliye esnasında ... - ... otobanında araç seyir halindeyken çıkan yangın sonucunda araçta bulunan emtiaların bir kısmı yanmak suretiyle zayi olduğunu, Söz konusu vakıanın akabinde emtialar hasarlı ve eksik olarak müvekkil şirket sigortalısına teslim edildiğini, Meydana gelen bu olay sonucunda müvekkil sigorta şirketi tarafından sigortalısına poliçe gereği 35.140,24 TL ödendiğini, Davalı ...'ın ... A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu ve meydana gelen vakıa sebebiyle ... A.Ş. ne/dinde 2/... nolu hasar dosyasının açıldığı tespit edildiğini, Davalı ... A.Ş. nin söz konusu poliçe ile nakliyecinin taşımalardan kaynaklanan sorumluluğunu teminat altına aldığından poliçe teminat limiti vc kapsamıyla sınırlı olmak üzere meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğümün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, Davalılar takibe, borca, ferilerine itiraz etmiştir. Davalılar gerek TTK.'nın 875. Maddesi, gere KTK'nın 85. Maddesi kapsamında gerekse de TBK.'nııı 60. Maddesi uyarınca ve diğer sair yasal düzenlemeler gereğince dava konusu zarardan davalı sorumlu olduğunu, Açıklanan nedenlerle. Davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasına yaptığı tüm itirazların reddi ile takibin, takip talebindeki şartlarla devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... A.Ş. Vekilinin 09.07.2023 Tarihli Cevap Dilekçesi Özetle, Müvekkil Şirket nezdinde tanzim edilen poliçe Yangın Sigortası Genel Şartları mucibincc akdedilmiş olup, işbu genel şartlarda; 'Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda zaman aşımına uğrar.'""'denilmek suretiyle, zamanaşımı hususu özel olarak düzenlendiğini, Şirket ile davalı ... arasında ... poliçe numaralı ve 18.08.2021-18.08.2022 vade tarihli Yurtiçi Taşıyıcının Sorumluluğu Blok Sigorta Poliçesi tanzim edilerek Sigortalı nezdinde yurtiçinde muhtelif illere taşımayı yazılı olarak taahhüt ettiği emtianın taşınması faaliyetlerinden doğabilecek hasar veya ziyana ilişkin rizikolandığını, poliçedeki bazı teminatlar dahilinde güvence altına alındığını, Davacı Sigorta Şirketi nezdinde Sigortalı olan dava dışı ... Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından 157,371 Brüt Kg ağırlığındaki kütlü pamuk cinsi emtia satın alınmış olup emtianın gümrük işlemlerinin tamamlanmasının akabinde ...'den ...'a karayolu ile nakliyesi davalı ... Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, Kütlü pamuk balya biçimindeki emtianın Şirket nezdinde Sigortalı olan davalı ...'ın fiili nakliye taşıyıcılığını üstlendiği ... plaka sayılı çekici ve ... plakalı yarı römork niteliğindeki araçlar dahil olmak üzere 6 farklı araç ile varma noktasına doğru sevk edildiğini, Söz konusu araç ile gerçekleştirilen nakliye esnasında ... - ... otobanında araç seyir halindeyken çıkan yangın sonucunda araçta bulunan emtianın bir kısmının yanarak zayi olması neticesinde Davacı Sigorta Şirketi, Sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tahsilini, ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden Müvekkilimiz Şirket ve Sigortalısı aleyhine ilamsız icra takibi başlatmak suretiyle talep ettiğini, ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasarın, "Her ne kadar ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi tarafından düzenlenen İtfaiye Olayı Raporunda Yangın muhtemelen, seyir halindeki tırın dorsesinde yüklü pamuk balyalarının üzerine ateşli bir cismin düşmesi sonucu yangının çıktığı ve daha sonra etrafına sirayet ettiği kanaatindeyiz" denilse de olay yeri fotoğraflarının incelenmesi, yapılan görüşmeler ve ... Bölge Trafik Memurları tarafından düzenlenen tutanakta çekicide hasar bulunmaması ve dorsenin ahşap kasasında hasar meydana geldiği, ayrıca seyir sırasında olayın sirayet ettiği bilgisi ile yangının pamuğun kızışması sonucu meydana geldiği kanaatine varıldığını, yangının pamuğun kızışması sonucu meydana geldiğini, sigortalı ile Müvekkil Şirket arasında tanzim edilen Yurtiçi Taşıyıcının Sorumluluğu Blok Sigorta Poliçesi Özel Şartları'nın 15.Maddesinde; "Emtianın kendi aybından kaynaklanan hasarlar, kızışma ve buna bağlı yangın hasarları, gibi malın kendi özrü(aybı zati) veya tabi mahiyetine ilişkin hasara uğramalarından doğacak tazminat talepleri teminat haricidir." Denilmek suretiyle emtianın niteliğinden kaynaklı "kızışma"ya bağlı olarak çıkabilecek yangın hasarlarından doğacak tazminat taleplerinin teminat dışında bırakıldığı hüküm altına alındığını, mahkemenize davacı tarafından sunulan itfaiye raporunda tırın dorsesinde yüklü pamuk balyalarının üzerine ateşli bir cismin düşmesi sonucu yangının çıkmış olma ihtimalinde dahi hasarın oluş biçimi bakımından teminat dışı olduğunun kabulü gerektiğini, Sigortalıdan talep edilen nakliye faturası, taşıma irsaliyesi, sürücü psikoteknik belgesi ve sürücü beyanı ise gönderilmemiştir. Dolayısıyla yasal mevzuata aykırı bir taşıma olup olmadığının tespiti ve bu suretle Müvekkilimiz şirket ile sigortalı arasındaki Poliçenin geçerliliği bakımından işbu hususların Mahkemenizce araştırılması gerektiğini, Öncelikle davacı taraftan davaya dayanak belgelerin dosyaya sunulmasının istenmesine ve işbu kapsamda cevap hakkımızın saklı tutulmasına, Aleyhe hüküm kurulacak olunması halinde teminat limiti ve muafiyet tenzilinin gözetilmesine, Aleyhe hüküm kurulması halinde dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulmasına, haksız ve hukuka aykırı icra-inkar tazminatı talebinin her halükarda reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Hakan Yılma/ Vekilinin 16.07.2024 Tarihli Cevap Dilekçesinde özetle, davalı müvekkil ..., taşıyıcı konumunda değil nakliyeci konumunda olduğunu, Yani yüklenen eşya ile herhangi bir bağlantısı bulunmadığını, Dava konusu yangının emtianın hatalı ambalajlanmasından kaynaklandığını, müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını yükün yanmasında araçtan veya müvekkilinden kaynaklanan bir kusur olmadığını, yangın olayına vakıf olması ile müvekkilinin gerekli girişimlerde bulunduğunu, hasarın TTK 876. Maddesi uyarınca davalının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği yangın sebebiyle meydana geldiğinden davalının zarardan sorumlu olmayacağı, yangının balyalamada kullanılan demir tellerin birbirine sürtünmesi sonucu çıkan kıvılcımdan kaynaklandığı, ekspertiz raporunda balyalamanın standartlara uygun yapıldığının belirtildiğini, bu durumda CMR Konvansiyonunun 17/2. maddesi uyarınca taşımacı için kaçınılamayacak ve sonuçlarına engel olunamayacak halin bulunduğunu, aynı düzenlemenin 17/4-c maddesine göre de hasarın kötü ambalajlamadan kaynaklanması halinde taşımacının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, taşınan pamuk yükünün ambalajlanması özel uzmanlık gerektirdiğinden ambalajlama, yükleme ve istiflemenin taşımacı tarafından yapılmasının mümkün olmadığını, iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı Sigortalı/Sigorta ettiren; ... San Ve Tic.A.Ş. için ... poliçe ve ... Abonman nolu, 17.05.2022 Teklif ve Yükleme tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, dava konusu hasarın meydana gelmiş olduğu 17.05.2022 tarihinde sigorta poliçesinin yürürlükte bulunduğu, Emtia Teminat Bedelinin 6.402.624.14 TL, 410.637.84 USD (Döviz Kuru : 15.591900) olarak verilmiş olduğu, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve bu şartlara üstün hüküm ifade eden poliçede belirlenen Klozları ve Özel Şartları kapsamında teminat verilmiş olduğu, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, .../ ... plakalı aracın poliçeye derç edilmiş bulunduğu, Kalkış Yerinin ... / Varış Yeri ... olduğu görülmüştür.
Davacı ... Sigorta A.Ş'nin dava konusu hasar ile ilgili dava dışı sigortalı ... San Ve Tic.Ltd. Şti.'ne ... ... Avrupa Kurumsal Merkez Şubesi aracılığı ile 17.08.2022 tarihli 35.140.24 TL tutarında Açıklama Kısmında ... numaralı hasar dosya ödemesidir nolu ile ödeme yapmış olduğu görülmüştür.
Davalı ... A.Ş. tarafından fiili taşıyıcı ... adına 18.08.2021-18.08.2022 vadeli, .../0 poliçe nosu ile Yurtiçi Taşıyıcının Sorumluluğu Yurt İçi Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, Düzenlenmiş olan bu poliçe ile Vasıta Başı Azami 100.000.00.-TL sigorta teminat ile Emtea taşımalarında Geniş Teminat ile "Her bir hasar ve olayda beher araç başı taşınan emtia bedeli üzerinden %l,00 oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır " şartı konarak "sigortalının yurtiçinde muhtelif illere taşımayı yazılı olarak taahhüt ettiği emtianın taşınması faaliyetlerinden kaynaklanabilecek taşıdığı emtianın hasar veya ziyanına ilişkin yasal sorumluluğuna teminat sağlamak amacıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde akdedilmiş " olduğu, ... plakalı araç bilgisinin poliçeye eklenmiş olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporu özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı ... San Ve Tic.A.Ş. için Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, dava konusu hasarın meydana gelmiş olduğu 17.05.2022 tarihinde sigorta poliçesinin yürürlükte bulunduğu, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve bu şartlara üstün hüküm ifade eden poliçede belirlenen Klozları ve Özel Şartları kapsamında teminat verilmiş olduğu, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, Davacı' nın dava dışı sigortalı ... San Ve Tic.Ltd. Şti.'ne 17.08.2022 tarihinde, tespit edilen 35.140.24 TL hasar tutarını ödemiş olduğu, Davalı ... A.Ş. tarafından fiili taşıyıcı ... adına Yurtiçi Taşıyıcının Sorumluluğu Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, bu poliçe ile Vasıta Başı Azami 100.000.00.-TL sigorta teminatı ile Emtea taşımalarında "Her bir hasar ve olayda beher araç başı taşınan emtia bedeli üzerinden %1,00 oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır " şartı konarak " emtianın taşınması faaliyetlerinden kaynaklanabilecek taşıdığı emtianın hasar veya ziyanına ilişkin yasal sorumluluğuna teminat sağlamak amacıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde akdedilmiş " olduğu, meydana gelen yangın olayının, araçtaki bir kaza veya sürücü kusurundan kaynaklanmayıp dışarıdan gelen bir ateşli cisimden kaynaklanacağı görüşüne varıldığı, taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir hal olduğu, hu durumda taşımacının sorumluluğu olmayacağı ve rücu edilemeyeceği. Ancak Mahkeme aksi kanaatte ise Taşımacının sorumluluğu CMR 23. maddesine göre değerlendirilmesi gerekeceği, buna göre değerlendirme yapılacak olursa, brüt ürün ağırlığı; 870 kg olduğu 870 Kg. x 8,33 SDR x 21,1442* = 153.234,13 TL Tazmin tutarından fazla olması nedeniyle, taşımacının hasarın tamamından (35.140.24.-TL) sorumlu olacağı, Davalı ...'nın teminatı kapsamında ödenebilir tazminat tutarının 24.771.15.-TL ile sınırlı olacağı tespit edilmiştir.
GEREKÇE
Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Poliçe özel şartlarında; ... plakalı araç teminat altına alınmıştır.Yasal olarak Sigortacının Sorumluluğunu gerektirmeyen hallerden ötürü oluşabilecek her türlü sorumluluk teminat harici olduğu, Emtianın kendi ayıbından kaynaklanan hasarlar, bazı mal çeşitlerinin nitelikleri itibariyle aşınma, normal fire, çürüme, kuruma, mutad dışı akma, kızışma ve buna bağlı yangın hasarları, fare kurt veya diğer haşerelerin yapacağı tahribat malın rengini görünüşünü, bünyesini ve tadını etkileyen buharlaşma ve her türlü salgılar, ısı farkları gibi malın kendi özrü (aybı zati) veya tabi mahiyetine ilişkin hasara uğramalarından doğacak tazminat talepleri teminat harici olduğu düzenlenmiştir.
CMR nin 17 inci maddesinin 2 inci fıkrası hükmüne göre şayet ziva veya hasar yahut gecikme taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir olay veya halden meydana gelirse tasıvıcı sorumlu tutulmayacaktır. Kaçınılmazlığın mutlak anlamda anlaşılmaması gerekir. Mümkün olan, beklenebilir bütün özenin gösterilmesine rağmen eğer bir zararın önüne geçilemivorsa önlenemezlik ve kaçınılamazlık var demektir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda Sigortalı ... sorumluluğunda yapılan 26.260 kg Balya Pamuk' un nakliye sırasında meydana gelen yangın sonucunda 590 kg'nın olay yerinde zayi olduğu, ıslak ve kısmi hasarlı teslim edilen 3380 kg'ının yapılan ayrıştırma sonucu 280 kg'ının kullanılamaz durumda olduğu, toplam 870 kg pamuğun hasar gördüğü tespit edilmekle Davalı ... A.Ş. tarafından fiili taşıyıcı ... adına Yurtiçi Taşıyıcının Sorumluluğu Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, bu poliçe ile Vasıta Başı Azami 100.000.00.-TL sigorta teminatı ile Emtea taşımalarında "Her bir hasar ve olayda beher araç başı taşınan emtia bedeli üzerinden %1,00 oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır " şartı konarak emtianın taşınması faaliyetlerinden kaynaklanabilecek taşıdığı emtianın hasar veya ziyanına ilişkin yasal sorumluluğuna teminat sağlamak amacıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde akdedilmiş olduğu anlaşılmış ve yapılan tespitler ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda meydana gelen yangın olayının, araçtaki bir kaza veya sürücü kusurundan kaynaklanmayıp dışarıdan gelen bir ateşli cisimden kaynaklandığı ve buna göre taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir hal olduğundan bu durumdan taşımacının sorumlu olmayacağı ve yine " Sigorta edilen şeyin gizli kusuru (ayıbı) veya niteliğinin neden olduğu zıya, hasar veya masraf." İstisnası ve poliçe özel şartları "Emtianın kendi aybından kaynaklanan hasarlar, kızışma ve buna bağlı yangın hasarları, gibi malın kendi özrü (aybı zati) veya tabi mahiyetine ilişkin hasara uğramalarından doğacak tazminat talepleri teminat haricidir." Maddelerince hasarın meydana gelişi dikkate alındığında ilgili poliçe kapsamında teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varılarak ödenen bedelin rücu edilemeyeceği sonucuna ulaşılmış (Poliçe özel şartlarında; ... plakalı araç teminat altına alınmıştır.Yasal olarak Sigortacının Sorumluluğunu gerektirmeyen hallerden ötürü oluşabilecek her türlü sorumluluk teminat harici olduğu, Emtianın kendi ayıbından kaynaklanan hasarlar, bazı mal çeşitlerinin nitelikleri itibariyle aşınma, normal fire, çürüme, kuruma, mutad dışı akma, kızışma ve buna bağlı yangın hasarları, fare kurt veya diğer haşerelerin yapacağı tahribat malın rengini görünüşünü, bünyesini ve tadını etkileyen buharlaşma ve her türlü salgılar, ısı farkları gibi malın kendi özrü (aybı zati) veya tabi mahiyetine ilişkin hasara uğramalarından doğacak tazminat talepleri teminat harici olduğu dikkate alınarak ) ve sonuçta meydana gelen yangın olayının araçtaki bir kaza veya kusurundan kaynaklanmayıp dışarıdan gelen bir ateşli cisimden kaynaklandığı tespit edildiğinden davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tazminat ödemesinin davalılardan rücuen tahsilinin talep edilemeyeceği kanaati ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 615,40-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan harçtan mahsubu ile 125,79 TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar (... ve hakan a) verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.800,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/04/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza