T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/74 Esas
KARAR NO:2026/522
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/03/2024
KARAR TARİHİ:07/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; davacı ile davalı taraf arasında 31.10.2020 imza tarihli ... LİSANS SÖZLEŞMESİ akdedildiğini, detayları verilen sözleşmelere konu davalıya kullanma lisansı verilen Yazlımın telif haklarının /fikri mülkiyetinin sahibi Alman Uyruklu ... ... ( ... AG ) firması olduğunu, davacının ise ... Türkiye tarafından Ana Lisansör adına lisans satmaya ve bakım hizmet sözleşmesi yapmaya yetkili kılınan iş ortağı olduğunu, Davalı firma ile davacı şirket arasında akdedilen ... LİSANS SÖZLEŞMESİ ' nin başlangıç tarihi 31.10.2020 bitiş tarihi ise 29.10.2025 tarihidir . Ancak sözleşme süresi sonlanmadan davalı tarafın ödemelerini yapmamasından dolayı sözleşme sonlandırılmak durumunda kalındığını, davalı taraf sözleşmenin sona erme tarihine kadar ödemelerini yapması gerekirken ödemelerini yapmadığını, ancak ... firma ana lisansör olarak müvekkil firmaya lisans faturalarını kesmeye ve müvekkilden ödeme almaya devam ettiğini, fesihten önceki döneme ilişkin olan faturalarda davalı firma tarafından müvekkil şirkete ödenmemiş olup fesihten önceki lisans faturalarına ilişkin olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyada itirazın iptali dosyası görüldüğünü, Huzurdaki davanın ise fesihten sonraki döneme ilişkin olarak ... ' in müvekkil şirkete yansıttığı Lisans faturalarından kaynaklı tazminat davası olduğunu, Davalı tarafın sözleşmeye aykırılığından kaynaklı olarak müvekkil firma ... ' e ödeme yapmak durumunda kalmış olup ödeme yapılan bu tutarlar müvekkil şirketin maddi zararı olduğunu, zira bu fatura bedelleri müvekkil şirketin maliyetini oluşturduğunu, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile Şimdilik ; 10.000 TL maddi tazminatın ve temerrüt tarihinden itibaren ticari reeskont faizinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; taraflar arasındaki sözleşmeler ve ekleri incelendiğinde ; davacı yüklenicinin müvekkil şirkette ... / hana projesini yapıp ,anahtar teslim ( canlı ya geçiş ) çalışır vaziyette teslim etmesi gerektiğini, ancak ; davacının bir kısım işleri yapmış ise de; süresi içinde sistemi tam çalışır vaziyette kuramadığını ve müvekkile geçici kabul veya kesin kabul ile teslim edemediğini, müvekkil ile davacı arasında geçmişte; ... lisans ve danışmanlık sözleşmelerinin ve bunlara bağlı çok sayıda ek protokollerin yapıldığını, davacının tüm edimlerini yerine getirmeden ,sistemi devreye almadan ve geçici-kesin kabul yapmadan, üstelik alacaklarının % 90 da almış olmasına rağmen sürekli müvekkil den ödeme istemekle yetindiğini, davacının , yaptığı işleri sürekli uzatması ; yeterli personel görevlendirmemesi; müvekkil e yerinde hizmet sunmaması, temel görev ve sorumluluklarını yerine getirmemesi, sürecin çok uzaması ,müvekkilin aşırı mağdur edilmesi ...vb sonrasında müvekkil şirket vekili tarafından 10.2022 tarihli kadıköy 27.noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tbk/ 475 mad.gereğince sözleşmeden dönüldüğünü ve yapılan ödemelerin iadesi talep edildiğini, sistem davacı tarafından tam olarak yapılamadığından ve modüller arası entegrasyon sağlanıp ; canlıya bir türlü geçilemediğinden son anda sistemin yapılamayacağını anlamış ve haklı olarak ödemelerin büyük kısmini yapmiş olmasına rağmen ; ... sistemi tam -çalışır ve ayıpsız olarak davacı tarafından kurulamayışça t.bk/474 mad.gereğince eser; iş sahibinin kullan ama yacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanama yacağı ölçüde ayıplı ve sözleşme hükümlerin önemli ölçüde aykır1 olunca sözleşmeden dönme hakkını kullanmış ve ıh. 10.2022 tarihli ....noterliği nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yaptığı ödemleri geri istediğini, aradan geçen ortalama 1 yıl sonrasında; tbk 475. mad.negöre; eserin anahtar teslim ; tam sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilmemesinden kaynaklı olarak müvekkil de haklı olarak sözleşmeden dönme hakkını kullandığını, süreç boyunca ; eserin tam -sağlam ve ayıpsız teslimini beklediğini ve defalarca bu konuda uyarılarda bulunduğunu ancak davacı bu uyarılara hiç bir zaman uymadığını, davacı iş sahibine , bu konuda defalarca uyarı mailleri ve ihtarnameler gönderildiği halde davacının buna uymadığını, davacı için geçerli bir ifa imkansızlığı sebebi de söz konusu olmadığını, dolayısıyla imkânsızlık halinde, yüklenicinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın tbk. m. 473 hükmü gereğince iş sahibi sözleşmeden dönme hakkını kullanamadığını, davacının buna rağmen sözleşmeleri haksiz yere fesih etmiş ise de sonrasında işlemleri ağır aksak yapmaya devam ettiğini, açıklanan ve resen dikkate alınacak diğer sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.
Davalının faturaları ödeme tarihleri incelendiğinde, tarafların cari hesaplarının incelendiği kısımda davalının genel olarak faturaları gecikmeli ödediği (örn: 31.10.2020 tarihli faturaları 06.01.2021 tarihide ödediği ) bu nedenle yasal olarak Türk Lirası olarak tutulan ticari defter kayıtlarında gecikme sürelerindeki oluşan kur farklarının cari hesaba kaydedildiği görülmüştür.
Taraflar arasında, 31/10/2020 tarihli ... Yazılım Kullanma Lisans Sözleşmesi ve ... Kurumsal (Enterprise) Destek Sözleşmesi (Sözleşme) düzenlenmiştir. Sözleşme konusu, yazılım lisansının kullandırılması, yazılımın teslimi, kurulması ve destek hizmetlerinden oluşmaktadır. Sözleşme'nin ilk abonelik süresinin 31.10.2020 - 29.10.2025 tarihleri arasını kapsayacağı belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki Sözleşme'de; başlangıç süresi 01.11.2020, sözleşme bitiş süresi 30.08.2021, projenin anahtar teslim bedeli KDV hariç 1.400.000,00 TL olarak belirlenmiş ve projede 01.06.2021 tarihinde canlı kullanıma geçilmesi hedeflenmiştir. Bununla birlikte 03.05.2021 tarihli ... Geliştirme Ek Protokolü ile Sözleşme kapsamına ilave olarak uyarlama ve geliştirmelerin yapılması, geliştirmelerin başlama tarihi Eylül 2021, geliştirmelerin %50 tamamlanması ve teste verilmesi Ekim 2021 ve geliştirmelerin tamamlanması Kasım 2021 olarak öngörülmüştür.
Alınan bilirkişi raporunda özetle, tarafların ticari defter kayıtlarının incelendiği bölümde detayı görülebileceği üzere; Davacının düzenlediği 11 adet "... ... ... Sözleşmesi, ... Yıllık Lisans -Bakım Bedeli ..." açıklamalı faturaların (e-fatura) toplam 1.293.341,43 TL (123.901,97 EURO) tümünün Hem davacının hemde davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davalının yaptığı ödemelerin her iki firmanın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Taraflar arasındaki cari hesap farkın davacının vc davalının ticari kayıtlarının incelendiği kısımda cari hesap hareketlerinde görülebileceği üzere, davacının fatura tarihleri ve ödeme tarihleri arasında oluşan kur farklarından kaynaklandığı, davacının ödenmeyen faturalara kur değerlemesi yaparak davalıya borç kaydetmiş iken, davalının kur değerlemesi yapmadığı, ticari defterlerinde ödenmeyen faturalar için kur değerlemesi kaydı bulunmadığı, Bu nedenle davacının ticari defter kayıtlarında; Dava Tarihinde davalıdan kaydi değer olarak 473.756,31 -TL (Euro cinsinden kesilen fatura hesabına göre 14.449,00 EURO) ALACAKLI görünürken davalının ticari defter kayıtlarında davacının 208.860 ,00 -TL ALACAKLI göründüğü, sözleşme mad.3.3 de faturaların EURO cinsinden ödeneceği belirtildiğinden, Davalının genel olarak faturaları gecikmeli ödediği (örn: 31.10.2020 tarihli faturaları 06.01.2021 tarihide ödediği) bu nedenle oluşan kur farklarının cari hesaba kaydedilmesi gerektiğini, Dava Tarihinde davacının davalıdan cari hesap alacağının 473.756,31 -TL (Euro cinsinden kesilen fatura hesabına göre 14.449,00 EURO) olduğunun anlaşıldığı, program ve yazılım yönüyle davacı tarafın davalıya sözleşme gereği yapılması gereken işleri tam olarak yapmadığı; ilk bilirkişi incelemesinin yapıldığı 16.11.2022 tarihinden 12 ocak 2024 tarihindeki incelemeye kadar geçen sürede bir ilave program/kod yazımı yapılmadığı, çalışmanın olmadığı ve sisteme kurulan proje/programın hiç kullanılmadığı, Davalı tarafın iş tanımlamalarının yapılabilmesi için bütün teknik bilginin davacıya verdiği, davacının bu bilgilere uygun olarak sistemi çalışır vaziyete getirmediği teslim etmediği, nitelikli hesaplamalar Yönüyle taraflar arasında akdedilen Sözleşme'nin tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğu, Sözleşme'nin ani edimli bir eser sözleşmesi olarak sınıflandınlabileceği, Davacının, 16.08.2022 tarihli ihtarname ile Sözleşme'nin ve 31.10.2022 imza tarihli ... LİSANS SÖZLEŞMESİ'nin feshini ve bakiye borcun ödenmesini ihtaren bildirdiği, somut olayda davacının, sözleşmenin davalı tarafından gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle ...'c ödeme yapmak durumunda kaldığını belirterek bu ödemeler ile oluşan zararının tazmin edilmesini talep ettiği, karşılıklı borç doğuran sözleşmelerde alacaklının, sözleşmenin ifa edilmesine yönelik haklı beklentisinin olumlu zararını oluşturduğu, alacaklının sözleşmenin ifa edilmesine ilişkin haklı beklentisinin, sözleşmenin kurulması ile borcun sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ve gereği gibi ifa edilmesi olduğu, dolayısıyla davacının, işbu dava kapsamında müspet zararının tazmin edilmesini talep ettiği, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde meydana gelen olumlu zarardan borçlunun sorumlu tutulabilmesi için borçlunun kusurlu olması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmelerin feshinde borçlunun kusurlu olup olmadığının .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/88 E. Sayılı davasında da incelenmesi gerektiği, bu nedenle davaların HMK m. 166 uyarınca birleştirilmesi ve HMK m. 165 gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/88 E. Sayılı davasının bekletici mesele yapılması gerektiği, öte yandan davacının, davalı tarafından gerekli ödemelerin yapılmaması sebebiyle sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, teknik inceleme neticesinde; taraflar arasındaki Sözleşme'ye konu yazılım ürünün, sözleşmede belirtilen süreler içerisinde sözleşme konusu yazılım için her bir kapsam dokümanında belirtilen isterlerin bazılarının eksik/hatalı yapılandırıldığı veya hiç yapılandırılmadığı, davalının gereksinimleri doğrultusunda önem arz eden hatalı veya eksik veya yapılandırılmamış isterlerin satın alınan yazılım ürününden beklenen makul faydanın tam olarak karşılanamamasına sebebiyet verdiği, uyarlama vc geliştirme aşamaları tam olarak tamamlanamadığından ve yazılım ürünü aktif olarak faaliyete alınamadığından somut olayda ... Lisans Sözleşmesi kapsamında sağlanacak olan bulut hizmetine dayalı kullanımın da söz konusu olmadığının tespit edildiği, buna karşın davalının, Sözleşme uyarınca hizmet bedelinin neredeyse tamamını ifa ettiği, buna karşın taraflarca akdedilen sözleşmeler uyarınca davacı tarafından ifa edilmesi gereken hizmetlerin Sözleşme'ye uygun olarak yerine getirilmediği, davalının tüm uyarılarına rağmen yazılım sisteminin davacı tarafından tamamen kullanılabilir hale getirilmediği, teknik inceleme neticesinde davacının, davalı ile akdedilen sözleşmelerin feshedilmesi için davalıya nazaran daha kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, bu bağlamda davacının sözleşmeleri, haklı bir sebeple feshetmediği sonucuna varıldığı, dolayısıyla işbu dava kapsamında davacının, müspet zarar talebinin yerinde olmadığı, ... lisansı genel olarak ayrı bir bulut hizmeti/lisans katmanı olmakla birlikte, somut dosyada bu lisansın davalı şirketin ... projesi, uyarlama, geliştirme, entegrasyon ve eanlıya geçiş stireeinden bağımsız olarak beklenen teknik faydayı sağladığı dosya kapsamıyla doğrulanmadığı, lisansın yazılım kısmından tamamen ayrı düşünülmesi, dosya konusu sözleşmelerin bütünlüğü ve 09.02.2022 tarihli ek protokoldeki eanlıya geçiş ve lisans ödemeleri bağlantısı nedeniyle teknik açıdan uygun görülmediği, tek başına lisans hakkı veya bulut hizmeti aboneliği bulunması, davalı işletmenin üretim, satış, finans, e-fatura/e-irsaliye, EHÖ, PP ve SD süreçlerinin çalışır hale geldiğini göstermediği, önceki raporda yer alan teknik örnekler ve log değerlendirmesi uyarınea sistemin süreklilik arz eden aktif kullanımının bulunmadığı, beklenen sonuçları üretmediği ve tamamen kullanılabilir hale getirilmediği yönündeki kanaatin korunduğu, davacı tarafın itiraz dilekçesinde önceki rapordaki teknik ekran, log, modül veya test tespitlerini değiştirecek nitelikte yeni ve somut teknik veri gösterilmediğinden, önceki teknik sonuçları değiştirmeyi gerektiren bir husus tespit edilmediği, mali kayıtlar yönünden davacının 14.449,00 EURO karşılığı cari hesap alacağı göründüğü önceki raporda belirtilmiş olmakla birlikte, bu kayıt teknik ifanın eksiksiz gerçekleştiğini göstermemekte; önceki rapordaki teknik ifa ve kullanım tespitleri değişmediği, teknik yönden ise yazılım ürününün aktif olarak faaliyete alınamadığı, uyarlama ve geliştirme aşamalarının tamamlanmadığı ve sistemin tamamen kullanılabilir hale getirilmediği tespitleri karşısında davacının fesihte haklılığı yönündeki iddia teknik olarak desteklenmediği tespit edilmiştir.
GEREKÇE
Somut olaydaki sözleşmede davacının, davalıya yönelik bir yazılım sistemi kurup faaliyete geçirmesi ve karşılığında davalı tarafından hizmet bedeli alması kararlaştırılmıştır.
Somut olayda davacı, sözleşmenin davalı tarafından gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle ...'e ödeme yapmak durumunda kaldığını belirterek bu ödemeler ile oluşan zararının tazmin edilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı, yukarıda tespiti yapılan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda, tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesinde davacının düzenlediği 11 adet "... ... ... Sözleşmesi, ... Yıllık Lisans -Bakım Bedeli ..." açıklamalı faturaların (e-fatura) (toplam 1.293.341,43 TL (123.901,97 EURO)) hem davacının hemde davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının yaptığı ödemelerin her iki firmanın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farkın davacının vc davalının ticari kayıtlarının incelendiği kısımda cari hesap hareketlerinde görülebileceği üzere, davacının fatura tarihleri ve ödeme tarihleri arasında oluşan kur farklarından kaynaklandığı, davacının ödenmeyen faturalara kur değerlemesi yaparak davalıya borç kaydetmiş iken, davalının kur değerlemesi yapmadığı, ticari defterlerinde ödenmeyen faturalar için kur değerlemesi kaydı bulunmadığı, bu nedenle davacının ticari defter kayıtlarında; dava Tarihinde davalıdan kaydi değer olarak 473.756,31 -TL (Euro cinsinden kesilen fatura hesabına göre 14.449,00 EURO) alacaklı görünürken davalının ticari defter kayıtlarında davacının 208.860 ,00 -TL alacaklı göründüğü tespit edilmiş ve buna göre davacının sözleşmenin davalı tarafından gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle ...'e ödeme yapmak durumunda kaldığı ödemeler ile oluşan zararının tazmin edilmesini talep ettiği iş bu davada program ve yazılım yönüyle yapılan teknik incelemede davacı tarafın davalıya sözleşme gereği yapılması gereken işleri tam olarak yapmadığı, bilirkişi incelemesinin yapıldığı 16.11.2022 tarihinden 12 ocak 2024 tarihindeki incelemeye kadar geçen sürede bir ilave program/kod yazımı yapılmadığı, çalışmanın olmadığı ve sisteme kurulan proje/programın hiç kullanılmadığı, davalı tarafın iş tanımlamalarının yapılabilmesi için bütün teknik bilginin davacıya verdiği, davacının bu bilgilere uygun olarak sistemi çalışır vaziyete getirmediği ve teslim etmediği, taraflar arasındaki sözleşmeye konu yazılım ürünün, sözleşmede belirtilen süreler içerisinde sözleşme konusu yazılım için her bir kapsam dokümanında belirtilen isterlerin bazılarının eksik/hatalı yapılandırıldığı veya hiç yapılandırılmadığı, davalının gereksinimleri doğrultusunda önem arz eden hatalı veya eksik veya yapılandırılmamış isterlerin satın alınan yazılım ürününden beklenen makul faydanın tam olarak karşılanamamasına sebebiyet verdiği, uyarlama ve geliştirme aşamaları tam olarak tamamlanamadığından ve yazılım ürünü aktif olarak faaliyete alınamadığından somut olayda ... Lisans Sözleşmesi kapsamında sağlanacak olan bulut hizmetine dayalı kullanımın da söz konusu olmadığının tespit edildiği, buna karşın davalının, sözleşme uyarınca hizmet bedelinin neredeyse tamamını ifa ettiği, buna karşın taraflarca akdedilen sözleşmeler uyarınca davacı tarafından ifa edilmesi gereken hizmetlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmediği, davalının tüm uyarılarına rağmen yazılım sisteminin davacı tarafından tamamen kullanılabilir hale getirilmediği tespit edilmekle ... lisansı genel olarak ayrı bir bulut hizmeti/lisans katmanı olmakla birlikte dosyada bu lisansın davalı şirketin ... projesi, uyarlama, geliştirme, entegrasyon ve eanlıya geçiş stireeinden bağımsız olarak beklenen teknik faydayı sağladığı dosya kapsamıyla doğrulanmadığı, lisansın yazılım kısmından tamamen ayrı düşünülmesi, dosya konusu sözleşmelerin bütünlüğü ve 09.02.2022 tarihli ek protokoldeki geçiş ve lisans ödemeleri bağlantısı nedeniyle teknik açıdan uygun görülmeyerek tek başına lisans hakkı veya bulut hizmeti aboneliği bulunması, davalı işletmenin üretim, satış, finans, e-fatura/e-irsaliye, EHÖ, PP ve SD süreçlerinin çalışır hale geldiğini göstermediği, raporda yer alan teknik örnekler ve log değerlendirmesi uyarınca sistemin süreklilik arz eden aktif kullanımının bulunmadığı, beklenen sonuçları üretmediği ve tamamen kullanılabilir hale getirilmediği tespiti ile yazılım ürününün aktif olarak faaliyete alınamadığı, uyarlama ve geliştirme aşamalarının tamamlanmadığı ve sistemin tamamen kullanılabilir hale getirilmediği tespitleri karşısında karşılıklı borç doğuran sözleşmelerde alacaklının, sözleşmenin ifa edilmesine yönelik haklı beklentisinin olumlu zararını oluşturduğu, alacaklının sözleşmenin ifa edilmesine ilişkin haklı beklentisinin, sözleşmenin kurulması ile borcun sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ve gereği gibi ifa edilmesi olduğu, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde meydana gelen olumlu zarardan borçlunun sorumlu tutulabilmesi için borçlunun kusurlu olması gerektiği anlaşılmakla açıklanan nedenler gereği davacının somut olayda kusurlu olduğu kanaatine varılarak bu bağlamda davacının sözleşmeyi haklı bir sebeple feshetmediği sonucuna varılmış ve dolayısıyla işbu dava kapsamında davacının müspet zarar talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan peşin harçtan 732-TL karar harcının mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden maddi tazminat yönünden hesap olunan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Dair, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2026
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza