T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/795 Esas
KARAR NO: 2018/180
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/07/2015
KARAR TARİHİ: 07/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı üçüncü kişi ... tarafından müvekkil davacı lehine keşide edilen çek, ciro edilerek ... isimli kişiye teslim edildiğini, ...'ın çeki yeniden ciro ederek davalı ... Matbaacılık İletişim Hizmetleri San ve Tic LTD ŞTİ'ye teslim ettiğini, kambiyo ilişkilerinden düzenleyenin her zaman cirantaların ise kural olarak hamile karşı senet bedelinin ödenmemesinden sorumlu olduğunu, düzenleyen tarafın senet bedelinin ödenmemesinden sorumlu olmayacağına dair bir kayıt yazılmadığını, cirantalar tarafından böyle bir sorumsuzluk kaydının konulmasının mümkün olduğunu, müvekkil davacı tarafından çek ... isimli kişiye ciro edildiğini, cironun altıa bedelin ödenmemesinden sorumlu değil ifadesinin yazıldığını, bu ifadeyle yazılan sorumsuzluk kaydının üzerinde resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacak şekilde silinti yapılarak müvekkil hakkınad icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibi nedeniyle İstanbul 14. İcra hukuk mahkemesinin ...esas sayılı dosyasıyla borca itiraz davası açıldığını ancak davanın sorumsuzluk kaydnın cironun altında yer alması bu nedenle bu kaydın kim tarafından yazıldığının belli olmadığı ayrıca üstünün karalanması nedeniyle yok hükmünde kabul edilmesi gerektiği kanaatiyel reddedildiğini, çek üzerindeki silintinin müvekil tarafından onaylanmadığından yapılan silinti yok hükmünde sayılması gerekirken mahkemece sorumsuzluk kaydının yok hükmünde olması gerektiği ifade edildiğini, bu nedenlerle müvekkil davacının davalıya borcu olmadığının tespitini, İstanbul 22. İcra müdürlüğünün ... eses sayılı icra takibinin müvekkil davacı yönünden iptalini, kötü niyetli davalının alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılam giderleriin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takip konusu çekte ,sorumsuzluk kaydının varlığı ya da yokluğu böyle bir kaydın işlendiği yada işlendikten sonra başkaca bir işleme tabi tutulup tutulmadığı konusunda herhangi bir bilgisinin bulunmadığını, çek aslı ekli çek tahsilat koçanında ve koçan ekinde yer aldığı üzere mevcut takipteki hali ile 13/01/2015 tarihinde borçlu ...'dan teslim alındığını, davacının tüm talepleri kabul edilemez bulunduğu gibi, tarafımızla ilgisi olmayan hususlar olduğunu, icra hukuk mahkemesinde de bu husus sabit görülerek,açılan dava reddolduğunu, çekte böyle bir kayıtta bulunmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; İİK'nın 72. maddesine dayalı takibe konu çek yönünden menfi tespit davasıdır.
İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
İstanbul 14. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce alınan 18/05/2017 tarihli ATK Fizik İhtisas Dairesi raporunda özetle; "... İnceleme konusu çek arka yüz 1. Ciranta kaşe izi ve imzası altında "bedelin ödenmemesinden sorumlu değildir" okunur yazılarının karalanmak suretiyle üzerinden gidildiği, mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan ve halen kullanılagelen bilimsel bir yöntem bulunmadığından inceleme konusu belgede yer alan yazıların yaşı hususunda zaman birimleri açısından bir tespite gidilemediği..." yönünde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; somut olayda uyuşmazlığın takibe ve davaya konu ... Şişli şubesinin ...seri nolu, keşidecisi ... olan 25.000 TL bedelli, 27/02/2015 keşide tarihli çekin arka yüz 1. ciranta (davacı şirket) kaşe ve imzası altında sorumsuzluk kaydının mevcut olup olmadığı ve bu kaydın hüküm ifade edip etmediği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Dosyada mübrez icra hukuk mahkemesi dosyası kapsamında verilen kararın maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmemesi nedeni ile mahkememizce esasa yönelik kapsamlı inceleme yapılarak delillerin toplandığı, uyuşmazlığa konu çek aslı üzerinde ATK Fizik İhtisas Dairesi marifeti ile yapılan inceleme neticesinde; incelemeye konu çek arka yüz 1. ciranta kaşe izi ve imzası altında "Bedelin ödenmemesinden sorumlu değildir" okunur yazılarının karalanmak suretiyle üzerinden gidildiği, mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan ve halen kullanılagelen bilimsel bir yöntem bulunmadığından inceleme konusu belgede yer alan yazıların yaşı hususunda zaman birimleri açısından sonuca gidilemediği tespitlerinin yapıldığı, HMKnın 207. maddesi uyarınca senetteki çıkıntı, kazıntı veya silintinin ayrıca onanmaması durumunda inkar halinde göz önünde tutulamayacağı hükmü ve anılı teknik tespitler ışığında davacı cirantanın imza ve kaşesinin altında sorumsuzluk kaydının mevcudiyetinin sabit olduğu anlaşılmıştır.
Bu noktada sorumsuzluk kaydının niteliği ve davacıdan sonraki cirantanın (dava dışı ...) senedi ciro ettiği davalı şirkete karşı hüküm ifade edip etmediği hususu değerlendirilmiştir. Bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda; TTK'nın 818. maddesi uyarınca kıyasen uygulanması gereken TTK'nın 679. maddesi kapsamında yalnızca keşideci yönünden ödenmemeden sorumlu olunmayacağına ilişkin kayıtların yazılmamış sayılacağının hüküm altına alındığı, ciranta yönünden ise bu durumu kısıtlayıcı/engelleyici herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2007/12-206 esas, 2017/202 karar sayılı kararında da değerlendirildiği üzere cirantanın ''bila mesuliyet'' , ''ödenmemeden sorumlu değilim'' gibi kayıtlar koyarak sorumluluğunu ortadan kaldırmasının ( eski TTK 597) mümkün olduğu, bu nedenlerle sorumsuzluk kaydının şerh edilmesinden sonra ayrıca onaylanmadan karalanması nedeni ile davacının çek yönünden garanti borcunun ortadan kalktığının kabulünün gerektiği anlaşılmakla; İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu ... Şişli şubesinin ...seri nolu, keşidecisi ... olan 25.000 TL bedelli, 27/02/2015 keşide tarihli çek nedeni ile davacı yanın davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı cirantadan sonraki ciranta dava dışı ...'dan çeki ciro yolu ile temin eden davalının çek üzerindeki tahrifattan önceki durumu bilebilecek durumda olmadığı, bu hali ile davacı hakkında icra takibine girişmekte kötüniyetli kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, davacı yanın yerinde görülmeyen ve şartları oluşmayan kötüniyet tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu ... Şişli şubesinin ...seri nolu, keşidecisinin ... olan 25.000 TL bedelli, 27/02/2015 keşide tarihli çek nedeni ile davacı yanın davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- Davacı tarafın şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.707,55-TL ilam harcından peşin alınan 449,74 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.257,81-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 449,74TL peşin harç ile 27,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 477,44TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 174TL posta masrafı olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ödeyen tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın ...liğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/03/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza