T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/217
KARAR NO: 2019/624
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 31/07/2013
KARAR TARİHİ: 03/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin 01/07/2011 tarihinde davalı ... İthalat ile hizmet sözleşmesi akdettiğini, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmesinden sonra inşaatta bitmiş 1 adet daire alma konusunda anlaştıklarını, müvekkilin işi yapacağına dair ... Ltd. Şti'ne ait 255.000,00-TL bedelli çek vasfına haiz olmayan üzerinde tarihi bulunmayan çeki ... İthalatın yetkilisi olan ...'a 17/09/2012 tarihinde teslim ettiğini, müvekkilin sözleşme edimini yerine getirdiğini ve verilen çekin iadesinin talep edildiğini ancak bunun yerine getirilmediğini, işin tamamlandığı konusunda ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinden ... D.İş sayılı dosyasından tespit yapıldığını, müvekkilin sözleşme edimini tamamlamasına karşın verilen çekin iadesinin yapılmadığı gibi çekle ilgili olarak ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini, bu dosya ile ilgili oalrak ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından çek vasfına haiz olmayan çekin takibe konmasından ötürü şikayet hukuk yoluna başvurduğunu, müvekkili tarafından konu olan çekin ...'a teminat olarak verildiğini, çekin devamla ... Şti. Tarafından cirolanarak ... Ltd. Şti'ne verildiğini ve bu firmanın işyerinde çalışanı ... tarafından bankaya ibraz edildiğini, konu olan çekle müvekkilin borçlu bulunmadığını, bunun belirlenmesi ile konu olan çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin davacı tarafından teminat olduğu iddia edildiğini, iddiaların müvekkili ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilin davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığını, 3. Kişi olarak çeki elinde bulundurduğunu, konu olan çek üzerinde teminat olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığını, konu olan çeki alacaklı olduğu ... Tic. Ltd. Şti'den aldığını, davanın kötü niyetli olarak açıldığını iddianın mahkeme tarafından dikkate alınmayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; cevap süresinin uzatılmasını talep etmiş ve daha sonra 04/11/2013 tarihinde vermiş olduğu dilekçesinde, davacıdan alınan konu çekin cirolanarak diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti'ne verildiğini, menfi tespitle ilgili herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, davacı ile müvekkilinin arasında inşaat imalat, projelendirme ve tesisat işçiliği hususunda sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre tarafların edimlerini yerine getirdiklerini, ancak davacının edimlerini eksik ifa ettiğini, sözleşme bedelini ise tam olarak tahsil ettiğini, taraflar arasında herhangi bir teminat anlaşma sözleşmesinin bulunmadığıı, çekin ciro silsilesinin takip ettiğini, çekin teminat olmayacağını, davanın haksız açıldığını reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Davalı ... San. Ltd. Şti tarafından 08/11/2013 havale tarihli olarak verilen cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin konu olan ekte ikinci ciranta olduğunu, davaya konu çekte teminat olduğuna dair hiçbir ibarenin bulunmadığını, çeki cirolamak suretiyle davalı ...'e verdiğini, 01/07/2011 tarihli evrak ile ilgilisinin bulunmadığını, konu olan çeki cira yoluyla teslim aldığını, davanın kendisine yöneltilemeyeceğini, davanın haksız açıldığını reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; çeke yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.
... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası celp edilmiştir.
... 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası celp edilmiştir.
... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
... 37. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/355 esas, 2015/334 karar sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler..., ... ve ... marifetiyle 02/02/2015 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; ''...İncelenen davalı ... Ltd. Şti'ne ait kayıtlarda davacıya 244.650,00-TL borçlu gözüktüğünü, davacı ile ... arasında mevcut sözleşme ediminin davacı tarafından yerine getirildiğinin yaptırılan bilirkişi tespit raporu ile belirlenmiş olduğunu, davacının, davalı Vira'ya iş yapmasından ötürü bir çek vererek borçlu olamayacağını, verilen dava konusu çekte lehdar olarak şirket yetkilisinin isminin bulunduğunu, davalı ... Ltd. Şti'nin diğer davalı ... Ltd. Şti ile iş ilişkisinde bulunduğu ve dava konusu çeki mevcut borcuna karşılık ... Ltd. Şti'ne verdiğine dair her iki davalı defterlerinde kaydın bulunduğunu, çeki icra takibine konu eden davalı ...'ün ... 17. İş Mahkemesin'de vermiş olduğu tanık ifadesinde ... Ltd. Şti ile diğer davalı ... Ltd. Şti'nin sahiplerinin aynı olduğu ve her iki firmanın muhasebecisi olduğu konusunda beyanda bulunduğunu, davalı ... Ltd. Şti. Kayıtlarına göre davacının 244.650,00-TL alacaklı bulunduğunu, dolayısıyla dava konusu yapılan çekle davacının borçlu olmayacağı kanısına varıldığını...'' mütalaa ettikleri anlaşılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler ...,... ve ... marifetiyle 01/06/2015 tarihinde hazırlanan ek bilirkişi raporunda özetle; ''...Davalıların itirazlarının teker teker cevaplandırıldığını, kök raporun değişmediğini, davalı Akkayalar vekilince belirtilen ve çekin kayıtsız şartsız bir ödeme vaadi olduğunu, bundan ötürü TTK'nun 688. Maddesine göre ödenmesi gerektiğini iyi niyetli hamil olduğu konusunda belirtilen hususların mahkemenin takdirinde olduğunu...'' mütalaa ettikleri görülmüştür.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın; ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasına dayanak ...bank ... Şubesi'ne ait ... ... numaralı 255.000,00-TL bedelli çek yönünden davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı, çekin teminat amacı ile verilip verilmediği, davalılar tarafından anlaşmaya aykırı doldurulup doldurulmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Davacının anılı çekin keşidecisi olup davacı ile davalı ... şirketi arasında 01/07/2011 tarihli sözleşme kapsamında ... ili ... ilçesinde bulunan inşaata ilişkin eser sözleşmesinin akdedildiği, davacının davaya konu çekin bu sözleşme gereğince üstlenilen edimlerin teminatı olarak davalıya verildiğini ve keşide tarihi yer almayan çekin iade edilmesi gerekirken anlaşmaya aykırı doldurulmak sureti ile takibe konu edildiğini iddia ettiği görülmüştür. Dosyaya celp edilen dava dosyalarının tetkiki ve ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalı ... şirketine ait ticari defter kayıtlarında anılı şirketin davacı şirkete 244.650-TL borçlu olarak göründüğü, çekin davalı ... şirketinden diğer davalı şirket ... şirketine verildiğine dair herhangi bir kaydın bulunmadığı, değişik iş dosyası kapsamında davacının eser sözleşmesi gereğince üstlendiği edimlerini ifa etmiş olduğu, davalı ...'ün ise ... 17. İş Mahkemesi dosyası kapsamında alınan tanık beyanında davalı şirketlerin yönetimlerinin aynı olduğunu ve her iki şirketin muhasebe işlerinden sorumlu olduğunu ifade ettiği, sicil kayıtlarının da her iki davalı şirket arasındaki yönetimsel organik bağı doğruladığı anlaşılmıştır. Ayrıca davalı şirketlerin ortak ve yetkilileri olan ..., ... ve muhasebe görevlisi olan dosyamız davalısı ...'ün sanık olarak yargılandığı, davaya konu çekle ilgili açığa imzanın kötüye kullanılması suçu yönünden yürütülen ceza yargılaması mahkememiz dosyasının sonucunu etkilemesi nedeni ile bekletici mesele yapılmış olup yargılama sonucunda çek miktarınca alacaklarının bulunmadığı halde çeki ciro ile alıp kullandıkları, bu şekilde suçlarının sabit olduğu tespit edilmekle sanıkların mahkumiyetlerine karar verildiği ve dosyanın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, bu hali ile davaya konu çekin teminat amacı ile verilmiş olup davacının davalılara borçlu olmamasına rağmen çekin rıza hilafına ciro edildiği anlaşılmakla; davanın kabulü ile davacının ...bank ... Şubesi'ne ait ... ... numaralı, 255.000-TL bedelli çek yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava dilekçesinde tazminat talebinde bulunulmadığı görülmekle bu hususta karar tesisine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasına dayanak ...bank ... Şubesi'ne ait ... ... numaralı davacı şirketin keşideci olduğu 255.000,00-TL bedelli çek yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 17.419,05-TL harçtan peşin alınan 4.354,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.064,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 24,30-TL başvuru harcı, 4.354,80-TL peşin harç, 1.200-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 538,80-TL olmak üzere toplam 6.117,90-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 21.250,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgili taraflara iadesine; iade giderinin ilgili tarafça yatırılan avanstan karşılanmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/07/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır