T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/292
KARAR NO: 2019/1107
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 22/03/2017
KARAR TARİHİ: 10/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ili Hükümet Konağı yapım işine ilişkin işveren idareyle 25.07.2016 tarihli sözleşmeyi imzalayarak işe başladığını, bunun akabinde davalı ile söz konusu işe ait 900 adet prekast imal ve montajı sözleşmesinin 25/07/2016 tarihînde akdedildiğini, davalı taşerona yer teslimi yapıldığını, 35 adet montaj gerçekleştiğini, 73 adet prekastın da montaja uygun hale getirildiğini, davalının imalat faaliyetlerini 17.01.2017 tarihinde müvekkilinin yazılı izni olmadan durdurulduğunu, davalının şantiyeyi terk etmesi üzerine ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, tespite göre davalının sözleşmeyle yapması gereken iş tutarının 887.687,99TL olduğunu, halihazırda yapılmış imalatın ise 138.912TL olduğunun belirlendiğini, davalıya 02.02.2017 tarihli ihtarname gönderilerek sözleşmenin fesih edildiğini ve bakiye ödemeler için verilen çeklerin iadesinin istendiğini, davalı tarafından 3.kişilere ciro edilen ... şubesinde verilme 30.01.2017 tarih ve ... çek nolu 33,000TL, 30.01.2017 tarih ve ... çek nolu 33.000TL, 30.01.2017 tarih ve ... çek nolu 34.000TL'nîn müvekkili tarafından ödendiğini ifade ederek davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile davalıya 286.088TL borcu olmadığının tespitini, dava konusu sözleşme nedeni ile 08.08.2016 tarihli zeyılnameye göre teminat çeki olarak verilen 30.03.2017 tarih ve ... çek nolu 100,000TL, 30.04.2017 tarih ve ... çek nolu 34.000TL, 30.06.2017 tarih ve ... çek nolu 22.000TL, 30.07.2017 tarih ve ... çek nolu 22.000TL, 30.08.2017 tarih ve ... çek nolu 22.000TL, 30.09.2017 tarih ve ... çek nolu 30.000TL, 30.10.2017 tarih ve ... çek nolu 30.000TL, 30.11,2017 tarih ve ... çek nolu 30.000TL, 30.12.2017 tarih ve ... çek nolu 35.000TL nolu çeklerin iptalini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş ise de; davalı tarafça Mahkememize cevap dilekçesi ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğüne ait ... takip sayılı dosyasında özetle; 5.851,87-TL alacağın, asıl alacaklara takip tarihinden itibaren belirtilen faiz oranları üzerinden işleyecek faizinin ve faizin %5,00 BSMV'sinin icra giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte BK'nın 100'e göre tahsiline talep ettiği anlaşılmıştır.
Müdahale talebinde bulunan ... vekilinin beyan dilekçesinde özetle; Mahkemeniz esas dosyasında davacı tarafça ... (...) şubesinden verilmiş, 30.06.2017 tanzim tarihli, ... çek numaralı keşidecisi ... Anonim Şirketi olan çekle ilgili çek iptali /Menfi tespit davası açıldığını, dava konusu çek, müvekkil ... 'e ciro yoluyla geçtiğini, karşılıksız işleminden sonra iş bu çekin tahsili için ... İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında icra takibi başlatılmıştır icra takibi keşideci ile ciranta olarak imzası bulunan ... aleyhine başlatıldığını, Mahkememiz esas dosyasında takip açan davacı icra takiplerinden haberdar olup kötü niyetli olduğunu, çekin ödenmemesi için iş bu yola başvurularak Mahkememizde dava açıldığını, çekin iptali ve ya menfi tespit davası açan kişinin çekle ilgisini açık şekilde mahkemeye bildirmek zorunda olup keşidecinin iş bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, ticaret kanunu açıkça keşidecinin bu davayı açmayacağını düzenlediğini, keşideci dışında dava açan kişinin sıfatının ne olduğu araştırılmalı ayrıca dava konusu çek çiro ile müvekkile teslim edildiğini, müvekkil iyi niyetle çeki devralmış olup Mahkememiz esas dosyasında açılan davada müvekkil taraf konumunda bulunmadığından Mahkememizce verilecek karar müvekkili hakkında hukuki sonuç doğurmayacağını, açılan bir menfi tespit davasında ise dava konusu çek 3 kişi durumunda bulunan müvekkile devredilmiş olmakla menfi tespit davasında verilecek çek iptali kararı müvekkil açısından hukuki sonuç doğurmayacağını, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak tarafına ödenmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin beyan dilekçesinde özetle; Her ne kadar açmış olduğu davada müvekkilin davalıya 286.088,00-TL borçlu olmadığının tespiti ile dava dilekçesinde belirtmiş olduğu çeklerin iptali talep edilmiş ise de; davalı tarafça dava tarihinden sonra yapılan malzeme teslimatı nedeniyle müvekkili tarafından kesilen ... çek nolu 100.000,00-TL bedelli çek ödendiğinden bu çek yönünden davanın konusuz kaldığını, bu nedenle söz konusu çek ile ilgili talebinden feragat ettiğini; ancak dava dilekçesinde belirtmiş olduğu diğer çekler yönünden borçlu olmadığının tespit edilmesine ilişkin beyanda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan 27/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyasında mübrez ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunun 30.01.2017 tarihinde yapılan keşif ile belirlendiğini, davacı vekilinin 09.10.2017 tarihli dilekçesinde davanın açılmasından sonra davalı tarafça yapımı tamamlanan bir kısım imalatların müvekkiline teslim edilmesi üzerine 30.03.2017 tarih ve ... çek nolu 100.000,00-TL'nin davalıya ödendiğini ifade etmiş olması nedeni ile davalının sözleşme kapsamında ne kadarlık iş yaptığının tespitinin dosyadaki belgelere göre belirlenemeyeceği, davacının yaptığı imalat ile işin kalan kısmının yapılmış ise 3.kişilerce ne kadarının yapıldığının yerinde yapılacak inccleme ile belirlenebileceği, dolayısıyla istirdat davası ile ilgili taleplerin bu inceleme sonrası değerlendirilebileceğini mütalaa etmiştir.
Dosya kapsamına alınan 25/07/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı vekilince ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunun 30/01/2017 tarihinde yapılan keşif ile belirlendiğini, tespitten sonra davalı yanca sonradan yapılan iş bulunmadığını, işin daha sonra 3.kişilere yaptırılarak tamamlandığı hususlarına ilişkin tespit raporu haricinde bir belge ve bilginin dosyada bulunmadığını, dosya kapsamı bakımından davalının yaptığı işlerle ilgili davacı beyanlarına Mahkemece itibar edilmesi halinde davalının yaptığı iş miktarının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda tespit edilen 138.912-TL tutarındaki imalat ile davacının sonradan yaptığı beyan edilen ve karşılığında çekle ödenen 100.000-TL'lik ödemenin olması nedeni ile davalının yaptığı iş tutarının toplam 238.912-TL olduğunu, davacının davalıya verdiği ve tahsili gerçekleştiği beyan edilen 425.000-TL'den yapılan iş tutarı düşüldüğünde hesap edilen 186.088,00-TL'nin davacı tarafın istirdata konu alacağının olduğunu mütalaa etmiştir.
Dava; Menfi tespit ile yargılama sırasında bir kısım çeklerin ödenmesi nedeniyle ödemeler yönünden istirdat istemine dönüşmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça; taraflar arasında 900 adet prekast imal ve montajına ilişkin 25.07.2016 tarihinde taşeron sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafa 11.04.2016 ve 10.09.2016 tarihli çek teslim bordrosu ile davaya konu çeklerin keşide edilerek teslim edildiği, ancak davalının üstlendiği işin bir kısmını gerçekleştirmediğinden davaya konu edilen çeklerin bedelsiz kaldığı ileri sürülerek davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi ve yargılama aşamasında ödenen bir kısım çekler yönünden ise; çek bedelinin istirdadı talep ve dava edilmiştir.
Davacı tarafça ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile davaya ve sözleşmeye konu işin davalı yanca tamamlanmaması iddiasına dayanan bilirkişi raporu dosya kapsamına alınmıştır.
Dosya kapsamına ve hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök raporunda da belirlendiği üzere; Dosyada mübrez ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunun 30.01.2017 tarihinde yapılan keşif ile belirlendiği, davacı vekilinin 09.10.2017 tarihli dilekçesinde davanın açılmasından sonra davalı tarafça yapımı tamamlanan bir kısım imalatların davacı yana teslim edilmesi üzerine 30.03.2017 tarih ve ... çek nolu 100.000,00-TL'nin davalıya ödendiğinin belirtildiği, bu nedenle davalının sözleşme kapsamında ne kadarlık iş yaptığının tespitinin dosyadaki belgelere göre belirlenemeyeceği, davacının yaptığı imalat ile işin kalan kısmının yapılmış ise 3.kişilerce ne kadarının yapıldığının yerinde yapılacak inceleme ile tespit edilebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu nazara alınarak, sözleşme konusu işe ilişkin dosyadaki delil tespit raporu vs. tüm belgeler değerlendirilmek üzere mahallinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu düzenlenebilmesi için mahal Mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği; alınacak rapor ile davalı taşeron tarafından gerçekleştirilen işlerin fiziki oranını ve bu orana göre davalı taşeronun sözleşmede götürü olarak kararlaştırılan iş bedelinin ne miktarına hak kazandığını tespit etmek, hak kazanılan iş bedeli konusunda davacının yargılama aşamasındaki kabul ve ikrarları da gözetilerek, saptanan bedelden kanıtlanan ödeme miktarını düşülmek suretiyle davacının menfi tespit talebinde haklı olup olmadığını açıklığa kavuşturması eldeki davada gerekli görülmüş; ancak davacı yanca talimat mahkemesi keşif ve bilirkişi giderlerine ilişkin delil avansı verilen kesin süreye rağmen yatırılmamış ve davacı yanca delil avansının yatırılmayacağı ve dosyanın mevcut delilleri ile değerlendirilmesi talep edilmiştir. Bu kapsamda dosya kapsamına alınan ek bilirkişi raporunda ise; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu dışında işin daha sonra 3.kişilere yaptırılarak tamamlandığı hususlarına ilişkin bir belge ve bilginin bulunmadığı, davalı tarafça yapılan işlerle ilgili davacı beyanlarına itibar edilmesi halinde; davalının yaptığı iş miktarının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda tespit edilen 138.912,00-TL tutarındaki imalat ile davacının sonradan yaptığı beyan edilen ve karşılığında çekle ödenen 100.000,00-TL'lik ödemenin olması nedeni ile davalının yaptığı iş tutarının toplam 238.912,00-TL olduğu, davacının davalıya verdiği ve tahsili gerçekleştiği beyan edilen 425.000,00-TL'lik çekler yönünden yapılan iş tutarı düşüldüğünde hesap edilen 186.088,00-TL'nin davacı tarafça istirdadının talep edilebileceğinin belirlendiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK.nun 400-406.maddeleri gereğince, delil tespitinde, "Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir." hükmünü içermektedir. Delil tespitinin konusunu maddi vakıalar oluşturur ve bilirkişi raporunda belirtilen zarar miktarı davacı lehine kazanılmış hak doğurmaz. Yani delil tespiti kesin delil niteliğinde değildir. Diğer taraftan HMK 266. md. hükmüne göre, çözümü özel ve teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi inceleme yaptırılması, taraflarca öne sürülen itirazların yine bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerekir. Davalı tarafça açıkça veya örtülü olarak kabul edilmiş olmadıkça, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda davacı tarafça tek taraflı olarak yaptırılan delil tespiti sonucu düzenlenen tespit bilirkişi raporu benimsenerek hüküm verilemez.
Somut olayda; davacı tarafından, davadan önce yaptırılan delil tespiti dosyasına sunulan bilirkişi raporunun davalı tarafça açıkça veya örtülü olarak kabulünün söz konusu olmadığı, eldeki davada öncelikle davalı taşeron tarafından gerçekleştirilen işlerin fiziki oranı ve bu orana göre davalı taşeronun sözleşmede götürü olarak kararlaştırılan iş bedelinin ne miktarına hak kazandığının tespit ile hak kazanılan iş bedeli konusunda davacının yargılama aşamasındaki kabul ve ikrarları da gözetilerek, saptanan bedelden kanıtlanan ödeme miktarını düşülmek suretiyle davacının menfi tespit talebinde haklı olup olmadığını açıklığa kavuşturması gerektiği, bu bağlamda davacı tarafın taleplerinin çözümü özel ve teknik bir bilgiyi gerektiren konuları içerdiğinden mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, bu nedenle tespit dosyasında sunulan bilirkişi raporu davalı aleyhine bir delil olarak kabul edilemeyeceğinden ve yukarıda anlatılan nedenlerle davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, buna ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- Davacı tarafça peşin yatırılan 4.885,67-TL harçtan, 44,40-TL karar harcının düşümü sonucu başkaca harç alınmasına yer olmadığına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde kalan 4.841,27-TL harcın davacıya iadesine,
3-Dava red ile sonuçlandığından, davacı tarafca yapılan masrafın üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Dava red ile sonuçlandığından, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair ; taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2019
Katip ...
Hakim ...