T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO2025/184 Esas
KARAR NO:2025/428
DAVA:Hakemin Reddi
DAVA TARİHİ:12/03/2025
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA:Tespit
DAVA TARİHİ:21/03/2025
KARAR TARİHİ:29/05/2025
Mahkememizde görülen asıl dava ve birleşen davanın yapılan açık yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA İSTANBUL 15 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... ESAS
DAVA /Davacı vekili 12/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle
Müvekkili ... ve kardeşi ...'ın, ... ... Limited Şirketi'nin ortakları olduklarını, taraflar, aralarında ortağı oldukları şirketi daha güçlü bir hale getirebilmek maksadıyla şirketin yönetimini, yeniden yapılandırılmasını, ibrayı, ve taraflar arasına gelecekte oluşabilecek uyuşmazlıkların çözümlendirilmesi konularını düzenleyen 08.01.2021 tarihli ... Endüstriyel İnşaat Yapı Malzemeleri Ltd. Şti. Ortakları Arasında Bu Şirketin Ve Bağlı Ortaklıklarının Ve Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh Ve İbraya Dair Çerçeve Protokol'ü akdettiklerini,
...'ın müracaatı doğrultusunda Av. ... ve ... tarafından 11.03.2024 tarihli tutanak düzenlendiğini, 11.03.2024 tarihli tutanak ile ... ve ... tarafından protokolde ismen belirledikleri, hakem tayini yetkisinin ...'a bırakıldığı kabul olunarak Hakem Heyetine başkanlık etmesi amacıyla Prof. Dr. ...'in seçildiğini, böylelikle, Hakem Heyetinin, Başkan Prof. Dr. ..., Üye Av. ... ve Üye ... olmak üzere ... tarafından kurulduğunu,
Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 02.05.2024 tarihli (1) numaralı toplantı tutanağının (5) numaralı ara kararında "Tahkim yerinin tarafların ikametgahları ve şirket merkezleri ile çalışma yerlerinin ağırlıkları düşünülerek İSTANBUL olarak belirlenmesine" hükmedildiğini,
Hakem Heyetinin tarafsız ve bağımsız olmadığını gösterir elde edilen tüm deliller ile, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde Hakem Kurulunun reddi istemli davalar ikame edildiğini, mahkemelerce görülen davalar sonucunda ise hakemlerden Av. ...'ın ismen belirlendiğini, hakemin tarafların avukatlığını yapmış olmasının ret sebebi olarak ileri sürülebileceği tespit olunarak ret taleplerinin kabulü ile 08.01.2021 tarihli protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevinden el çektirilmesine hükmedildiğini,
Söz konusu taleplerine ve devlet mahkemeleri tarafından verilen kesin hükümlere rağmen, yalnızca Heyet Başkanı Prof. Dr. ... ve Üye ... tarafından toplantı düzenlenerek 26.02.2025 tarihli (5) numaralı toplantı tutanağı tanzim olunduğunu,
... tarafından üçüncü hakem olarak Doç. Dr. ...'in belirlendiğini, tahkim yargılamasının Prof. Dr. ..., ... ve Doç. Dr. ... tarafından sürdürülmesine karar verildiğini, Söz konusu 26.02.2025 tarihli (5) numaralı toplantı tutanağının 27.02.2025 tarihinde tebellüğ edildiğini,
İsmen belirlenen hakemin reddine karar verilmesi ile birlikte tahkim yargılamasının HMK 418/5 ve HMK 421/3 maddelerince sona ereceğine hükmedildiğini, hem müvekkilinin hem de hakem heyetinin kabulünde olduğu üzere ...'ın protokol ile ismen belirlendiğini, 08.01.2021 protokol uyarınca sürdürülmekte olan tahkim yargılamasının ismen belirlendiği tespit olunan hakem ...'ın mahkemeler tarafından reddine hükmedilmesi ile sona erdiğini, buna karşın, hakem heyeti tarafından tanzim olunan 26.02.2025 tarihli ve 27.02.2025 tarihli toplantı tutanaklarında niçin, hangi hukuki dayanaklar doğrultusunda yargılamaya devam olunduğunun izahının bulunmadığını, bu durumun ekseriyetle müvekkili aleyhinde hüküm kuran, müvekkilini iradesini dikkate almayan hakem heyetinin kötü niyetli ve taraflı bir şekilde hareket ettiğinin ispatı olduğunu,
Tarafların hakem seçiminde anlaşamamaları üzerine mahkemeler tarafından hakem seçilmesini sağlayan HMK 416 maddesine dayanarak yeni bir hakem tayininin talep edilemeyeceğini. zira, bu madde yalnızca hakemlerin ismen belirlenmediği hallerde mahkemeye hakem atama yetkisi verdiğini, söz konusu hükmün HMK 421/3 düzenlemesiyle birebir uyum içerisinde olduğunu, HMK 421/3 maddesi gerekçesinde "üçüncü fıkradaki durum da yeniden hakem atamasının olanaksız hale gelmesi ve tahkim sözleşmesinin uygulanmasının mümkün olmaması nedeniyle, bu halde tahkimin sona ereceği kabul edilmiştir." denildiğini,
Hakem Kurulu tarafından tanzim olunan 26.02.2025 tarihli (5) numaralı toplantı tutanağının müvekkili tarafından tebellüğ edildiğini, tutanakta ... tarafından, yeni bir hakem tayini gerçekleştirildiğine dair hüküm kurulduğunu, reddedilen ve görevinden el çektirilen hakemin, kendi yerine yeni bir hakem tayin etmesinin abesle iştigal olduğunu,
Mahkemeler tarafından kesin olarak verilen ismen belirlendiği tespit olunan hakem ...'ın reddi kararı ve tarafların yeni hakem tayinine yönelik anlaşmalarının bulunmaması sonucunda tahkimin sona erdiğinin ihtilafsız olduğunu, bu durumun yanı sıra tahkim, yargılamanın imkansız hale gelmesi sebebiyle de sona erdiğini,
Somut olayda, mahkemeler tarafından hakem ...'ın reddine ve 08.01.2021 tarihli protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevinden el çektirilmesine yönelik karar ile birlikte üç hakemden oluşan heyette yalnızca başkan Prof. Dr. ... ve üye ... kalmış olup iki hakemin katılımı ile geçerli bir hakem kararının alınmasının mümkün olmadığını,
Hal böyleyken, mahkemeler tarafından ismen belirlendiği tespit olunan hakemin reddine hükmedilmesi, tarafların yeni hakem tayinine yönelik anlaşmalarının bulunmaması, mahkemelerden yeni bir hakem tayini talebinin mümkün olmaması ve iki hakemden oluşan hakem heyetinin karar almasının mümkün olmaması nedenleriyle tahkim yargılamasının devamının imkansız hale geldiğini beyanla:
Öncelikle ve önemle, Sayın Mahkemeniz tarafından huzurdaki dava hakkında karar verilene değin Hakem Heyeti tarafından uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi kuvvetle muhtemel olduğundan HMK 389 uyarınca tahkim yargılamasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına,
Fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Öncelikle ve önemle, huzurdaki dava hakkında karar verilene değin Hakem Heyeti tarafından uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi kuvvetle muhtemel olduğundan HMK 389 uyarınca tahkim yargılamasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, haklı davalımızın kabulü ile, devlet mahkemeleri tarafından verilen kesin hükümle birlikte tahkim yargılamasının sona erdiği şüphesiz olmasına karşın taraf iradelerini tanımayarak usule ve yasaya aykırı bir şekilde tahkim yargılamasına devam eden bu doğrultuda tarafsız ve bağımsız olmadığını ortaya koyan, müvekkil üzerinde haklı şüphe oluşturan hakem kurulunun reddine,yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir .
CEVAP /
Davalı ... Vekilleri Av. Prof. Dr. ... - Av. ... 18.04.2025 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle;
... ile ... arasında, 08.01.2021 tarihinde "... Endüstriyel İnşaat Yapı Malzemeleri Limited Şirketi Ortakları Arasında Bu Şirketin ve Bağlı Ortaklıkların Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh ve İbraya Dair Çerçeve Protokolü" imzalandığını, Davacısı ... ile Davalılar ... ve ... ... Anonim Şirketi olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. numaralı dava dosyasında, Protokol doğrultusunda davalı şirketin %40 hissesinin ...'a ait olduğunun tespiti ve adına tescili talep edildiğini, Davalı ...'ın tahkim ilk itirazı doğrultusunda mahkeme, 10.01.2024 tarihli, ... E. ve ... K. sayılı kararı ile davanın usulden reddine karar verdiğini, ilk derece mahkemesinin kararı üzerine, ... tarafından Protokol XIV ila VII numaralı maddeleri birlikte yorumlanarak ...'a; Protokol XIV numaralı maddesinde ismen zikredilen ...'a tahkim yargılamasına başlanması için başvuru yapıldığını, belirlenen iki hakemin, Prof. Dr. ...'in üçüncü hakem olarak atanmasına karar verdiğini, tahkim yargılamasına geçildiğini,
Hakemin reddi talebi ile ikame ettiği .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas numaralı dava dosyasında, hakem ...'ın reddi talebinin kabulü ile hakemin 08.01.2021 tarihli protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevinden el çektirilmesine karar verildiğini, davalının itirazı sonrasında Hakem Kurulu 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağı ile, "Hakem heyetinin iki üyesinin kalması sebebiyle, taraflar arasındaki bu usuli tartışmayı sonlandırmak, sözleşmede ismen gösterilen ... tarafından ataması yapılan Doç. Dr. ... hakem olup olamayacağı, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine son verdiği .... ismen atanan hakem olup olmadığına ilişkin iki temel sorunu çözümleyemeyeceği, ne karar verirse versin bilhassa davalı tarafın yukarıda belirtilen suç duyurularına devam edeceği ve bunu sürekli ihtilaf konusu yapacağı ve özellikle yargılamayı yürütecek hakemlerle husumet yaratmak için daha fazla çabalayacağı görüldüğünden; hakem heyeti, a) T.C. ... Ticaret Mahkemelerinde bu hususun tespiti için davacı tarafa dava açması için 10 günlük süre verilmesine, davacı ve davalının karşılıklı iddialarının Sayın Mahkemelerce çözümlenmesinin gerektiği, b) Bu süre içinde dava açılmadığı takdirde tahkim yargılamasının sonlandırılmasına, c) Mahkemeye başvurulduğunda Sayın Mahkemenin kararına göre yargılamaya devam edileceğine ya da edilmeyeceğine karar verileceği" şeklinde ara karar oluşturulduğunu, Hakem Kurulunun 11.03.2025 tarihli ara kararı uyarınca, ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde dava ikame edilmiş olup, dosyanın mahkememiz 2025/205 numarası ile esas kaydı alındığını , iş bu davanın, huzurdaki dava ile arasındaki bağlantı nedeniyle birleştirilmesine karar verilmesi talep edildiğinden, mahkemece birleştirme kararı verildiğini,
Davacı ... tarafından hakemin reddi talepli işbu dava da tahkim yargılamasını sürüncemede bırakmak amacıyla ve istikrarlı şekilde gerçekleştirdiği dürüstlük kuralına ve çelişkili davranma yasağına aykırı davranışlarının, hakkın kötüye kullanılmasının tipik bir örneği olduğundan , huzurdaki hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilleri mahkememizce 18/03/2025 tarihinde verilen ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair karara itiraz dilekçesinde ve özetle ;
İhtiyati tedbire esas olan bir hak ve diğeri ise ihtiyati tedbir sebebinin bulunması gerektiğini, ayrıca hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkansız hale gelmesi gerektiğini,
Somut olayda, mevcut durumun değişmesi ihtimali olmadığı gibi, Davacı'nın hakkına ulaşmasını zorlaştıracak veya ortadan kaldırabilecek bir tehlike de bulunmadığını, Davacı, dilekçesinde yer vermekten bilinçli olarak imtina ettiği hususlar ile ihtiyati tedbir sebebinin var olduğu izlenimi yaratmak istemiş olduğunu, bu davranışıyla HMK m.29'da düzenlenen doğruyu söyleme yükümlülüğüne de aykırı hareket ettiğini,
Hakem Kurulu, 27.02.2025 tarihli Toplantı Tutanağı'nın 4 ila 5 numaralı ara kararlarıyla hakem ...'ın Doç. Dr. ...'i diğer hakem yerine 3.hakem olarak atadığı ve ...'in tahkim yargılamasında 3.hakem olarak belirlenmesine, bu karara varsa tarafların itirazını 10 günlük sürede bildirmelerine karar verildiği, Hakem Kurulu'nun 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağı ile verilen ara karar gereği, ... tarafından 10 günlük süre içerisinde dava açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas numaralı dosyası ile açılan davanın, huzurdaki dava dosyası ile birleştirilmesine karar verildiğini, Davacı, söz konusu hakem kurulu kararına dilekçesinde yer vermekten bilinçli olarak imtina ettiğini ve doğruyu söyleme yükümlülüğüne aykırı bu davranışıyla mahkeme nezdinde ihtiyati tedbir sebebinin mevcut olduğu izlenimi yarattığını, belirterek ;İhtiyati tedbirin temel koşulu olan ihtiyati tedbir sebebinin somut olayda bulunmaması nedeniyle koşulları oluşmayan 18.03.2025 tarihli ihtiyati tedbirin kabulüne dair kararın kaldırılmasına,
karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekili Av. ... 02/05/2025 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle ;
Taraflar arasındaki sözleşmede ismen adı geçen ... ile sözleşmede adı geçmeyen ... ın kendilerini hakem tayin ettiklerini, iki hakemin de 11.03.2024 tarihinde üçüncü hakem olan müvekkili Prof. Dr. ...’i başhakem olarak seçtiğini, müvekkilini başhakem olarak tayin etmelerinin akabinde, davacı tarafın inanılmaz saldırgan davranışları ile karşılaştığını,
T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. nolu dosyasında uyuşmazlığın tahkimde görülmesini talep eden davalı taraf ve vekili şimdiye kadar hiçbir tahkim yargılamasında örneği bulunmayan bir şekilde davranmaya başladığını, henüz daha davanın başında davacı vekili Av. ... tarafından hakemler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu,
Müvekkilinin çalıştığı Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne, “noter ihtarı” gönderilerek tahkim yargılamasına devam etmemeleri, aksi halde haklarında hukuki ve cezai yollara başvurulacağı ihtarında bulunulduğunu, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. nolu dosyasında uyuşmazlığın tahkimde görülmesi gerektiğini iddia ederken diğer taraftan hakemlere davayı görmemesi için her türlü baskıyı yapması dürüstlük kuralı ile ve etikle bağdaşmadığını, Hakem heyetine karşı davacı tarafından defalarca hakemin reddi davası açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin tahkim yargılamasının kararı dahi beklemeksizin davacının yeniden iş bu davayı açarak yine bir ihtilaf konusu yaptığını,
...'ın, hakem olarak kaldığı dönem içinde hiçbir şekilde hakem yargılamasını etkilemediğini aksine diğer bütün hakemler gibi görüşlerini bildirdiğini ve görüşlerin hakemlerce müzakerelerle alındığını, Hakem Heyetinin tedbir kararı dışında usuli işlemler gerçekleştirilmiş olup tedbir kararı dışında başka bir karar da alınmadığını, Tedbir kararının da yerindeliği konusunda hiçbir hakemde tereddüt bulunmadığını,
Davacı taraf, tamamen dürüstlük kuralına aykırı davranarak tahkim yargılamasını akim bırakmak için çabaladığını, tahkim davasının davacısının bu davanın davacısına açtığı i T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. nolu dosyasında tahkim klozunu ileri sürerek davayı reddettirmiş akabinde ise ihtilaf konusu şirketin paylarını devrettiğini, Hakemler tarafından da söz konusu ihtilaf bitesiye kadar tedbir kararı verildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. nolu dosyanın derdestliğini ileri sürerek tahkimi engellemekte ve nihayetinde çekişmezliği yargılamadan muaf hale getirdiğini, Bu nedenle davacının hakemlere karşı ikame ettiği dava tümüyle asılsız ve gerçek dışı olduğundan, Davacının davasının reddi ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA/Davacı ... Vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Taraflar arasında, 08.01.2021 tarihinde "... ... Ortakları Arasında Bu Şirketin ve Bağlı Ortaklıkların Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh ve İbraya Dair Çerçeve Protokolü" imzalandığını, protokolde, protokolün uygulanmasından ve yorumlanmasından doğabilecek her türlü ihtilafın uzlaşma ile çözümlemeye gayret edileceği, uzlaşmaya varılamaması halinde ise, "Madde IVda zikredilen geçiş dönemi danışma kurulu ve ...'ın katılımıyla oluşacak heyetin hakemliğine başvurulacağı", "Yeniden yapılandırma ve geçiş dönemi süreci, işbu çerçeve protokol ile Avukat ... tarafından teşekkül ettirilecek bir uzmanlar kurulunun hazırlayacağı aile anayasası, yapılandırma planı ve tavsiyeler çerçevesinde yürütülecektir" şeklinde düzenlendiğini,
Davacısı ..., davalıları ... ve ... ... olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, Protokol doğrultusunda davalı şirketin %40 hissesinin ...'a ait olduğunun tespiti ve adına tescilinin talep edildiğini, davalı ...'ın tahkim ilk itirazı doğrultusunda mahkemenin 10.01.2024 tarih, ... Karar sayılı kararı ile davanın usulden reddine karar verdiğini,
İlk derece mahkemesinin kararı üzerine, ... tarafından protokolün XIV ile VII numaralı maddeleri birlikte yorumlanarak ...'a; protokol XIV numaralı maddesinde ismen zikredilen ...'a tahkim yargılamasına başlanması için başvuru yapıldığını, belirlenen iki hakeminin, Prof. Dr. ...'in üçüncü hakem olarak atanmasına karar verdiğini, tahkim yargılamasına geçildiğini,
Davalı ...'ın, hakem kurulu hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, ardından hakemlerin reddi talebiyle birden fazla dava ikame ettiğini, hakemin reddi talebi ile ikame ettiği .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, 30.01.2025 tarihli kararıyla, hakem ...'ın reddi talebinin kabulü ile hakemin 08.01.2021 tarihli protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevinden el çektirilmesine karar verildiğini,
Tahkim yargılaması sırasında Av. ...'ın hakemliğinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.01.2025 tarihli kararıyla sona erdirildiğini, protokolde ismen zikredilen hakem ... tarafından 3. hakem olmak üzere Doç. Dr. ...'nin önerildiğini, Hakem Kurulu'nun, bu öneriyi taraflar ile paylaşarak ve bu isim üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıklarını sorduklarını, davalı ...'ın, hakem ...'ın HMK m.421/3 uyarınca ismen atandığını ve mahkeme kararı ile görevden el çektirilmesi nedeniyle tahkim yargılamasının sona erdirilmesi gerekeceğini beyan ve talep ettiğini,
Bu talebin, çelişkili davranış yasağının ihlali niteliğinde kabul edilerek, hukuk düzeni tarafından korunmaması gerektiğini,diğer bir deyişle tahkim iradesini açıkça ortaya koyduğunu; daha sonra çelişkili şekilde davranarak, tahkim yargılamasının sona ermesi gerektiğini ifade ettiğini; bu ifadelerinin de daha önceki beyanları ile çelişki taşıdığı dikkate alındığında davalı ...'ın tahkim yargılamasını sürüncemede bırakmak/sona erdirmek suretiyle ...'ın hakkına kavuşmasını engelleme gayreti içerisine girdiğini;
Hakem Kurulunun 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağında ifade edildiği üzere, sözleşmede ismen gösterilen ... tarafından atama yapılan Doç. Dr. ... hakem olup olamayacağı, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine son verdiği Hüseyin Demirbaşın ismen atanan hakem olup olmadığı hakkında uyuşmazlık çıktığını, ortaya çıkan uyuşmazlığın mahkemece giderilmesi gerektiğini beyan ederek;
Huzurdaki dava ile, aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunması ve biri hakkında verilecek kararın diğerini de etkileyecek olması nedeniyle; davacısı ... ile davalısı ..., ... ve ... olan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile HMK m.166 uyarınca birleştirilmesine, görevinin sona ermesine karar verilen hakem Hüseyin Demirbaşın Protokolde ismen belirlenen hakem olup olmadığının tespitine, sözleşmede ismen zikredilen hakem ... tarafından, üçüncü hakem olarak Doç. Dr. ... atanıp atanamayacağının tespitine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP/ Davalı ... Vekilleri 12/05/2025 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle ;
Davacı ...'ın,tahkim başvurusu üzerine ... ve ... tarafından, 11.03.2024 tarihli tutanak tanzim olunarak imza altına alındığını, hem davacı ... hem de Hakem Heyeti daha sonra hakkında red kararı verilen ...'ın protokolde ismen belirlenen hakem olduğunu kabul ettiğini
Hakem ...'ın ismen belirlenen hakem olduğuna yönelik tespit ve ismen belirlenen hakemin reddine karar verilmesi halinde taraflarca yeni bir isim üzerinde anlaşılamaması halinde tahkimin usuli bir kararla sona erdirilmesi gerektiğine yönelik verilen hüküm doğrultusunda müvekkili, yeni bir hakem seçimine ve tahkim yargılamasının devam edilmesine yönelik muvafakatinin bulunulmadığını, gelinen aşama itibariyle tahkim iradesinin ortadan kalktığını belirtilerek yargılamanın usuli bir karar ile sona erdirilmesini talep ettiğini ,talebin Hakemler tarafından reddedildiğini
Huzurdaki dava Hakemler ... ve Prof. Dr. ... tarafından tanzim olunan 11.03.2025 tarihli (6) numaralı toplantı tutanağında yer alan sözleşmede ismen gösterilen ... tarafından ataması yapılan Doç. Dr. ...’nin hakem olup olamayacağı ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine son verdiği ...’ın ismen atanan hakem olup olmadığının tespiti için davacı tarafa dava açması için 10 günlük süre verilmesi hükmü üzerine
(1) .... Asliye Ticaret Mahkemesi ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin kesin hükmünün gerekçesinde hakem ...'ın ismen belirlenen hakem olduğuna yönelik tespitine,
(2) Hakemlerin ve davacı ...'ın tahkim yargılaması süresince hakem ...'ın ismen belirlenen hakem olduğuna yönelik ikrarlarına ve
(3) davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmamasına karşın ikame edilmiş olmakla huzurdaki usule, yasaya, dürüstlük kurallarına aykırı ve hakkın açıkça kötüye kullanılması niteliğinde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini,
Bununla birlikte; .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen tedbir hükmü ile davacının, dava ile ileri sürmüş olduğu hakları koruma altına alınmış olup devam eden tedbir nedeniyle davacının hukuki durumunu tehlikeye sokabilecek bir hal bulunmadığını, Hal böyleyken; davacının, huzurdaki tespit davasını ikame etmekte hukuki yararının bulunduğuna dair somut bir delil ve gerekçe gösteremediği nazara alındığında huzurdaki davanın usulden (dava şartı yokluğundan) reddi gerektiğini, Yetkili veya yetkisiz olduğuna karar verme yetkisi Hakem Heyetine ait olduğundan, Hakemlerin, hakem tayini hususunda yetkili olup olmadığının tespitine dair ikame edilen huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğundan usulden (dava şartı yokluğundan) reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ... üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava- İstanbul 15 ATM nin ... esas sayılı dosyasında; hakem heyetinin reddi ile tahkim yargılamasının sona erdiğinin tespiti,
Birleşen dava- ... ATM nin ... sayılı dosyasında; Hakem Kurulunun 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağına göre, sözleşmede ismen belirlenen ... tarafından üçüncü hakem olarak Doç. Dr. ... atanıp atanamayacağı ile mahkeme kararı ile görevine son verilen Hüseyin Demirbaşın Protokolde ismen belirlenen hakem olup olmadığının tespiti istemi konusunda olduğu tespit edilmiştir.
Taraflarca dosya içine sunulan deliller ile ... ATM ve ... ATM ve ... ATM dosyalarının geldiği, ayrıca taraflarca tahkime ilişkin protokolün ibraz edildiği yine 11/03/2024 tarihli tutanağın sunulduğu ayrıca tahkim başkanlığınca tahkim yargılamasının başından itibaren tutulan tutanakların ibraz edildiği, böylece delillerin toplandığı görülmüştür.
Dava dosyasında Mahkememizce 18/03/2025 tarihli ara karar ile; "Davanın tarafları arasındaki sorunların çözümü yargılamayı gerektirmektedir.Yargılamanın süre alacağı, bu sırada devam edecek tahkim yargılamasında verilecek kararların tarafların lehine yada aleyhine sonuçlar doğuracağı, tahkim yargılamasının bu aşamada takdiren teminatsız olarak tedbiren durdurulmasında tarafların acil yararı bulunduğu, HMK 389 md gereğince yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği" takdir olunarak ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
İhtiyati tedbir kararına ... vekilleri itiraz etmiş, Mahkememizce 29/05/2025 tarihli murafaa ve ön inceleme duruşması yapılmıştır.
Yetki yönünden;
HMK md. 410/1 de tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde yetkili mahkemenin konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi olduğu, tahkim yeri belirlenmemiş ise yetkili mahkeme davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. ... ile ... arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli protokolde tahkim yeri belirlenmemiştir.
HMK md. 425 de tahkim yeri, taraflarca veya onların seçtiği bir tahkim kurumunca serbestçe kararlaştırılacağı, bu konuda bir anlaşma yoksa tahkim yerinin, hakem veya hakem kurulunca olayın özelliklerine göre belirleneceği düzenlenmiştir.
Taraflar arasında tahkim yeri belirlenmediğinden hakem kurulu 02.05.2024 tarihli oturumda (Toplantı no: 1) II/5 maddesinde tahkim yerinin İstanbul olarak belirlenmesine karar vermiştir.
HMK md. 410/1.1. cümlede tahkim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun emredici olarak düzenlenmesi ve tahkim yerinin HMK md. 425 uyarınca hakem kurulu tarafından İstanbul olarak belirlendiğinden uyuşmazlığın çözümünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu sabittir.
18/03/2025 tarihli Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir ve ... ın tedbire itirazı;
Davacı ... dava dilekçesinde; reddedilen hakem Av ... ın yerine yeni hakem seçme tercihini kullanmayacağını, tahkim yargılamasının sona erdiğini, yargılamanın Adli Yargı önünde görülmesi gerektiğini açıklayarak, hakemler ... ve ... i reddetmiş, tahkim yargılaması devam ettiğinden hakemin reddi davası sonuçlanıncaya kadar yargılamanın tedbir yoluyla durdurulmasını istemiştir.
Mahkememizce getirtilen ve taraflar ca sunulan tahkim yargılaması tutanakları dikkate alınarak; HMK 389 md uyarınca tahkim yargılamasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilmiştir
Davalı-birleşen dosya davacısı ... vekili ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş, itiraz gerekçesinde; Hakem Kurulu tarafından, 27.02.2025 tarihli Toplantı Tutanağı'nın 4 ila 5 numaralı ara kararlarıyla, hakem ...'ın Doç. Dr. ...'i diğer hakem yerine 3.hakem olarak atadığı ve ...'in tahkim yargılamasında 3.hakem olarak belirlenmesine, bu karara karşı tarafların itirazının 10 günlük sürede bildirilmesine
11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağı ara kararı ile ... tarafından 10 günlük süre içerisinde dava açıldığını, tedbir uygulanmasını gerektirecek acil yarar/sebep bulunmadığını açıklamıştır.
İbraz edilerek incelenen 26/02/2025 tarihli 5 numaralı toplantı tutanağının sonuç kısmının aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.
Yukarıda fotoğrafı konulan kararda ... ın Doç Dr ... i 3.hakem olarak atadığının bildirildiği sabittir.
İbraz edilerek incelenen 11/03/2025 tarihli 6 numaralı toplantı tutanağında; "....Bu konuda tarafların, farklı tarihlerde verdikleri beyanlar incelendiğinde ise davalının istikrarlı bir şekilde HMK.m. 421/3 kapsamında Sayın ...’ın ismen atandığı
yönünde görüş beyan ettiğidir. Buna karşın davacı taraf ise, ismen atama olmadığını iddia etmektedir. Davalı tarafın beyanlarında ...’ın ...’ın ismen tâyin edilen hakem olduğunu kabul ettiğini beyan etmiş ise de sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin tarafların imzasını taşıyan bir sözleşme de tarafımıza ibraz edilememiştir. Sözleşmenin yine ancak her iki tarafın da imzası ile ve değiştirme iradeleri ile değiştirilebileceği açıktır. Bu noktada hakem heyetinin iki üyesinin görüşü, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevine son verdiği ...’ın ismen atanan hakem olmadığı yönündedir. Ancak; Hakem heyetinin iki üyesinin kalması sebebiyle, taraflar arasındaki bu usuli tartışmayı sonlandırmak, sözleşmede ismen gösterilen ... tarafından ataması yapılan Doç. Dr. ...’nin hakem olup olamayacağı, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevine son verdiği ...’ın ismen atanan hakem olup olmadığına ilişkin iki temel sorunu çözümleyemeyeceği, ne karar verirse versin bilhassa davalı tarafın yukarıda belirtilen suç duyurularına devam edeceği ve bunu sürekli ihtilaf konusu yapacağı ve özellikle yargılamayı yürütecek olan hakemlerle husumet yaratmak için daha fazla çabalayacağı görüldüğünden; hakem heyeti¸Şeklinde karar almıştır. 5 ve 6 numaralı kararlarda; tahkim yargılamasının durdurulduğu yada sonlandırıldığına yönelik hüküm yoktur.Bu nedenle ... vekilinin itirazı yerinde bulunmamış ve reddedilmiştir.
Asıl dava/ İstanbul 15 ATM nin ... esas sayılı dosyasındaki davada;Davalı hakem ... yönünden açılan davanın reddineDavalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet taraf dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine
Davalı ... yönünden açılan davada hakemin reddi talebinin kabulüne, görevden el çektirilmesine,Aktif ve pasif husumet yönünden;08.01.2021 tarihli " ... Endüstriyel İnşaat Yapı Malz. Ltd. Şti. Ortakları arasında bu şirketin ve bağlı ortaklıklarının yeniden yapılandırılmasına, geçmiş yıllar hesap mutabakatına, sulh ve ibraya dair çerçeve protokol" ... ile ... arasında imzalanmıştır. Her ikisi de tahkim sözleşmesinin tarafıdır.
... ın asıl dava da aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.
Davalı ... protokolü imzalayan taraftır. Hakem sıfatı yoktur. Bu nedenle hakemin reddi davasında pasif husumet ehliyeti yoktur.Kendisine yöneltilen dava pasif husumet taraf dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmiştir.
Hakemin reddi talebi yönünden;
08/01/2021 tarihli Protokol ün XIV. Maddesinde;
Madde XIV - Yorum Farkları ve değişiklikler
1- Taraflar işbu protokolün tatbik ve tefsirinden doğan her tülü ihtilafı öncelikle aralarında konuşarak çözümlemek için gayret sarf edecekler, bir uzlaşmaya varamamaları halinde ise madde VI’de zikredilen geçiş dönemi danışma kurulu ve ...’ın katılımıyla oluşacak heyetin hakemliğine başvuracaklardır. şeklindedir.
... ile ... ın imzaladığı Protokolde hakem olarak ismi geçen ve ismen belirlenen tek hakem ... tır.
26/02/2025 tarihli ve 5 numaralı tutanakta (yukarıda fotoğrafı yapıştırılan) Doç Dr ... i 3.hakem olarak ... ın atadığı açıkca yazılmıştır. İsmen belirlenen hakem ... tarafından yapılan 3 hakem ataması yoktur. Hakem ... ve hakem ... yapılan bu atama sonucu Doç Dr ... i 3. Hakem olarak belirlemişlerdir.
İsmen belirlenen tek hakem ... a yönelik davacı iddiaları yerinde bulunmadığından reddi istemi kabul edilmemiştir.
Hakem ... 08/01/2021 tarihli Protokolde ismen belirlenen hakem değildir.... ile ... tarafından imzalanan, ancak protokolün tarafları ( ... ve ... tarafından) imzalanmayan 11.03.2024 tarihli tutanak ile ... hakem olarak tayin olunmuştur.... ATM nin ... sayılı kararı ile ... ın hakemliği tahkim yargılamasının en başından geçerli olmak üzere sonlandırılmıştır.
İsmen belirlenen hakem ... ile 11.03.2024 tarihli tutanakla belirlenen hakem ... aynı tutanakla ... i 3. Hakem olarak seçmiştir. İsmen belirlenmeyen ... ın hakemliği ... ATM nin ... sayılı kararı ile ortadan kaldırıldığından, bu hakemin katılımıyla 3. Hakemliğie seçilen ... in hakemliği de yok hükmündedir. Bu nedenle ... in hakemliğine yapılan hakemin reddi talebinin kabulüne, görevden el çektirilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili tahkimin sona erdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Reddedilen ve görevden el çektirilen hakem yerine yeni hakemin nasıl seçileceği ve bu nedenle tahkimin sona erme hali HMK 418 ve 421 de düzenlenmiştir.
HMK md. 418/5 Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin ret talebini mahkemenin kabul etmesi hâlinde tahkim sona erer. Ancak tahkim sözleşmesinde hakem veya hakemlerin isimleri belirlenmemişse yeniden hakem seçimi yoluna gidilir.
HMK md
421
(1) Hakemlerden birinin görevi herhangi bir sebeple sona ererse, onun yerine seçimindeki usul uygulanarak yeni bir hakem seçilir.
(2) Bir veya birden çok hakemin değiştirilmesi için geçen süre tahkim süresinden sayılmaz.
(3) Tahkim sözleşmesinde hakemin veya hakem kurulunu oluşturan hakemlerin ad ve soyadları belirtilmiş ise hakemin, hakem kurulunun ya da kurulun karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin görevinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, tahkim de sona erer. Şeklindedir.
Mahkememizce HMK 421/3 gereğince 08/01/2021 tarihli Protokolde ismen belirlenen tek hakemin ... olduğu,11.03.2024 tarihli tutanak ile atanan hakem ... ın belirlenmesinin ... ATM nin ... sayılı kararı ile ortadan kaldırıldığı sabittir.HMK 418/5 md gereğince Ancak tahkim sözleşmesinde hakem veya hakemlerin isimleri belirlenmemişse yeniden hakem seçimi yoluna gidilir. Hükmü gereğince 2. Hakemin isminin tahkim sözleşmesinde belirlenmemiş olması nedeniyle yeniden hakem seçimi yoluna gidilmesi gerekecektir.
Bu nedenle HMK 421/3 md öngörülen hakem kurulunun ya da kurulun karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin görevinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, tahkim de sona erer hükmünün koşullarının gerçekleşmediği sabit bulunmuştur.
Davacı tarafın tahkimin sona erdiği ve adli yargıda davanın devam etmesi gerektiğinin tespiti yönündeki taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Birleşen dava/... ATM nin ... esas sayılı dosyasındaki dava;
Birleşen davada tespit edilen uyuşmazlık; Hakem Kurulunun 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağına göre, sözleşmede ismen belirlenen ... tarafından üçüncü hakem olarak Doç. Dr. ... atanıp atanamayacağı ile mahkeme kararı ile görevine son verilen ... Protokolde ismen belirlenen hakem olup olmadığının tespiti istemi dir
HMK nın tahkim yargılamasına ilişkin hükümleri incelendiğinde tespit istemine yönelik bir dava açılamayacağı görülmektedir. Mahkememizce tespit istemine yönelik davacı taleplerinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Birleşen dava; ... ATM nin ... sayılı dosyasındaki davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine
2-Asıl dava ; İstanbul ... ATM nin ... esas sayılı dosyasındaki davada;
Davalı hakem ... yönünden açılan davanın reddine
Davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet taraf dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine
Davalı ... yönünden açılan davada hakemin reddi talebinin kabulüne, görevden el çektirilmesine,
Davacı tarafın tahkimin sona erdiği ve adli yargıda davanın devam etmesi gerektiğinin tespiti yönündeki taleplerinin reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL karar harcı peşin alınmış olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
5-Red olunan kısım yönünden Davalılar ... ve .. vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.230,80-TL ilk gider, 1.593-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.823,8-TL. Yargılama giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL karar harcı peşin alınmış olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
9-Birleşen dosya davalısı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 30.000-TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davacısından tahsili ile birleşen dosya davalısına verilmesine,
10-Birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
11-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
DavacI birleşen dosya davalısı ... Vekilleri Av. ... ile Av. ..., Davalı hakem ... ile Vekili Av. ..., Davalı birleşen dosya davacısı ... ... vekilleri Av. ... ... ve Av. ... yüzlerine karşı Kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.29/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır