T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1067 Esas
KARAR NO: 2021/213
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 09/11/2018
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Ticari Merkez Şubesi ile davalı ... Anonim Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden adı geçen davalı şirkete kredi tahsis edildiğini, diğer davalıların işbu sözleşme kapsamında kefil sıfatıyla sorumlu olduklarını, söz konusu kredi sözleşmesine istinaden davalı şirketin işlemlerinde kullanılmak üzere T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na 14/01/2015 tarihli ve ... numaralı, 14.629.000 TL bedelli ve 21/01/2016 tarihli, ... numaralı, 2.370.475 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu verildiğini, teminat mektupları ile asıl borçlu davalı şirkete teslim edilen çek yapraklarının müvekkili bankaya iade edilmediğini, davalı şirkete, ödemelerini aksatması nedeniyle ... Noterliği’nin 18/07/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinin gönderildiğini, Genel Kredi Sözleşmesine istinaden teminat mektuplarının iadesi veyahut bedelinin müvekkili banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesi, aksi halde kanuni yollara başvurulacağı, faiz, masraf ve vekâlet ücretine muhatap olunacağının ihtar edildiğini, davalı şirket tarafından söz konusu bedellerin depo edilmediğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile teminat mektubundan kaynaklanan toplam 3.158.016 TL’nin davalılar tarafından müvekkili banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine, dava sürecinde gayri nakit riskin nakde dönüşmesi halinde söz konusu bedelin temerrüt faizi ve ferileri ile davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin gayri nakdi alacaklardan kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafın kat ihtarnamesine itiraz ettiklerini, hesap kat ihtarının usulüne uygun olarak gönderilmediğini ve verilen sürenin yasaya aykırı olduğunu, kat ihtarnamesi ve temerrüt için yasada 1 aylık süre öngörülmüşken davacı tarafından 1 haftalık süre verilmesinin kabul edilemeyeceğini, talep edilen temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu, bankanın fahiş bir kazanç amacı ile faiz oranını tek taraflı belirleme yetisini kendinde bulduğunu ve haklı görülmeyecek bir oran belirlenmesinin kabul edilemeyeceğini, işbu davada kefalet sözleşmesinin ticari niteliğinin bulunmadığını ve TTK'nın faize ilişkin ilgili hükümlerinin uygulanamayacağını, teminat mektuplarının gayri nakdi kredilerden hangisine veya işleme istinaden kullandırıldığının belli olmadığını, çek yapraklarıyla ilgili sadece numarası ve durum kodu bildirildiğini, keşide tarihi ve bedelinin ibraz edilmediğini ve sair hususların açıklanmadığını, kefiller yönünden genel kredi sözleşmesinde kefilin sorumlu olduğu bedelin ne kadar olduğu açıklanmadığı gibi kefaletin düzenlenmesine dair maddenin TMK'nın 2. maddesi, TBK'nın 484. maddesi ve Yargıtay kararları gereğine geçerliliğinin araştırılması gerektiğini, gayri nakdi alacakların deposunun talep edilebilme şartlarının oluşmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektubu ile çek bedellerinin depo edilmesi, terditli olarak tahsili halinde ise istirdadı talebine ilişkindir.
Mahkememizce, davacı banka ile davalı ... Ortaklığı Anonim Şirketi arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesi, teminat mektubu suretleri ve diğer belgeler celp edilerek dosya, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı bankanın ... Merkez Şubesi ile davalı ... A.Ş. arasında 08/01/2013 tarihli-limitsiz ve 15/06/2015 tarihli-limitsiz genel kredi sözleşmesinin imzalandığını, davalı ... Otel İşletmeleri A.Ş., ... ve ... 'in söz konusu sözleşmelere 53.100.000 TL, 7.900.000 EURO ve 37.000.000 USD bedelle müşterek ve müteselsilen kefil olduklarını, davacı tarafından sözleşmeler kapsamında davalı asıl borçlu şirkete teminat mektubu kredisi, çek kredisi ve ihtiyaç kredilerinin kullandırıldığını, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı lehine 14/01/2015 tarihli, 14.629.000 TL bedelli, 21/01/2016 tarihli ve 2.730.475 TL bedelli teminat mektuplarının düzenlendiğini, davalı asıl borçlu şirkete verilen çeklerden 22 adedinin iade edilmediğini, davacı tarafından keşide edilen 18/07/2018 tarihli ihtarname ile hesapların 26/06/2018 tarihi itibariyle kat edildiğini ve 243.039,26 TL, 35.706.181,57 USD ve 8.015.344,98 EURO'dan oluşan nakit kredi borçlarının 1 gün içerisinde ödenmesi ve 17.396.275 TL gayri nakdi borcun 3 gün içerisinde depo edilmesinin ihtar edildiğini, kat ihtarnamesinin davalı ... 'e 23/07/2018 tarihinde, diğer davalılara 19/07/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, buna göre davalı ...yönünden 27/07/2018 ve diğer davalılar yönünden 23/07/2018 tarihinde temerrüdün gerçekleştiğini, davalıların kefalet limitlerinin dava edilen bedellerin çok üzerinde olduğunu ancak kefalet sözleşmelerinde davalı kefillerin teminat mektubu ve çek depo bedellerinden sorumlu olduklarına dair hüküm bulunmadığını, davacı bankanın davalı asıl borçlu şirketten 22 adet çek karşılığı, her bir çek yaprağı sorumluluk bedeli 1.600 TL olmak üzere, 35.200 TL ve teminat mektupları nedeniyle 17.396.275 TL gayri nakdi riskin depo edilmesini talep edebileceğini, teminat mektubu ve çek yapraklarının sorumluluk bedellerinin ödenmesi halinde sözleşmelerin 9.2. ve 10.2. maddeleri uyarınca davacı tarafından, tespit edilmiş olan en yüksek kredi faizinin %50 fazlası kadar temerrüt faizi talep edilebileceğini tespit ve mütalaa etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Heyet ek raporunda özetle; davacı bankanın itirazları kapsamında kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir husus olmadığını, dava konusu çeklerden 3 adedinin 19/03/2020, 19 adedinin ise 18/05/2020 tarihinde 5 yıllık ibraz sürelerinin dolacağını ve söz konusu tarihler itibariyle davacının ödeme sorumluluğunun sona ereceğini tespit ve beyan etmiştir. Davacı vekili bila tarihli dilekçesi ile, dava konusu edilen toplam 17.359.475 TL bedelli teminat mektubunun muhatabın talebi üzerine 12/11/2019 tarihi itibariyle müvekkili tarafından tazmin edildiğini, gayri nakdi alacağın nakdi alacağa dönüştüğünü, dava konusu edilen çekler yönünden müvekkili bankanın ödeme sorumluluğunun sona ermesi nedeniyle davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir. Mahkememizce nakde dönüşen krediler yönünden bilirkişi heyetinden ikinci kez ek rapor alınmıştır. Heyet 2. ek raporunda özetle; davacı tarafından teminat mektubu bedellerinin 12/11/2019 tarihinde ödendiğini, davacı bankanın temerrüt tarihi itibariyle uyguladığı en yüksek akdi faizin %50 fazlası oranında temerrüt faizi talep edebileceğini, buna göre %19,50'nin %50 fazlası olan %39 oranında temerrüt faizi talep edebileceğini tespit etmiştir. Davacı vekili 02/04/2021 tarihli dilekçesi ile davalılar ile protokol yapıldığını ve davalı tarafın davayı kabul etmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini, davalılar vekili ise 08/04/2021 tarihli duruşmada nakde dönüşen teminat mektubu bedeli yönünden davayı kabul ettiklerini beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davacı banka ile davalı ... A.Ş. arasında 08/01/2013 tarihli-limitsiz ve 15/06/2015 tarihli-limitsiz genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, davalı ... A.Ş., ... ve ...'in söz konusu sözleşmelere 53.100.000 TL, 7.900.000 EURO ve 37.000.000 USD bedelle müşterek ve müteselsilen kefil oldukları, kefaletlerin davalıların kefalet limitini, kefalet tarihini, müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduklarını belirtir ifadeyi içermesi sebebiyle şeklen geçerli oldukları, davalı kefil ...'in eşinin kefalet sözleşmelerine muvafakat ettiği, diğer davalı kefil ...'in bekar olduğu, davacı tarafından sözleşmeler kapsamında davalı asıl borçlu şirket lehine, muhatap T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı adına 14/01/2015 tarihli, 14.629.000 TL bedelli, 21/01/2016 tarihli ve 2.730.475 TL bedelli teminat mektuplarının düzenlendiği ve davalı asıl borçlu şirkete çek kredisi tahsis edildiği, davalılara gönderilen ihtarname ile hesapların kat edildiği ve davalı ...'in 27/07/2018 tarihinde, diğer davalıların ise 23/07/2018 tarihinde temerrüde düştükleri, kefalet sözleşmelerinde davalı kefillerin nakdi ve gayrinakdi kredilerden sorumlu olduklarının kabul edildiği, yargılama devam ederken davalı asıl borçluya verilen çekler nedeniyle davacı bankanın 5 yılık sorumluluk süresinin sona ermesi nedeniyle çekler yönünden depo talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Teminat mektupları bedelinin depo edilmesi talebi yönünden ise; 12/11/2019 tarihinde davacı tarafından tazmin edilmeleri ile nakdi krediye dönüştükleri ve tüm davalıların 17.359.475,00 TL nakdi bedelden davacıya karşı sorumlu oldukları, davalılar vekilince de davanın kabul edildiği nazara alınarak 17.359.475,00 TL teminat mektubu bedelinin, davacı tarafından temerrüt faizi talep edilmediğinden, faiz işletilmeksizin tüm davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davacı tarafından yapılan yargılama giderleri talebi doğrultusunda üzerinde bırakılmış, yine talebi doğrultusunda lehine vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının 36.800 TL çek depo talebi konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacının teminat mektubu bedelinin tahsili talebinin kabulü ile 17.359.475,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Çek depo talebi yönünden karar ve ilam harı 59,30 TL'nin peşin alınan 297.084,89 TL harçtan mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-Teminat mektubu bedelinin tahsili talebi yönünden karar ve ilam harcı 1.185.825,74 TL'den peşin olarak alınan 297.025,59 TL'nin mahsubu ile kalan 888.800,14 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davalılar vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.08/04/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır