T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/81 Esas
KARAR NO: 2025/142
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 03/02/2025
KARAR TARİHİ: 20/02/2025
Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Şubesi ...Çek Seri Numaralı, Keşide Yeri Düzce Olan , 02.01.2024 Keşide Tarihli, 500.000,00 TL Bedelli çekin keşidecisinin ... Ticaret Ltd. Şti. isimli bir firma olduğunu, dava konusu olan çekin müvekkili firma lehine keşide edildiğini, bu çek karşılığı ...Ltd. Şti. İsimli bir firma ile anlaşma yapıldığını, bu anlaşmanın müvekkili firma yetkilisi ...'ı dolandıran Durmuş ... isimli bir kişi tarafından yapıldığının öğrenildiğini, müvekkili firma yetkilisi ...'ın kendi firmasının unvan, sahtelenen kaşesi ve müvekkili firma yetkilisi ...' ın imzası üzerinden üretilen kaşe imza ile ... Ltd. Şti. İsimli bir firmanında dolandırıldığını, bu firmadan lehtarı müvekkili firma olan birçok çek alınarak, müvekkili firma yetkilisi ...'ın imzası üzerinden üretilen kaşe imza basılması suretiyle piyasada dolaşıma sokulduğunu ve hatta bazı çeklerin üçüncü kişiler tarafından tahsil edildiğinin öğrenildiğini, müvekkili firma yetkilisinin imzasının kaşe ile sahtelenerek, dava dışı ...İsimli firmadan bir çok çek alınmış ve bu çekler piyasaya sürülerek bir kısmı davalı faktoring şirketi gibi şirketler aracılığı ile tahsil edildiğini bir kısmı da başkaca şirketler tarafından tahsil edildiğini belirterek; müvekkili davacının imzası kaşe ile kopyalanarak atılan dava konusu çekin (çek tahsil edildiğinden bedelinin) istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında da dava dışı diğer ciranta...A.ş. adına düzenlenmiş faturalar ile tevsik edilen davacının ciranta olduğunu ; ... Bulvar Şubesine ait ...seri nolu, 02.01.2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekin çek teslim bordrosu ile ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin faktoring şirketi olduğunu, dava dışı şirket ile akdetmiş olduğu faktoring sözleşmesi neticesinde ve finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanun ve yönetmeliğine uygun olarak davaya konu çeki tahsil ettiğini, müvekkili şirket tarafından teslim alınan çeki tevsik eden faturaların, kanunda belirtilen tüm unsurları taşıması üzerine müvekkili şirket tarafından faktoring işleminin gerçekleştiğini, dava konusu çek aslının müvekkili şirket uhdesinde bulunmadığını, dava konusu çekin şekerbank'a ibraz edilerek takastan tahsil edildiğini, çek bedelinin keşideci tarafından ödendiğini, çek aslının ilgili bankanın uhdesinde bulunmadığını belirterek; usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: Çek Bedelinin İstirdatı İstemine İlişkindir.
Somut uyuşmazlık; kötü niyetli olduğu iddia edilen davalı hamilden çek bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.
6361 Sayılı Kanunun 9/2 fıkrası "faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez." hükmünü amirdir. Aynı Kanunun 9/2 fıkrası ise; "bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü içermektedir.
5235 sayılı Kanunun 5/5 fıkrası uyarınca; iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir ve bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından daireler arasındaki iş dağılımı belirlenebilir ve bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Kurulca yapılan belirleme kapsamında daireler, kendilerine tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi tarafından, 5235 Sayılı Kanunun 5/5 fıkrasına dayalı olarak alınan 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı karar ile; "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir. Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davaları olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir." denilerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 5411 sayılı Bankacılık Kanunundan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç), 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunundan, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunundan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunundan, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanundan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verilmiştir.
Somut olayda uyuşmazlığın, davacının dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olup olmadığı, çekin rızası hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, davalı şirketin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı ( Burada davacı ve davalı arasında faktoring sözleşmesinin bulunması gerekli olmayıp, davacının faktoring sözleşmesine göre üçüncü kişi konumunda bulunması sonuca etkili değildir ) ; çekin davalı tarafından 6361 Sayılı Kanun ile buna bağlı çıkartılan ve 04/02/2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ilgili BDDK Genelgeleri çerçevesinde mevzuata uygun temlik alınıp alınmadığı husularında olduğu, şu halde uyuşmazlığın Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi'nin mezkur kararına göre, uyuşmazlığın çözümünde İstanbul 6,7,8,9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/1132E. - 2023/2120 K. Sayılı İlamı )
Belirtilen açıklamalar ışığında Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi'nin 1232 sayılı kararında belirtilen iş dağılımına göre finans davalarına bakmakla görevli İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne tevzii edilmek üzere tevzii bürosuna iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nden birine tevzii edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri tevzii bürosuna gönderilmesine,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden karar verildi. 20/02/2025
Katip.
E-imzalıdır
Hakim.
E-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*