T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/880 Esas
KARAR NO: 2023/641
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2015
KARAR TARİHİ: 22/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; davacı vekili 05.08.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; dava tarafları arasında 13.07.2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi” akdedilmiş olduğunu, davalı tarafın bu sözleşme uyarınca davacı tarafa sözleşmede belirtilen kalıpların ve bu kalıp vasıtasıyla talep edilen miktarda ürünlerin üretim ve teslimini (aahhüt ettiğini, davacı tarafin bu sözleşme uyarınca davalı tarafa 90.000.00 TI. ödeme yapmış olduğunu, davalı tarafin zleşme uyarınca 25,11.2013 tarihinde kalıpların üretim ve teslimini yapmayı taahhül ettiğini, davalı tarafın taahhüdünü sözleşmeye uygun ifa etmediğini. edimin sözleşme ve bilimsel kurallara aykırı olması dotayısıyla davalı tarafa Beyoğlu ... Norerliği'nin 04.09.2014 tarihli ve ... mumaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, sonuç alınamaması dolayısıyla işin sözleşmeye uygun hale getirilmesinin ayrıca davacı şirket yetkilisi dava dışı ... tarafından e-mail yoluyla talep edildiğini. tüm bunların sonuçsuz kalması dolayısıyla davalı tarafa Beyoğlu... Noterliği'nin 07.04.2015 tarihli ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini ve davalı tarafa ödenmiş olan 90.000,00 TI 'nin iadesinin talep edildiğini. işbu davanın davalı tarafça iade edilmemiş 90,000.00 TL'nin tahsili amacıyla açıldığını iddia ederek, davalıya ödenmiş olduğu iddia edilen 90.000,00 TI.'nin temerrüt tarihi olan 12.04.2015 tarihinden itibaren ticari avans laizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi yargılama giderleri ile vekâlet ücrelinin davalı tarafa yükletilmesi hususlarında karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 30.10.2015 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın taraflar arasındaki sözleşme uyarınca kan doku ürünleri ayrıştırma aparatları ve diğer medikal plastik ürünlerini yarı mamül olarak imal etmeyi üstlendiğini, davalı tarafa Beyoğlu ... Noterliği'nin 04.09.2014 tarihli ve ... numaralı ihtarnamesinin gönderilerek gecikme cezası talep edildiğini, davalı taralın işbu ihtarnameye cevaben Kadıköy...Noterliği'nin 12.09.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtamamesini gönderdiğini, sözleşme konusu ürünün ... destekli bir proje kapsamında ical niteliğinde olduğunu, sözleşmenin amacının yüklenici firmanın yerli imalat olarak yapmak istediği plastik kan doku ürünleri ayrışlırma aparatları ve diğer medikal plaslik ürünleri tedarikçi firmanın bünyesinde yarı mamül olarak imal ettirmek olarak belirlendiğini, bu bususun deneme-test etme, malzeme tedariki, ön çalışma ve testleri gibi aşamaları kapsayan uzun bir süreç olduğunu, davacının imal edilecek ürünlerin teknik resimlerini yaparak davalıya teslim etmekle yükümlü olduğunu, projenin resimlerin verilmesi anında başlayacağımı, davacının teknik resimleri geç teslim cttiğini. yapılan test ve denemelerde teknik tesimlerin hatalı olduğunun tespit edildiğini, ikinci teknik resmin 06.09.2013 tarihinde verildiğini, bu şekilde kabul edilen teknik resim doğrultusunda çalışmaların başladığını, Sözleşme'nin m. ) hükmü gereğince kalıp imal süresinin teknik resimlerin teslimine göre belirleneceğinin hüküm altına alındığını, bu kapsamda davacının ilk teknik resimleri 27.07.2013 tarihinde gönderdiğini, bu şekilde 05.08.2013 tarihinde kalıp malzemelerin üretildiğini, daha sonra bu teknik resimden vazgeçilerek 06.09.2013 tarihinde ikinci teknik resmin gönderildiğini, yeni gelen resimle sıfırdan kalıp üretildiğini. bunun için yeni Mmalzeme siparişi verildiğini ve çizimlerin yenilenmesine başlanıldığını. bu süreçle ürelilen plastik mamullerin haftada en az bir veya iki dela ...'ın ötisinde test edildiğini, her defasında bu testler sonucunda davalı tarafa yeni talepler iletildiğini. bu şekilde davalı tarafın yeni istenen değerler ve ölçümlerle denemeler yaplığını, verilen her yeni resimde yeni resmin yarattığı problemler ve uyuma karşı yeni çözümlerin duvacı tarafça da onaylanmak suretiyle yürütüldüğünü. mutabık kalınan ilk resimlerin 06.09.2013 tarihli olduklarını ve 10.11.2013 tarihinde buna ilişkin numunelerin teslimi edildiğini, ikinci teknik resim di iğinin 27.11.2013 tarihinde olduğunu ve bu resimdeki değişikliklerin tüm aparatlara yansıtılarak gerekli takiplerin yapıldığını ve onayın alındığını, üçüncü teknik resim değişikliğinin 30.05.2014 tarihinde olduğunu ve buna dayanarak 20.06.2014 tarihinde imalat yapıldığını, bu şekilde altı çeşit plastikten her biri onar takım teslim edildiğini, dördüncü teknik resim değişikliğinin 15.07.2014 tarihinde yapılarak alt plastiğe feder istendiğini, bu şekilde yapılan imalatın 23.07.2014 tarihinde teslim edildiğini, davacı taraftn kalıplarda problem olduğunu söylemesi nedeniyle yine davacı seçilmiş olan ...ftirması tarafından kalıplarda çalışma toleransı olup olmadığının incelendiğini ve eksen ölçümlerinin yapıldığını, 20 £ 2014 tarihinde ...firmasının davalı taraltan kaynaklanan bir sorun olmadığına dair rapor sunduğunu, davacı tarafın bundan sonra davalı tarafla iletişim kurmaktan kaçındığını, 14.10.2014 tarihinde ... sürecinin devam ci ve talep ve yönlendirmeleriyle ilgili temasa geçilmesi hususunda talepte - bulunulduğunu, davacı - firmanın cevap vermeyerek 7 Nisan 2015 tarihinde sözleşmeden dönme beyanlı ihtamame gönderdiğini. davalı tarafın sözleşmeyle bağlı kaldığını, vadelere davacı tarafin kuşuru dolayısıyla uyulamadığını iddia cimiştir. Davalı taraf' işbu dilekçe ile davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Davalı/Karşı Davacı dilekçesinde özetle: Esas davanın davalısını teşkil eden tarafı vekili 30.10.2015 tarihli cevap dilekçesinde ayrıca karşı dava açmak suretiyle, özetle; dava tarafları arasındaki sözleşmenin m. 2 hükmünün 2.1.3. maddesi uyarınca davalı firmanın davacı firmanın taleplerinden kaynaklanan ek maliyetlerini ödemekle yükümlü olduğunu. ek maliyetlerin Kadıköy 3. Noterliği'nin 12.09.2015 tarihli ve 13057 yevmiye numaralı ihtamamesi ile davacı/karşı davalı taraftan talep edildiğini, bu şekilde 06.09.2013 tarihindeki resme göre değişen erkekler, dişi plakalar, alt plakaların yenisi yapılması, malzeme ve işçilik maliyeti olarak 15.000,00 TL, 30.05.2013 tarihli resim değişikliği ile piston rulmanlarının yenilenmesi, malzeme ve işçilik maliyeti olarak 7.500.00 TI., ...-işleme işçiliği ücreti 2.500.00 TL olmak üzere toplam 29.500,00 TL, yapılan değişiklik için hammadde PC maliyeti olarak 1.031,25 TI.. üretim denemeleri için makine çalışması dolayısıyla 2.000,00 TI toplam olarak 32.531,00 TI. masraf yapıldığım iddia ederek, 32.531,00 TL miktarla karşı davanın ihtarname tarihi olan 27 Ekim 2014 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davacı/karşı davalıdan tahsili ile ilişkin yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi hususlarında karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Davacı/Karşı davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı davanın yasal süre içerisinde açılmadığım, karşı dava dilekçesinin HMK. m. 119 ve 194 hükümlerine aykırı olduğunu, davacı/karşı davalı tarafın diğer tarafa 90.000.00 TL ödeme yapmış olduğunu, davalı/karşı davacı taralın edimini süresinde ifa elmemiş olduğunu, maddi gerçeklere aykırı savunma yaptığını, davalı/karşı davacı tarafin Beyoğlu ... Noterliği'nin 04.09.2014 tarihli ve ...nolu ihtarname ile işin sözleşmeye ve bilimsel kurallara uygun yapılması hususlarında ihtar edildiğini, ancak bu ihtarın ve daha sonra gönderilen e-poslaların sonuçsuz kaldığını, davalılara karşı davacı tarafın kötü niyetli ve haksız zenginleşme amaçlı harcket ettiğini, davacı/karşı davalının Beyoğlu ... Noterliği'nin 07.04.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğü ve ödenmiş olan 90,000,00 'TI.'nin iadesinin talep edildiğini, davalı/karşı davacımın bu ihtara cevap veremeyerek vakıaları kabul ve ikrar ettiğini, davalı/karşı davacının edimini elmemiş olduğunu cevap dilekçesinde açıkça ifade iddia etmiştir. Davacı/karşı davalı işbu dilekçe ile süresinde verilmediğini iddia ettiği davacı laralın cevap ve karşı dava dilekçesinin dikkate alınmaması, karşı taraf delillerinin ekleriyle birlikte taraflarına tebliğ edilmesi, karşı davanım üsülden ve esastan reddi, yargılama giderleri ile asıl dava ve karşı dava vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLER:
...Bankası Genel müdürlüğünün 14/12/2016 tarihli müzekkere cevabı, ... Teknoloji ve Yenilik destek Programları Başkanlığının 15/03/2017 tarihli müzekkere cevabı, ...Hastanesinin 01/11/2018 tarihli müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda bilirkişiler makine mühendisi ..., mali müşavir Doç. Dr. ..., sayıştay uzmanı ...tarafından hazırlanan 15/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacı ve davalı tarafından sunulan dilekçeler ve ekleri ile ...'tan gelen dosyalar üzerinde yapılan incelemeler ile yukarıda açıklamaya çalıştığımız tespit ve değerlendirmeler sonucunda; Davacı firmanın, proje yürütücüsü ... tarafından düzenlenen ve ... Başkanlığına gönderilen her iki projeye ait proje sonuç raporlarına göre, kalıp imalat aşamalarına ait herhangi bir teknik olumsuzluk bildirilmediği gibi proje başındaki hedefler doğrultusunda (olumlu bir şekilde) tamamlandığı ifade edilmiş olduğundan davacı tarafın, davalı firmaya yapmış olduğu 90.000,00 TL ön ödemeyi davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürerek geri alma konusunda haklı olmadığı, davacı firmanın ... nezdinde iki farklı projesinin olduğu, davalıya yaptırmış olduğu işin faturasını ... Proje nolu ... Projesinde kullandığı, dava dışı...Ltd. Şti.'ye 101.480,00TL'ye yaptırmış olduğu işin faturasını da ... nolu ... projesinde kullanmış olduğu tespit edildiğinden davacı firmanın aynı iş için ikinci defa ödeme yapmak zorunda kalmış olduğu savının doğru olmadığı, davalı tarafın 32.531,00 TL'lik tadilat harcaması yaptığından tahsil etmesi gerektiği karşı savı ise taraflar arasında yapılan sözleşmeden hareketle bu bedelin davacı tarafından karşılanacağı konusunda bir onay yazısı veya kabulün dava dosyasında mevcut olmaması nedeniyle hak edilmemiş olduğu," yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.
Bilirkişiler makine mühendisi ..., mali müşavir Doç. Dr. ..., sayıştay uzmanı ... tarafından hazırlanan 16/04/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacı ve davalı tarafından sunuları dilekçeler ve ekleri ile ...'tan gelen dosyalar üzerinde yapılan incelemeler ile yukarıda açıklamaya çalıştığımız tespit ve değerlendirmeler sonucunda kök raporumuzdaki görüşlerimizi kurumakla birlikte; tarafların sorumluluk ve haklarının belirlenmesi açısından, “tasarım” tanımı; “ürün tasarım” ve “kalıp tasarım” olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, yarı mamul plastik parçalara ait “ürün tasarım” süreçlerinin gerçekleştirilmesi ve takip sorumluluğunun davacı (Yüklenici) firmaya ait olduğu, “ürün tasarım” kavramsal bir hata olsa bile ve davacı (Yüklenici) firmanın, karşılanmıyor olsa bile, “kalıp tasarım”nı yapan ve kalıpları imal eden davalı tedarikçi sorumlu tutulamayacağı, taraflar arasında “Çalişma sözleşmesi" akdedilmiştir. Davacı (Yüklenici) firmanın sorumluluğunda olan ve onayladığı “ürün tasarım” larına göre davalı (Tedarikçi) firma, “kalıp tasarım” ve imalatı Sorumluluğunu çalışma sözleşmesine göre yerine getirmiş olduğu, “davalı karşı davacı... Ltd. Şit 'nin ticari defter ve belgelere göre düzenlemiş oldluğu 28.06.2013 tarih ve 26.03.2014 tarihli faturalardan dolayı 10.000,28TL bakiye alacağının bulunduğu, davalı tarafın 52.531,00TL tadilat harcaması yaptığından tahsil etmesi gerektiği karşı savı ise taraflar arasında yapılan sözleşmeden hareketle bu maliyetin nasıl karşı hesaplanacağı konusunda bir onay yazısı veya kabulün dava dosyasında mevcut olmaması ve de defterlerde buna ilişkin bir kayda rastlanmaması nedeniyle hak edilmemiş olduğu, yönünde ek mütalaada bulundukları görülmüştür.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., ..., ...tarafından hazırlanan 20/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Buraya kadar açıklanmış olan sebeplerle, takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere: Davalı/karşı davacı tarafin ürünleri imal etme borcu bakımından temerrüde düşmüş olduğundan söz edebilmek için öncelikle davacı-karşı davalı tarafin imal edilecek ürünlerin resimlerinin geliştirilmesi aşamasını tamamlanmakla ve davalı-karşı davacı tarafça yapılan nümuneleri onaylamakla yükümlü olduğu, bununla birlikte dosya kapsamında yer alan elektronik posla yazışmaları incelendiğinde, dava taraflarının 13.09.2014 tarihinde dahi resimler üzerinde değişiklikler yapmaya devam ettikleri hususunun teşpit edildiği, davacı-karşı davalı tarafin iş bu dosya kapsamında resimlerin tamamlandığı hususunu ispat edemediği gibi, davalı-karşı davacı tarafın tamamlanmış olan bu resimlere Uygun Ürün imal edemediği hususunu da ispat edemediği, bu sebeple sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olduğu hususunun dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler dairesinde ispat edilemediği, Şayet Sayın Mahkeme'nin sözleşmenin davacı-karşı davalı Tarafça haksız nedenle fesih edilmiş olduğu hususunda kanaate varması halinde ise davalı-karşı davacı tarafın tahsil etmiş olduğu 90.000.00TL üzerinde sözleşmenin haksız feshi dolayısıyla uğramış olduğu zarar miktarı oranında hak sahibi olduğu, bununla birlikte davalı-karşı davacının sözleşmedeki ürünleri imal etmekten kurtulmuş olması dolayısıyla yapmaktan kurtulduğu masrafların da haksız fesih dolayısıyla uğramış olduğu zarardan mahsup edilmesinin hukuka uygun olacağı, davalı/karşı davacının fazladan yapmış olduğunu iddia ederek talep etmiş olduğu 32.531.00 TL'nin talep edilebilmesi için; işbu tadilet ve ek harcamaların davacı-karşı davalı tarafın talebi ile yapılmış olduğunun, ayrıca söz konusu değişiklikler için yapılan harcamaların makul olduğunun ispat edilmesinin gerektiği, dosya kapsamında söz konusu hususları incelemeye elverişli bilgi ve belge olmaması dolayısıyla bu husustaki ispat yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğundan söz edilemeyeceği " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., ..., ... tarafından hazırlanan 31/08/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Buraya kadar açıklanmış olan sebeplerle, takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; Kök Rapor kapsamında oluşturulan kanaatin değiştirilmesine yol açan bir delil veya ispat vasıtasının dosya kapsamında sunulmamış olduğu da dikkate alınarak; davalı-karşı davacı tarafın ürünleri imal etme borcu bakımından kendi yükümlülüğünde olan teknik resimlerin geliştirilmesi süreci dikkate alındığında davalı-karşı davacı tarafın temerrüde düşmüş olduğu hususunun tespit edilemediği, dosya kapsamında yer alan yazışmalar incelendiğinde, dava taraflarının 13.09.2014 tarihine kadar teknik resimler üzerinde uzlaşma sağlayamamış olduğunun görüldüğü, teknik resimlerin nihai şekli aldığı hususunun ispat edilememesi karşısında seri üretime geçilememesi hususunun davacı-karşı davalı bakımından haklı fesih sebebi sayılamayacağı, davalı-karşı davacının sözleşmedeki ürünleri imal etmekten kurtulmuş olması dolayısıyla yapmaktan kurtulduğu masrafların yine davalı-karşı davacının sözleşmeyle hak kazandığı ücretten indirilmesinin tazminatın hesabında genel bir kural olduğu hususunun kök raporda belirtilmiş olmakla birlikte bu husustaki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, davalı-karşı davacının fazladan yapmış olduğunu iddia ederek talep etmiş olduğu 32.531,00 TL'nin talep edilebilmesi için; işbu tadilat ve ek harcamaların davacı-karşı davalı tarafın talebi ile yapılmış olduğunun, ayrıca söz konusu değişiklikler için yapılan harcamaların makul olduğunun ispat editmesinin gerektiği, dosya kapsamında söz konusu hususları incelemeye elverişli bilgi ve belge olmadığından bu hususta değerlendirme yapılmadığı," yönünde ek mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiler Prof. Dr. ...,..., ...tarafından hazırlanan 20/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle:" davacı tarafça incelemeye ibraz edilen; 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait yasal defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, Davalı tarafça incelemeye ibraz edilen; 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait yasal defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, tarafların yasal defter kayıtları arasında herhangi bir ihtilaf bulunmamakta olup, davalı tarafça davacıya toplamda 99.999,88 TL tutarında fatura düzenlendiği, buna karşılık davacı tarafça davalıya 90.000 TL ödeme yapıldığı neticede davacının davalıya 10.000,28 TL borçlu olduğu yönde bakiyesinin bulunduğunun tespit edildiği, Huzurdaki Dava Yönünden: Çalışma sözleşmesinde toplam kalıp üretim bedeli 109.000 TL olduğu halde Promedart tarafından 90.000 TL ödendiği; Erlerplast tarafından 26.07.2013 tarihinde teknik resimlerin ilk defa iletilmesinden sonra yapılan kalıp üretimine ilaveten teknik resimlerde 19.05.2013 — 15.07.2014 tarihlerinde değişiklik yapılması sonrasında bazı kalıp parçalarının yeniden üretildiği veya parçalarda değişiklik yapıldığı dikkate alındığında, ...kalıp üretim maliyetinin 90.000 TL'nin üzerinde olduğu ve ...'ın kalıp üretim bedeli karşılığı ödediği 90.000 TL'yi talep edemeyeceği; karşı Dava Yönünden: ...'ın teknik resimlerde her değişiklik yaptığında...'ın iyileştirme çalışmasına başlamadan önce ...'a teklif vermesinin ve ilave maliyet / talep için onay almasının gerektiği; karlı bir işe yatırım yapıldığı ve ortak olunduğu düşüncesi ile baştan yapılmayan taleplerin projenin birlikte kotarılamayacağının anlaşılmasından sonra dile getirilmesinin haklı olmadığı; Erlerplast'ın baştan talep etmediği ve onay almadığı ilave Maliyetlerini sonradan talep edemeyeceği; İşbu raporlarda teknik yönden sonuçların ile 18.01.2018 — 16.04.2018 — 20.12.2019 — 31.08.2020 tarihli bilirkişi kök / ek raporlarındaki teknik yönden sonuçlar uyumlu olduğu ve aralarında çelişki olmadığı; Projenin akamete uğramasında her iki tarafın da kusurunun bulunması nedeni ile ortaya çıkan zarara birlikte katlanmaları gerekeceği ve hali hazırda yaklaşık eşit miktarda zarar ettikleri için dava ve karşı dava yönünden herhangi bir tazminat talep edilemeyeceği,"yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin 01/03/2017 tarihli duruşmasında tarafların dinlenilmesini talep ettikleri tanıkların beyanları alınmış olup, taraf tanıkları beyanlarında;
Davacı tanığı ... beyanında; Ben davacı şirkette argede çalışıyordum, ben proje sürecisinde davacı şirkette çalıştım, 2013 yılının haziran ayına kadar davacı şirkette çalıştım, ben taraflar arasındaki sözleşme içeriğini bilemiyorum, çünkü bu husus benim çalışma alanımla alakalı değil, proje içerisinde bir kalıp yapılması gerekiyordu, proje içerisinde yapılması gereken bir parçanın kalıbı gerekiyordu, hazırlanacak kalıbın resimleri davacı tarafça hazırlanması gerekir, davacı tarafça hazırlanan resimler karşı tarafa verilir ve buna uygun kalıp imalat edilir, bildiğim kadarıyla projede taraflar arasındaki sözleşmede herhangi bir zaman dilimi belirlendi mi bilemem, bu kalıpların ürünü basabilir duruma getirilmesi gerekir, davacı taraftan istenen ilk resim zamanında teslim edildiğini biliyorum, bu süreçte bir tıkanma yaşandı, taraflar her ikisindende bir sorun yaşanmış olabilir, ancak tam olarak süreçleri ve tarihleri bilmem mümkün deeğildir, buna ilişkin yazışmaları ve mail dökümlerini davacı tarafa teslim ettim, bu durumda bu husus belirgindir, kalıbın basılabilmesi süresi geldiğinde istenilen sürecin dışına taşdığını biliyorum, sonrasında taraflar arasında dava süreci gelindiğinde ürünün çalışan proje için olması gereken bir ürün olmadığı anlaşıldı, davacı daha sonra başka bir firmayla çalışıp bu kalıpları üretti ve %90 başarılı bir sonuç alındı, herhangi bir tanık ücreti talebimi yoktur, dedi.
Davalı vekilinin talebiyle tanıktan soruldu; ilk resim zaten süresinde teslim edilmişti, bundan sonraki aşama ise üretimle belirlenebilecek bir aşamadır, çünkü kalıbın imalatı ve ordan çıkacak sonuç önemlidir, resimlerde bir resim yoktur, kalıbın imal edileceği parçanın sıkıntısı vardı, çünkü parça hazneni içine 45 dk içerisinde kanı alıp operasyonu bitirmesi gerekir, performasının düzgün olması gerekir ve sızdırmaması gerekir, teknik resimler işi kolaylaştırmak için değiştirildi, daha önce benzer makinelerde imal edilmişti, bizim için yeni bir üründü, üretilmesi talep edildi, dedi.
Davacı vekilinin talebiyle tanıktan soruldu; davacı tarafın anlaşmaya dayalı bitmiş olan bir süreden sonra bir takım davalı tarafa süre verildiğini biliyorum, ancak bizzat görüşmelere şahit değilim," yönünde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı ... beyanında: ben davalı şirketin bulunduğu sanayi sitesinde komşu bir işletmenin sahibiyim, benim şirketimde davalıyla aynı alanda iştigal eden şirketler, ben davalı şirketle çalışma sırasında teknik destek verdim, bu nedenle taraflar arasındaki konuya vaakıfım, davacı tarafça gönderilen teknik resimlerin işleme alınarak kalıpların imal edildiğini biliyorum, sözleşmenin başlangıcından 20-25 gün sonra Reha bey tarafından proje durduruldu, yeni bir resim gönderileceği söylendi, 1 hafta sonrada yeni bir resim geldi, ilk resimde 110 çapında olan resimlerde ürünlerin 116 çapa çıkartıldığını gördüm, bundan sonra yeniden bir kalıp tasarımı yapılarak ilk tasarıma ilişkin yapılan parçalar iptal edilmek zorunda kaldı, bunları biliyorum, daha sonra imalat tamamlandıktan sonra ürünler küçük törelans farklarının davalı tarafça düzeltilmek üzere davalı tarafa süre verildi, daha sonra bunlarda düzeltilerek yeni baskılar yapılarak davacı firmaya teslim edildi, akabinde testlere geçildi, üründe testen sonrasında meydana gelen sıkıntıları giderebilmek için davacı şirkete yeni teknik resimler yeni çözümler üretilerek gönderildi, her defasında bir değişiklik yapılıp yeni ürün imalat edildi, davalı tarafa teslim edilen ilk resimden tamamen farklı isteklerle yapılan bir ürün oldu, benim kanaatime göre hata projeden kaynaklanmaktaydı, nedeni müdavili olan Amerikan ürünün 50 çapta yapılması gerekirken 116 çapa çıkarılması ve 3000 ile 5000 devir arasında döndürülerek balans olmaması beklentisiydi, buda plastiklerde mümkün değildir, herhangi bir tanık ücreti talebimi yoktur, dedi.
Davacı vekilinin talebiyle tanıktan soruldu; Ben davacı tarafın bu projeyle başka bir firmadan ürünü imalat edip etmediğini bilemiyorum, ben kanaatimi söyledim," yönünde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;
Mahkememizde görülmekte olan asıl dava; taraflar arasında imzalanan 13/07/2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi uyarınca davalının üstlendiği edimleri sözleşmeye uygun ifa etmediğinden bahisle ödenen 90.000 TL'nin iadesi isteminden ibarettir. Mahkememizde görülmekte olan karşı dava ise taraflar arasında imzalanan 13/07/2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi'nin 2.3.1 maddesi gereği davalının yaptığı ilave masrafların tahsili isteminden ibarettir.
Tarafların dilekçeleri incelendiğinde davacı; taraflar arasında 13.07.2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi” akdedilmiş olduğunu, davalı tarafın bu sözleşme uyarınca davacı tarafa sözleşmede belirtilen kalıpların ve bu kalıp vasıtasıyla talep edilen miktarda ürünlerin üretim ve teslimini (taahhüt ettiğini, davacı tarafin bu sözleşme uyarınca davalı tarafa 90.000.00 TI. ödeme yapmış olduğunu, davalı tarafin sözleşme uyarınca 25,11.2013 tarihinde kalıpların üretim ve teslimini yapmayı taahhül ettiğini, davalı tarafın taahhüdünü sözleşmeye uygun ifa etmediğini bu durumun ihtarname ile davalıya bildirilmesine rağmen işin sözleşmeye uygun hale getirilmediğini belirterek Beyoğlu ... Noterliği'nin 07.04.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini belirterek davalı tarafa ödenmiş olan 90.000,00 TI 'nin iadesinin talep etmiştir. Davalı ise sözleşme uyarınca kan doku ürünleri ayrıştırma aparatları ve diğer medikal plastik ürünlerini yarı mamül olarak imal etmeyi üstlendiğini, imalat sürecinde yaşanan aksaklıkların davacının teknik resimleri tekraren yenilemesinden kaynaklandığını ve esas davanın reddi gerektiğini savunmuş, karşı davada da yaptığı ilave işlerin bedelini istemiştir. O halde taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşmede üretimi kararlaştırılan ürünlerin imalatı aşamasındaki aksaklıkların kimin kusurundan kaynaklandığı ve davacının talep edebileceği bir alacak olup olmadığı ile davalının sözleşmenini 2.3.1 maddesi gereği talep edebileceği ilave iş bedeli olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlıkların aydınlatılması için öncelikle Tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda bilirkişiler makine mühendisi ..., mali müşavir Doç. Dr. ..., sayıştay uzmanı ... tarafından hazırlanan 15/12/2017 tarihli bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar alınmıştır. Bu raporlarda özetle davacı tarafın, davalı firmaya yapmış olduğu 90.000,00 TL ön ödemeyi davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürerek geri alma konusunda haklı olmadığı ve davalı tarafın 32.531,00 TL'lik tadilat harcaması yaptığından tahsil etmesi gerektiği karşı savı ise taraflar arasında yapılan sözleşmeden hareketle bu bedelin davacı tarafından karşılanacağı konusunda bir onay yazısı veya kabulün dava dosyasında mevcut olmaması nedeniyle hak edilmemiş olduğu tespitlerinde bulunulmuştur. İlk heyetin hazırladığı raporların ardından taraf itirazları da dikkate alınarak dosya ikinci bilirkişi kurulu olan ve Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., ..., ...'den oluşan heyete tevdii edilerek 20/12/2019 tarihli bilirkişi rapor dosya arasına alınmıştır. Bu raporda ise özetle davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olduğu hususunun dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler dairesinde ispat edilemediği, davalı/karşı davacının fazladan yapmış olduğunu iddia ettiği tadilat ve ek harcamaların davacı-karşı davalının talebi ile yapılmış olduğu hususnda ispat yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğundan söz edilemeyeceği tespitleri yapılmıştır. Alınan raporların çelişkili olduğu kanaatine varılarak çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın tevdii edildiği üçüncü bilirkişi heyeti olan ve Prof. Dr. ...,..., ... tarafından hazırlanan 20/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İşbu raporlarda teknik yönden sonuçların ile 18.01.2018 — 16.04.2018 — 20.12.2019 — 31.08.2020 tarihli bilirkişi kök / ek raporlarındaki teknik yönden sonuçlar uyumlu olduğu ve aralarında çelişki olmadığı; Projenin akamete uğramasında her iki tarafın da kusurunun bulunması nedeni ile ortaya çıkan zarara birlikte katlanmaları gerekeceği ve hali hazırda yaklaşık eşit miktarda zarar ettikleri için dava ve karşı dava yönünden herhangi bir tazminat talep edilemeyeceği tespitleri yapılmıştır.
Taraflar arasında sözleşmenin incelenmesinde; 13/07/2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi'nde davacı-karşı davalının yüklenici, davalı-karşı davacının tedarikçi sıfatıyla yer aldığı, konusunun kan doku ürünleri ayrıştırma aparatlarının davalı bünyesinde yarı mamul olarak üretilmesi olduğu, 2-1-1.maddeye göre teknik resimleri hazırlama yükümlülüğünün davacıya ait olduğu, 2-1-3. maddesi gereği üzerinde anlaşılan teknik resimler dışında yeni değişiklik ve ekstra tadilat gerektiğinde ilave maliyetlerin yüklenici tarafından karşılanacağı kararlaştırılmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere tüm delillerin ve dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda asıl davanın tetkikinde; taraflar arasında 13/07/2013 tarihli Çalışma Sözleşmesi isimli eser sözleşmesinin imzalandığı, alınan tüm raporlardaki teknik bilirkişi değerlendirmelerinin birbiriyle uyumlu olduğu ve buna göre teknik resimlerden sorumlu davacı yanca 26/07/2013 tarihinde ilk teknik resimlerin gönderildiği akabinde davalı yanca numune kalıp üretimi yapıldığı ve davacının onayına sunulduğu ancak her seferinde davacı tarafından teknik resimlerin değiştirildiği ve değişiklik sonrası davalının yeni numune ürettiği görülmüştür. Somut olayda süresinde ve sözleşmeye uygun olarak kalıp üretilememesine dair sorumluluğun sözleşme ve hakkaniyet gereği davacı yanın değişiklik taleplerinden kaynaklandığı ve bu nedenle davacının TBK 484.maddesi gereği haklı nedenle fesih talebinde bulunamayacağı, iadesi istenen 90.000 TL'nin kalıp numulerinin üretiminde kullanıldığı ve davacının, davalıya eserin üretilen kısmının ücretini ödemekle yükümlü olduğu da gözetilerek asıl davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklandığı üzere tüm delillerin ve dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda karşı davanın tetkikinde; davalı - karşı davacı sözleşmenin 2-1-3.maddesi gereği davacıdan ilave masrafları istediği görülmektedir. Alınan tüm bilirkişi raporları ve sözleşmenin incelenmesi neticesinde davalı-karşı davacının ilave maliyet talep edebilmesi için davacıdan onay alması gerektiği ve bu hususun ispat yükümlülüğünün kendisine ait olduğu ancak dosyaya buna dair bir delilin yansımadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen karşı davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜ K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan ASIL DAVANIN REDDİNE,
2-Davalı tarafından açılan KARŞI DAVANIN REDDİNE,
Asıl davada;
2-Karar tarihinde yürürlükteki harç tarifesi gereği alınması gereken 269,85-TL harcın, peşin alınan 1.536,98TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.267,13TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Dava ret ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
Karşı davada:
5-Karar tarihinde yürürlükteki harç tarifesi gereği alınması gereken 269,85-TL harcın, peşin alınan 555,54TL harçtan mahsubu ile bakiye 285,69TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davalı/karşı davacıya İADESİNE,
6-Dava ret ile sonuçlandığından, davalı/karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davacı/karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900TL vekalet ücretinin davalı /karşı davacıdan tahsili ile davacı/karşı davalıya ÖDENMESİNE,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır