T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/367
KARAR NO: 2018/815
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/10/2015
KARAR TARİHİ:19/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ya ait ... plakalı, ... marka otomobilin, 22/06/2015 tarihinde ... Caddesi üzerinde park halinde bulunduğunu, davalı ... tarafından kullanılmakta olan ve davalılardan ...'ya ait ... plakalı ticari aracın çarptığını, kaza sonucu davacıya ait aracın kaldırımla araç arasında sıkışarak sağ ve sol yanda hasar meydana geldiğini, kaza sebebiyle davacıya ait aracın sağ ön kapısından aldığı şiddetli darbe sonucu kapısının içeriye doğru göçtüğünü, aracın sağ ve sol jant kapağının, jantının, sağ ve sol farının hasara uğradığını, davacı müvekkilin aracına park halindeyken çarptığından davalının tam kusurlu olduğunu, araç hakimiyetini kaybederek park halindeki araca çarptığını kendi ifadesinde de kabul ettiğini, dolayısıyla kusurun tamamen dava tarafta olduğunu, davacının kazanın oluşumunda kusuru olmadığını, kazaya ilişkin meydana gelen hasarın ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında bilirkişi raporu ile tespit eidldiğini, bilirkişi raporunda hasar bedeli tutarının toplam 13.555,84 TL, hasarlı aracın onarımı süresince yokluk değerinin 750,00 TL ve 2. El rayiç değer kaybının 1.000,00 TL hasar tespit masrafının 683,40 olmak üzere toplam 15.999,60 TL olarak belirlendiğini, ceman 15.999,60 TL hasar ve masrafların toplam bedelinin fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydı ile haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; HMK 121 maddesi gereği delillerin tarafımıza tebliğini, davaya konu değer kaybına ve kazanç kaybına ilişkin talepler KZMS sigortası teminatı dışında olduğundan davanın reddini, her halde müvekkil şirketin sorumluluğuna hükmedilmesi durumunda kusur oranlarının ve hasar bedelinin tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, kaza tarihinden itibaren ticari faiz taleplerinin reddini, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her durumda gözetilmesini, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmişlerdir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; işleten sıfatına sahip olmayan araç maliki ... yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine, aksi taktirde esastan reddine, her iki durumda da lehe yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesine, aksi kanaatle yargılamaya devam olunması halinde; dosyanın ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişiye tevdiine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayısı 26/10/2015 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize geldiği ve yukarıdaki esas sırasına kaydının yapıldığı, mahkememizin huzurdaki davada görevli olduğu anlaşılmıştır.
Hasar dosyası ve poliçe suretleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim ...i'nden tramer kayıtları, trafik tescil kayıtları, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasının aslı, kusur ve aktüerya bilirkişi raporu, araç kiralama şirketlerinin yazı cevapları temin edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 11/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Maddi hasarlı trafik kazasına karışan tarafların kendi aralarında maddi hasar ile neticelenen kaza tensip tutanağının tanzim edildiği, maddi hasarlı kaza tespit tutanağı olay krokisinde davalı sürücünün iniş eğimli yolda direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu cadde üzerinde park halinde bulunan davacının maliki bulunduğu araca çarpma şeklinde olayın meydana geldiğinin belirtildiğini, tüm dosya kapsamını birlikte değerlendirildiğinde olayın maddi hasarlı kaza tespit tutanağı doğrultusunda meydana geldiğinin anlaşılmış olup bu doğrultuda rapor tanzim cihetine gidildiğini, bu duruma göre davalı sürücü ...'ın 2918 sayılı KTKunun sürücüler için asli kusurlu hallerin belirtildiği 84 maddesinin kod 12 (park halinde bulunan araca çarpmak) bendini ihlal ettiği olayda asli derecede tam kusurlu olduğunun anlaşıldığını, tazminata konu aracın ... plakalı ... ... kapı tipi ... model hussusi otomobil olduğunu, dosyada bulunan yük.mak.müh. ... tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyasında davaya konu olan araç üzerinde hasar incelemesi yaptırıldığını, tespit raporunda aracın sağ yan taraftan aldığı darbeye bağlı olarak sağ ön kapısının şiddetten dolayı içeriye göçük olduğunu, aracın sol ve sağ jant kapaklarının, jantın, sağ ve sol farın hasara uğradığını, aracın dışarıdan tespit edilebilen hali ile yapılan hasar bedelinin değerlendirildiğini, aracın serviste tamiri sırasında yapılacak incelemeler sırasında hasar bedelinde değişiklikler olabileceği tespit edilen hasarlı parçaların fiyatlarının ... A.Ş. Tarafından belirtilen parça fiyatları ile tespit yapan bilirkişi raporundaki fiyatların birebir aynı olduğunu, toplam hasar fiyatının yedek parça ve işçilik fiyatının 13.555,84 TL olarak tespit edildiğini, eksper ... tarafından tanzim edilen ... Sigorta Hasar Müdürlüğünün talebi üzerine tanzim edilen Oto Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda davaya konu olan ... model ve 336.570 km bulunan "... ...kapı" otomobilin tahmini hasar işçiliğinin şase çektirme, onarım ve komple kalıplı şase çektirme ücretinin 2.500 TL olduğunu ayrıca toplam hasarın da 2.500 TL olduğu yedek parça fiyat kontrollü ve uygunluk refaransı yapıldığının belirtildiğini, dosya kapsamı içerisinde davaya konu olan ... model aracın geçmiş dönemlerde karışmış olduğu birçok maddi hasarlı kazasının mevcut bulunduğu tramer kayıtlarından anlaşıldığını, 14/07/2015 tarihli ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ... değişik iş dosyasındaki davaya konu olan aracın hasar durumunun tespitinde; 8.708,00 TL yedek parça tutarı, 2.780,00 TL işçilik tutarı olmak üzere toplam 11.488,00 TL olduğunu ve 2.067,84 TL %18 KDV eklendiğinde genel toplamın 13.555,84 TL olarak hasar tespit edildiğini, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davaya konu olan ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin tramer kayıtlarında deçmiş dönemde karışmış olduğu birçok maddi hasarlı kazasının mevcut bulunduğu dikkate alındığında aracın yüksek kilometresi, çok eski model bir araç olması ve geçmiş dönemlerde karışmış olduğu birçok maddi hasarlı kaza nedeniyle onarım gördüğü dikkate alındığında tespit edilen hasar miktarından %30 oranında indirim düşülerek tespit edilen hasar miktarının 13.555 TL X %30 = 4.066 TL düşülerek gerçek hasar miktarının yedek parça ve işçilik tutarının toplam 9.489 TL olduğu tespit edilen hasar fiyatının kadri maruf olduğunun tespit edildiğini, davaya konu olan ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin almış olduğu hasar nedeniyle Oto Mali Ekspertiz Raporunda aracın ortalama onarım süresinin 7 gün olarak belirtildiğini, aracın hasarlı resimlerinden bu sürenin onarım için normal olduğunun tespit edildiğini, onarım süresi içerisinde davacının araç kiralayabileceğini, olay tarihi itibariyle yapılan araştırma sonucunda rent car firmalar ile görüşme sonucunda 2015 yılı itibariyle emsal model araçların kiralama fiyatlarının günlük 50TL olduğunu, bu nedenle davacının 50 TL X 7 gün = 350 TL kazanç kaybının bulunduğunun tespit edildiğini, davacının maliki bulunduğu ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin dosya içerisinde bulunan tramer sorgulamasında geçmiş dönemlerde karışmış olduğu maddi hasarlı birçok trafik akzasının mevcut bulunduğu dikkate alındığında aracın çok eski model bir araç olması (... model), çok yüksek kilometresi (336.570 km) bulunması ve aracın geçmiş dönemlerde tramer kayıtlarında birçok maddi hasarlı kazasının mevcut bulunduğundan dolayı davaya konu aracın olay tarihinde karışmış olduğu kaza nedeniyle aracındaki yapılan onarım neticesinde aracın değer kaybının bulunmadığının tespit edildiğini, sonuç olarak davalı ...'nın maliki bulunduğunu, davalı ... ... Z.M.S.S. trafik poliçesi bulunan ... plakalı otomobil sürücüsü davalı sürücü ...'ın olayda %100 (yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğunu, davacı ...'nın maliki bulunduğu ... plakalı ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilindeki tespit edilen hasar miktarının işçilik ve yedek parça toplam tutarının 9.489 TL olduğunu parça ve işçilik fiyatlarının kadri maruf olduğunun tespit edildiğini, davacının maliki bulunduğu aracın servis onarımının ortalama 7 iş gününde tamamlanabileceğini, bu süre içerisinde rent car oto kiralama günlük fiyatının 50 TL olduğundan 7 gün X 50 TL = 350 TL (üç yüz elli Türk Lirası) kazanç kaybı oluştuğunu, davaya konu olan ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin çok eski model ve kilometresinin çok yüksek olması dikkate alındığında araçta kaza nedeniyle değer kaybının oluşmadığını...'' mütalaa ettiği anlaşılmıştır.
TBK'nın 49. maddesi uyarınca; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü içermektedir. Bu maddeye göre; gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur. Ahlaka mugayir bir fiil ile başka bir kimsenin zarara uğramasına bilerek sebebiyet veren şahıs o zararı tazmine mecburdur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Kanunun 85/son maddesi gereğince ise işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesi uyarınca; “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesi gereğince ; “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” Anılan yasal düzenlemeler gereğince Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasa gereğince yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türüdür.
Anılı kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında huzurdaki davada; 22/06/2015 tarihinde davacıya ait ... plakalı otomobile park halinde bulunduğu sırada davalı ... şirketinin ZMMS ile sigortaladığı, davalı ...'nın maliki olduğu ... plakalı aracın, diğer davalı/ sürücü ... idaresinde iken çarpması sureti ile maddi hasarın gerçekleştiğinin iddia edildiği ve bu nedenle 15.555,60-TL hasar bedeli, 750-TL onarım suresinde yokluk değeri, 1000-TL değer kaybı, 683,80 TL hasar tespit mahkeme masrafı olmak üzere toplam 15.999,60TL'nin talep edildiği, uyuşmazlığın davacı yanın bu istemlerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez trafik kazası tespit tutanağı ve anılı bilirkişi raporundaki kusura vaki tespitler konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık olması nedeni ile mahkememizce itibar edilir bulunan işbu bilirkişi raporundaki kusur tespitleri doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. Nitekim davalı ... her ne kadar davacının aracının park etmenin yasak olduğu bir alanda olup olmadığı yönünde itirazda bulunmuş ise de kaza tespit tutanağının davacı ve davalı sürücü tarafından tanzim edildiği, davalı sürücünün eğimli yolda aracın hızının artması ve araç hakimiyetini kaybetmesi nedeni ile davacı aracına çarptığı hususlarının belirtilmesi, park yerinin yasaklı olduğuna dair dosya kapsamında hiçbir emarenin bulunmaması karşısında işbu itirazın kusur durumuna bir etkisinin bulunmadığı, neticeten davalı sürücünün asli derecede kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Hasar bedeli ve değer kaybı istemi yönünden yapılan teknik değerlendirme kapsamında ise anılı bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak tespit edildiği üzere; davacıya ait ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin tramer kayıtlarında deçmiş dönemde karışmış olduğu birçok maddi hasarlı kazasının mevcut bulunduğu, aracın yüksek kilometresi, eski model bir araç olması ve geçmiş dönemlerde karışmış olduğu birçok maddi hasarlı kaza nedeniyle onarım gördüğü dikkate alındığında tespit edilen hasar miktarından %30 oranında indirim düşülerek tespit edilen hasar miktarının 13.555 TL X %30 = 4.066 TL düşülerek gerçek hasar miktarının yedek parça ve işçilik tutarının toplam 9.489-TL olduğu, işbu hasar fiyatının kadri maruf olduğu, davacıya ait aracın hasarı nedeniyle Oto Mali Ekspertiz Raporunda aracın ortalama onarım süresinin 7 gün olarak belirtildiği, aracın hasarlı resimlerinden bu sürenin onarım için normal olduğunun tespit edildiği, onarım süresi içerisinde davacının araç kiralayabileceği, olay tarihi itibariyle yapılan araştırma sonucunda rent car firmalar ile görüşme sonucunda 2015 yılı itibariyle emsal model araçların kiralama fiyatlarının günlük 50-TL olarak tespit edildiği, her ne kadar mahkememizce resen emsal araç kira fiyatları araştırılmış ise de olumlu yanıt alınamadığı, davalı taraflarca bu miktara yönelik ayrıca itirazın yöneltilmediği ve hesaplanan miktarın piyasa rayiçleri ve somut olay adaletine uygun olduğu sonucuna varılmakla; 50 TL X 7 gün = 350 TL'nin onarım sürecinde davacının talep edebileceği yoksunluk bedeli olarak dikkate alındığı, davacının maliki bulunduğu ... model ve 336.570 km bulunan "... ... kapı" otomobilin dosya içerisinde bulunan tramer sorgulamasında geçmiş dönemlerde karışmış olduğu maddi hasarlı birçok trafik kazasının mevcut bulunduğu dikkate alındığında aracın eski model bir araç olması (... model), yüksek kilometresinin (336.570 km) bulunması ve aracın geçmiş dönemlerde tramer kayıtlarında birçok maddi hasarlı kazası mevcut bulunduğundan dolayı davaya konu aracın olay tarihinde karışmış olduğu kaza nedeniyle aracında yapılan onarım neticesinde değer kaybının bulunmadığı, bu nedenlerle değer kaybı isteminin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu tespitler neticesinde taktir edilen 9.839-TL maddi tazminat miktarının zorunlu poliçe limitini aşmadığı, anılı kanuni düzenlemeler kapsamında davalı sürücü, davalı araç maliki ve davalı ... şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davacının işbu maddi zararını tazminle mükellef olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı yanın 683,80TL hasar tespiti (değişik iş dosyası) mahkeme masrafı talebi yönünden yapılan inceleme neticesinde; 6100 sayılı HMK'nın 323. maddesi gereğince geçici koruma tedbirlerinden olan delil tespiti için yapılan giderler yargılama giderlerinden olup anılı madde gereğince mahkemece resen hükmedilmesi gerekmektedir. Ayrıca 22/03/1976 gün ve 1/1 sayılı içtihadı birleştirme kararı gereğince delil tespiti giderleri yargılama giderlerinden olduğundan kendiliğinden gözetilerek bu konuda da karar verilmesinin gerektiği ve yargılama giderleri arasında karar verilmesi gereken tespit masraflarının maddi tazminat miktarına eklenerek hüküm kurulmasının usul ve yasaya uygun düşmediği anlaşılmakla; dosyada mübrez değişik iş dosyası kapsamında davacı tarafından yapıldığı tespit olunan 400 TL bilirkişi ücreti, 195,40 TL keşif harcı, 12,80 TL başvurma harcı ve 45,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 653,80 TL masrafın yargılama gideri kısmında davalılardan tahsiline dair hüküm oluşturulmuştur.
Davalı sürücü ile davalı araç maliki şirket yönünden temerrüt, haksız fiil tarihi olan 22/06/2015 itibari ile oluşmuştur. 2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrütün gerçekleşeceği, davacı tarafın dava tarihinden önce davalı ... şirketine başvuru yaptığına dair belge ve delil ibraz edilmediği, bu hali ile davalı ... yönünden temerrüdün dava tarihi itibari başladığı anlaşılmıştır. Kazaya neden olan sigortalı aracın (taksi) ticari nitelikte olması nedeni ile davacının ticari temerrüt (avans faizi ) isteminde haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
9.489TL hasar bedeli, 350TL onarım sürecinde yokluk bedeli olmak üzere toplam 9.839TL'nin davalılar ... ve ...'dan haksız fiil tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalı ... şirketinden dava tarihi olan 23/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alınan 273,24 TL peşin harçtan, alınması gereken 672,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 398,86 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Peşin alınan 273,24 TL harç ve 27,70 TL başvuru harcı ile değişik iş dosyasında 195,40 TL keşif harcı 45,60 peşin harç ve 12,80 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 554,74 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan bilirkişi, ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 1.314,00 TL ile değişik iş dosyasında yapılan 400 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.714 TL yargılama masrafının red ve kabul oranlarına göre 1.054,03 TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak vekil ile temsil edilen davalılara verilmesine,
7-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza