T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/783 Esas
KARAR NO :2026/387
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/07/2015
KARAR TARİHİ:14/05/2026
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacılar vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilleri ... ve ... Tic. A.Ş. İle davalı ... arasında herhangi bir hukuki ilişki olmadığını, müvekkilleri ile davalı arasında alacak / borç ilişkisinin bulunmadığını, davalı yanca müvekkilleri hakkında .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında takibe konan 1.000.000 USD bedelli senedin sahte olduğunu, şirket kayıtlarına göre böyle bir borcun bulunmadığını, davalı ile beraberindeki şahıslarca müvekkili şirketin adresine gelerek ve tehditler savurarak mafya vari bir uslupla tehdit edildiğini, müvekkilinin ölümle tehdit edildiğini, borç kağıdı düzenlemesinin istendiğini, tehdit sonucunda A4 kağıda 01/10/2014 tarihinde ...'dan nakit olarak 1.000.000 USD alındığının yazıldığını ve zorla bu evrakın aşağısına şirket kaşesinin yine ... tarafından basıldığını, hem şirket kaşesinin üzeri hem de ...'nın ismi üzerine kefil sıfatıyla zorla yazdırıldığını, hem şirket kaşesi üzerine hem de kefil ... yazdıran yerlerin altları yine zorla ve tehditle müvekkili ...'ya imzalattırıldığını, bononun devamında yer alan "iş bu emre muharrer senedimin mukabilinde ...'a bir milyon USD ödeyeceğim ve 03/07/2015 tarihinde ödemeyi kabul ederim" şeklinde cümlenin müvekkilinin el ürünü olmadığını beyanla;
Müvekkili şirketin ve ...'nın davalıya müstenidi senet nedeniyle .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, senedin ve takibin iptaline, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Tarafların uzun yıllardır ...'da esnaf olduklarını, davacı borçluların müvekkilinden borç istediklerini, müvekkilinin de davacılara bir milyon USD borç verdiğini, borca karşılık müvekkilinin davacı ...'dan senet istediğini, davacı tarafından müvekkiline senedin verildiğini, ancak ödeme gününde borcun ödenmediğini, bunun üzerine ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alındığını, akabinde alınan kararın .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu,
Davacının takip konusu senedin düzenleme yeri bulunmadığından yasal şekil şartlarını taşımadığı iddialarının gerçek olmadığını, senedin kambiyo vasfını taşıdığını, senedin zorla imzalattırılmadığını, davacının takip konusu senede sonradan eklemeler yapıldığı yönündeki iddiasının ispata hazi olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraftan tahsilini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 72 maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizde yapılan yargılama sonunda 11/07/2019 tarih 2018/22 esas 2019/732 karar sayılı davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacı vekilince istinaf edilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 10/11/2022 tarih 2020/1350 esas 2022/1558 karar sayılı ilamında;
"...Somut olayda menfi tespit davası senetten kaynaklanmaktadır. Yukarıda da ifade edildiği üzere bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir. Lehtar senetteki ihdas sebebini değiştirir şekilde talilde bulunursa ispat yükünü üzerine alır. Dava; kambiyo senedinin cebir tehdit ve zorla ile meydana getirilmesi iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı yanın iddiası senedin cebir ve tehdit ile senedin düzenlettirdiği yönündedir. T.C. .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 08/11/2019 tarihli, ... Esas, ... karar nolu kararın kesinleştiği bildirilmiş ise de, dosya üzerinde Mahkeme ile yapılan yazışma sonucunda, resmi evrakta sahtecilik suçu yönünden kurulan hükmün kesinleştiği ancak dava dosyası ile ilgili senedin cebir ve tehdit ile alındığına ilişkin verilen beraat kararının ise Yargıtay incelemesinde olup, kesinleşmediği anlaşılmıştır..........
Tüm açıklamalar ışığında somut durum değerlendirildiğinde, re'sen yapılan incelemeye göre davalı hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından görülen ceza davasında her ne kadar beraat kararı verilmiş ise de, dosyadaki verilere göre henüz kararın kesinleşmediği, aynı evrak sebebiyle yürütülen ceza davasının sonucunun, eldeki davanın sonucunu doğrudan etkileyeceği, ceza mahkemesindeki bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının olanaklı bulunmadığı, buna göre, ceza davasının sonucunun beklenmesi, ceza davasında tespit edilen maddi olgular çerçevesinde varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmiş olması sebebiyle bekletici mesele yönünden kararın kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca davacı vekili tarafından tanık dilekçesinin süresinde olup olmadığı değerlendirildikten sonra gerekli görülür ise tanıklarının da dinlenilmesi ve ceza dava dosyası ile birlikte değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına" gerekçesi ile mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Mahkememizce kaldırma ilamı doğrultusunda; ....Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyası getirtilmiş,dosyada 08/11/2019 tarihinde davalı/Sanık ... hakkında TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan verilen mahkumiyet kararının 24/03/2020 tarihinde, TCK 148/2 md gereğince nitelikli yağma suçundan verilen beraat kararının 27/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasındaki davaya konu "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. AŞ, kefili ... olan bono " nun sahteliğinin ....Ağır Ceza Mahkemesinin ... E-... K sayılı TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan verilen HAGB hükmü ile kesinleştiği gerekçesine dayanılarak davanın kabulüne ilişkin ;
" Davacılar ... ve ... Ticareti AŞ nin .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyası ve icra dosyasında takibe konan "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. AŞ, kefili ... olan bono " nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bononun ve takibin iptaline, 1.000.000 USD nin dava tarihindeki karşılığı 2.761.000,00 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacılar lehine davalıdan tahsiline," karar verilmiştir.
Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiş, İstanbul BAM 44 HD 13/04/2023 tarih ve 2023/576 -2023/389 sayılı kararı ile istinaf talebini reddetmiştir.
Davalı vekili tarafından Temyiz kanun yoluna başvurulmuş, Yargıtay 11 HD 19/09/2024 tarih ve 2023/3441E- 2024/6597 K sayılı ilamında;
".. Yukarıda açıklandığı üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesin bir mahkûmiyet kararı değildir. Bu nedenle ortada ceza hukuku anlamında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmadığından bu karar hukuk hâkimini bağlamayacaktır. Aksi düşünüldüğü takdirde beş yıllık deneme süresi içinde bir suç işlendiğinde mahkemece hüküm açıklanacak ve temyiz hakkı doğacak; şayet yapılan temyiz incelemesinde ceza mahkemesi kararı bozulursa hukuk mahkemesinin kararının da dayanağı ortadan kalkacak ve yargılamanın yenilenmesi gündeme gelecektir. Bu durum ise adalete olan güven ve saygıyı zedeleyecektir.
11. Bu durumda, Hukuk Genel Kurulu'nun 01.02.2012 tarihli ve ... E., ... K., 31.01.2019 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararları ve Dairemizin 13.11.2012 tarih 2010/12876 E. 2012/18075 K. sayılı kararında da değinildiği üzere, kesinleşmiş bir ceza hükmü olmaması nedeniyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının maddi olgunun belirlenmesi yönünden de hukuk hâkimini bağlamayacağının kabulü gerekir.
12. Yine Mahkemece karar yerinde, davalı hakkında mağdurun senet haline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya mecbur edilmesi suretiyle yağma suçundan açılan kamu davasında verilen beraat kararının 27.04.2022 tarihinde kesinleştiği belirtilmiş ise de dosyada mevcut kesinleşme şerhleri anılan dava dosyasında yargılanan başkaca sanıklara ilişkin olup, davalı Hasan hakkında verilen beraat kararı temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 6. Ceza Dairesi Başkanlığı'na gönderilmiştir. Dolayısıyla davalı sanık hakkında verilen beraat kararının kesinleştiğine ilişkin tespit isabetli olmadığı gibi, bu kararın kesinleşmesi beklenmeksizin hüküm tesisi de doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple de temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararını bozmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmuştur.
TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan ....Ağır Ceza Mahkemesinin ... E-... K sayılı ilamında HAGB kararı verilmiş olup; Hukuk Genel Kurulu'nun 01.02.2012 tarihli ve ... E., ... K., 31.01.2019 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararları ile Yargıtay 11 HD nin 13.11.2012 tarih 2010/12876 E. 2012/18075 K. Sayılı emsal kararında açıklandığı üzere kesinleşmiş bir ceza hükmü olmaması nedeniyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının maddi olgunun belirlenmesi yönünden de hukuk hâkimini bağlamayacağı kabul edilmiştir.
Mahkememizce "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. AŞ, kefili ... olan bono" nun sahteliği yönünden mahkememizce;
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/1/2025 tarihli rapor alınmış raporda özetle; "1. Davalı ...’ın incelemeye elverişli imza örnekleri alınmamış ve toplanmamış
olduğundan imza ve yazı incelemesi yapılamamıştır.
2. Senet üzerinde sahtecilik yapıldığını gösterecek bir tahrifat bulgusu mevcu değildir.
3. Senet 2 farklı kalemle yazılmıştır.
4.Yazıların birinci cümlesi ve imza bölümündeki yazı ve imzalar ...’ya aittir,
5. Yazılardaki ilk cümle diğer cümlelerden farklı gibi görünse de ileri incelemede kalem
farkı olan kısımlarda da kuvvetli benzerlikler olduğu görülmekle, ikinci kısmın yine
... tarafından , yazı değiştirme gayretiyle yazılmış olması kuvvetle muhtemel
görülmüştür,
6 Tarihlerin sonradan eklenip eklenmediği gösteren fiziki bir bulgu mevcut değildir, zamansal
farklılık olup olmadığı kimyasal yöntemlerle yapılacak inceleme sonucunda belirlenebilir.
" tespitler yapılmıştır.
Tarafların itirazlarının karşılanması için İstanbul ATK tarafından düzenlenen 17/02/2026 tarihli rapor alınmıştır. ATK raporunda sonuç olarak; " İnceleme konusu senette metin bölümünde mevcut ''İş bu emre muharrer senedimin mukabilinde ...'a Bir milyon USD ödeyeceğim 03.07.2015 tarihinde ödemeyi kabul ve taahhüt ederim. 02.07.2015, Borçlu'' yazıları ile ...'nın mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı"
Tespit edilmiştir.
Somut olayda;
Davacıların talebi "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. AŞ, kefili ... olan bono" nedeniyle İİK 72 maddesi gereğince borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Getirtilip incelenen .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında; 02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. A.ş., kefili ... olan senedi gereğince verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı kararı ile icra takibi başlatıldığı,
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararına davacılar tarafından yapılan itirazın reddedildiği,İcra takibinin kesinleştiği tespit edilmiştir.
Davacının tanık dinletme istemi menfi tespit istenen senedin değerinin senetle ispat sınırının üzerinde bulunması ve davalının açıkca muvafakat etmemesi nedeniyle kabul edilmemiştir.
Davacılar, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını bildirdiğinden senet borçlusu ... Tic. A.Ş nin ticari defter ve kayıtları incelenmiştir.Bilirkişi ... nun 19/01/2018 tarihli raporunda davacı şirketin 2014 ve 2015 yılı ticari defter ve kayıtlarında davaya konu senedin kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.
Dosya içine alınan davacı ... Tic. A.Ş nin ticaret sicil kaydından ve ibraz edilen davacı vekaleti ekindeki imza-temsil sirküsünden davacı şirketi temsile yetkili kişinin diğer davacı ... olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili müvekkillerinin şikayeti üzerine İstanbul CBS nin ... hazırlık sayılı dosyasında soruşturma açıldığı, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi ... nın 07/11/2016 tarihli raporunda; Kefil ... ismi altındaki imzanın ve yazıların davacı ... ya ait olduğunun tespit edildiği
Soruşturma sonunda .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında TCK 148/2 maddesindeki zorla senet almak suretiyle nitelikli yağma ve TCK 204/1 maddesindeki resmi belgede sahtecilik suçlarından kamu davası açıldığı
Yapılan yargılama sonunda; .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında... sayılı ve 08/11/2019 tarihli kararın verildiği; davalı/Sanık ... hakkında TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan HAGB kararı verildiği, davalı/sanık hakkında TCK 148/2 md gereğince zorla senet almak suretiyle nitelikli yağma suçundan beraat kararı verildiği kararın 27/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dava dosyasında 24/10/2017 tarihinde davacı ...'nın beyanının alındığı, "Sanık ... ile 2014 yılında döviz ve altın üzerine gayriresmi olarak ortaklık yaptık, bana kar ve zarar esasına göre iki milyon TL verdi, sanık ... peyder pey vermiş olduğu iki milyon TL'yi zaten benden almıştır, ancak geriye 130.000 TL bir alacağı kaldı yaptığımız ortak ticaretten dolayı kar ettiğimizi bu sebeple kendisine bir milyon dolar vermemi istiyordu...01/10/2014 tarihinde ...'dan nakit olarak bir milyon USD alınmıştır, aldım" yazılarını ben yazdım ondan sonraki cümleyi ben yazmadım, borçlu ve kefil altındaki imzalar bana aittir, ...iki milyon TL yi ödemeye dair belge yoktur zira kapalıçarşı da işler böyle yürür "şeklinde şikayette bulunduğu anlaşılmıştır.
Aynı tarihli şikayetçi ... un beyanında da ... ile ... ın ortaklık yaptıklarını söylediği, sanık ... ın da savunmasında davacı ... ya bir milyon dolar verdiğini açıkladığı anlaşılmıştır.
Davacı ... nın diğer davacı ... Tic. A.ş nin ortağı ve yetkilisi olduğu, davalı alacaklı ... ile arasında para alışverişi nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, bu ilişkinin davacı ... tarafından .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında ortaklık olarak açıklandığı
Davacının davalı ... dan ortaklık nedeniyle para aldığını kabul ettiği,
Tarafların arasındaki bu ilişki nedeniyle icra takibine konu senedin düzenlendiği,
Davacı ... nın senet altındaki imzaların sahteliği konusunda iddiası olmadığı gibi imzaların kendisine ait olduğunu mahkememiz dosyasında ve ceza dosyasında kabul ettiği,
Sahtelik iddiasının ''İş bu emre muharrer senedimin mukabilinde ...'a Bir milyon USD ödeyeceğim 03.07.2015 tarihinde ödemeyi kabul ve taahhüt ederim. 02.07.2015, Borçlu'' yazılarına ilişkin olduğu
.... Ağır Ceza Mahkemesinin ... dosyasında TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan verilen HAGB kararı nedeniyle ceza dosyasındaki sahtelik maddi vakıasının (Hukuk Genel Kurulu'nun 01.02.2012 tarihli ve ... E., ... K., 31.01.2019 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararları ile Yargıtay 11 HD nin 13.11.2012 tarih 2010/12876 E. 2012/18075 K. Sayılı emsal kararında açıklandığı üzere) hukuk hâkimini /yani mahkememizi bağlamayacağı
Bu nedenle Mahkememizce 17/02/2026 tarihli İstanbul ATK raporunun alındığı, raporda sonuç olarak; " İnceleme konusu senette metin bölümünde mevcut ''İş bu emre muharrer senedimin mukabilinde ...'a Bir milyon USD ödeyeceğim 03.07.2015 tarihinde ödemeyi kabul ve taahhüt ederim. 02.07.2015, Borçlu'' yazıları ile ...'nın mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı" şeklinde yapılan tespitin .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dava dosyasında 24/10/2017 tarihli davacı ... beyanını teyit ettiği sabittir.
Davacı ... davalı dan iki milyon TL yada 1 milyon dolar para aldığını kabul etmekte olup, aldığı bu parayı ödediğini belirterek, kalan borcun miktarını kabul etmemektedir.
Davacılar ödeme savunmasında bulunduğundan ispat külfeti davacı üzerinde kalmıştır.
Davacı ... ödeme savunmasını ispat edecek belgesi olmadığını .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında açıklamıştır.
Mahkememiz dosyasına da alacağın dayanağı senede konu ( ceza dosyasında aldığını kabul ettiği) parayı ödediğini gösterir belge sunmadığı gibi, ödemenin incelenen davacı şirket ticari defterlerinden de tespit edilmediği sabittir.
Davacının borçlu olmadığının tespiti isteminin ispatlanamadığı anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HÜKÜM /
1-Sabit olmayan davanın reddine,
2-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 732-TL harcın peşin alınan peşin alınan 47.150,97-TL harçtan mahsup edilerek 46.418,97-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının yapmış olduğu 350-TL tebligat giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 392.404,26-TL nispi ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı ... Vekili Av. ..., Davacı ... vekili Av. ..., Davalı ... Vekilleri Av. ... ile Av. ...'in yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/05/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy