T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/886 Esas
KARAR NO: 2022/255
DAVA: Ticari Satıma Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 22/08/2016
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Satıma Konu Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketle imzalamış olduğu, .... Noterliği'nin 03/12/2009 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ve .... Noterliği'nin 14/02/2012 tarihli, ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama tadil sözleşmesi uyarınca; 21/12/2009 tarihli faturada belirtilen ... MODEL PKKP (22), yine ... Noterliği'nin 16/04/2008 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca; 17/04/2008 tarihli faturada belirtilen 1 ADET ... 'in tüm eklenti ve aksesuarları ile birlikte davalıya finansal kiralama yolu ile kiralanıp teslim edildiğini, davalı şirketin kira bedellerini vadesinde ödemediğini, bunun üzerine davalıya ... Noterliği'nin 13/05/2016 tarihli, ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin gönderildiğini ve vadesi gelen borçların ödenmesi aksi halde sözleşmelerin feshedileceğinin, kiralanan malların geri alınacağının ihtar edildiğini, davalın verilen sürede edimlerini yerine getirmediğinden 6361 sayılı kanun ve finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri gereği sözleşmelerin feshedildiğini, sözleşmeler feshedilmiş olduğundan davalının sözleşmelere konu menkul malları müvekkiline iade etmesi gerektiğini ancak etmediğini, davadan önce .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/ ... D-İş sayılı dosyasıyla ihtiyati tedbir kararı alındığını, bu kararın .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... esas sayılı dosyasıyla icraya konulduğunu beyanla finansal kiralama sözleşmesine konu olup mülkiyeti davacıya ait bulunan tüm ekipman ve aksesuarların müvekkiline aynen iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; öncelikle dava değerinin belirtilenden yüksek olması sebebiyle davacı tarafından dava değerinin açıklanması ve eksik harcın tamamlanması gerektiğini, davacı tarafından ... Noterliği'nin 13/05/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, ... Noterliği'nin 16/04/2008 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı sözleşmesinden kaynaklı 17.033,38 Euro borç ile 20.718,03 Euro temerrüt faizinin tebliğden itibaren 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi takdirde sürenin sonundan itibaren 5 günlük süre içerisinde malın teslim edilmesini talep ettiğini, davacıya ... Noterliği'nden 01/07/2016 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşme gereğince taraflarına yapılmış bir ihtar bulunmadığı, bu nedenle temerrüt faizinin haksız olduğu, borç miktarına itirazları olmamakla birlikte temerrüt faizi ile oranını kabul etmediklerini bildirdiklerini, akabinde 17.033,38 Euro'nun süresi içerisinde ödendiğini, davacının ... Noterliği'nin 13/05/2016 tarihli ve 08266 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... Noterliği'nin 03/12/2009 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşme gereğince 393.498,84 Euro borç ile 382.389,99 Euro temerrüt faizinin tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi takdirde sürenin sonundan itibaren 5 günlük süre içerisinde malın teslim edilmesini talep ettiğini, ihtarnameye karşı ... Noterliği'nin 01/07/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; sözleşme gereğince taraflarına teslim edilmesi gereken ısıtma grubu panel radyatör kaynak hattının taraflarına teslim edilmediğinin bildirildiğini ve 7 gün içerisinde malın tesliminin aksi halde ödenen 947.7468,02 Euro'nun faizi ile taraflarına iadesinin ihtar edildiğini, sözleşme konusu malın ihtarnameye rağmen taraflarına teslim edilmediğini beyanla davanın reddine, karşı dava olarak ödemiş oldukları 947,468,02 Euro'nun TCMB'nin 12/10/2016 tarihli efektif satış kuru karşılığı olan 3.230.392,21 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı-karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; karşı davacının T.C. .... Noterliği'nin 03/12/2009 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu malın teslim edilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin sözleşme konusu borçlarını zamanında ve eksiksiz ifa ettiğini, karşı davacının malı teslim aldığı bildirimini içeren yazılı beyanının mahkemeye ibraz edildiğini, karşı davacının teslim almadığı mal için neden ödeme yaptığı, bahse konu sözleşmede ödeme planının tadili için neden finansal kiralama tadil sözleşmesi akdettiği ve müvekkili şirketin ihtarnamesinin kendisine tebliğ edilmesine kadar neden talepte bulunmadığına dair bir açıklama getiremediğini, dürüstlük kuralına aykırı davrandığını beyanla asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 33. maddesi 4. bendi hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu menkul malların davalı kiracıdan iadesi talebine, karşı dava ise finansal kiralama konusu menkul malın teslim edilmediğinden bahisle ödenen kiralama bedelinin iadesi talebine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan finansal kiralama ve tadil sözleşmeleri 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'na uygun olarak düzenleme şeklinde yapılmıştır. Davacı karşı davalı vekili sözleşme konusu menkul malların değer tespit raporunu dosyaya ibraz ederek eksik harcını ikmal etmiştir. Mahkememizce davacı karşı davalı vekili tarafından sunulan sözleşmeler, teslim tutanakları, faturalar ve davacı karşı davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış, bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının ticari defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapılmış olduğunu, davacı tarafından davalıya gönderilen ve ... ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmelerine konu borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi ihtarını içerir ihtarnamelerin 13/05/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, 60 günlük süre içerisinde sözleşmelere konu borçlar ödenmediğinden sözleşmelerin 12/07/2016 tarihinde feshedildiğini, ... numaralı sözleşme yönünden davacının ihtarname tarihi itibariyle 17.033,38 Euro, ... numaralı sözleşme yönünden ise 393.498,84 Euro alacaklı olduğunu, temerrüt tarihinden itibaren 17.033,38 Euro alacak için işlemiş faiz miktarının 20.928,75 Euro, 393.498,84 Euro alacak için ise 391.460,65 Euro olduğunu, davacının daha düşük miktarda faiz alacağı talep ettiğini ve sonuç olarak ... numaralı sözleşme yönünden 17.033,38 Euro asıl alacak ve 20.718,03 Euro işlemiş faiz, ... numaralı sözleşme yönünden ise 393.498,84 Euro asıl alacak ve 382.389,99 Euro işlemiş faiz alacağının bulunduğunu, davalının sözleşmelerin feshinden sonra ... numaralı sözleşme için 17.033,38 Euro ödeme yaptığını, ... numaralı sözleşme için davalı tarafın kaşe ve imzasını içerir teslim tutanağının dosyaya sunulduğunu tespit ve beyan etmiştir. Davalı karşı davacının ticari defterleri talimat mahkemesi aracılığı ile incelenerek rapor alınmış ve bilirkişi raporunda özetle; davalının ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulmuş olduğunu, ... numaralı sözleşmenin takip edildiği borçlar hesabının 1.455,96 TL, ... numaralı sözleşmenin takip edildiği borçlar hesabının 24.300,14 TL alacak bakiyesi verdiğini, her iki finansal kiralama sözleşmesi için yapılan ödemelerin izlendiği satıcılar hesabının 800.052,37 TL alacak bakiyesi verdiğini, dolayısıyla davalının 800.052,37 TL borçlu olduğunu tespit ve beyan etmiştir. Taraf vekillerinin Mahkememizce alınan rapora itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, heyet ek raporunda kök rapordaki tespitlerini tekrar etmiştir. Tüm raporlar denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23. maddesi gereğince Finansal Kiralama konusu mal, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 Sayılı Kanun'un 31. maddesi ile kiralayana, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bedelin ödenmemesi halinde, sözleşmeyi fesih hakkı tanınmış, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu sürenin altmış günden az olamayacağı belirtilmiş; 32. maddesi ile sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracının finansal kiralama konusu malı derhal geri vermekle yükümlü olduğu; 33. maddesi ile de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30. maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hallerinde, kiracının malı iade ile yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında .... Noterliği'nin 03/12/2009 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi, .... Noterliği'nin 14/02/2012 tarihli, ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama tadil sözleşmesi ve ... Noterliği'nin 16/04/2008 tarihli, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklindeki finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı, ... numaralı sözleşmeye konu menkul malın davalı karşı davacıya teslim edildiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı ancak davalı karşı davacının, ... numaralı sözleşme konusu menkul malın kendisine teslim edilmediğini iddia ettiği, davacı karşı davalı tarafından sunulan 05/01/2010 tarihli tutanakta davalı karşı davacının sözleşme konusu makine ve ekipmanları eksiksiz bir şekilde teslim aldığını kabul ettiği, buna göre tüm sözleşmelere konu malların davalı karşı davacıya teslim edilmiş olduğu fakat davalı karşı davacının taraflar arasında yapılan finansal kiralama sözleşmelerine uymayıp, finansal kiralamaya konu malları teslim almasına rağmen kira borçlarını sözleşmeler ile belirlenen vadelerinde ödemeyerek temerrüde düştüğü, davacı karşı davalı tarafından yapılan 60 günlük sürede borçların ödenmesini içerir usulüne uygun ihtara rağmen borçlarını ödememiş olduğundan sözleşmelerin haklı sebeple feshedildiği ve davacı karşı davalının mülkiyeti kendisine ait menkul malların iadesine açıklanan yasal düzenlemeler gereği hak kazandığı anlaşılmakla davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl Davanın KABULÜNE, taraflar arasında imzalanan 16/04/2008 tarihli ve ... sözleşme numaralı, 03/12/2009 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri feshedilmiş olduğundan ... numaralı sözleşme ile 17/04/2008 tarihli .../ numaralı faturaya konu satıcısı ... olan su hücreli soğutma tüneli ile 1300 mm ısıtma alanı uzunluğu, 6000 mm taşıma bandı seviyesi, yüksekliği 150 mm olan sürekli taşıma bandının; ... numaralı sözleşme ile 23/11/2009 tarihli ... numaralı faturaya konu satıcısı ... olan bir adet ısıtma panelleri üretim hattının davalı tarafından davacıya aynen iadesine,
2-Karşı davanın REDDİNE,
3-Asıl dava yönünden karar ve ilam harcı 141.291,17 TL'den peşin alınan 47.926,80 TL harcın mahsubu ile kalan 93.364,37 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Asıl dava yönünden davacı tarafından yapılan 820,20 TL posta ve tebligat masrafı, 3.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.820,20 TL yargılama gideri ile 47.956 TL ilk harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 101.055,87 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karşı dava yönünden karar ve ilam harcı 80,70 TL'nin peşin alınan 55.167,03 TL harçtan mahsubu ile kalan 55.086,33 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Karşı dava yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Karşı dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 120.928,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/03/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır