T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/680
KARAR NO: 2018/1263
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 21/07/2017
KARAR TARİHİ: 31/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... /ÎST., adresinde Tekne Turu İşletmeciliği yaptığını, bu tekne için müvekkil adına ... tesisat nolu elektrik aboneliği yapıldığı halde, sayaç harici hattan enerji kullanıldığı gerekçesiyle 27/03/2017 tarihinde ... seri numaralı zabtın tanzim edildiğini, 03/11/2015 tarihinde müvekkiline ait sayacın arızalanması üzerine, sayaç talebinde bulunulduğu ve Davalı Şirket yetkililerin de sayacı değiştirdiklerini, eski kablolar sökülmediğinden, kabloların atıl vaziyette, yeni sayaç ve yeni kablolarla birlikte durur vaziyette bırakıldığını, müvekkilinin ... nolu sayacı yaklaşık 5 yıldır kullanmakta olup ödemelerini de aksatmadan yaptığını, müvekkilinin aylık ödemeleri kontrol edildiğinde herhangi bir kaçak kullanım olmadığının ortaya çıkacağı beyan edilerek 14.661,40 TL kaçak elektrik bedel yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, avukatlık ücreti dahil yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kullanılan ... nolu tesisata ait mahalde, müvekkili şirket çalışanlarına yapılan kontrolde, harici hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine ... nolu 27/03/2017 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının tanzim edildiğini, ilgili tutanağa istinaden 28/09/2016-27/03/2017 tarihleri arasında harici hattan kurulu gücüne göre; 180 gün x 9.9 kW x 8h = 14256 kWh karşılığı 8.735,20 TL kaçak tahakkuku, 01/04/2016-28/09/2016 tarihleri arasında 180 gün x 9,9 kWh x 8h = 14256kWh karşılığı da 5.926,20 TL kaçak ek tahakkukunun oluşturulduğunu, 27/03/2017 tarihli kaçak tespitinde sayaç haricinde giden hattan R fazında 0.11 Amper, "S" fazında 17 Amper, '' T" fazında 28 Amper olmak üzere 45 Amper yük olduğunun tespit edildiğini, davacının iddiasındaki gibi hattın boş olmadığının apaçık ortada olduğunu, tedbir kararının hükümsüz kaldığının tespitini, alacaklarının %100 teminata bağlanmasını, haksız ve mesnetsiz davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; kaçak elektrik tüketim tahakkukuna yönelik borca dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı şirketin yazı yazılarak dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık tüketim ekstreleri ve kaçak elektrik tüketim tahakkukuna ilişkin işlem dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen elektrik mühendisi bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 19/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı ...'in; 11/03/2014 tarihinden itibaren davalı ...'ın, ... /İstanbul adresinde müşterisi olduğunun tespit edildiğini, ...'ca; ... tahakkuk nolu 24/04/2017 son ödeme tarihli 8.735,20 TL'lik Kaçak Elektrik Tüketim Tahakkuku, ... tahakkuk no'lu 24/04/2017 son ödeme tarihli 5.926,20 TL'lik Kaçak Elektrik Tüketim Ek Tahakkuku düzenlendiğini, ancak ... Hukuk Direktörlüğü tarafından dava dosyasına temin edilen; söz konusu mahale ait tüketim ekstresi incelendiğinde, davacının; 28/04/2011-11/03/2014 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 26.166,096 kWh olmak üzere günlük ortalama 26.166,096 kWh:1048 gün= 24,97 kWh/gün elektrik enerjisi, 12/03/2014-09/10/2015 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 13.567,477 kWh olmak üzere günlük ortalama 13.567,477k Wh: 573 gün= 23,68 kWh/gün elektrik enerjisi, 10/10/2015-3/01/2018 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 19.117,899 kWh olmak üzere günlük ortalama 19.177,899 kWh: 814 gün= 23,486 kWh/gün elektrik enerjisi kullanıldığını, hatta; ... elemanlarının, 27/03/2017 tarihinde harici hattı iptal ettiklerini beyan ettiklerini, bu hat iptal edildikten sonra Davacı'nın tüketimlerinde bir değişiklik olmadığını, sayaca bir müdahalenin söz konusu olmadığını, dolayısıyla; ...'ca düzenlenen "3.4" nolu maddede belirtilen 8.735,20 TVlik "Kaçak Elektrik Tüketim Tahakkuku" ve 5.926,20 TL'lik "Kaçak Elektrik Tüketim Ek Tahakkuku"; EPDK tarafından hazırlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (R.G.: 28994 sayı, 08/05/2014 Tarih)'nin "Kaçak elektrik enerjisi tüketimi"ni açıklayan 26. Maddesi kapsamına uygun olarak hazırlanmadığını, sonuç olarak; davacı ...'in; ... Cad. No: .../İST., adresindeki işyerinde, Davalı Kurumun ... Abone No.lu müşterisi olduğunu, dava dosyasından dava konusu uyuşmazlığın, davalı şirketin düzenlediği kaçak elektrik tespit tutanağının yerinde olup olmadığı, davacı tarafın menfi tespit isteminde haklı olup olmadığı hususlarında olduğunu, ... görevlileri tarafından dava konusu tesisat mahallinde tutulan ... seri nolu, 27/03/2017 tarihli "Kaçak/ Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı"na istinaden, davacı kullanıcıya: ... tahakkuk nolu 24/04/2017 son ödeme tarihli 8.735,20 TL'lik "Kaçak Elektrik Tüketim Tahakkuku, ... tahakkuk nolu 24/04/2017 son ödeme tarihli 5.926,20 TL'lik "Kaçak Elektrik Tüketim Ek Tahakkuku" düzenlediğini, ancak; ... Hukuk Direktörlüğü tarafından dava dosyasına temin edilen; söz konusu mahale ait "Tüketim Ekstresi" incelendiğinde; davacı Abonenin; 28/04/2011- 11/03/2014 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 26.166,096 kWh olmak üzere günlük ortalama 26.166,096 kWh: 1048 gün= 24,97 kWh/gün elektrik enerjisi, 12/03/2014-9/10/2015 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 13.567,477 kWh olmak üzere günlük ortalama 13.567,477 kWh: 573 gün= 23,68 kWh/gün elektrik enerjisi, 10/10/2015-3/01/2018 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 19.117,899 kWh olmak üzere günlük ortalama 19.177,899 kWh: 814 gün= 23,486 kWh/gün elektrik enerjisi tükettiğini, 27/03/2017 tarihinde harici hattın ... elemanlarınca iptal edilmesine rağmen Davacı Abone'nin günlük tüketimlerinde bir değişiklik olmadığını, dolayısıyla elektrik savacına bir müdahalenin söz konusu edilemeyeceğini, sonuç olarak ...'ca düzenlenen dava konusu tahakkukların; EPDK tarafından hazırlanan "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (R.G.: 28994 Sayı, 08/05/2014 Tarih)"nin ilgili maddelerine uygun olarak düzenlenmediğini..." mütalaa ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin kök bilirkişi raporuna yönelik itirazları tetkik edilmek sureti ile bilirkişiden ek rapor istenilmiştir. Elektrik mühendisi bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 08/11/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı'nın talebi üzerine, 10/10/2015 tarihinde Davalı Şirket tarafından, ... No'lu Tesisat'a ait; "... No'lu ... Marka Elektrik Sayacı", ... No'lu ... Marka Elektrik Sayacı" ile değiştirildiğini ve eski sayaca ait kabloların olay mahallinde bırakıldığını, söz konusu tesisatta kaçak elektrik kullanımı olsaydı, 27/03/2017 tarihinde harici hattın ... elemanlarınca iptal edilmesinden sonra (Sayacın değişiminden 1,5 yıl sonra), elektrik tüketimlerinin artmasının beklenileceğini, zira kaçak elektrik tüketiminde, kullanıcının önemli bir derecede menfaati olması gerektiğini, ancak; ... tarafından dosyaya temin edilen, söz konusu mahaldeki ... No'lu Tesisat'a ait "Tüketim Ekstresi" incelendiğinde; Davacı'nın; 28/04/2011- 11/03/2014 tarihleri arasında, ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 26.166,096 kWh olmak üzere, günlük ortalama 166,096 kWh;1048 gün= 24,97 kWh/gün elektrik enerjisi, 12/03/2014-09/10/2015 tarihleri arasında, ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 13.567,477 kWh olmak üzere, günlük ortalama 13.567,477 kWh: 573 gün= 23,68 kWh/gün elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, daha sonra Davacı'nın talebi üzerine 10/10/2015 tarihinde ... elemanlarınca; ... Marka Elektrik Sayacın, ... Marka Elektrik Sayacı ile değiştirildiğini, yine aynı Tüketim Ekstresi'nden bu sayacın tüketimlerinin tablo şeklinde sunulduğunu, tablo şeklinde sunulan tüketimleri; ... elemanlarının "Kaçak Elektrik Tutanağı"nı düzenlediğini ve bu tutanakta harici hattı iptal ettiklerini açıkladıklarını, 27/03/2017 tarihine göre irdelenecek olursa; Davacı'nın; 07/04/2016-04/04/2017 tarihleri arasında, toplam 8.442,777 kWh olmak üzere, günlük ortalama 8.442,777 kWh:362 sün=23,32 kWh/gün elektrik enerjisi, 05/04/2017-03/01/2018 tarihleri arasında, toplam 7.089,122 kWh olmak üzere, günlük ortalama 7.089,122 kWh:268 gün= 26,45 kWh/gün, elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, sonuç olarak, tüketimlerde, 27/03/2017 tarihinden sonra da önemli bir artış olmadığını, kaçak kullanımın söz konusu olmadığını, yine, dava dosyasından dava konusu uyuşmazlığın; Davalı Şirket'in düzenlediği "Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı "nın yerinde olup olmadığı, Davacı tarafın menfi tespit isteminden haklı olup olmadığı noktalarında toplandığının tespit edildiğini, sonuç olarak Davalı Vekili'nin belirttiği üzere Bilirkişi'nin görevi, sadece hesaplama yapmak olmadığını, belirtildiği üzere tutanak tarihinden sonra, elektrik tüketimlerinde Davacı'nın menfaat sağlayacağı önemli bir değişiklik olmadığını, dolayısıyla, iş bu "Rapor"da; 19/07/2018 tarihli "Bilirkişi KökRaporu"nda tespit edilen bulguları değiştirecek, bir gelişme yaşanmadığını, sonuç olarak; iş bu "Rapor"da; 19/07/2018 tarihli "Bilirkişi Kök Raporu"nun "Sonuç ve Kanaat" bölümünde tespit edilen bulguları değiştirecek, bir gelişme yaşanmadığını, dolayısıyla, 27/03/2017 (... elemanlarınca, harici hattın iptal edildiği "Kaçak Tutanağı"nın düzenlendiği tarih) tarihinden sonra elektrik tüketimlerinde, kaçak kullanım olduğu izlenimini verecek yeterlikte belirgin bir yükselmenin görülmediğini, sonuç olarak "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği"nin 26. ve devamı maddelerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığını..." mütalaa ettiği görülmüştür.
Huzurdaki davada uyuşmazlığın davalı yanın düzenlediği kaçak elektrik tespit tutanağının yerinde olup olmadığı, davacının menfi tespit isteminde haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Somut olayda davalı şirket tarafından tanzim edilen 27/03/2017 tarihli kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı kapsamında harici hat çekerek kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiği görülmüştür. Davacı tarafın ise 03/11/2015 tarihinde sayacın arızalanması nedeniyle sayaç değişikliği talebinde bulunduğunu ve sayacın davalı tarafça değiştirildiğini ve sayaç üzerinden eski kablolar sökülmediğinden eski kabloların atıl vaziyette yeni sayaç ve yeni kablolarla birlikte durur vaziyette bırakıldığını, davalı şirket ekiplerinin atıl vaziyette duran eski kabloların kaçak olarak kullanıldığından bahisle tutanak tanzim ettiklerini ileri sürdüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde ilk olarak ispat yükü hususu incelemeye alınmıştır. Nitekim 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran ve iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecbur olup ispat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerli kabul edilmiştir. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşmektedir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin varlığını kanıtlamak durumundadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18/02/2015 tarih, 2013/19-1362 E-2015/826 K. sayılı, 20/04/2016 tarih, 2014/13-856 E-2016/523 K.) Somut olayda davacı, davalıya kaçak elektrik tahakkukuna dayalı olarak borcunun bulunmadığını iddia ettiğine göre, ispat yükü davalı alacaklının üzerinde bulunmaktadır. Huzurdaki davada yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde ise ... görevlileri tarafından dava konusu tesisat mahallinde tutulan ... seri nolu, 27/03/2017 tarihli "Kaçak/ Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı"na istinaden, davacı kullanıcıya ... tahakkuk nolu 24/04/2017 son ödeme tarihli 8.735,20 TL'lik "Kaçak Elektrik Tüketim Tahakkuku, ... tahakkuk nolu 24/04/2017 son ödeme tarihli 5.926,20 TL'lik "Kaçak Elektrik Tüketim Ek Tahakkuku" düzenlediği, ancak; ... Hukuk Direktörlüğü tarafından dava dosyasına temin edilen söz konusu mahale ait "Tüketim Ekstresi" incelendiğinde; davacı abonenin; 28/04/2011- 11/03/2014 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 26.166,096 kWh olmak üzere günlük ortalama 26.166,096 kWh: 1048 gün= 24,97 kWh/gün elektrik enerjisi, 12/03/2014-9/10/2015 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 13.567,477 kWh olmak üzere günlük ortalama 13.567,477 kWh: 573 gün= 23,68 kWh/gün elektrik enerjisi, 10/10/2015-3/01/2018 tarihleri arasında ... Marka Elektrik Sayacı ile; toplam 19.117,899 kWh olmak üzere günlük ortalama 19.177,899 kWh: 814 gün= 23,486 kWh/gün elektrik enerjisi tükettiği, 27/03/2017 tarihinde harici hattın ... elemanlarınca iptal edilmesine rağmen davacı abonenin günlük tüketimlerinde bir değişiklik olmadığı, dolayısıyla elektrik sayacına harici hat çekerek müdahale edildiğine yönelik bir tespite varılamadığı, sonuç olarak "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği"nin 26. ve devamı maddelerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığına yönelik tespitlerin ayrıntılı, gerekçeli olarak tanzim edilmekle mahkememizce itibar edilir bulunduğu, davalı taraf yemin deliline dayanmış olsa dahi yemin konusu vakıaların ( kaçak elektrik kullanım iddiası) mahiyeti itibariyle somut olayda olduğu gibi konusu suç teşkil eden hususlara ilişkin olması halinde yemin teklif edilemeyeceğinden yemin deliline işbu davada başvurulamayacağı, bu durumda davalının davacıdan alacaklı olduğunu mevcut delillerle ispatlayamadığı anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davacının 14.661,40-TL kaçak elektrik bedeli yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 1.001,52-TL harçtan peşin alınan 250,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 751,13-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 250,39-TL peşin harç, 600-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 198,50-TL olmak üzere toplam 1.080,29-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.180-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından kullanılmayan kısmının, hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgili taraflara iadesine; iade giderinin ilgili tarafça yatırılan avanstan karşılanmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/12/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza