T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/589 Esas
KARAR NO :2025/397
DAVA:Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ:01/10/2024
KARAR TARİHİ:21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Dava konusu takibin dayanağı, alacaklının internet sitesi üzerinden yaptığı hasarlı araç satış ihalesine müvekkilinin teklif vermiş fakat aracın resmi devrini almamış olması sebebiyle alacaklının zarar talebine dayandığı, bilindiği üzere motorlu taşıt satışları resmi şekle tabi, resmi şekilde yapılmayan sözleşmeler geçersiz olduğu, kaldı ki taraflar arasında imzalanmış geçerli bir sözleşmede mevcut olmadığı, bu sebeple takip konusu alacak iddiası hukuka aykırı olduğu, Geçerli bir sözleşmenin bulunduğu varsayımında da aracı şirketin uğradığı zararı ispat edebilmesi gerektiği, kabul anlamına gelmemekle beraber, aracı şirketin belli bir oranda tellallıktan elde edebileceğinden fazla zarara uğradığı yine mümkün görünmediği, alacaklı, müvekkilin 573.300,00-TL teklifi ile bağlı olmayıp reddedip resmi satış işlemini gerçekleştirmemesi sebebiyle toplam 229.212,00 TL zarara uğradığını beyan ettiği, ihale bilgileri içinde aracın piyasa rayiç değerinin 1.650.000,00 TL yazılı olduğu, 1.650.000 TL değerindeki bir aracın 373.000 TL ye satılması gerçekçi olmadığı, böyle bir satış ya yoktur, varsa da muvazaalı, ya da alacaklı piyasa değeri 1.650.000 TL yazarak muhtemel alıcıları hile ile yanıltmış ve müvekkili irade fesadına uğrattığı, bu sebeple de resmi devir yapmamış olan müvekkil hukuken haklı durumda olduğu, bu nedenlerle Müvekkilin....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkili şirket web sitesi üzerinden sigorta şirketleri ile yapmış olduğu anlaşmalar gereği hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile iştigal ettiği, davacı ile müvekkil (birleşme öncesi eski unvan ile) arasında 04.03.2010 tarihli "Pert Alıcı Sözleşmesi" akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacı tarafça müvekkil tarafından düzenlenen ihalelere elektronik ortamda teklif sunma imkanı elde ettiği, bu kapsamda davacı taraf ... plakalı aracın elektronik ihalesine katıldığı, söz konusu ihalede en yüksek teklifi vermek suretiyle aracı almaya hal kazandığı, ihaleye ait kayıtların yerinde incelemesi talebinin mevcut olduğu, aynı zamanda araca ait noter satış evraklarının da celbi talep olunduğu, Sözleşmenin 3.6 maddesi, 3.9 maddesi, 7.maddesi açık olduğu, bu sözleşme maddelerine uygun olarak; tacir sıfatını haiz davacının müvekkile kazandığı ve ödeme yapmadığı ilk ihale ile, gerçekleştirilen ikinci ihale arasındaki fark kadar ödeme yükümlülüğü doğduğu, taraflarınca da münakit sözleşmeye uygun olarak iki ihale arasındaki fark bedeli olan 208.300,00 TL' nin, hizmet bedeli olan 19.422 TL'nin ve noter satış masrafı olan 1.490 TL'nin (toplam 229.212,00 TL) tahsili talebi ile dava konusu icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafça herhangi bir itirazda bulunulmaması üzerine takip kesinleştiği, sözleşmesel alacak doğduğu, Her ne kadar davacı taraf motorlu araç satışlarına ilişkin sözleşmelerin resmi şekle tabi olduğu iddiasında ise de taraflar arasında münakit sözleşme bir motorlu araç satış sözleşmesi değil, pert araç ihalelerine katılıma ilişkin ticari mahiyetli sözleşme olduğu, dolayısıyla sözleşme serbestisi kapsamında kalan sözleşme herhangi bir şekil şartına da tabi olmadığı gibi davacının aksi yöndeki iddiaları haksız olduğu, Davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
-21/02/2025 tarihli bilirkişi raporu özetle; Aracın satış bedeli yönünden davalı zararının 25.06.2024 tarihli satışa konu ihalede, dava konusu aracın aldığı en yüksek 2.teklif ile aracın 09.07.2024 tarihli satış bedeli 365.000,00 TL arasındaki farka eşit olacağı, Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca davalının talep etmiş olduğu alacak kalemlerinin menfi zarar kapsamında tazmin edilmesi gerektiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, iki ihale arasındaki farkın tahsiline yönelik başlatılan takip nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; davacının tacir olduğu, davalı şirketin ise web sitesi üzerinden sigorta şirketleri ile yapmış olduğu anlaşmalar gereği hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile iştigal etmekte olduğu, davacının ... plakalı aracın elektronik ihalesine katılarak 573.300-
TL’lik teklif sunduğu ve ihaleyi kazandığı ancak daha sonra ihale bedelini ödemediği, uyuşmazlığa konu takip dosyasında davalının, davacının kazandığı ancak ödemesini yapmadığı ihale ile ikinci ihale arasındaki fark
olan 208.300,00 TL’nin, hizmet bedeli olan 19.422 TL’nin ve noter satış masrafı olan 1.490 TL'nin
ödenmesini talep ettiği, davacı vekilinin sözleşmenin şekil şartına tabi olduğu ve geçersiz olduğunu, sözleşmenin 1 yıl süreli olduğunu ve süre sonunda uzamadığını iddia ettiği somut olayda, öncelikle sözleşmenin değerlendirilmesinde; dosyaya sunulan sözleşmenin incelenmesinde taraflar arasında 04/03/2010 tarihli "Pert Alıcı Sözleşmesi" yapıldığının ve sözleşmenin davacı yanca imzalanmış olduğunun görüldüğü, davacı taraf motorlu araç satışlarına ilişkin sözleşmelerin resmi şekle tabi olduğunu
iddia etmiş ise de, taraflar arasındaki
sözleşme bir motorlu araç satış sözleşmesi değil, pert araç ihalelerine katılıma ilişkin ticari mahiyetli
sözleşme olup, herhangi bir şekil şartına da tabi değildir. Sözleşmenin 7.maddesinde, sözleşmenin süresi belirlenmiş, bu madde uyarınca sözleşme süresi bir yıl olarak düzenlenmiş olup, aynı maddenin c bendinde "Pert alıcısı ise 30 gün önce Pusulanın eline geçecek şekilde yapacağı bir bildirimle hitamında sözleşmeyi feshedilebilir. Aksi halde sözleşme, Pusula tarafından Pert alıcısına bildirilecek yeni komisyon bedeli ve trafik muamele ücretinin uygulanması şartıyla 1 yıl daha kendiliğinden uzayacaktır..." şeklindedir. Davacı taraf kendine ait kullanıcı adı ve şifre ile davalıya ait internet sitesinden dava konusu araca teklif vermek suretiyle sözleşmeyi devam ettirdiğine yönelik iradesini de ortaya koyduğundan ve taraflarca da sözleşme feshedilmediğinden sözleşme yürürlüktedir. Sözleşme yürürlükte olduğuna göre davalının, iki ihale arasındaki farktan kaynaklanan zararının sözleşme maddelerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Somut olayda, davacının ... plakalı aracın elektronik ihalesine katılarak 573.300-
TL’lik teklif sunduğu ve ihaleyi kazandığı ancak daha sonra ihale bedelini ödemediği, aracın ikinci ihalede 365.000 TL'ye 3. kişiye satıldığı, sözleşmenin 3.6.maddesine göre (2.paragraf son cümle) "Son alıcı, ... E-ihale sisteminde verdiği ve şirket tarafından onaylanmış olan teklif bedelini 2 iş günü içinde Pusula'ya ödeyecektir. Bedelin 2 iş gün içerisinde ödenmesi, ödeme dekontunun da Pusula'ya ulaştırılması yükümlülüğü Son Alıcı'ya aittir. Aksi halde son alıcı ihaleden vazgeçmiş sayılacaktır." şeklindedir. Bu madde hükmüne göre ihale bedelini ödemeyen alıcı davacının sözleşme gereği ihaleden vazgeçmiş sayıldığı, sözleşmenin 3.9.maddesi; "...Pert Alıcısı, e-ihale sırasında yaptığı teklifini geri çektiğini bildirmesi veya son alıcı sıfatını kazandıktan sonra herhangi bir sebeple aracı satın almak istemediğini bildirmesi veyahut da herhangi bir nedenle ihaleden vazgeçmiş sayılması veya ihaleden men edilmesi hallerinde, Pusulanın, Şirketin, Sigortalının veya üçüncü kişilerin doğacak tüm zararlarını tazmin etmeyi kabul ve taahhüt eder. Pusulanın yeni bir ihale yapılması veya yapılmaması yönündeki kararına göre hesaplayıp pert alıcısına bildireceği zarar miktarı gerçek ve doğru olarak kabul edilecek, buna karşı Pert alıcısının/son alıcının herhangi bir itiraz hakkı bulunmayacaktır. A) Pusulanın isteği ile ikinci bir ihale açılması halinde; Pert alıcısı/son alıcının ilk ihalede verdiği teklife ikinci ihalede ulaşılamamış olması durumunda aradaki fark ve her halükarda Pusulanın ilk ihale nedeni ile gerek son alıcıdan gerekse şirketten hak kazanacağı hizmet bedelleri, ikinci ihalenin masrafları da dahil olmak üzere başkaca doğmuş ve doğacak tüm zararlar ile bu sözleşmeye göre doğması halinde cezai şart toplamı Pert alıcısı/son alıcının ödemek zorunda olduğu en az zarar olarak kabul edilecektir..." şeklinde olduğu, dolayısıyla sözleşme hükümlerine göre davalı ilk ihale ile gerçekleştirilen ikinci ihale arasındaki farkı, hizmet bedeli, ikinci ihale masrafını davacıdan talep edilecektir. Yine sözleşmeye göre, davalının hesaplayıp pert alıcısına bildireceği zarar miktarı gerçek ve doğru olarak kabul edildiğinden, tacir olan davacının sözleşmeye göre bu zarara itiraz hakkı da yoktur. Sonuç olarak davacının tacir olduğu ve basiretli tacir olarak hareket etmesi gerektiği, ihaleden vazgeçilmesi halinde sorumluluğun sözleşmede açıkça düzenlendiği, bu nedenle davalının iki ihale arasındaki fark bedeli olan 208.300 TL'nin, hizmet bedeli olan 19.422 TL'nin ve noter satış masrafı olan 1.490 TL'nin (toplam 229.212 TL) tahsili talebi ile dava konusu icra takibi başlatmasında hukuka aykırılık görülmediğinden, davacının menfi tespit isteminin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-İcra dosyasına konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 3.914,37-TL'nin 615,40-TL maktu karar harcından mahsubu ile fazla 3.298,97-TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hesap olunan 36.381,80-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*