T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1108 Esas
KARAR NO: 2020/582
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin müşterilerinin davalı şirketten mal çekebilmek için teminat olarak müvekkil şirkete 9 adet senet ciro ettiklerini, ancak buna rağmen davalı şirket tarafından ne keşidecilere ne de müvekkil şirkete herhangi bir mal tesliminde bulunulmadığını, davalı şirketin tüm sipariş ekranlarını kapatarak dava dışı şahısların/şirketlerin ve müvekkil şirketin sipariş vermesini de engellediğini, senetlerin herhangi bir karşılığının bulunmadığını beyanla davaya konu 9 adet senedin icraya konulmasının engellenmesini, müvekkili şirketin davalı şirkete karşı borçlu olmadığının tespitini, senetlerin davalı şirketten alınarak müvekkiline teslimini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğunu, senet metni incelendiğinde davacıların senet üzerindeki imzalarının bulunduğu ve bu imzalara itirazlarının olmadığının anlaşılacağını, davaya konu senetlerin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan TTK hükümlerinde yer alan tüm şartları taşıdığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı tarafça davacı toplam 25.469,51 TL alacağın faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce talimat yoluyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinden davalı şirket ticari defter ve belgeleri üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 24/06/2019 tarihli bilirkişi raporu teminle dosyamız arasına katılmıştır.
Talimat Mahkemesince görevlendirilen bilirkişi anılı raporunda özetle;
"Davalı ... A.Ş.'nin işyerinde ve dava dosyası kapsamında yapılan tespit ve incelemeler neticesinde;
Davalı tarafın yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı ve sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu,
Dava konusu senetlerin davalının yasal defterlerinde kayıtlı olduğu,
Davalı şirketin davacı şirketten cari hesap sözleşmesinden kaynaklanan alacağının 30.905,27 TL olduğu,
İcra takibine konu şüpheli hale düşmüş alacağının miktarı 339.202,00 TL olduğu,
Davalının toplam alacağının 370.107,27 TL olduğu" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Mahkememizce davacı şirket ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 05/11/2019 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi anılı raporunda özetle;
Davacı şirket, 2016/2017/2018 yılı ticari defterlerini, Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümlerine uygun olarak tutmuştur.
Davacının davalıdan alacağı bulunmamaktadır. Aksine, ticari defterlerinde, dava tarihi itibariyle 946.290,26 TL davalıya borçlu gözükmektedir. Davalı tarafın defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporuna göre ise davacı davalıya 370.107,27 TL borçludur." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Dava; davacı yanca mal alımı amacıyla 9 adet senet verilmesine rağmen malların tarafına teslim edilmediği iddiası ile açılan senetler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti isteminden ibarettir.
Dava şartları kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir.
Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde; gider avansının yatırılmış olmasının HMK'nun 114/1-g bendine göre dava şartı olduğu, HMK'nun 120/2. fıkrasına göre ise gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde davacıya eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verilmesinin gerektiği, mahkememizce icra edilen yargılama sırasında davacı yanın tebligat işlemleri için yeterli avansının kalmadığının anlaşılması üzerine 09/06/2020 tarihli celse 5 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline eksik gider avansını iki haftalık kesin sürede yatırmak üzere HMK'nun 114. ve 115/2. maddeleri ihtarlı davetiye tebliğ edildiği, davetiyenin tebliğine rağmen kararın verildiği celseye kadar dahi davacı yanca gider avansının yatırılmadığı anlaşılmakla, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca verilen kesin süreye rağmen dava şartı noksanlığı giderilmediğinden kesin sürenin sonucu olarak dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-HMK'nun 120, 114/1-g ile 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 1.205,68 TL peşin harçtan 54,40 TL‘nin mahsubu ile fazla yatan 1.151,28 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 3.400 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/11/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza