T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/301 Esas
KARAR NO: 2018/72
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2016
KARAR TARİHİ: 31/01/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişkiye dayalı cari hesap alacağından kaynaklanan alacağının tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .. esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, borçlu taraf vekilinin borca itirazda bulunduğunu ve icra takibini durdurduğunu, icra takibinde takibin dayanağı olan 27/01/2015 tarihli .. nolu e-faturanın borçlu tarafça düzenlenmiş olduğunu, müvekkilce satılarak davalı tarafa tesliminin yapıldığını, malların iadesi içerikli olduğunu, işbu fatura konusu malların müvekkil firmaya teslim edilmediğini, bu nedenlerle itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, icra takibine yönelik yapılan borç itirazının iptalini ve icra takibinin davamını ve davalıın %20 inkar tazminatı ile yargılama giderlerini müvekkile ödemesine karar verilmesini, fazlaya dair her türlü talep ve dava haklarının en geniş anlamda saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilden herhangi bir alacağı olmadığını, davacıya mal iadesinde bulunduğunu, irsaliye fatura ile malları teslim ettiğini, davanın ticari alım ve satımla ilgili olduğunu, tanıkla ispatına muvafakatı olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; faturadan kaynaklı alacak istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası celp edilmiştir. Anılı takip dosyasının tetkikinde; davacı şirket tarafından davalı aleyhine ... nolu faturadan kaynaklı toplamda 46.311,91TL asıl alacak (alacağın tahsili tarihine kadar %10,50 faizi masraf ve vekalet ücreti) üzerinden takip başlattığı, davalı tarafın borca ve takibe itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi Bilge Gür marifetiyle hazırlanan 24/02/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı yanın müvekkili ile görüşülmesi neticesinde davacı defter ve belgelerinin gelirler idaresi tarafından incelendiği, bu sebepten ötürü defter ve belgeleri incelemeye sunulamayacağının beyan edildiği, incelemelerin davalı yanın defter ve belgeleri üzerinde yapıldığı, dava konusu alacağın 27/01/2015 tarihli ... nolu 46.311,91TL ... Giyim AŞ'nin düzenlediği iade faturadan oluştuğunun görüldüğü, davalı şirketin 08/05/2014 tarih...sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ile eski ticaret unvanının ... Giyim Sanayi ve Ticaret AŞ, yeni ticaret unvanının ...Hazır Giyim Sanayi ve Ticaret AŞ olduğunun görüldüğü, davalı yanın ibraz edilen 2014/2015 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, ibraz edilen 2014/2015 yılı e-defter beratları ile şirketin e-defter uygulamaları kapsamında olduğunun görüldüğü, dava konusu 27/01/2015 tarihli ... nolu 46.311,91TL iade faturasının davalı defter ve kayıtlarında davacı şirketin 320.02.115 nolu cari hesaba 194 nolu yevmiye maddesi ile borçlu olarak kaydedildiği, davalı yanın defter ve kayıtlarında incelenmesi ile davacı yandan 20.400kg miktarında ham kumaş satın aldığı, davalı yan kumaşları ... Tekstil San AŞ firmasına fason boyama işçilik yaptırdığı, davalının iade ettiği 30/100 penye poly, 30/1 penye compact kumaşlara benzer isimler adı altında boyanmak üzere fason firmasına çeşitli tarihlerde gönderdiği, ... Tekstil San AŞ'nin davalı yana düzenlediği faturalar üzerinden görüldüğü, 31/12/2015 tarihi itibariyle davalı defterlerinde davacının cari hesabının bakiyesiz olarak kapandığı, davacı ile davalı arasında çeşitli tarihlerde mal alımının gerçekleştiği ve davalının peyder pey ödediği davalının defter ve kayıtlarında görüldüğü, 27/01/2015 tarihli 596414 nolu irsaliye ile 2.647kg kumaşın iade edildiği irsaliyenin görüldüğü, davalı yanın davacı yandan aldığı kumaşların boyama esnasında bozukluklar çıkması sebebi ile iade edildiği, iade irsaliye üzerinde davacı yan tarafından teslim alınan kısmının boş olduğu, davalı yanın ayıplı ürünlerin davacı yana bildirildiği davacı yanın yetkili personeli bilgisi ile iade edildiği davalı yan tarafından inceleme gününde izah edildiği, satıcının alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebileceği, satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcının ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabileceği, davalı yanı düzenlediği faturanın e fatura olduğu, temel fatura ve ticari fatura arasında sadece faturaya sistem üzerinde itiraz imkanı açısından farklılıklar bulunduğu, her iki faturanın sistemler tarafından alınmak zorunda olduğu, alınan ticari faturaya e fatura uygulaması üzerinden red veya kabul mesajı gönderilmesi imkanı olduğu, temel faturaya itiraz ise e fatura uygulaması üzerinden değil harici yollarla yapılabildiği, temel fatura kapsamında düzenlenen faturalara mükellefler, mevzuat hükümleri çerçevesinde muhasebe kayıtlarına alıp iade faturası düzenleyerek ya da muhasebe kayıtlarına almadan harici yollar ile sistem dışından itiraz edilebildiği, ticari fatura senaryosu kapsamında düzenlenen faturalarda ise uygulama yanıtı ile faturaların kabul ya da red edilebildiği, davalı yanın düzenlediği iade faturasının temel fatura olduğu, davacı yanın dava dosyasında iade ürün e faturasına itirazının olmadığı, faturayı alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriği hakkında bir itiraz bulunmaması halinde fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağına ilişkin karine faturaya yazılı delil niteliği tanımakta olduğu, sonuç olarak alacak davasına konu faturanın iade kumaş bedelinden oluştuğu, dava konu faturanın iade faturasının e fatura olarak düzenlendiği ve temel fatura olduğu, davalı şirketin davacının ve kendisinin düzenlediği iade faturaları ve davacı yana ödediği ödemeleri muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2014/2015 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalar ve ödemelerden sonra oluşan 31/12/2015 tarihi itibariyle davacının alacaklı olmadığı, davacının alacağının varlığına karar verilmesi halinde bu alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 2/2 maddesine göre temerrüt faizi tatbik edileceğinin mahkeme takdirinde olduğu..." yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Anılı bilirkişi raporuna vaki itirazların tetkiki babında bilirkişiden ek rapor temin edilmiştir. Mali müşavir bilirkişi Bilge Gür marifetiyle hazırlanan 20/09/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı tarafından 2015 yılı ticari defterlerinden envanter defteri vergi incelemesine sunulduğu için incelemesinin yapılamadığı, ibraz edilen 2015 yılı e defter beratları ile şirketin e defter uygulamaları kapsamında olduğunun görüldüğü, davacı şirketin 2015 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonu kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğunun görüldüğü, ek raporda incelemelerin davacı yanın defter ve belgeleri üzerinde yapıldığı, dava konusu iade faturasının davacı yan defter ve kayıtlarında davalı ...Hazır Giyim AŞ'nin 320.02.115 nolu cari hesabının 669 nolu yevmiye maddesi ile alacaklı olarak kaydedildiği, davacının defterlerinde davalının satıcılar hesap numarasının 12.982,61TL borç bakiyesi verdiğinin tespit edildiği, 31/12/2015 tarihi itibariyle davacı şirketin defterlerinde cari hesabı 12.982,61TL olarak kapattığı, 2016 defterlerinde aynı rakamın borçlu olarak devredildiği, 27/01/2015 tarihli ... nolu irsaliye ile 2647kg kumaşın iade edildiği irsaliyenin görüldüğü, davalı yanın davacı yandan aldığı kumaşların boyama esnasında bozukluklar çıkması sebebi ile iade edildiği, iade irsaliye üzerinde davacı yan tarafından teslim alınan kısmının boş olduğu,05/03/2010 tarihinde yayımlanan 397 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile elektronik fatura uygulamasının vergi mevzuatımıza dahil edildiği, 433 seri nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerin birbirlerinden aldıkları mallar ve sağladıkları hizmetler için elektronik fatura gönderme ve alma zorunluluğunun 01/04/2014 tarihi olarak belirlendiği, temel fatura ve ticari fatura arasında sadece faturaya sistem üzerinde itiraz imkanı açısından farklılıklar bulunduğu, her iki faturanın sistemler tarafından alınmak zorunda olduğu, alınan ticari faturaya e fatura uygulaması üzerinden red veya kabul mesajı gönderilmesi imkanı olduğu, davalı yanın düzenlediği iade faturasının temel fatura olduğu, davacı yanın dava dosyasında iade ürün e faturasına itirazının olmadığı, sonuç olarak alacak davasına konu faturanın iade kumaş bedeli faturasına itirazdan oluştuğu, dava konu faturanın iade faturasının e fatura olarak düzenlendiği ve temel fatura olduğu, dava konusu iade faturasının davacının defter ve kayıtlarında yer aldığı ve davalı ile borç alacak ilişkisinden mahsuplaştırıldığı..." yönünde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; takibe ve davaya konusu alacağın 27/01/2015 tarihli ... nolu 46.311,91TL'lik davalı şirketin davacıya düzenlediği iade faturasından kaynaklandığı, davacı yanın malların iade edilmediğini ileri sürerek talepte bulunduğu, dosyada mübrez kök ve ek raporlarda belirtilen tespitlerin ayrıntılı ve gerekçeli olmakla hükme esas alınmaya elverişli olduğu, kök rapor kapsamında incelemesi yapılan davalı yanın ibraz edilen 2014/2015 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, ibraz edilen 2014/2015 yılı e-defter beratları ile şirketin e-defter uygulamaları kapsamında usulüne uygun olduğunun tespit edildiği, dava konusu 27/01/2015 tarihli ... nolu 46.311,91TL iade faturasının davalı defter ve kayıtlarında davacı şirketin 320.02.115 nolu cari hesaba 194 nolu yevmiye maddesi ile borçlu olarak kaydedildiği, davalı yanın defter ve kayıtlarında incelenmesi ile davacı yandan 20.400kg miktarında ham kumaş satın aldığı, davalı yanın kumaşları ...Tekstil San AŞ firmasına fason boyama işçilik yaptırdığı, davalının iade ettiği 30/100 penye poly, 30/1 penye compact kumaşlara benzer isimler adı altında boyanmak üzere fason firmasına çeşitli tarihlerde gönderdiği, ... Tekstil San AŞ'nin davalı yana düzenlediği faturaların dosyada mübrez olduğu, 31/12/2015 tarihi itibariyle davalı defterlerinde davacının cari hesabının bakiyesiz olarak kapandığı, davacı ile davalı arasında çeşitli tarihlerde mal alımının gerçekleştiği ve davalının peyder pey ödemelerinin davalının defter ve kayıtlarında tespit edildiği, 27/01/2015 tarihli 596414 nolu irsaliye ile 2.647kg kumaşın iade edildiği irsaliyenin mevcut olduğu, davalı yanın davacı yandan aldığı kumaşların boyama esnasında bozukluklar çıkması sebebi ile iade edildiği, iade irsaliye üzerinde davacı yan tarafından teslim alınan kısmının boş olduğu, davalı yanın düzenlediği faturanın e-fatura olduğu, temel fatura ve ticari fatura arasında sadece faturaya sistem üzerinde itiraz imkanı açısından farklılıklar bulunduğu, her iki faturanın sistemler tarafından alınmak zorunda olduğu, alınan ticari faturaya e-fatura uygulaması üzerinden red veya kabul mesajı gönderilmesi imkanı olduğu, temel faturaya itirazın ise e-fatura uygulaması üzerinden değil harici yollarla yapılabildiği, temel fatura kapsamında düzenlenen faturalara mükellefler, mevzuat hükümleri çerçevesinde muhasebe kayıtlarına alıp iade faturası düzenleyerek ya da muhasebe kayıtlarına almadan harici yollar ile sistem dışından itiraz edilebildiği, ticari fatura senaryosu kapsamında düzenlenen faturalarda ise uygulama yanıtı ile faturaların kabul ya da red edilebildiği, davalı yanın düzenlediği iade faturasının temel fatura olduğu, davacı yanın dava dosyasında iade ürün e-faturasına itirazının olmadığı, faturayı alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriği hakkında bir itiraz bulunmaması halinde fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağına ilişkin karine faturaya yazılı delil niteliği tanımakta olduğu, sonuç olarak alacak davasına konu faturanın iade kumaş bedelinden oluştuğu, dava konu faturanın iade faturasının e-fatura olarak düzenlendiği ve temel fatura olduğu, davalı şirketin davacının ve kendisinin düzenlediği iade faturaları ve davacı yana ödediği ödemeleri muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2014/2015 yılı defter kayıtlarına işlediği, ek rapor kapsamında davacı tarafından 2015 yılı ticari defterlerinden envanter defteri vergi incelemesine sunulduğu için incelemesinin yapılamadığı, ibraz edilen 2015 yılı e-defter beratları ile şirketin e-defter uygulamaları kapsamında olduğunun görüldüğü, davacı şirketin 2015 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonu kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğunun tespit edildiği, ek raporda incelemelerin yalnızca davacı yanın defter ve belgeleri üzerinde yapıldığı, dava konusu iade faturasının davacı yan defter ve kayıtlarında davalı ...Hazır Giyim AŞ'nin 320.02.115 nolu cari hesabının 669 nolu yevmiye maddesi ile alacaklı olarak kaydedildiği, davacının defterlerinde davalının satıcılar hesap numarasının 12.982,61TL borç bakiyesi verdiğinin tespit edildiği, 31/12/2015 tarihi itibariyle davacı şirketin defterlerinde cari hesabı 12.982,61TL olarak kapattığı, 2016 defterlerinde aynı rakamın borçlu olarak devredildiği, 05/03/2010 tarihinde yayımlanan 397 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile elektronik fatura uygulamasının vergi mevzuatımıza dahil edildiği, 433 seri nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerin birbirlerinden aldıkları mallar ve sağladıkları hizmetler için elektronik fatura gönderme ve alma zorunluluğunun 01/04/2014 tarihi olarak belirlendiği, temel fatura ve ticari fatura arasında sadece faturaya sistem üzerinde itiraz imkanı açısından farklılıklar bulunduğu, her iki faturanın sistemler tarafından alınmak zorunda olduğu, alınan ticari faturaya e fatura uygulaması üzerinden red veya kabul mesajı gönderilmesi imkanı olduğu, davalı yanın düzenlediği iade faturasının temel fatura olduğu, davacı yanın dava dosyasında iade ürün e-faturasına itirazının olmadığı, takip ve davaya konu iade faturasının davacının da defter ve kayıtlarında yer aldığı ve davalı ile borç alacak ilişkisinden mahsuplaştırıldığı, böylece iade faturasına konu malların davacıya teslim edildiği kanaatine varılmakla; davalı yanın takibe itirazında haklı olduğu sonuç ve kanaati ile davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 35,90 TL karar harcının davacının peşin yatırdığı 559,34 TL harçtan mahsubu ile artan 523,44 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir edilen 5.444,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama masraflarının üzerinde bırakılmasına,
5-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine,
6- Hükümden sonra, gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliğine, masrafın talep eden tarafça karşılanmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/01/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza