T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/339 Esas
KARAR NO: 2018/990
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 04/04/2017
KARAR TARİHİ: 07/11/2018
YAZIM TARİHİ: 06/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında, T.C. ... Noterliği'nin 31.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 14.05.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Tadil Sözleşmeleri'nin akdedildiğini, T.C. ... Noterliği'nin 31.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 14.05.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Tadil Sözleşmelerindeki ödeme planının; T.C. ... Noterliği'nin 26.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 10.07.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ödeme planı değişikliği ihtarnameleri ile değiştirildiğini, bu sözleşme ile müvekkili şirketin davalıya, sözleşmede belirtilen ve dilekçe ekindeki "Finansal Kiralama Sözleşmesi" içerisinde yer alan; ... Ltd. Şti. tarafından faturalandırılan; 1 adet, ... marka, ... tipte, 2015 model, seri no: ..., ... Ltd. tarafından faturalandırılan; 1 adet, ... marka, 2015 model, seri no: ..., 1325 mm/52" genişliğine kadar uzanan merdaneli ve 1016 mm/40" ölçüsünde tekrar aralığına sahip, 1300 DX (özel merdaneli) ... baskı makinesi ve ekipmanlarının finansal kiralama yolu ile kiralayarak kiracıya sözleşme ekinde örneği yer alan teslim ve tesellüm belgesi ile teslim ettiğini, kiracı tarafından, sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira borçlan vadesinde ve eksiksiz olarak ödenmeyince, T.C. ... Noterliği'nin 22.12.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek borç bakiyesinin 60 gün içerisinde ödenmesini, aksi takdirde Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin feshedileceğinin borçluya bildirildiğini, tebliğ şerhlerine ilişkin derkenarın ihtarnamede yer aldığını, davalı kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen borçlarını ödemediklerini, bu nedenle; davalıya tebliğ edilen ve yukarıda tarih ve yevmiye numarası belirtilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasında münakit sözleşmenin müvekkili -kiralayana- verdiği hakları kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, davalı kiracının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu mal(lar)ı, verilen sözleşmesel süre içinde şirketlerine iade etmediklerini, Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. Maddesi ve Finansal Kiralama Sözleşmesinin 40. Maddesi hükmü gereğince, davalı kiracı tarafından müvekkili şirkete iadesi gereken finansal kiralama konusu malın, ihtarname ile kendisine tanınan 3 (üç) günlük sürenin geçmiş olmasına rağmen, bugüne kadar iade edilmediği için, mahkememizde işbu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle davalılar tarafından iade edilmesi gereken sözleşme muhteviyatı mal(lar)ın davalılar tarafından müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini, Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin konusunu teşkil eden malların kaçırılmasının ve saklanmasının önlenmesini teminen taraflarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararının istihsal olunduğunu, mezkur ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı tedbir dosyasının dosyaya celbi ile ihtiyati tedbirin iş bu istirdat davanın kararının kesinleşmesine kadar devamına karar verilmesini de talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, bu nedenlerle T.C. ... Noterliği'nin 31.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 14.05.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Tadil Sözleşmeleri'nln, müvekkili şirketçe haklı nedenle fesih olduğunun tespiti ile; davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşme muhteviyatı aracın ve sözleşmeye konu diğer mal ve ekipmanların, her kimin elinde bulunursa bulunsun müvekkili şirkete iadesini, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamını, muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmesinin feshi üzerine finansal kiralamaya konu "baskı makinesi"nin, 18.04.2017 tarihinde ... İcra Dairesi ... Talimat sayılı dosyası ile davacı şirkete teslim edildiğini, davaya konu baskı makinesinin davalı şirket tarafından davacı şirkete teslim edilmesi üzerine davanın konusuz kaldığını, malı teslim ettiği tarihte henüz kendisine tebliğ edilmeyen dava dilekçesinden ve davadan haberi olmayan müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olmayıp tüm yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılması gerektiğini, sonuç olarak davaya konu malların tesliminin gerçekleşmesi nedeniyle davanın konusuz kalması üzerine "karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmesini, tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası fiziken celp edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen mali bilirkişi ... marfetiyle hazırlanan 16/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Boğaziçi kurumların ... vergi numaralı, ...AŞ.'nin incefeme günü 2015-2016-2017 yılarına ilişkin noter onaylı defter bilgilerinin tablo şeklinde sunduğunu, ibraz edilen 2015-2016-2017 yılı ticari defterlerinin açılış-kapanış onaylarının TTK Madde 64,66 (Eski TTK, Madde 69,70/son 72/3) ve VUK madde 220-226 uyarınca yasal sürelerde ve usule uygun şekilde yaptırıldığının görüldüğünü, ibraz edilen 2015-2016-2017 yılı e-defter beratları ile şirketin e-defler uygulamaları kapsamında olduğunun görüldüğünü, incelendiğini ve tespit edildiğini, 1 sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre "gerçek ve Tüzel Kişiler için Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Gerçek ve Tüzel kişiler için Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onay yerine geçecektir." hükmünün bulunduğunu, berat yükleme süresi, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar olduğundan, bu süreler içerisinde yapılan hesap döneminin ilk ayına ait berat yüklemelerinin açılış onay yerine geçeceğini, aynı tebliğe göre Gerçek ve Tüzel kişiler için ''Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin son ayının beratının alınmasının kapanış onayı yerine geçeceğinin, hükmünün bulunduğunu, buna göre davacı şirketin 2015-2016-2017 yılları ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile 2015-2016 yılları sonu kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğunu ve usulüne uygun tutturulduğunun görüldüğünü, davacı ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde, T.C. ... Noterliği'nin 31.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 14.05.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Tadil Sözleşmeleri'nin akdedildiğini, T.C. ... Noterliği'nin 31.10.2014 tarih vc ... yevmiye numaralı ve T.C. ... Noterliği'nin 14.05.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesindeki ödeme planının; T.C. ... .Noterliği'nin 26.06.2015 tarih vc ... yevmiye numaralı vc T.C. ... Noterliği'nin 10.07.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ödeme planı değişikliği ihtarnameleri ile değiştiğini, davalı kiracıya ödeme planına uymadığı için ... Noterliği'nin 22.12.2016 tarih ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile 22.12.2016 tarihi itibari ile vadesi gelen ödenmesi gereken 17.906,30-EURO 1.480,42-TL finansal kira borçlarını, 812,76-EURO - 191,73-TL temerrüt faiz borcu olduğu beyan edilerek ihtarname gönderildiğinin dava dosyasında görüldüğünü, davalının sözleşmede adresine, ihtarın 24.12.2016 tarihinde adresine tebliğ edildiğini ve 60 + 3 günlük yasal sürenin ihtar tebliğ tarihinden itibaren başladığı davalının borçlarını yasal süre içerisinde tam ve eksiksiz olarak ödemesinin ihtar edildiğinin görüldüğünü, FKK m. 25/I' e göre "(...) Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile birlikte vadesi henüz gelmemiş finansal kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi kiralayanın bunu aşan zararından da sorumludur. Kiracının finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme olgusu gerçekleştiğinde kiralayan sözleşmeyi FKK m. 23/I uyarınca sözleşmeyi feshedebilir. Kiralayanın sözleşmeyi feshcdebilmesi FKK m. 23/II'deki çekilmezlik unsurunun gerçekleşmiş olması şartına bağlı değildir. Fesih, sözleşmenin taraflarından birinin tek taraflı yöneltilmesi gerekli bir irade beyanı ile sürekli borç ilişkisini ileriye etkili sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak veya işlemdir. Fesih beyanının muhataba ulaşmasıyla sürekli borç ilişkisi ileriye etkili olarak sona erecektir. Böylece borç ilişkisinden doğup yerine getirilmiş olan edimler oldukları gibi kalacak ve bunlar hakkında dönmede olduğu gibi borç ilişkisinin geçmişe etkili olarak sona ermesi sebebiyle doğacak iade yükümlülüğü söz konusu olmayacaktır. Ancak hemen ifade edelim ki sürekli borç ilişkileri ifa edilmeye henüz başlanmamışa pek tabiî ki ani edimli borç ilişkilerinde olduğu gibi geçmişe etkili dönme ile sona erdirilebilecektir. Bu halde artık olumlu zarar değil olumsuz zararın tazmini gerecektir." buna göre şayet kiracı finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşerse, kiralayan FKK m. 23 uyarınca sözleşmeyi feshettiğinde Kiracı, FKK m. 25 uyarınca malı kiralayana testim etmek ve vadesi gelmemiş finansal kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi kiralayanın bunu aşan zararını da ödemek zorunda olduğunu, bu durumda fesihten önce doğup da henüz ifa edilmemiş olan kiralama bedellerinin de faiziyle birlikte kiracıdan talep edilebileceğinden şüphe duymamak gerektiğini, fesih sonuçlarını düzenleyen hükümlerine gelince; kanun 34. maddesi sözleşmenin feshinin sonuçlarını şu şekilde düzenlendiğini; "(...)Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın sözleşmenin feshi tarihindeki değerini, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedeli ile varsa kiralayanın bunu aşan ¿ararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Kiralayana iade edilen malın sözleşmenin feshi tarihindeki değerinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir (...)"
Dönem incelemelerine konu teşkil eden davacı firmanın kayıtlarında 01.01.2015-19.12.2017 arası ... A.Ş.'nin cari hesap muavin defter dökümü yevmiye maddelerinin, fatura tarih ve bilgilerinin, ödeme bilgilerinin borç alacak durumunu gösteren tablonun detaylı şekilde eklendiğini, davaya konu finansal kiralama ... n.olu - 47.453,45-EURO ve ... n.olu - 445.562,24-EURO, 2 adet ödeme planından ve 59 Adet taksitten oluştuğunu, davacı yanın inceleme günü sunduğu, 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığında ... n.olu ... - müşteri hesabında yapılan incelemede; ... n.olu ödeme planına istinaden düzenlenen taksitlerin faturalarını (tutarı, yevmiye defter bilgilerinin kaydedildiğini) defter ve kayıtlarında ödenmediğinin görüldüğünü, davacı yanın sunduğu 01.01.2013-19.12.2017 tarih aralığındaki cari hesap ekstresinde 22'inci kiraya kadar faturalandırdığının görüldüğünü, davalı yanın faturalandınlan 17,18,19,20.21 n.olu toplam 4.329,00-EURO kiralarının ödemediğini, bundan önce faturalandınlan 1+...+20 kiraya kadar faturalandınlan kiraları ödediğinin görüldüğünü, davacının 21'inci kiradan sonra 22+.....+59 n.olu toplam 32.128,85-EURO kiraları, davalı yana faturalandırmadığının görüldüğünü, davacı yanın incelcme günü sunduğu 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığında ... n.olu ... - müşteri hesabında yapılan incelemede; ... n.olu ödeme planına istinaden düzenlenen taksitlerin faturalarının (tutarı, yevmi ye de İter bilgilerinin kaydedildiğini) defter ve kayıtlarında ödenmediğinin görüldüğünü, davacı yanın sunduğu 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığındaki cari hesap ekstresinde 22'inci kiraya kadar faluralandırdığının görüldüğünü, davalı yanın faturalandırılan ... n.olu toplam 40.469,55-EURO kiraları ödemediğini, bundan önce faturalandırılan ... kiraya kadar faturalandırılan kiraları ödediğinin görüldüğünü, davacının 21'inci kiradan sonra ... n.olu toplam 115.390,42-EURO kiraları davalı yana faturalandırmadığının görüldüğünü, 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığında yapılan incelemede davacının defter ve kayıtlarında dava konusu finansal kiralamadan kaynaklı muaccel hale gelmiş faturalandırılan 44.798,55-EURO kira alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davacı yanın davalı yana gönderdiği ihtarın tebliğinden itibaren 60 + 3 günlük süre içinde ihtar konu taksitlerin süresinde ödenmediğini; 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığında yapılan incelemede davacının muaccel hale gelmiş ve muaccel hale gelmemiş 192.317,82-EURO kira alacaklı olduğunun görüldüğünü, 2016 yılı davacı firmaya ait cari hesap dökümünde 2017 yılı defterlerinde aynı rakam alacak olarak devrettiğinin kontrol ve tespit edildiğini,
Sonuç olarak; dava konusu malın iadesi, davacı ile davalı şirket arasında ... sayılı finansal kira sözleşmesi ve ... yevmiye sayılı tadilat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu ekipmanlardan oluştuğunu, davalı firma muaccel hale gelmiş borçlarını ödemede temerrüde düştüğü 22.12.2016 tarih ... n.olu ödeme ihtarını 60 gün içerisinde yerine getirmediğini, sayılı kanunun 31/1 fıkrası gereğince bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçüncü veya üst üste iki kira bedelinin zamanında ödenmemesi nedeniyle ihtara muhatap olunması halinde fesh edilebileceğini, ödenme ihtarlarında belirtilen sürede ödenmeyen kira bedellerinden ötürü 22.12.2016 tarihinde ... n.olu Fesih İhtarnamesi ile Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesh edilmesinin yerinde olduğunu, davacı yanın davalı yana gönderdiği ihtarın tebliğinden itibaren 60 + 3 günlük süre içinde ihtar konu taksitlerin süresinde ödenmediğini; 01.01.2015-19.12.2017 tarih aralığında yapılan incelemede davacının muaccel hale gelmiş finansal kiralama alacağının 192.317,82-EURO olduğunu, FFK'nın 34. maddesinde sözleşmenin feshinin sonuçlarında sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde, kiracının malı iade ile yükümlü olduğunu..." mütalaa ettiği görülmüştür.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Kanun gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olmakla birlikte kanun gereğince kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 30. 31. 32. ve 33. maddelerine göre kira bedelinin süresinde ödenmemesi halinde, kiralayanın sözleşmeyi feshetmesi halinde kiracı kiraladığı malı aynen iade etmek zorundadır.
Mahkememizce icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat gereğince; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi gereğince; davalı yana kiralanan ve teslim edilen emtiaların vadesi gelen ve ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi için keşide edilip tebliğ edilen ihtara rağmen davalı tarafça yasal 60 günlük süre içerisinde kira bedellerinden kaynaklanan borcun ödenmediği ve temerrüde düşüldüğü, davalının savunmasına konu iflas erteleme davası kapsamında tedbir kararının davanın esasına etki etmeyeceği, davalının iflasına karar verilmediği için İİK 194. maddesinin uygulama alanı bulmadığı, davacı tarafça akdin feshinin haklı nedenlere dayandığı, finansal kiralama kanunu ile finansal kiralama sözleşmesi gereğince; iadenin yasal koşullarının oluştuğu sübuta ermekle; davanın kabulü ile, davaya ve sözleşmeye konu emtiaların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Dava ve finansal kiralama sözleşmesine konu,
1 adet ... marka, ... tipte, 2015 model, seri no: ... film ekstruderi,
1 adet ... marka, 2015 model seri no:..., 1325 mm/52" genişliğe kadar uzanan merdaneli ve 1016 MM/40" ölçüsünde tekrar aralığına sahip, 1300 DX (özel merdaneli) ... plaka baskı makinesinin, davalıdan alınarak davacıya yana aynen iadesine,
a-Olağanüstü hal döneminde çıkarılan 667 sayılı KHK ile 670 sayılı KHK'nın 5.maddesi gereğince sözleşmeye ve davaya konu emtiaların Hazine'ye, ...ne ve TMSF'ye devredilip edilmediğinin ve KHK hükümlerinin infazda nazara alınmasına,
b-Tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına,
c-İİK 24.maddesinin infazda nazara alınmasına,
2-Alınması gereken 19.126,80-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL harç ve 3.928,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 14.344,92-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 853,88-TL peşin harç, 3.928,00-TL ıslah harcı, 600-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 78,50-TL olmak üzere toplam 5.491,78-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 22.750,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgili taraflara iadesine; iade giderinin ilgili tarafça yatırılan avanstan karşılanmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza