T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/1377 Esas
KARAR NO:2023/696
DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Tespit
DAVA TARİHİ:25/11/2014
KARAR TARİHİ:05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... A.Ş ile müvekkili şirket (devir alma yolu ile birleşme öncesi eski unvan ... ...Tic. A.Ş / ... ... ... ... Tic. A.Ş) arasında mevcut 01/07/2007 başlangıç tarihli kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre "... " adresinde kain davaya konu taşınmazın kiralandığını, müvekkili kira sözleşmesine uygun şirket logosu altında ... olarak işletmek üzere davalı şirketi ile 10/07/2012 tarihli ... İşletme Anlaşması imzalandığını, ancak davalı anlaşma gereği yüklendiği sorumlulukları yerine getirmediğini ve müvekkili şirket tarafından süreli yapılan uyarılara rağmen sözleşme koşullarına aykırı hareket etmeye devam ettiğini, davalı anlaşma kapsamında müvekkili şirkete yapılması gerekli ödemeleri gerçekleştirmediğini ve müvekkilinin ....İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalı tarafından borç yine ödenmediğini, sözleşmeye göre davalı muaccel olduğu zamanda borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğü ve sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalının otomatik sipariş sistemi için gerekli asgari fiziki şartlara haiz olmasına rağmen otomatik sipariş sistemi kullanmadığını, düzenli olarak sipariş vermediğinden satış kaybı yaşandığını, davalı müvekkili şirkete düzenli olarak sipariş vermediğini ve ürünleri dışarıdan tedarik ettiğini, yapılan sözleşmeyi yine ihlal ettiğini, davalı mağaza içerisinde raf sistemini müvekkili şirketin muvafakati bulunmaksızın tamamen anlaşma dışında kullandığını, mağazanın genel görüntüsü ve iç dizaynı tamamen değiştirildiğini, daha da önemli olan mağaza içerisinde ki bir bölümünü duvar ile ayırdığını ve restoran / cafe olarak işlettiğini, taraflar arasında mevcut sözleşmeye göre , davalı söz konusu süpermarkette müvekkili şirket tarafından onaylanmış olanlar dışında herhangi bir iş yapamayacağını ve yine mağaza işletme prosedürü gereği mağazada yapılacak her türlü proje , tamirat ve tadilat müvekkili şirketin yazılı onayının gerektiğini, davalının anlaşma hükümlerine uymaması müvekkilinin kurumsal itibarını ve ticari kariyerini zedelediğini, satış kaybına uğramasına sebebiyet vererek maddi ve manevi zarara uğradığını, davalının sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı ....Noterliği'nin 05/04/2013 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ....Noterliği'nin 16/12/2013 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ve ....Noterliği'nin 05/06/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler ile yazılı olarak uyarıldığını, ihtarnamelerin tebliğinden itibaren 10 günlük süre içerisinde son verilmesi aksi halde anlaşmanın ilgili hükümleri uyarınca fesih hükümlerinin uygulanacağı ihtar edildiğini , ancak yapılan tüm uyarılara rağmen davalı tarafından hiçbir olumlu gelişme kaydedilmediğini, ve davalı sözleşmeye aykırı tutum ve davranışlarının devam ettiğini akabinde ....Noterliği'nin 01/08/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeye aykırı davranışlardan dolayı ve sözleşmeye uygun şekilde ve haklı olarak fesih edildiğini, ilgili fesih ihtarnamesi ile müvekkil şirketin haklı nedenle sözleşmeyi feshi ve ihtarnamenin davalıya tebliğden itibaren 5 günlük süre içerisinde teslim edilen mağazanın anahtarlar ve müvekkili şirkete ait tabela, demirbaş ,bilgi ve belgeler ile her türlü ekipmanla birlikte müvekkili şirkete teslim edilmesi ve anlaşmanın feshinden itibaren ... tabela ve ismini kullanılmaması ihtar edildiği, davalı taşınmazı boşaltarak teslim etme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, mağazada faaliyet göstermeye devam ettiğini, davalının bu şekilde haksız yere taşınmazı işgal etmesi nedeni ile müvekkilinin zarara uğradığını belirterek taraflar arasında mevcut 10/07/2012 tarihli ... İşletme Anlaşmasının haklı olarak fesih edildiğinin tespiti ile sözleşmenin feshi nedeni ile davalı tarafından taşınmaza yapılan haksız işgale son verilerek, müvekkiline ait demirbaşların iadesi ile taşınmazın müvekkiline teslimi yönünde karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddia ettiği müvekkili tarafından kendilerine yapması gereken ödemeleri yapmadığı beyanını kabul etmediklerini, davacı tarafın icra takibine itiraz edeceklerini ....Noterliği'nin 02/07/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamede karşı tarafa bildirildiğini ancak herhangi bir cevap verilmediğini, davacının iddia ettiği otomatik sipariş sistemini kullanmadığını , mağazada ürün çeşitliliğini çok düşük olduğu ve bu sebeple yeterli stok olmadığından mağazada satış kaybı yaşandığı iddialarının olgudan ibaret olduğunu, müvekkilinin otomatik sipariş sistemini kullanarak birçok kez sipariş verdiğini ve verdiği siparişlerde talep edilen ürünleri ile hiçbir olmadığı aksine talep görmeyen ve aynı gamı ile sınırlı olan ürünlerin geldiğini, bu durum birçok kez mail yolu ile gerek sözlü ve gerekse ihtar çekilerek arz edildiğini, ancak davacı ihtarnamelere cevap vermediğini, müvekkilinin otomatik sipariş sistemini kullanarak sipariş verdiği et ve süt grubu ilk günden itibaren birden çok kez bildirilmesine rağmen tavuk, peynir, kaşar, yoğurt gibi ürünlerin günün gelmeden bozulduğu ve koku yaptığını, davacı tarafından da iade alınmamasından dolayı ürünlerin %70 i müvekkili tarafından çöpe atılarak müşteri kaybına ve maddi manevi zarara uğradığını, ayrıca mal sevkıyat sırasında kırık patlak gelen ürünlerin iadesi mümkün olmadığını bundan kaynaklı müvekkilinin zararının yüksek olduğunu, müvekkilinin siparişlerinde tüketim oranı yüksek olan ürünleri istediğini ancak satılmayan tüketim mallarının geldiğini, müvekkilinin marketin bir bölümünü duvarla ayırmak sureti ile restaurant yapılmasının ...'nın bilgisi dahilinde olduğunu, buna ilişkin ... tarafından kontrollerde olumsuz herhangi bir beyanlarının olmadığını, yapılan tadilat ve değişiklikler ile ilgili ...'nın resmi mail adresine bildirildiğini ve bununla alakalı müvekkile olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap verilmediğini , aradan uzun bir süre geçtikten sonra davacı taraf müvekkiline ihtar çektiğini, müvekkilinin satışlarının düşük olduğu mağaza temsilcileri ve yetkilileri tarafından bilindiğini, ... ürünlerinin gamına güvendiğini ... ile franchising sözleşmesi imzalandığını ve ... ürünlerinin satıldığı dönemlerde aylık 6.000-TL ciro eden marketin , ... A.Ş'ye satılması sonucunda aylık 300-600 arası ciro etmeye başladığını, müvekkiline tüketim bedeli adı altında yüklü miktarlarda fatura düzenlenerek gönderildiğini, ayrıca mükerrer 10.000-TL'yi aşan tüketim bedeli adı altın faturalar düzenlediğini ve müvekkilinden tahsil edilmek istendiğini, müvekkilinin defalarca faturaların ayrıntılı dökümünü talep etmesine ilişkin davacı istekleri cevapsız bıraktığını, sipariş için verilen 35.000-TL'lik teminatı tüketim bedeli adı altında faturalara karşılık bloke edildiği ve bu nedenle müvekkilinin otomatik sipariş sistemini kullanarak ürün almasının engellendiğini belirterek iş bu davanın reddine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesini arz ve beyan etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava taraflar arasındaki sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile demirbaş ve mağaza teslimine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 29.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..a) Davacı ... ... (devralma yoluyla birleşme öncesi eski unvan ... ... ... ... Ticaret Anonim Şirketi) ile davalı ... Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen ... İşletme Anlaşması'na konu gayrimenkulde keşif günü yapılan detaylı incelemede süpermarketin bulunduğu binanın bir kısmının duvarla ayrılmak suretiyle ikiye bölünerek kafe-restoran (...) haline getirildiği ve ... genel görünümünün kaybedildiği,
b) Davacı ... ... vekili tarafından dava dosyasına sunulan Demirbaşlar listesindeki demirbaşların dava tarihindeki toplam değerlerinin 128.313,30-TL olduğu,
c) Davacı vekili tarafından sunulan Demirbaşlar listesinde bulunan ve aynı zamanda keşif günü ... içerisinde de tespiti yapılan demirbaşların toplam değerlerinin 18.215,50-TL olduğu hususları tespit edilmiştir.
d) Dava dosyası, davacı taraf defter ve kayıtları (TTK Madde-83) hükmünw binaen tetkik edilmiştir. Davacı şirket, davalı ile ilgili işlemleri, defterlerine doğru ve TTK Madde 65-88 hükümlerine uygun şekilde kayıt etmiştir. Usulüne uygun ve zamanında tasdik edilen yasal defterlerin, (HMK 222/2) hükmü uyarınca, delil kuvvetinin değerlendirmesi ve nihai takdiri Sayın Mahkemenindir. Davacı; davalı ile olan ticari ilişkilerini, yasal defterlerinde, (7580) no.lu hesapta takip etmiştir. Söz konusu hesabın incelenmesi göre; Dava tarihinden (25.11.2014) davalı; 66.964,43TL, davacıya borçludur, görüş ve kanaatine varılmıştır."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12.11.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..1)Davalı taraf defterli incelenmeksizin, sadece davacı taraf defterlerini tetkikine dayalı olarak kurulan ve davalının 66.964,43 TL borçlu olduğu belirten kanaatin yerinde olmadığı,
2) Davacının, davalının otomatik sipariş sistemini kullanmadığı ve düzenli sipariş vermediğine dair iddialar sebebiyle fesih hakkını, süreç içinde ve önceki bir başka zaman diliminde kullanmadığı, bu durumun sözleşmeye aykırı halin zımnen kabul edilmiş olduğu sonucunu doğurabileceği ve sonradan sırf bu duruma dayanarak sözleşmenin feshedilmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilebileceği ve bunun sonucu olarak da feshin bu gerekçeyle ileri sürülmesinin haklı bir fesih olarak değerlendirilemeyeceği,
3) Marketin bir bölümünün cafe-restaurant haline getirmesi fiilinin sözleşmenin 5.2.2.,5.3.8.2. Ve 5.16.2.3. maddelerine aykırı olduğu ve bu nedene dayanarak davacının sözleşmeyi fesih etmekte haklı olduğu, (Yukarıda sektörel Tespit ve Değerlendirmeler bölümü, 1.3. maddesinde detaylı izahı yapıldığı üzere)
4) Davacıya ait demirbaşların davalı tarafça iadesi konusunda, kullanılabilir durumda olan demirbaşların bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi ve davacı tarafın dava dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak davacı tarafa fiilen iade edilmesi gerektiği,
5) Keşifte kullanılabilir durumda olmadığı tespit edilen demirbaşlar ile yine bu keşifte ilgili market işletmesinde mevcut olmayan ve bilirkişi heyetinde eksikliği tespit edilen demirbaşların, sadece ... konseptine özel ve başka bir market işletmesinde kullanılabilir olmayan nitelikte olanlarının hiç kullanılmamış değerleri üzerinde değerlenmesi; ... konseptine özel olmayan ve hemen her market işletmesinde kullanılabilir nitelikte olanlarının ise dava tarihindeki değerleri üzerinden değerlenerek hesaplama yapılması gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ..., ..., ... ve .... tarafından düzenlenen 14/06/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
''..Dosyaya sunulu bilirkişi raporları ve söz konusu raporlara yapılan itirazların değerlendirmesi sonucunda ; 04,12,2017 tarihli bilirkişi raporunda, davacı defterinde, davalının 66,964,43. TL tutarında borçlu olduğuna dair, yapılan tespiti 21,11,2018 tarihli bilirkişi raporunda "Davalı taraf defterlerin incelenmeksizin, sadece davacı taraf defterlerinin tetkikine dayalı olarak kurulan ve davalının 66,964,43-TL borçlu olduğunu belirten kanaatin yerinde olmadığı" şeklinde kanaat bildirilmiştir. Fakat davanın, davacının bir alacak talebi ile ilgili olmaması sebebiyle, davalı defterlerin bu yönde incelenmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Sayın Mahkemenize sunulan 04.12.2017 tarihli bilirkişi raporunda; DEmirbaşların, dava tarihindeki toplan değerlerinin 128.313,30-TL olduğu, Davacı vekili tarafından sunulan DEmirbaşlar listesinde bulunan ve aynı zamanda keşif günü ... içerisinde de tespiti yapılan demirbaşların toplam değerlerinin 18.215,50-TL olduğu hususlarının tespiti yapılmıştır. Davacının bu hususta yapmış olduğu itiraz göre; dosyaya sunulan demirbaş listesindeki demirbaşların değerinin hesaplanan tutardan daha fazla olduğunu bilirkişinin hesaplamasına ve tespit edilen meblağı kabul etmediklerini" belirtmiştir. DAvacı tarafından sunulan demirbaş listesine göre demirbaşların kayıtlı değerinin 183.990,89.TL olduğu hesaplanmıştır.
Tarafımızca 28.04.2017 tarihinde yerinde yapılanmede;İ davacı vekili ... Marketleri Tic. A.Ş vekilinin 03.040.2017 tarihinde sunduğu beyan dilekçesi ekinde yer alan demirbaş listesinde yer alan eşyaların değerleri, piyasadaki rayiç değerleri ile teyit edilerek ve belirlenen amortisman bedelleri düşülmek suretiyle tespit edilmiştir. Davacı dilekçesi ekinde toplamda 103 satır eşya bulunmakta olup, bu eşyaların dava tarihindeki toplam değerleri 129.313,30.-TL ve tarafımızca keşif tarihinde fiilen mağaza/dükkanda bulunan eşyaların dava tarihindeki değeri 18.215,50-TL dir. Davacı vekili ilgili dilekçesinde toplam eşya değerinin demirbaş listesinde beyan ettiği gini 183.990,89-TL olduğunu iddia etmektedir. Ancak heyetimiz, eşya değerlemesi yaparken, davacı vekilinin dilekçesi ekinde yer alan demirbaş listesinin on sayfasındaki 'özel maliyetler', diğer sınıflarda yer almayan demirbaşlar', 'bilgisayar donanımları' vb. Türde yekun tutarların alt kırımlarının tespitinin yapamayacağı ve keşif tarihinde de bu alt kırımların fiilen tespitleri yapılamadığı için değer tespitlerini yapmamıştır. Heyetimizce yapılan tespit mağaza içerisindeki , bir mağazanın olması muhtemel eşyaları kapsamakta olup, listede tek tek tutarları belirtilen eşyaları kapsamakta, alt kırımları belli olmayan özel maliyetler vb. gibi yekun tutarları kapsamamaktadır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17/06/2019 tarihli bilirkişi ek ayrık raporunda özetle;
''..Bilirkişi Heyeti'nin şimdiki ek raporuna ve sonuç kısmına katılmadığımı,
Bu nedenle bu ayrık raporun tarafımdan tanzim edildiğini,
21.11.218 tarihli raporumdaki tüm hususların aynen tekrar ettiğimi,
Dava konusu olayda bilirkişi heyetlerinin kullanılması gereken yöntemlerin de aşağıdaki gibi olması gerektiğine dair kanaatimi bildirir ayrık raporumdur:
- İncelenmeyen davalı defterlerinin de incelenmesi gerektiği,
- Davacı tarafın talepleri her ne kadar demirbaşların iadesi talebi dahi olsa, tarafların yasal defterlerinin de incelemeye konu edilerek, taraflar arasında demirbaşlardan kaynaklanan bir bakiye olup olmadığının özellikle incelenmesi gerektiği,
- Sayın mahkemenin 21.03.2017 tarihli duruşmasında davacı taraftan, davaya konu olan demirbaşların listesini sunması istedikten sonra yine davacı tarafından sunulan demirbaşların varlığının, değerlerinin ve davalıya teslimine dair sair bilgilerin ise, taraf defter ve belgeleri üzerinden ayrıca incelenmesi gerektiği,
- Söz konusu demirbaşların ( ayrıntılı bir liste ile ) davalı taraf teslimine veya emaneten kullanımına verilmesine dair teslim belgesi aranması gerektiği,
-Demirbaşların değerlemesi esnasında, 21.11.2018 tarihli raporumun Sonuç bölümünde 5. Maddede yer alan "değerleme metodu"nun kullanılması gerektiğine dair kanaatimi belirtir"ayrık ek rapor"umdur."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ..., tarafından düzenlenen 17/06/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
''Davalı yasal defterlerin incelenmesi neticesinde;
A) Davalı şirket 2012-2012 ve 2014 dönemi yasal defterleri , fiziki olarak tutulmuş açılış noter tasdiki, zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmıştır. Yevmiye defteri kapanış noter tasdiki zamanında ve usulüne uygun yaptırılmıştır.
B) Davalı yasal defter kayıt ve belgelerine göre, davacı 2014 yılı sonunda;
4.627,93.TL tutarında alacaklıdır.
Dosya kapsamı içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde;
A) Davacının sunduğu 183.990,89 TL tutarındaki liste incelendiğin 85.230,00 TL tutarındaki kayıtların; inşaat işleri, elektrik tesisatı, kablolama vb.. Olduğu; taraflar arasında imzalanan KİRA KONTRAI md.10.72 ye göre davacının bu tutarı talep edemeyeceği
-Davacının sunduğu listede yer alan 82.509,89 TL tutarındaki demirbaşın her mağazada kullanılabilecek demirbaşlar olduğu;
-Sadece bu mağazaya (...) münhasır olabilecek demirbaşların tutarının 16.251,00-TL olduğu;
Davacının sunduğu listede yer alan demirbaşların kaydi tutarının 98.760,89-TL olduğu;
-Davacının davalı ile imzalanan ... İşletme Anlaşması md. 5.15.3: "İşletici işletmediki ekipmanın listesini içerir teslim tutanağı karşılığı işletmeyi yatırımı tamamlanmış olarak teslim alacaktır" şeklinde olup; dava dosyasında "işletmedeki ekipmanın listesini içerir teslim tutanağı" bulunmadığı;
-Davacının davalı ile imzalanan ... İşletme Anlaşması md. 5.15.4 "Anlaşma hitamında işletici bu ürünleri hasarsız olarak iade edecektir. İmtiyaz sahibi bu ürünleri teslim almadan önce gerekli hasar kontrollerini yapacak ve gerekirse işleticinin ödemiş olduğu depozitten kesinti yapabilecektir" şeklinde olup, anlaşmada iadesi / teslimi halinde" demirbaşların hiç kullanılmamış gibi değerlendirilebileceği" yönünde bir hüküm yer almadığı; davacının bu demirbaşların bedelini "Hiç Kullanılmamış Rayiç Değerler Üzerinden" talep edemeyeceği;
b) Heyetimizin 04/12/2017 tarihinde sayın mahkemeye sunduğu bilirkişi kök raporununda yaptığı incelemeler ve değerlendirmeyle birlikte ve sonuç kısmında görüş ve kanaatini;
-Davacı ... ... (devralma yoluyla birleşme öncesi eksi unvan ... ... ... ... Ticaret Anonim Şirketi) ile davalı ... Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen ... İşletme Anlaşması'na konu gayrimenkulde keşif günü yapılan detaylı incelemede süpermarketin bulunduğu binanın bir kısmının duvarla ayrılmak suretiyle ikiye bölünerek kafe - restoran (...'s) haline getirildiği ve ... genel görünümünün kaybedildiği ,
- Davacı ... ... vekili tarafından dava dosyasına sunulan Demirbaşlar listesindeki demirbaşların dava tarihindeki toplam değerlerinin 128.313-TL olduğu
-Davacı vekili tarafından sunulan Demirbaşlar listesinde bulunan ve aynı zamanda keşif günü ... içerisinde de tespiti yapılan demirbaşların toplam değerlerinin 18.215,50-TL olduğu hususları tespit edilmiştir."
Şeklinde belirtmiş olduğu , 04/12/2017 tarihli kök raporumuzdaki tespit ve kanaatlerimizi aynen muhafaza ettiğimiz şeklinde;
Sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığının tespitine ilişkin olarak 21/11/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda belirtmiş olduğumuz kanaatin aynen korunmuş olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça, davaya konu iadesi istenen iş yerinin dava dışı ...'den kiralanarak davalı ile ... işletme sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafın işbu dava kapsamında davalı yanın borçlarını ödemediğini, otomatik sipariş sistemi kullanmadığını, düzenli sipariş vermediğini, ürün çeşidinin az olduğunu ve stok bulunmadığını , raf sistemini anlaşma dışı kullandığını, iş yerinin bir kısmını duvarla ayırıp cafe yaptığını beyanla taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiklerinden bahisle, yapılan bu feshin haklı sebeplere dayanması nedeniyle haklı olduğunun tespiti ile davalıya teslim edilen iş yeri ile demirbaşların iadesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan keşif sonucu alınan 29.11.2017 tarihli raporda; ilgili iş yerinin duvarın ikiye bölünmesi nedeniyle ... görünümünün artık kalmadığının, davalıya teslim edilen demirbaşlar toplamının 128.313,30 TL olduğu, bunların pek çoğunun keşif yerinde olmadığının, keşif esnasında bulunan demirbaşların 18.215,50 TL olduğu, davacının defterlerinde 66.964,43 TL alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.
Mahkememizce alınan 12.11.2018 tarihli raporda; davalı defterleri incelenmeden alacak borç dökümünün yapılamayacağının, otomatik sistemin kullanımıyla ilgili bir delil sunulmadığının, davalı tarafın iş yerinin bölünerek cafe yapıldığı yönündeki iddiaya itirazının olmadığının, mağaza değişikliklerinin davacıya bildirildiğine dair delil bulunmadığının, davalının marketin bir bölümünü cafe haline getirmesinin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olduğunun, taraflar arasındaki Sözleşme başlangıcının 10.07.2012, sözleşme bitişinin 09.07.2015 olduğunun, fesih ihtarnamesinin 01.08.2014 tarihinde gönderildiğini, keşif yapılan 2017 tarihinde işletmenin çalışmadığının, ilgili iş yerinin 01.09.2016 tarihinde dava dışı mülk sahibince yine dava dışı 3. Bir şahsa kiraya verildiğinin tespit edildiği görülmüştür.
Mahkememizce alınan 14.06.2019 tarihli raporda, mağazada bulunan emtianın özel durumlarının bilinemeyeceği bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan 17.06.2019 tarihli raporda, davalının yasal defterleri uyarınca 2014 yılı sonunda davacıya 4.627,93 TL borçlu olduğu, davalıya teslim edilen demirbaşların neler olduğuna dair davacı tarafın belgeleri sunduğunu , davalı yanın bir beyanı bulunmadığı, kullanılıp kullanılmadığı hususunun belirsiz olduğu, davacıya özel üretildiği kabul edilebilecek eşyaların değerinin 16.251 TL olduğu, her mağazada bulunabilecek eşyaların değerinin ise 82.509,80 TL hesaplandığı hususlarının tespit edildiği görülmüştür.
Davacı tarafça yapılan feshin haklı olup olmadığının değerlendirilmesinde; taraflar arasında 10.07.2012 başlangıç ve 09.07.2015 bitiş tarihli sözleşmenin davacı yanca 01.08.2014 tarihinde gönderilen ihtarname ile feshedildiği, davalı yanın feshin yapıldığı 2014 yılı itibariyle kendi defterleri uyarınca da davacıya borçlu olduğu, kendisine taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işletme hakkı devredilen iş yerinde, esaslı değişiklikler yaptığı ve iş yerini ikiye bölerek cafe haline getirdiği, bu husus davalı kabulünde olmakla birlikte davalı yan, davacının bu durumdan haberdar olduğunu beyan etmiş ise de davacının haberdar olduğu ve duruma onay verdiği hususunun ispat edilemediği, davalı tarafın bu konudaki beyanlarının aksine davacı tarafın ....Noterliğinden 16.12.2013 tarihinde 35311 yevmiye numarası ile keşide ettiği ihtarnamenin 2.maddesinin son fıkrasında ve yine ....Noterliğinden 05.06.2014 tarihinde ... yevmiye numarası ile keşide ettiği ihtarnamenin 3.maddesinin son fıkrasında, süpermarketin bir kısmının sözleşmeye aykırı şekilde restaurant yapıldığı hususlarını davalıya bildirerek sözleşmeye aykırılıkların düzeltilmesini, aksi taktirde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin fesih hükümlerinin uygulanacağını davalı yana ihtar ettiği, bu nedenlerle taraflar arasındaki sözleşmenin davalının sözleşmeye aykırı kusurlu davranışları nedeniyle feshedildiği anlaşılmakla, sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedildiğinin tespitine, karar vermek gerekmiştir.
Davacının mağazanın teslimi talebinin değerlendirilmesinde; ilgili iş yerinde davalının keşif tarihi itibari ile aktif olarak faaliyetinin bulunmadığı, iş yerinin market görünümü kalmadığı ve 01.09.2016 tarihinde dava dışı mülk sahibince yine dava dışı 3. Bir şahsa kiraya verildiği, hali hazırda iş yerinin başka bir kiracı tarafından kullanılıyor olduğu anlaşılmakla mağazanın davacı yana teslimine ilişkin talep konusuz kaldığından karar tesisine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davacının iş yerinde bulunan emtianın teslimi talebinin değerlendirilmesinde; Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı yanca haklı olarak feshedildiği, davacı yanın davalı yana teslim ettiklerini iddia ettiği emtianın listesini sunduğu, davalı yanın listede yer alan herhangi bir emtiaya veya emtianın hiç teslim alınmadığına ilişkin bir itirazının olmadığı, sözleşmenin sona ermiş olması nedeniyle davalı yana sözleşme kapsamında teslim edilen emtianın davacıya iadesi gerektiği, davalı taraf emtianın kendilerinde bulunmadığını beyan etmiş ise de teslim almadıkları yönünde savunması olmayan emtiaların davalıda bulunduğunun kabulü ve bu aşamada davacıya iadesi gerektiği, bu nedenle emtianın davalı sorumluluğunda bulunduğu, davalının uhdesinde ve sorumluluğunda olan emtiayı aynen teslim edemiyorsa taşınır teslimi başlıklı İİK 24 uyarınca değerinin davalıdan alınması hususunun infazda değerlendirileceği anlaşılmakla, davalı tarafa teslim edilen listede yer alan ve bakım onarım masrafları dışında kalan , bir eşya-demirbaş olarak kabul edilebilecek emtianın davacıya teslimine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedildiğinin tespitine,
Davacı tarafça kendisine teslimi istenen mağaza davalı tarafça boşaltılmış ve halihazırda başka bir kiracı tarafından kullanılıyor olmakla mağazanın davacı yana teslimine ilişkin talep konusuz kaldığından karar tesisine yer olmadığına,
Davalı tarafa teslim edilen listede yer alan ve bakım onarım masrafları dışında kalan , bir eşya-demirbaş olarak kabul edilebilecek,
RAF GRUBU,6,25 MT.SÜTLÜK DOLABI,JENERATOR,SÜTLÜK DOLABI İÇ KÖŞE, BE M D2 YAZARKASA, 2.50 MT.PAKET ET DOLABI, TABELAESTİCKER&EKİPMANLARI, SCANNER, KASA GRUBU, M&S ÜNİTE, MARKET TABELASI , FENER PANO, MEKAN STİCK,SÜTLÜK DOLABI, S.A DÖNÜŞÜM RAF EKİPMANLARI, ENERJİ TASARRUF PANOSU, PİRAMİT M&S ÜNİTESİ,ALKOL DOLABI, ALIŞVERİŞ ARABASI, ALARM SİSTEMİ, BARKOD PRİNTER, TERAZI, TERAZİ, TURNİKE GRUBU, M&S ÜNİTESİ PİRAMİT, YÖNLENDİRME TABELALARI, TMT 88 III PRİNTER, PEYNİR, SÜTLÜK, YUMURTA PLEKSİ, 52'LİK ÖZEL KASA, DOLAF EKİPMANLARI, DAMALI ETİKETLİK MAVİ, GONDOLBAŞI SETİ VE EKİPMANLARI,YAZARKASA BARKOD PRİNTER, GONDOLBAŞI SET & EKİPMANLARI, LATERAL SEPET, GONDOL KENAR ÖNİTESİ, METAL REYON GRUBU, 80x80 HAVUZ SEPET, HAVUZ SEPETİ 80x80, LETERAL RAF, OFİS TİPİ KASA, MAVİ DAMALI ŞERİT,KIRMIZI DAMALI ŞERİT,ALKOL DOLABI AYDINLATMA, ALTILI SOYUNMA DOLABI,UNLU MAMUL COOKIES STANDI, QUİCKWIN PROJESİ KAPSAMINDA ALINAN RAFLAR, YANGIN SÖNDÜRME CİHAZI,KASA STANDI POS TUTUCU, MODEM,PALET ETEĞİ BRANDA,ETİKETLİK, M&S MAGNETİ,KARTON STANDI, A3 CEP PVC, PALET ETEĞİ BÜYÜK,SEPERATÖR, 5 BASAMAKLI MERDİVEN,TERMOMETRE13*14N MAGNETLİ RAF ETİKETİ, PLASTİK SANDALYE,BRANDA,ECZA DOLABI KİLİTLİ, M/S MAGNETLİ RAF ETİKETİ,PVC ETİKETLİK TAPTAZE BASKILI,PANO, 80x42 PANO,AYAKLI ETİKETLİK,M&S MAGNETLİ RAF ETİKETİ,RAF ETİKETİ( 10. YIL),PVC SÜPER FİYAT KULAKCIK,MANYETİK YAZI TAHTASI, TAVAN ASKI APARATI,TAPTAZE BASKILI PVC ETİKETLİK emtiaların davalıdan alınarak davacıya iadesine, İİK 24 maddesinin infazda nazara alınmasına,
2- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 8.765,08-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.337,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.427,68-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 6.733,00-TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 20.530,13-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Davalı lehine vekalet ücreti takdirine yerolmadığına,
7- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8- Davacı tarafça yatırılan 1.337,40-TL (peşin ve ıslah harcı) 25,20-TL (başvuru harcı) olmak üzere toplam 1.362,60-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır