T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/981 Esas
KARAR NO : 2026/337
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2025
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
Mahkememizde görülen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin davalı üyelerinden olduğunu, müvekkili ... firmasının, davalı bünyesinde ... isimli gemisi ile müvekkili ...'in ise ...-1 isimli gemisiyle hizmet verdiğini, davalı tarafından alınmış olan bir karar doğrultusunda gemi sınıflandırması kriterleri ve puanlarının belirlendiğini, belirli aralıklarla üyelerin gemileri bu kriterlere uygunluk açısından denetlendiğini, üyelerin gemilerinin kriterlere uymadıkları kanaati edinilirse geminin puanın düşürüldüğünü ve işbu puan düşüşü de üyenin kooperatiften aldığı kar payı bedeline yansıtıldığını, müvekkili firmaların gemilerinde sürekli olarak tek bir kriter sebebi ile üst üste puan düşürülme durumunun yaşandığını ve yaşanmaya devam ettiğini, iş bu kriterin gemi sınıflandırmasının kriter ve puanları başlıklı formun Üst Yolcu Güverteleri Genel Durumu başlıklı 5. Maddesi kapsamındaki 5.2.2 numaralı "Üst güverte çatı tenteleri yenileme ya da değiştirme ihtiyacı doğması halinde çatılar sandviç panel veya izolasyonu yapılarak saç malzemelerden yapılmış olmalıdır" kriteri olduğunu, maddeden de açıkça görülebileceği üzere işbu kriter doğrultusunda puan düşürülebilmesi için yenileme ya da değiştirme ihtiyacının doğması gerektiğini, müvekkili ... firmasının halen aynı tenteyi kullanmakta olduğunu, müvekkili ... Denizciliğin 10.06.2023 tarihinde davalı kooperatifin baskılarına dayanamayarak tentesini sandviç panelle değiştirdiğini, müvekkili
...'in ... isimli gemisinin, üst güverte çatı tentelerinin yenileme ya da değiştirme ihtiyacı bulunup bulunmadığı hususunda daha önce delil tespit talebinde bulunulduğunu ve tentelerin değiştirilmesi ya da yenilenmesi gereği bulunmadığı yönünde bilirkişi raporunun alındığını, iş bu raporun ...'a tebliğ edildiğini, rapor doğrultusunda müvekkili firmadan bu sebeple kesilen kar payı alacaklarının işlemiş ticari reeskont faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi hususunun ...'a .... Noterliğinin 23.06.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiğini ancak herhangi bir ödemenin gerçekleştirilmediğini belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davalıdan müvekkili firmaların kar payı alacağından şimdilik 500.000,00 TL'lik haksız kesintinin, kesintilerin yapıldığı tarihler itibariyle hesaplanacak ticari reeskont faizi (avans faizi) ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine, yargılama masraflarının ve avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığını, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kararları uyarınca görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebiyle usulden reddinin gerektiğini belirterek; davanın usulden reddine, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde davacıların beraber dava açamayacağı ve dava dilekçesinin belirsiz olması dikkate alınarak davanın usulden reddine, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının haksız ve mesnetsiz taleplerinin zamanaşımına uğraması nedeniyle esastan reddine, her hâlükârda haksız ve mesnetsiz davanın tüm talepler yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak İstemine İlişkindir.
Somut uyuşmazlık; deniz taşımasından kaynaklı haksız kesilen komisyon tutarının davalı kooperatiften istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.
Deniz alacakları 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. maddesinde tanımlanmış olup 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi uyarınca 6762 sayılı Kanun’un 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak Asliye Ticaret Mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13/07/2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Kararı uyarınca adı geçen uyuşmalıklar için ihtisas mahkemesi olan Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlendirilmiştir.
Huzurdaki davada; yolcu taşıma kapsamında tekneleri davalı kooperatif bünyesinde bulunan davacıların, taşımalarını gerçekleştirdiği yolcu taşıma teknelerinin gerekli koşullara haiz olmadığı gerekçesiyle davalı kooperatif tarafından kesinti yapılması üzerine ikame edilen davanın esasında yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda TTK’nın 5. kitabında yer alan 931 ile 1400. maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıkların deniz hukukuna ilişkin olduğu ve Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesinin gerektiği, huzurdaki davada uyuşmazlığın deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakla deniz alacağına ilişkin olduğu ve denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiği, bu nedenlerle mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine, kararın kesinlemesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın TTK 5. kitapta düzenlemesini bulan Deniz Ticaretine ilişkin davalara bakmakla görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahekemesi'ne (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK 114/1-c ve 115/2 Maddeleri uyarınca dava şartı nedeniyle usulen REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ( Denizcilik İhtisas ) gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar serileceğinin ihtaratına,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına,
5-Harç ve masrafların yetkili mahkemede nazara alınmasına,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/04/2026
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy