T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/374
KARAR NO:2018/837
DAVA:Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:14/04/2017
KARAR TARİHİ:26/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı 3. Kişi (davalının sigortalısı) .... A.Ş.'ye ait ... plakalı araç tarafından 06/10/2016 tarihinde ...’e ait ... plakalı aracın çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, mevcut kaza sonucu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı alacağının araç sahibi 3. kişi ... tarafından müvekkil ...’a temlik edildiğini, bu kaza sonucu müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, söz konusu değer kaybının bağımsız eksper tarafından 14/03/2017 tarihinde düzenlenen eksper raporuyla 3.700,00 TL olarak tespit edildiğini, bu değer kaybının tespitini sağlanabilmesi için alınan eksperlik hizmeti sebebiyle de müvekkili tarafından 354,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, iş bu dava ile de temlik alan sıfatı ile dava kaybının davalı ... şirketinden tahsilinin talep edildiğini somut olayda kazaya sebebiyet veren tarafın rizikosu davalı ... şirketince üstlenildiğinden bu değer azalması talebinin de sigorta şirketince karşılanması gerektiğini, mevcut durumda davalının sigortalısının müvekkili kusuru ile ve hukuka aykırı bir fiille zarara uğrattığını ve bunu tazminle yükümlü olduğunu davalıya 28/03/2017 tarihinde ihtarname göndermiş olduklarını ve 2918 sayılı kanunun 97. maddesi uyarınca 15 gün içinde yazılı cevap verilmesini veya ihtarnamede belirtilen hesap numarasına yatırılmasını aksi halde her türlü yasala yollara başvurulacağını bildirmiş olduklarına rağmen davalı tarafından ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediği gibi müvekkile bir ödeme de yapılmadığını bu sebeple kaza sebebi ile oluşan değer kaybının davalı ... şirketinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini kaza sebebi ile oluşan değer kaybı için 3.700,00 TL ve bunun tespiti için yapılan ekspertiz ücreti masrafı olarak 354,00 TL olmak üzere toplam 4.054,00 TL tutması beklenen alacağın şimdilik 654,00 TL sinin (354,00 TL tutarındaki kısmı ekspertiz ücreti ve 300,00 TL tutarındaki kısmı şimdilik değer kaybı alacağı olmak üzere) ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl alacak sahibi olan ... plakalı aracın maliki ...'in davaya konu kaza sonucu oluşan tüm borçları bakımından müvekkil şirketi ibra ettiğinden davanın reddi gerekmektiğini, davacının temlik alacağı sebebiyle aktif husumet ehliyetinin bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, müvekkil Sigorta Şirketinin değer kaybından sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise değer kaybının ne şekilde hesaplanacağı, ZMMS Sigortası Genel Şartları A.5.a maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerekmektiğini, bu sebeple ilgili kayıtların sorulması ve bildirilmesi amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne müzekkere yazılmasını, davacının dayandığı değer kaybına ilişkin ekspertiz raporunun ve fahiş olarak belirlenen değer kaybı bedelinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacının talep ettiği 354,00 TL ekspertiz masrafının kabulünün mümkün olmadığını, davacının faiz başlangıç tarihine ve faiz oranına ilişkin talepleri kabul edilemez nitelikte olduğunu, sonuç olarak müvekkil şirketin dava konusu talepler bakımından ibra edilmiş olması nedeniyle davanın reddini, geçerli bir temlik sözleşmesinin ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının inceleme konusu yapılmasını, her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, müvekkil sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise değer kaybının ne şekilde hesaplanacağı, ZMMS Sigortası Genel Şartları A.5.a maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesini, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her durumda gözetilmesini, yargılama masrafları ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; 06/10/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle temlik eden dava dışı ...'e ait araçta meydana gelen değer kaybının davalı ... şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Davalı ... şirketinden poliçe ve hasar dosyası celp edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 354-TL tutarındaki ekspertiz ücretine ilişkin fatura sureti ibraz edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 20/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Olayla ilgili olarak araç sürücüleri tarafından “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” nın tanzim olunduğunu ve sürücüler tarafından imzalandığını, tutanaktaki krokiye göre sigortalı araç sürücüsünün ... fabrikasından yola çıkıp sağa yöneldiği sırada solundan gelen ve çarpışmayı önlemek için yolun soluna kaçtığı anlaşılan davalı aracının sağ yanına aracının sol yanı ile çarptığının, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ...’ın tutanaktaki yazılı ifadesinde ... fabrikasından sinyal yaparak çıktığını, bu sırada sollamakta olan çarpıştığını beyan ettiğini, davacı aracı sürücüsü ...’in yazılı ifadesinde sabancı caddesinde seyir halinde iken diğer aracın ...’tan çıkış yaparak aracına çarptığını beyan ettiğini, kaza krokisi, sürücü ifadeleri ve kazanın oluşuna göre sigortalı araç sürücüsünün fabrikadan sabancı caddesine çıkış yaparken caddedeki trafiğe gereği gibi kontrol etmediğini solundan gelen yakın mesafede bulunan ve caddede düz olarak seyreden araca rağmen caddeye çıkış yapıp çarpışmayı önlemek amacı ile yolun soluna kaçan davacı aracının sağ yanı yönetimindeki aracın sol yanı ile çarptığının anlaşıldığını, karayolları trafik kanununun kavşaklarda geçiş hakkını düzenleyen 57. maddesine göre bir mülkten kara yoluna çıkan sürücülerin karayollarındaki sürücülere ilk geçiş hakkını vermek zorunda olduklarını (mad.57/b-2), olayda aksine davranan ve fabrika giriş çıkış kapısından karayoluna çıkarken solundan gelen trafiğe dikkate almayan yakın mesafede gelen araca öncelik vermeyen caddeye girip seyir halindeki araç ile çarpışan böylece kavşaklarda geçiş önceliğine uymayan (KTK mad.84/H) sigortalı araç sürücüsünün asli ve tamamen kusurlu olduğunu, olay sırasında caddede düz olarak seyreden fabrika önüne geldiğinden fabrika kapısından aniden çıkış yapan ve şeridine giren aracı gördüğünde çarpışmayı önlemek için yolun soluna kaçan davacı taraf sürücüsünün olayda atfı kabil kusurlu bulunmadığını, sonuç olarak yapılan incelemeye göre olayda davacı taraf sürücüsü ...’in kusursuz olduğunu sigortalı araç sürücüsü ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, olayda hasar gören ... plakalı küçük otobüs ... marka ... model ve ... tipinde olan, sigorta eksperi tarafından hasar tespiti yapılan ve fotoğraflarla ibraz olunan, fotoğraflara göre aracın sağ ön köşesi ve sağ ön yanının hasarlı olduğunu, araçtaki değer kaybının eksper ... tarafından hesaplandığını raporda aracın piyasa değerinin 74.000,00 TL olduğunu ve km değerinin 98.522 olarak tespit edildiğinin belirtildiğini, yine raporda değer kaybına neden olan parçaların ön tampon sağ ön çamurluk ve sağ ön direk olarak tespit edildiğini, raporda Hazine Müsteşarlığı tarafından yayımlanan değer kaybı formülünün Yargıtay kararı ile bağdaşmadığını, bu nedenle raporun mevcut piyasa şartları Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2001/12342 esas 2002/3124 karar ve 18/03/2002 tarihli kararı ve yetkili servislerden değerlendirme alınarak hazırlandığını ifade edildiğini, değer kaybına etkili onarım ve değişimlerin etki yüzdelerinin şöyle olduğunu; ön tampon %1, sağ ön çamurluk onarımı ve boyası %2, sağ ön direk onarımı ve boyası %2, sonuç olarak değer kaybı miktarının 74.000,00 x %5 = 3.700,00 TL olarak hesaplandığını değer kaybının tespitinde bir taraftan sigorta genel şartlarında hesaplama yapılırken aracın daha önce aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığı, değer kaybı tazminatı alıp almadığı, kilometresi ve kullanım amacı, araçta hangi parçaların hasar gördüğü, değer kaybına neden olup olmayacakları, kiralık araç vb. hallerin bulunup bulunmadığı gibi kriterlerin göz önünde bulundurulurken diğer taraftan aracın özel durumu da ihmal edilmedin total değer kaybı, baz değer kaybı, hasar boyutu katsayısı, kullanılmışlık düzeyi gibi alternatif hesaplama yaklaşımlarından yararlanılarak değer kaybına neden olabilecek yaş katsayısı, gövde hasar oranı, değişen parça, düzeltilen parça sayısı, aracın segmenti, aracın kaza geçmişi tüm parametreler ve katsayıları somut olaya ve dava konusu araca özgü biçimde özel olarak dikkate alınarak yaş, gövde hasar oranı, boya dahil değişen parça, boya dahil düzeltilen parça, araç segmenti kaza geçmiş parametreleri ile belirli oranda değer kaybı oluşacağı kanaatine varıldığını Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında benimsendiği üzere değer kaybı tespitinde bir diğer yaklaşımında doğrudan aracın hasar öncesi ve hasarının onarımı sonrası sahip olduğu yada olacağı piyasa rayiç değerlerinin belirlenerek gerçek değer kaybının tespit edilmesi olduğundan bu amaçla aracın özellikleri de dikkate alınarak piyasada araştırma yapıldığını ve ortalama değer kaybının 2.000,00 – 2.500,00 TL seviyesinde olduğunun, araçta sağ ön çamurluk düzeltilmesi, sağ ön direk düzeltilmesi ve bu parçaların boyanması nedeni ile baz değer kaybının %5 olarak kabul edildiğini, hasar boyutu katsayısı ve kullanılmışlık düzeyi (98.522 km) ise 0.6 olarak alındığını, buna göre değer kaybının 74.000,00 TL x %5 x 0.6=2.220,00 TL olarak hesaplandığını, hesaplanan bu değerin serbest piyasa ortamındaki reel piyasasının şartlarına göre kadri marufunda ve haddi layıkında olduğunu, plastik, elektrik ve mekanik aksam hasarı değer kaybına neden olmadığını, bu nedenle ekspertiz raporundaki plastik olan ön tampon hasarının dikkate alınmadığını, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına göre davalı ... şirketinin bu miktarın tümünden sorumlu olduğunu davacının değer kaybı dışında 354,00 TL tutarında faturalı ekspertiz ücreti talebi bulunduğunu...'' mütalaa etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesi uyarınca; “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesi gereğince ; “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” Anılan yasal düzenlemeler gereğince Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasa gereğince yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türüdür.
Anılı kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında huzurdaki davada; 06/10/2016 tarihinde dava dışı temlik edene ait araca davalı ... şirketinin sigortaladığı aracın çarpması sureti ile maddi hasarın gerçekleştiğinin iddia edildiği ve bu nedenle dava ve ıslah sureti ile 2.200-TL değer kaybı, 354-TL ekspertiz ücret masrafının talep edildiği, uyuşmazlığın davacı yanın bu istemlerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez trafik kazası tespit tutanağı ve anılı bilirkişi raporundaki kusura vaki tespitler konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık olması nedeni ile mahkememizce itibar edilir bulunan işbu bilirkişi raporundaki kusur tespitleri doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. Bu kapsamda Karayolları Trafik Kanununun kavşaklarda geçiş hakkını düzenleyen 57. maddesine göre bir mülkten kara yoluna çıkan sürücülerin karayollarındaki sürücülere ilk geçiş hakkını vermek zorunda oldukları, (mad.57/b-2) somut olayda aksine davranan ve fabrika giriş çıkış kapısından karayoluna çıkarken solundan gelen trafiği dikkate almayan, yakın mesafede gelen araca öncelik vermeyen, caddeye girip seyir halindeki araç ile çarpışan böylece kavşaklarda geçiş önceliğine uymayan (KTK mad.84/H) sigortalı dava dışı araç sürücüsünün asli ve tamamen kusurlu olduğunu, olay sırasında caddede düz olarak seyreden fabrika önüne geldiğinden fabrika kapısından aniden çıkış yapan ve şeridine giren aracı gördüğünde çarpışmayı önlemek için yolun soluna kaçan davacı taraf sürücüsünün olayda atfı kabil kusurlu bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı ve ekspertiz ücret istemleri yönünden yapılan teknik değerlendirme kapsamında ise anılı bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak tespit edildiği üzere; hasar gören ... plakalı küçük otobüs ... marka ... model ve ... tipinde aracın sağ ön köşesi ve sağ ön yanının hasarlı olduğu, aracın piyasa değerinin 74.000,00 TL olduğu ve km değerinin 98.522 olarak tespit edildiği, değer kaybına etkili onarım ve değişimlerin etki yüzdelerinin; ön tampon %1, sağ ön çamurluk onarımı ve boyası %2, sağ ön direk onarımı ve boyası %2, sonuç olarak değer kaybı miktarının 74.000,00 x %5 = 3.700,00 TL olarak hesaplandığı, somut olaya ve dava konusu araca özgü biçimde özel olarak dikkate alınarak yaş, gövde hasar oranı, boya dahil değişen parça, boya dahil düzeltilen parça, araç segmenti kaza geçmiş parametreleri ile belirli oranda değer kaybı oluşacağı kanaatine varıldığı, aracın hasar öncesi ve hasarının onarımı sonrası sahip olduğu ya da olacağı piyasa rayiç değerlerinin belirlenerek gerçek değer kaybının tespit edilmesi noktasında piyasada araştırma yapıldığını ve ortalama değer kaybının 2.000,00 – 2.500,00 TL seviyesinde olduğu, araçta sağ ön çamurluk düzeltilmesi, sağ ön direk düzeltilmesi ve bu parçaların boyanması nedeni ile baz değer kaybının %5 olarak kabul edildiğini, hasar boyutu katsayısı ve kullanılmışlık düzeyi (98.522 km) ise 0.6 olarak alındığını, buna göre değer kaybının 74.000,00 TL x %5 x 0.6=2.220,00 TL olarak hesaplandığı, bu tespitler neticesinde taktir edilen 2.200-TL maddi tazminat miktarının zorunlu poliçe limitini aşmadığı, anılı kanuni düzenlemeler kapsamında davalı ... şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davacının işbu maddi zararını tazminle mükellef olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrütün gerçekleşeceği, davacı tarafın dava tarihinden önce davalı ... şirketine 28/03/2017 tarihinde başvuru yaptığı, bu hali ile davalı ... yönünden temerrüdün 13/04/2017 tarihi itibari başladığı anlaşılmıştır. Kazaya neden olan sigortalı aracın ticari nitelikte olması nedeni ile davacının avans faizi isteminde haklı olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/6276 esas, 2016/4564 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere ekspertiz gideri (dosyada mübrez faturaya bağlı 354 TL ekspertiz ücretinin) yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek karar verilmesinin gerektiği, asıl alacak içerisinde hükmedilmesinin yerinde olmayacağı sonuç ve kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
2.200-TL değer kaybı alacağının davalıdan temerrüt tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınan 64,19 TL peşin ve ıslah harcından, alınması gereken 150,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 86,09 TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafça yapılan başvuru harcının tamamı ve diğer harç, bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 798,59 TL ve 354-TL ekspertiz ücretinden ibaret yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgili taraflara iadesine,
6-Hükümden sonra, gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliğine, 2 (iki) adet tebligat giderinin davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, dava miktarı itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza