T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/706 Esas
KARAR NO: 2018/609
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 31/07/2017
KARAR TARİHİ: 20/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu şirketlerin ticari defter ve kayıtları ile arşivinin yıllardır depoladığı ... adresindeki bulunan bina 18/07/2017 ve 27/07/2017 tarihinde yağan yoğun yağışta oluşan su baskını nedeniyle bodrumu ve giriş katının tamamen sular altıda kaldığını, itfaiye tarafından hasar tespit tutanağı hazırlandığını, 18/07/2017 tarihinde İstanbul'a bir yılda yağacak yağmurun birkaç saat içinde yağması sebebiyle oluşan yağışın devlet tarafından da afet kapsamına alındığını, 50 yıllık bina ilk defa bu şekilde su altında kaldığını, 27/07/2017 tarihinde yağan yağmur sebebiyle binanın bodrum katının tekrar su altında kaldığnı, 2017 yılı mayıs ayı dahil, geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğunu, bu nedenlerle işbu belgelerin, defter ve faturaların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Zayii istemine konu ticari defterler ve faturalar yönünden ilgili noterliklere ve ilgili matbaalara yazı yazılarak davacı şirkete ait defter ve fatura bilgileri celp edilmiştir.
TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrası gereğince; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.
TTK.nun 82. maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması, zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, defter ve belgelerin yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu zayi olması ve başvurunun 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılmış olması gerekmektedir.
Anılı kanun maddesi ışığında somut olaya bakıldığında; TTK'nın 82. maddesine göre, bir tacirin tutmakla zorunlu olduğu ticari defterlerin tabii afetler ya da hırsızlık gibi nedenlerle zayi olması durumunda ilgili mahkemede zayii olduğuna ilişkin belge verilmesi için hasımsız dava açılabileceği, ancak bunun için tacirin defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olmasının gerekeceği, somut olayda İSKİ kayıtları ile belgelendirildiği üzere davacı şirketin arşivinin bulunduğu binada 18/07/2017 ve 27/07/2017 tarihlerinde meydana gelen yoğun yağış sonucu oluşan su baskını nedeniyle bodrum ve giriş katının tamamen sular kaldığı ve ticari defterler ile faturaların zayii olduğu, davanın kanuni süre içerisinde açıldığı, zayii istemine konu SGK evrak ver kayıtları yönünden talebi atiye bırakıldığı, tüm dosya kapsamından defterlerin ve faturaların zayi oluğunun mahkememizce inandırıcı bulunduğu, bu kapsamda mahkememizce icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamından edinilen vicdani kanaat gereğince; ticari defterlerin ve irsaliyeli faturaların zayii olduğu subuta ermekle davanın kabulü ile davaya konu edilen ticari defter ve faturaların zayii olduğunun tespitine ve zayii belgesi verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davacı şirketlerin 18/07/2017 ve 21/07/2017 tarihinde meydana gelen su basması sonucunda 2006-2007-2008-2009-2012-2013-2014-2015-2016 yıllarına ait yevmiye, defteri kebir ve envanter defterleri ile, 2010-2011 yıllarına ait yevmiye ve envanter defterleri, 2015 yılı A-111201 - 111700 seri nolu, 2016 yılı A-214851-215350 seri nolu, 2016 yılı A-398601-399100 seri nolu irsaliyeli faturaların zayii olduğunun tespitine,
2-Sair talepler yönünden karar tesisine yer olmadığına,
3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı şirketler yetkilisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2018
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza