T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/355
KARAR NO: 2021/744
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/03/2016
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından verilen hizmet neticesinde, muhtelif dönemlere ait 21 adet fatura düzenlendiğini, ödeme yapılmaması sonrasında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalı borçlu vekili tarafından 05/02/2016 tarihinde muhabere yoluyla icra takibine itiraz edildiğini, itiraz dilekçesine bakıldığında takibe, borcun aslına ve ferilerine ve faizine itiraz edildiğini fakat herhangi bir gerekçe belirtmeksizin itirazda bulunulduğunun görüldüğünü, itirazını herhangi bir şekilde gerekçelendirmeyen davalı borçlunun aynı zamanda dosyaya ilgili fatura alacaklarını ödediğini veya başkaca bir sebeple borcunun olmadığını gösterir herhangi bir dekont veya belge de ibraz etmediğini, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, icra takibini uzatmak maksadıyla yapıldığını, beyanla davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına çarptırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili şirketin Edirne ili sınırlarındaki ...Turizm yazıhanelerinin işletmeciliğini komisyon karşılığı yaptığını, yani davacının ...Turizm biletleri sattığını, satmış olduğu her bilet bedeli üzerinden %15 komisyon alıp kalan kısmı müvekkili şirkete göndermek üzere uhdesinde tuttuğunu ancak itiraz etmiş oldukları takibe konu faturalarda davacı komisyon bedellerini kaynağında kesip kendi hakkını almış olmasına rağmen bu takibi başlattığını, hatta davacının komisyonu kestikten sonra müvekkiline göndermesi gereken kısımları dahi Ağustos 2015 tarihinden beri göndermediğini, müvekkili şirkete borçlu olduğunu, bununla alakalı Bursa ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını beyanla davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili şirketin işbu davada taraf olmadığını, dolayısı ile kendisi hakkında herhangi bir şekilde hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, bununla birlikte dava ve ihbar dilekçesine karşı beyanda bulunma zarureti hasıl olduğunu, davalı şirketin dosya içerisinde 26/05/2015 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile "..... Turizm ve... Ltd. Şti ile... A.Ş. arasında kendi acentelik sözleşmesini imzaladığını.." beyan ettiğini, bu cümleden hareketle müvekkili şirkete davanın ihbar edilmesine karar verildiğini, oysa tüm dosya kapsamı incelendiği zaman görüleceği üzere, ihtarnamede bahsi geçen bu sözleşmenin davalı ile davacı arasında yapılan ve feshedilen sözleşmelerle alakasının olmadığı, müvekkili şirketin taraf olmadığının görüleceğini, ayrıca müvekkili şirketin davalı ile yapmış olduğu bahsi geçen sözleşmenin müvekkil şirketin F1 belgesi olmadığı için araç kullanımına ilişkin olduğunu ve 2014 yılı Ocak ve Şubat aylarını kapsadığını, bir an için davalı şirketin icra takibine konu faturalardan sorumlu olduğunu düşünülse dahi yine de davanın reddinin gerektiğini, davacı yani alacaklı görünen tarafın dosyaya sunmuş olduğu tüm sözleşme ve fesih ihbarnameleri ile acentelik sözleşmelerinin kendisi tarafından feshedildiği halde kötü niyetli olarak sözleşmeler devam ediyormuş gibi fatura kesmiş olduğunun ortada olduğunu, dolayısı ile dosya içerisine alınan ilk rapor gereği ortada bir borcun olmadığını, 21/03/2019 tarihli celsede ihbar olunan olarak müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiğini, müvekkili şirket iş bu davada taraf olmadığı için ara karardan rücu edilmesini talep ettiklerini beyanla öncelikle müvekkili şirket davaya taraf olmadığı için hakkında hüküm kurulmamasına, 21/03/2019 tarihli celsesinin 3 nolu ara kararından rücu edilmesine, diğer tüm beyan ve cevaplarının göz önününde tutularak karar verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davanın tarafları üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ...Tic Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2013 yılından bu yana... Turizm ile çalıştığını, mevcut bu ilişkinin davacı ile sözleşmenin sonlanması ya da alacakların müvekkili şirkete aktarılması ile ilgisinin bulunmadığını, iddiasını ispat edemeyen davacının ihbar kurumunu kötüye kullanarak davayı uzatmaya çalıştığını, işbu davanın konusunun davanın ihbarına uygun olmadığını, tarafların tacir olduğunu, sözleşmesel ilişkinin sadece tarafları bağlayacağı nazara alındığında, bu davanın sonunda davacının ya da davalının müvekkili şirkete rücu edilebileceği hiçbir hukuki imkan bulunmadığının açık olduğunu, bu sebeple davacının ihbar talebi doğrultusunda davanın müvekkiline ihbarı ve buna dayanılarak müvekkilinin hiçbir ilgisi olmayan hukuki ve ticari bir ihtilaf nedeniyle, defterleri ve ticari kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığını beyanla 21/03/2019 tarihli celsesinin 1 ve 3 nolu ara kararından rücu edilmesine, beyanlar doğrultusunda davacının taleplerinin ve davanın müvekkili yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ihbar eden davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, faturaya dayalı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.
Mahkememizce İstanbul ... İcra Dairesi'nin...Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı tarafından davalı aleyhine faturaya dayalı olarak asıl alacak ve her bir fatura yönünden işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.054.228,50 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 01/02/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 05/02/2016 tarihli dilekçesi ile borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça sunulan acentelik sözleşmeleri, Noter ihtarnameleri ve faturalar incelenmiş, davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava, ...Ltd. Şti ve...Tic. A.Ş.'ye ihbar edilmiştir. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. Talimat ile alınan mali müşavir bilirkişi raporunda; davalı tarafın incelemeye 2014 yılı yevmiye defterini sunduğunu, defteri kebir ve envanter defterini sunmadığını, 2015 yılı yevmiye defterinin e defter olarak tutulduğunu, davalının ticari defterlerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının düzenlediği 30/04/2014 tarihli fatura ile başladığını, taraflar arasında Eyüp ... Noterliği'nin 28/03/2014 tarihli, ... yevmiye nolu acentelik sözleşmesinin imzalandığını, davacı tarafından Edirne ...yazıhanelerin işletmeciliğinin her satılan biletten komisyon alınması karşılığı ile yapıldığını, davalının Edirne... Noterliği'nin 18/05/2015 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki acentelik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini, taraflar arasında Edirne ... Noterliği'nin 31/08/2015 tarihli ve ... yevmiye sayılı acentelik sözleşmesinin imzalandığını, bu acentelik sözleşmesinin de Edirne ... Noterliği'nin 21/09/2015 tarihli ihtarnamesi ile feshedildiğini, fesih tarihinden sonra da davacının komisyon bedeli olarak fatura tanzim ettiğini ancak davacının davalıya, 30/04/2014 tarihinden 31/12/2015 tarihine kadar her ay komisyon bedeli olarak fatura tanzim ettiğini, davalı taraf defter kayıtları ile dosya kapsamındaki belgelere göre davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 2014 yılında başladığını, 2015 yılında son bulmuş olduğunu, davacının cari hesabının 30/04/2014 tarihinden 31/12/2014 tarihine kadar alacaklı olacak şekilde seyir ettiğini, defter kayıtlarının cari hesabın 31/12/2014 tarihinde 195 nolu avanslar hesabı ile kapandığını, 31/12/2015 tarihine kadar alacaklı olacak şekilde seyrettiğini, 31/12/2015 tarihinde avanslar hesabı ile kapanmış olduğunu, davacının hiç komisyon bedeli almadan 21 adet aylık komisyon faturası tanzim ettiğini ve işine devam ettiğini, bunun mümkün olup olmadığının Mahkememizin takdirlerine sunulduğunu, davalı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre davacının 31/12/2015 tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunmadığını tespit ve mütalaa etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak rapor tanzim edilmiştir.
Bilirkişi heyeti 15/11/2018 tarihli raporunda özetle; davacı tarafın incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulmuş olduklarını, davacının kendi ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 596.314,86 TL alacaklı olduğunu, alacak bakiyesinin salt 2015 yılında düzenlenen faturalardan kaynaklandığını, söz konusu faturaların alınan talimat bilirkişi raporu doğrultusunda davalının ticari defterlerinde de kayıtlı olduklarını, dava dosyasına sunulu 23/03/2017 tarihli talimat bilirkişi raporunun sonuç bölümünde, davalı şirket kayıtlarında davacıya 31/12/2015 tarihi itibarıyla cari hesap borcunun 195 nolu avanslar hesabından mahsuben kapandığının belirtildiği tespitine yer verilmekle birlikte, bu hesapta kaydedilen tutarların, davacıya hangi tarihlerde ve nasıl ödendiğine ilişkin tespit ve değerlendirmelere yer verilmediğini, bu veriler çerçevesinde davacının, dava konusu takip tarihi itibarıyla kendi kayıtları ile uyumlu görünen 596.314,86 TL tutarındaki asıl alacak bakiyesini davalı şirketten talep edip edemeyeceği hususunun Mahkememizin takdirinde bulunduğunu, belirtilen alacak bakiyesinin takip tarihi itibarıyla talep edilebileceğinin benimsenmesi seçeneğinde, takip tarihinden önce davalı şirketin temerrüde düşürüldüğüne ilişkin verilere rastlanmadığını tespit ve mütalaa etmiştir. Davacı tarafın davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporuna itirazları ile alacağın, davalının avans alacağından mahsubu suretiyle ödenip ödenmediği hususunda aynı bilirkişiden talimat yolu ile ek rapor alınmıştır. Bilirkişi... ek raporunda özetle; davalı taraf defter kayıtları ile dosya kapsamındaki belgelere göre, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2014 yılında başladığını, 2015 yılında son bulduğunu, davacının cari hesabının 30/04/2014 ila 31/12/2014 tarihine kadar alacaklı olarak seyrettiğini, defter kayıtlarında cari hesabın 31/12/2014 tarihinde avanslar hesabına aktarıldığını ve 195 nolu avanslar ile kapandığını, 2015 yılında da cari hesabın satıcılar hesabında takip edildiğini, 31/12//2015 tarihine kadar alacaklı olarak seyrettiğini, 31/12/2015 tarihinde avanslar hesabına aktarıldığını ve avanslar hesabı ile kapandığını, davacının bu tarih itibari ile alacaklı olmadığını beyan etmiştir.
İhbar olunan .... ile... A.Ş.'nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere Edirne Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimat ile alınan mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; ihbar olunan şirketlerin incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulmuş olduklarını, davalı şirket ile ihbar olunan .... arasında 2014 yılında kdv dahil 2.123.885,01 TL, 2015 yılında ise 1.176.269,34 TL'lik komisyon faturası düzenlendiğini, davalı şirket ile ihbar olunan ... A.Ş. arasında ise 2014 yılında kdv dahil 11.312,09 TL tutarında komisyon faturası düzenlendiğini, 2015 yılında ise komisyon faturası düzenlenmediğini tespit ve beyan etmiştir. Bu aşamada talimat ile alınan bilirkişi ek raporu ile ihbar olunan şirketlerin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde sunulan bilirkişi raporunun değerlendirilmesi hususunda Mahkememizce atanan bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti 01/04/2021 tarihli ek raporunda özetle; talimat bilirkişi raporlarının dava konusu uyuşmazlığın özü çerçevesinde değerlendirildiğini, sonuç itibarıyla kök raporda Mahkememizin takdirlerine sunulu, tespit, analiz ve değerlendirmelerde bir değişikliğin söz konusu olmadığını, işbu ek raporda Mahkememizin takdirlerine sunulan tespitler bir bütün olarak dikkate alındığında, her iki tarafın ticari defter kayıtlarında yer alan ve karşılıklı olarak uyumlu bulundukları anlaşılan toplam 596.314,96 TL tutarındaki fatura tutarının, davalı şirket ticari defterlerinde yer alan mahsup kayıtlarının dayanak belgeleri ve özellikle de 195 iş avansları defterikebir hesabının ilgili muavin yardımcı alt hesabına ilişkin tahakkuk borç kayıtları ile bunların dayanağı belgeler bazındaki tespitler olmaksızın, takip tarihi itibarıyla davacı şirkete fiilen ödenmiş durumda olduğundan net olarak söz edilebilmesinin olanaklı bulunmadığını, dolayısıyla da kendi ticari defterlerinde 195 iş avansları hesabına ilişkin kayıtların ayrıntıları ile komisyon bedellerinin kaynakta kesinti yoluyla davacı şirkete ödendiğine ilişkin objektif, denetime elverişli dayanakların sunulması halinde davalı şirketin dava konusu takip tarihi itibarıyla, davacı şirkete borçlu durumda bulunmadığından söz edilebileceğini, aksi durumda ise, dava konusu takip tarihi itibarıyla davacı şirketin 596.314,86 TL tutarındaki asıl alacak bakiyesinin varlığından söz edilebileceğini, davacı şirketin takip tarihi itibarıyla anılan miktarda asıl alacak tutarının bulunduğunun Mahkememizce benimsenmesi seçeneğinde, takip tarihinden önce davalı şirketin temerrüde düşürüldüğüne dair bir belge sunulmadığını beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Davalı taraf cevap dilekçesinde yemin deliline dayanmış olduğundan, davacıya yemin teklif edilip edilmeyeceği ve edilecek ise yemin metninin sunulması hususunda davalı vekiline kesin süre verilmiş, süresi içerisinde herhangi bir beyan ve yemin metni sunulmamıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında Eyüp ... Noterliği'nin 28/03/2014 tarihli ve...yevmiye sayılı acentelik sözleşmesinin imzalandığı, davacı tarafından davalıya gönderilen 18/05/2015 tarihli Noter ihtarnamesi ile acentelik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği, bundan sonra taraflar arasında Edirne ... Noterliği'nin 31/08/2015 tarihli ve... yevmiye sayılı acentelik sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmenin davacı tarafından 21/09/2015 tarihli Noter ihtarnamesi ile tek taraflı olarak feshedildiği, davacının, söz konusu sözleşmeler uyarınca davalının acenteliğini yaptığı, davacının yerine getirdiği acentelik faaliyeti kapsamında davalı adına düzenlediği tamamı 2015 yılına ait olan toplam 596.314,96 TL tutarında fatura ile her bir fatura yönünden işletmiş olduğu faizin davalı tarafça ödenmemesi üzerine bu davaya konu icra takibini başlattığı, davacı tarafın usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinde kayıtlı olan 596.314,96 TL tutarındaki faturaların davalının ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu ancak alacağın avans hesabına aktarılması ile mahsuben hesap kapama işlemi yapıldığı, bu şekilde davalının ticari defterlerinde davacının alacaklı görünmediği, davalının, davacı tarafça düzenlenen ve ticari defterlerine kaydederek süresi içerisinde iade etmediği fatura bedellerinin ödendiğini ispat etmesi gerektiği, tarafların ticari defterlerinde ödeme kaydı olmadığı, davalı tarafından ticari defterlerinde yaptığı hesap aktarma ve mahsup işlemleri ile ilgili dayanak belgelerin sunulmadığı ve alacağın ödendiği ispat edilemediğinden asıl alacak yönünden davanın kabulüne, her ne kadar davacı taraf her bir fatura için faiz işleterek bu miktarı da takip talebine dahil etmiş ise de, dayanak faturaların vadeli olmadıkları, taraflar arasında faturaların ödeneceği vade ilgili bir anlaşmanın bulunmadığı ve davacının, davalıyı takipten önce temerrüde düşürmediği anlaşıldığından, işlemiş faiz yönünden talebin reddine, sonuç olarak davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına itirazının asıl alacak 596.314,86 TL yönünden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, alacak likit ve itiraz haksız olduğundan davalının hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davalının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına itirazının asıl alacak 596.314,86 TL yönünden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hüküm altına alınan 596.314,86 TL alacak üzerinden hesaplanan 119.2625,97 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar ve ilam harcı 40.734,26 TL'den peşin alınan 12.732,45 TL harcın mahsubu ile kalan 28.001,81 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 4.050 TL bilirkişi ücreti, 696,48 TL posta, talimat ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 4.746,48 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı (%57) üzerinden hesaplanan 2.705,50 TL ile ilk harç 12.761,65 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 46.865,74 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddolunan kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 39.945,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ihbar olunanların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 04/11/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır