T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/316 Esas
KARAR NO: 2018/218
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2016
KARAR TARİHİ: 14/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkile ait...plakalı aracın dorse plakası ...ve çekici plakalı ... olan aracın kusuru ile 29/09/2015 tarihinde çarpması sonucunda ağır hasar gördüğünü, sigorta şirketine başvurulduğunu ancak eksik ödeme yapıldığını, müvekkile ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ve değer kaybının karşılanması gerektiği hususunun kaza tutanağı ve alkol raporu ile de sabit olduğunu, bu nedenlerle belirsiz alacağı 500,00TL hasar bedeli bakiyesinin ve belirsiz alacağı olan 500,00TL değer kaybı bakiyesinin muaccel oldukları tarihten itibaren işlemiş yasal faizi ile tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının araç hasarı olan kasko sigortacısı... sigorta aş tarafından 13.689,00TL olarak ödendiğini, davacının değer kaybı talebi müvekkil türkiye matorlu taşıt bürosu tarafından 5.093,87TL olarak 15/03/2016 tarihinde ödendiğini, toplamda 2015 yılı araç başı teminatından 18.782,87TL ödeme yapıldığını, bu nedenlerle davacı tarafın gayrı yasal ve haksız tüm taleplerinin reddini, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedel bakiyesi ve değer kaybı yönünden bakiye tazminat istemine ilişkindir.
Trafik kazasına karışan araçlara ait hasar dosyası, poliçe suretleri celp edilmiş, kusur ve aktüerya bilirkişi raporu temin edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen sigorta uzmanı bilirkişi Nuray Dinçment ve kusur uzmanı bilirkişi İsmet Akıl marifetiyle hazırlanan 16/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Olay mahallinde yolun bariyer ile bölünmüş tek istikametli otoyol olduğu, vaktin gece, aydınlatma mevcut mahalin meskun dışı olduğu, kaza tespit tutanağı olay anlatımında olaya karışan sürücüler ile birlikte kaza görgü tanığının haber merkezine ihbarda bulunması sonucu Bulgaristan plakalı ...plakalı dorseyi çeken plakası alınamayan çekicinin yolun sol şeridinden sağa yönelmesi sonucu sağ şeritte seyrini sürdüren otomobile çarptığını, bu araçta savrulup dava dışı başka bir araca çarptığı şeklinde trafik kazası meydana geldiği ihbar ve sürücü beyanlarından tespit edildiği, olayda sürücü tespit edilemeyen Bulgaristan plakalı ... plakalı dorseyi çeken çekici sürücüsü 2918 sayılı KTK nın 56. Maddesinin kusurunu işlediği kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanlarından anlaşılmış olup ayrıca...plakalı aracın ön kısmı komple hasarlı, sağ arka kapı ve sağ çamurluk hasarlı sağ ön ve arka kapı çamurluk hasarlı, aracın sol arka tampon köşe kısmı hasarlı olduğu tespit edildiği, dava konusu kaza sonrasında onarım ve montaj, boya onarımı işçilikleri uygulanarak fonksiyon ve estetik açıdan giderilebilir ölçüde olmasına rağmen, özellikle onarılan kaporta kısımlarına uygulanan boya, çekiçleme, düzeltme, ısıl işlem sonucunda asla fabrikasyon mukavemet özellikleri, korozyon dirençleri, boya kalınlık değerleri, ton ve işçilik kalitesi yakalanamayacağından otomobil üzerinden değer kaybı oluşturacağı, onarımında kaliteli işçilik uygulansa dahi ikinci el piyasada satılacağı zaman pazarlık konusu edilerek ticari değerini hasarsız emsallerine göre ekonomik açıdan kaybedeceği, dolayısıyla daha düşük fiyata satılması ve rağbet görmesinin beklenen bir durum olduğu, bu neden ile değerin hasarsız bir taşıtta oluşacak seviyede kabulünün mümkün olamayacağı mütalaa edildiği, Danıştay 15. Hukuk Dairesi tarafından 14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının bir takım maddelerinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu nedenle teknik olarak yapılan değerlendirmede ticari değer kayıplarının belirlenmesinde hasarsızlık ve kilometre durumunun doğrudan ikinci el piyasa rayiç değerini etkileyeceği, dolayısıyla emsalleri arasında azami düzeyde pazarlanabilirliği de göz önünde bulundurularak belli kriterlere dayalı TC Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigorta Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan değer kaybı tespit esasları yöntemindeki kilometre ve hasar parametre ve katsayıları teknik açıdan kısmen benimsenmiş, teminat dışı kalan haller ve istisnaların ise benimsenmediği, davacı...Turizm inş Oto San ve Tic Ltd Şti ile ... arasında kaynaklanan tazminat alacağına ilişkin uyuşmazlık konusu dosyada talep edilen... plakalı aracın modeli, yaşı, tipi, kullanım şekli , daha önce hasara uğrayıp uğramadığı ve onarımının yetkili servislerde yapılıp yapılmadığ,ı emsallerinin piyasa değerleri araştırma yapılıp incelenmesi yönünde mevcut kaza sonucu değer kaybının oluşup oluşmadığı yönünde detaylı bir şekilde belirtildiği, dava konusu aracın hasar gören parçalarının geçmiş dönemde hasar kaydının bulunmadığının tespit edildiği,
Markası : ...
Araç tipi : ...
Modeli: 2013
Rengi: Beyaz
Motor No : ...
Şase No: ...
Kilometre : 56.964KM
Araç Tarife Grubu : OTOMOBİL / HUSUSİ
Araç Sahibi : ...TURİZM İNŞAAT OTOMOTİV
07/03/2016 tarihli ...Ekspertiz tarafından tanzim edilen değer kaybı raporunda davaya konu aracın ön ve arka taraftan aldığı darbeye bağlı olarak araçta ağır hasar oluştuğu, onarım sonucu araçta;
ONARIM SIRASINDA DEĞER KAYBINA NEDEN OLAN PARÇALARI,
DEĞİŞTİRİLEN VE BOYANAN PARÇALAR: SOL ÖN ÇAMURLUK
SAĞ ÖN ÇAMURLUK
ONARILAN VE BOYANAN PARÇALAR : SAĞ ARKA ÇAMURLUK
SAĞ ÖN KAPI
SAĞ ARKA KAPI
ÖN PODYA
ŞASE UÇLARI
MOTOR KAPUTU
olarak tespit edildiği, değer kaybı raporunun sonuç kısmında ikinci el hasarsız rayiç bedelinin 82.000TL olduğu, aracın değer kaybına konu olan sağ yan, ön kısım ve sol ön yan kısım kaporta aksamlarının hasar gördüğü, gövdeye kaynaklı sağ arka çamurluk, ön podya saçları ve şase uçları onarıldığı, gövdeye bağlı vidalı sağ ve sol ön çamurluk değiştirildiği, sağ ön ve arka kapılar onarıldığı, netice itibariyle araçta toplam 10.187,79TL değer kaybettiği, ancak aracın ticari araç olması kiralama şirketinin aracı olduğundan dolayı saptanan değerin %50 düşürülerek araçta 5.093,89TL değer kaybı oluştuğu kanaatine varıldığı, otomobilin... sigorta AŞ kasko poliçesi tarafından onarımı yaptırıldığı, onarım özel servis tarafından yapıldığı, onarım sonucunda;
YEDEK PARÇA TUTARI : 7.509,55TL
İŞÇİLİK TUTARI : 6.180,00TL
TOPLAM : 13.689,55TL
KDV %18 : 2.464,12TL
GENEL TOPLAM : 16.153,67TL olarak tespit edildiği, kasko değer listesinden olay tarihi 2015 yılı itibariyle 2013 model ve 56.970km bulunan ...model otomobilin kasko değerinin TSB listesinde 82.700TL olduğu tespit edildiği, internet satış sitelerinde olay tarihi itibariyle 2013 model benzer model hasarsız araçların ikinci el rayiç değerinin ortalama olarak pazarlık payı açık olacak şekilde ikinci el rayiç bedelinin 80.000TL ile 84.000TL arasında alıcı bulduğu dikkate alındığında aracın hasarsız ikinci el rayiç bedelinin 82.000TL olduğu tespit edildiği, ikinci el rayiç bedeli üzerinden hesaplama yapıldığı, davaya konu hasar gören aracın tampondaki hasar durumunun hafif şiddetteki çarpmalarda, darbe şiddetini sönümleyerek aracın karoser ve şasi aksamının hasar görmesini engelleyen, sökülüp takılabilen bir parça olduğu, aracın tamponunun altında kalan, dışarıdan bakıldığında hiçbir şekilde görülmeyen, orijinali ile değiştirildiğinde işlevselliğinde kayıp oluşmayacak söz konusu parçanın orjinali ile değiştirilmesi değer düşürücü nitelikte olmadığı, dava konusu aracın özel servis tarafından onarım gördüğü, değer kabı raporuna istinaden aracın ağır hasarlı olduğu kaporta parça değişimi, kaporta parça onarımı ile birlikte ana şasede şase işçiliği ve şase çektirmesi yaptırıldığı, onarım sırasında söküp takma işçiliği uygulandığı, bu işlem sonunda boya yapıldığı, yapılan boya işçiliği sonunda da aracın orjinal boya bütünlüğü ile birlikte parça bütünlüğünün bozulduğunun tespit edildiği, değer kaybının bir aracın kazadan hemen önce kazaya karışmamış değerinin piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra tamir edilmiş aracın piyasa rayiç değeri arasındaki farka eşit olduğu, bu tanıma uygun fiyatların tespit edilmesi neredeyse imkansız olduğu, internetteki ve otomotiv dergilerindeki fiyat listeleri, araçların marka, tip ve modellerine göre hazırlandığı, hiçbir satırda aracın hangi parçaların işlem gördüğü yazmadığı, listelerden yaşına göre ortalama derecede hasırlı araçların ortalama fiyatı tespit edildiği, daha sonra alıcı ve satıcı bir araya geldiğinde önceki hasarlar değerlendirilerek indirim yapıldığı, ortalaya fiyata göre yapılan ilave indirimin adı değer kaybı olduğu, satıcı baştan aracındaki hasarları dikkate alarak fiyat oluşturmuşsa az indirim yapıldığı, pratik olarak değer kaybı hasarların incelenerek fiyatlandırma yoluna gidildiği, araçta değer kaybını yaratan durum, fabrika ortamında özel yöntemlerle birleştirilen aracın şasi, karoser aksamı ve mekanik aksam parçalarının onarım sonrası orjinalliğinin bozulmasından kaynaklandığı, kaporta aksamı üzerinde kaynaklı birleştirmelerin açılmasını ya da kesilmelerini gerektiren değişim işlemleri, deformasyon düzeltme işlemlerine göre daha yüksek mertebede değer düşümüne yol açtığı, deforme olmamış çıkma parçalarla yapılan ve sadece boya gerektiren onarım işlemleri ile sökülüp takılabilir yeni orjinal parçalar üzerindeki boyama işlemleri, düzeltme işlemlerine göre daha düşük mertebede değer kaybına yol açtığı, sonuç olarak orjinal parçalar dahi servis yan sanayi şartlarında boyandıklarında değer kaybına neden olduğu, olay tarihinde dava konusu aracın onarım gördüğü, karıştığı kazada değer kaybına konu olan 2 adet parça değişimi ile birlikte 5 adet kaporta parçası onarılıp boyandığı tespit edildiği, dava konusu aracın kaza sonucu ağır hasar aldığı dikkate alındığında aracın modeli, kullanış şekli, onarım durumu ve hasar durumunu dikkate alındığında araçtaki oluşan hasar kaybının ikinci el rayiç bedeli üzerinden 10.189TL olduğu tespit edildiği, ancak dosya içinde bulunan ekspertiz raporunda araç sahibi firmanın oto kiralama firması olması nedeniyle aracın ticari araç olduğu kabul edilerek değer kaybını %50 düşürülerek değer kaybını tespit eden ekspertiz raporundaki değer kaybının olayın oluşumuna uygun düşmediği isabetsiz olduğu, davalı ... Taşıtlar Bürosuna yeşil kartı trafik poliçesi bulunan sürücüsü tespit edilemeyen Bulgaristan plakalı ... plakalı dorseyi çeken çekici sürücüsünün olayda %100 kusurlu olduğu, davacı ... Turizm İnş Otomotiv San ve Tic Ltd Şti nin sahibi bulunduğu 2013 model ve 56.961KM bulunan ... model otomobildeki tespit edilen hasar fiyatının kadri maruf olduğu, hasar tutarının yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 13.689TL olduğu, hasar ve onarım fiyatının davalı ... Taşıtlar Bürosu tarafından ödendiğinin tespit edildiği, değer kaybının Karoyolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Değer Kaybı Hesabı sonucu aracın yaşı, modeli, kilometresi ve kullanış şekli dikkate alındığında araçta oluşan ağır hasar nedeniyle aracın ikinci el rayiç bedeli üzerinden 10.145-TL değer kaybettiği..." yönünde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin araç değer kaybının %50 düşülerek hesaplanması gerektiği ve bu haliyle davacı yana yapılan ödeme miktarı olan 5.093,95-TL ile davacının alacağının kalmadığı belirtilerek itiraz dilekçesi ibraz ettiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesinin ibraz edildiği ve netice-i talebin değer kaybı bedeli yönünden 500 TL'den 5.060,13 TL'ye yükseltildiği görülmüştür.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/ 7060 esas,2017/ 7063 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; ...'nun çalışma esas ve usulleri hakkındaki 26.10.1991 gün ve 21033 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmeliğin "Büronun amacı" başlığını taşıyan 5. maddesinin 3. bendi uyarınca, yurt dışında sigortalanmış bulunan ve geçerli olan sigorta sertifikası taşıyan motorlu kara taşıt araçları sahipleri veya sürücüleri tarafından Türkiye'de sebebiyet verilmiş hasarların, doğrudan doğruya idare ve ödenmesi hususundaki işlemleri yapmak, büronun amaçları arasında sayılmıştır. Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir. Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz Türkiye Sigorta ve Reasünans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları “Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası” ile ilgili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalı motorlu araçların, şayet milletlerarası geçerli olup Türkiye’de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır. Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır. Yine bu hükümler uyarınca Ülkemizde de geçerli bulunan “Yeşil Kart Sistemi”ne göre faaliyette bulunmak üzere “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu” kurulmuştur.
Somut olayda, kazaya karışan yabancı plakalı aracın kaza tarihini kapsayan geçerli bir poliçesi bulunup, yeşil kart sigorta poliçesinin bulunması nedeniyle davalı ... tarafından hasar dosyasında görüldüğü üzere 15/03/2016 tarihinde 5.093,87-TL değer kaybı yönünden davacıya ödeme yapıldığı saptanmıştır.
Dosyada mübrez bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olmakla mahkememizce itibar edilebilir bulunmuştur. Anılı bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere olay mahallinde yolun bariyer ile bölünmüş tek istikametli otoyol olduğu, vaktin gece, aydınlatma mevcut mahalin meskun dışı olduğu, kaza tespit tutanağı olay anlatımında olaya karışan sürücüler ile birlikte Bulgaristan plakalı ... plakalı dorseyi çeken plakası alınamayan çekicinin yolun sol şeridinden sağa yönelmesi sonucu sağ şeritte seyrini sürdüren otomobile çarptığı, bu aracında savrulup başka bir araca çarptığı şeklinde trafik kazası meydana geldiğinin ihbar ve sürücü beyanlarından tespit edildiği, somut olayda sürücüsü tespit edilemeyen Bulgaristan plakalı ... plakalı dorseyi çeken çekici sürücünün 2918 sayılı KTK'nın 84.maddesinin kod 6 doğrultu değiştirme ve manevraları yanlış yapma kuralını ihlal ettiği saptanmış bu nedenle olayda asli derecede %100 oranında kusurlu bulunmuştur. Dava dışı çekici sürücüsünün kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait...plakalı aracın hasar gördüğü, onarım masraflarının faturasının dosyada mevcut olduğu, araçta tespit edilen hasar fiyatının kadri maruf olup hasar tutarının yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 13.689 TL olarak hesaplandığı ve hasar dosyasının tetkikinde işbu hasar bedelinin dava dışı... Sigorta A.Ş tarafından kasko sigortasına binaen davacı tarafa ödendiği, bu haliyle davacı yanın talep edebileceği bakiye hasar bedelinin mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının bir takım maddelerinin yürütmesinin Danıştay 15. Hukuk Dairesi tarafından durdurulmasına karar verilmekle Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigorta Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan değer kaybı tespit esasları yöntemine göre değer kaybının hesaplanması gerekmiştir. Bu kapsamda hasar dosyası kapsamında değer kaybının %50 düşülmesi suretiyle teminat dışı bırakma halinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacıya ait aracın yaşı, modeli, kilometresi ve kullanış şekli dikkate alındığında araçta oluşan ağır hasar nedeniyle aracın 2. el rayiç bedeli üzerinden 10.145 TL değer kaybettiği tespit edilmiştir. Davalı ... tarafından davacı tarafa değer kaybı istemi yönünden 5.093,87TL ödeme yapıldığı, bu haliyle davacının bakiye 5.051,13TL alacak istemi yönünden haklı bulunduğu, davacı yanın yasal faiz talep ettiği ancak bakiye alacak istemi yönünden dava tarihinden önce davalı tarafı temerrüte düşürmediği, bu nedenle temerrüt halinin davalı yönünden dava tarihi itibari ile başladığı anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
5.051,13 TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleycek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alınması gereken 345,04-TL harçtan peşin alınan 29,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 315,84-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı yararına AAÜT'ye göre 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4- Reddedilen kısım yönünden A.A.Ü.T.'ye göre 509-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça 1.000-TL bilirkişi ücreti, 131-TL tebligat v.s. posta masrafları olmak üzere toplam 1.131-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 1.027-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 29,20-TL peşin harç ve 29,20 TL başvuru harcı toplamı olan 58,40TL harç toplamının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Gider avansından kullanılmayan kısmın, hükmün kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine;
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza