T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1153 Esas
KARAR NO: 2021/305
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2018
KARAR TARİHİ: 20/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline tanzim edilen ve davalı şirkete verilen 01/05/2017 vadeli, ... no.lu, 6.158,54 TL bedelli senet ile 01/05/2017 vadeli, ... nolu, 2.008,83 TL bedelli senetlerin 17/05/2017 tarihinde, "01/05/2017 vadeli ... nolu ... A.Ş. ... Proje Senet" ve "01/05/2017 vadeli ... nolu ... A.Ş. ... Proje Senet" açıklamaları ile EFT yapılarak ödendiğini, bedelsiz kalan senetlerin, .... İcra Müdürlüğünün 2017/21074 esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine konu edildiğini, takibin kesinleştiğini ve müvekkili şirketin menkul ve gayrimenkul malları üzerine hacizler konulduğunu, haciz baskısı altında müvekkili şirketin 28/06/2017 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasındaki bütün borcu ödeyerek, mevcut hacizlerin kaldırılmasının sağladığını, ancak bu halde davalı şirkete verilen 01/05/2017 vadeli, ... no.lu, 6.158,54 TL bedelli senet ile 01/05/2017 vadeli, ... nolu, 2.008,83 TL bedelli senetleri mükerrer olarak ödemek zorunda kaldığını, ortaya çıkan bu mükerrer tahsilatın istirdatı için ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile 21/06/2018 tarihinde icra takibi başlatıldığını ancak davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ATM'nin 2017/... esas sayılı dosyasının neticesinin bekletici mesele yapılması gerektiğini, ortada mükerrer herhangi bir tahsilatın bulunmadığını, davacının borçlarını senedin vadesi geldiğinde ilgili bankaya ya da müvekkili şirket hesabına değil, aksine icra kanalı üzerinden ihtirazı kayıtla yaptığını, davacının müvekkiline senet borçları yanında cari hesap borçlarının da bulunduğunu, kambiyo senet ödemelerinin evrakın niteliğine uygun olarak bankaya senet teslim yöntemi ile yapılmasının mecburi olduğunu, diğer şekilde yapılan ödemelerin mutabık kalınan cari borçlarına mahsup olarak alındığını, bu bağlamda davacı firmanın müvekkiline olan cari borçlarına mahsuben göndermiş olduğu 17/05/2017 tarihli ödemenin gönderi açıklamasına "senet ödemesi" yazışının kötüniyetinin göstergesi olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine "... İcra Müdürlüğü 2017/... esas sayılı dosyasında ödenen senet bedeli, vekalet ücreti ve tahsil harcı" alacağına istinaden faizler dahil toplam 10.270,98 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp edilerek incelenen mükerrer tahsilat iddiasına konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı tarafça davacı aleyhine 01/03/2017 vade tarihli 14.943,08 TL miktarlı bono, 01/03/2017 vade tarihli 12.922,03 TL miktarlı bono, 01/03/2017 vade tarihli 6.158,54 TL miktarlı bono, 01/03/2017 vade tarihli 2.008,83 TL miktarlı bono, 01/04/2017 vade tarihli 12.922,03 TL miktarlı bono, 01/04/2017 vade tarihli 6.158,54 TL miktarlı bono, 01/04/2017 vade tarihli 2.008,83 TL miktarlı bono, 01/05/2017 vade tarihli 6.158,54 TL miktarlı bono ve 01/05/2017 vade tarihli 2.008,83 TL miktarlı bono ile işlemiş faiz ve komisyon alacaklarına istinaden toplam 67.043,50 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan icra takibinden ibaret olduğu, davacı yanca 29/06/2017 tarihinde harç, masraf ve vekalet ücretleri ile birlikte dosya borcunun ödendiği ve kapatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri ile mahkememiz dosyası ve icra dosyaları üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 28/10/2019 tarihli bilirkişi raporu teminle dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi anılı kök raporunda özetle;
"Davaya konu .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyası ... Ltd. Şti. tarafından 16.06.2017 tarihinde 65.289,25 TL asıl alacak 1.558,38 TL İşlemiş faiz, 195,87 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 67.043,50 TL alacak üzerinden ... A.Ş.aleyhine takip başlatılmıştır.
Dosyanın 29.06.2017 tarihinde 76.180,85 TL ödenerek kapandığı görülmüştür.
Davacı ...Ş. Kanuni defterinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdikini süresinde yaptırdığından H.M.K 222 maddesine göre defter kayıtları lehine/aleyhine delil olarak kabul edilecektir.
Davacı ...Ş.’nin Kanuni defter kayıtlarında 2017 yılı başı itibariyle davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ne 1.470.421,96 TL borçlu olduğu, Dava konusu senet ödemelerini yaptığı 17.05.2017 tarihi itibariyle de davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ne 1.349.155,72 TL borçlu olduğu görülmektedir.
Davacı ...Ş. 17.05.2017 tarihinde yaptığı 2.008,83 ve 6.158,54 TL senet karşılığı ödemeleri önce cari hesaba kaydetmiş, 01.06.2017 tarihinde düzeltme kaydı yaparak cari hesaptan çıkarmıştır.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. Kanuni defterinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdikini süresinde yaptırdığından H.M.K 222 maddesine göre defter kayıtları lehine/aleyhine delil olarak kabul edilecektir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti’nin Kanuni defter kayıtlarında davacı ...Ş.’den 2017 yılı başı itibariyle 1.470.421,96 TL alacaklı olduğu, Dava konusu senet ödemelerinin yapıldığı 17.05.2017 tarihi itibariyle de davacı ...Ş.’den 2.231.856,34 TL alacaklı olduğu görülmektedir.
Davalının, Davacı ...Ş.’nin 17.05.2017 tarihinde yaptığı 2.008,83 ve 6.158,54 TL senet karşılığı ödemelerini ve diğer ödemeleri toplu olarak Cari hesabına toplamda 389.788,15 TL olarak kaydettiği görülmüştür.
Davalının dava konusu ödenmemiş 2.008,83 TL ve 6.158,54 TL’lik senedi önce Cari hesaba iade ettiği ve bu senetlerin ödemesini Cari Hesaptan düştüğü görülmektedir.
Davacı Cari Hesaba iade ettiği senetleri aynı zamanda takip konusu yapmıştır. Takdir Sayın Mahkemenindir.
Davacı ve davalının Cari hesapları 2017 yılı dönem başında birbiri ile aynı iken tarafların ödenmeyen senetleri defter kayıtlarına yansıtmaması sebebiyle birbirinden farklı hale gelmiştir.
Sonuç olarak;
Yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;
Davacı ...Ş.’nin davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin KENDİ DEFTER KAYITLARINA GÖRE senet ödemelerini yaptığı 17.05.2017 tarihi itibariyle Davalıya, 1.349.155,72 TL borçlu olduğu,
Huzurdaki ihtilafın, protesto olan iki adet senedin, protesto tarihinden sonra, davalı alacaklının banka hesabına senet bedeli açıklamasıyla transfer ettiği ödemelerin, davalı tarafından, davacının cari hesabına mahsup edilmesi, senet ödemesi sayılmaması hakkında olduğu,
Sayın Mahkeme’nin, 17.05.2017 tarihinde yapılan 2.008,83 TL ve 6.158,54 TL’lik ödemelerin Cari Hesap ödemesi olmadığı, Ödenmeyen 2.008,83 TL ve 6.158,54 TL’lik senet bedeli olduğu görüşünde olması halinde; Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın yersiz olduğuna ve Takibin devam edilmesi gerektiği,
Sayın Mahkemenin sözkonusu ödemelerin cari hesaba mahsup edilmek üzere gönderildiği (cari hesaba mahsup edilmesi gerektiği ) görüşünde olması halinde Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın yerinde olduğuna ve Takibin iptal edilmesi gerektiği " şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce itirazların karşılanması, ayrıca mübrez raporda bu hususta açıklık bulunmadığından dava konusu senet nedeniyle ... Bankası ... Sanayi Şubesi hesabından davalı şirketin hesabına yapıldığı beyan edilen 17/05/2017 tarihli ödemenin davalı defterlerine senet ödemesi olarak mı yoksa cari hesaba mahsuben mi kaydedildiği, davalı defterlerinde taraflar arasındaki senetlerden hariç ayrı bir cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı, yine dava konusu senet için icra dosyasına yapıldığı beyan edilen ödeme ile ilgili bir kayıt bulunup bulunmadığı, bu senede yönelik takip ödemesinin davalı tarafça tahsil edilip edilmediği hususlarının neticeten davacının iddiası doğrultusunda mükerrer ödeme bulunup bulunmadığı hususlarının TBK 102. Maddesi de değerledirilerek heyete borçlar hukukçusu ... 'nın dahili ile konuya ilişkin 03/12/2020 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;
"Davacı ...Ş.’nin davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ne KENDİ DEFTER KAYITLARINA GÖRE senet ödemelerini yaptığı 17.05.2017 tarihi itibariyle Davalıya, 1.349.155,72 TL borçlu olduğu,
Huzurdaki ihtilafın, protesto olan iki adet senedin, protesto tarihinden sonra, davalı alacaklının banka hesabına senet bedeli açıklamasıyla transfer ettiği ödemelerin, davalı tarafından, davacının cari hesabına mahsup edilmesi, senet ödemesi sayılmaması hakkında olduğu,
Davacı ...Ş.’nin N 17/05/2017 tarihinde ... Bankası TAŞ. Hesabından davacının ... Bankası TAŞ hesabına yapılan 6.158,54 TL olan ödeme "... A.Ş. 01/05/2017 vadeli ... nolu ... A.Ş. ... Proje Senet Ödemesi" açıklamasına; 2.008,83 TL olan ödemede de "... A.Ş. 01/05/2017 vadeli ... nolu ... A.Ş. ... Proje Senet" açıklamasına yer verdiği: TBK m. 101 gereğince taraflar arasında birden fazla borç olması halinde borçlunun ödemede hangi borcu için ödemede bulunduğunu beyan etmesi halinde ödemenin bu borca mahsup edileceği düzenlendiği; hüküm karşısında ödemenin ilgili senede ilişkin sayılacağı kanaati oluştuğu; ancak bu konuda nihai takdir yetkisinin sayın mahkemeye ait olduğu, ayrıca ödemenin senedin bulunduğu bankaya yapılmamış olması ve önce cari hesaba yazılmış daha sonra düzeltilmiş olması hususunun davacının kötüniyetli olduğuna delil olup olmadığının takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu,
Sayın Mahkemenin TBK 5. 102 hükmünün uygulanması yönünde karar vermesi halinde, ödeme muaccel olan borca sayılacaktır. Buna göre senet alacağı muacceldir. Muaccel bir alacak var iken bunun cari hesaba kaydedilmemesi gerektiği,
Sayın Mahkeme’nin, 17.05.2017 tarihinde yapılan 2.008,83 TL ve 6.158,54 TL’lik ödemelerin Cari Hesap ödemesi olmadığı, Ödenmeyen 2.008,83 TL ve 6.158,54 TL’lik senet bedeli olduğu görüşünde olması halinde; Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın yersiz olduğuna ve Takibin devam edilmesi gerektiği,
Sayın Mahkemenin sözkonusu ödemelerin cari hesaba mahsup edilmek üzere gönderildiği (cari hesaba mahsup edilmesi gerektiği ) görüşünde olması halinde Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin ...İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın yerinde olduğu ve Takibin iptal edilmesi gerektiği " şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Dava; 01/05/2017 vadeli, ... no.lu, 6.158,54 TL bedelli senet ile 01/05/2017 vadeli, ... nolu, 2.008,83 TL bedelli senedin davalı yana mükerrer ödendiği iddiası ile mükerrer ödemenin tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının iptali isteminden ibarettir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça davaya konu senetlerin ... Bankası aracılığı ile 17/05/2017 tarihinde "01/05/2017 VADELİ ... A.Ş. ... SENET" ve "01/05/2017 VADELİ ... NOLU ... A.Ş. ... SENET ÖDEMESİ" açıklamaları ile davalı yana EFT yapılarak ödendiği, davalı tarafça 16/06/2017 tarihinde başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı dosyasına konu icra takibinde aynı senetlerin davacıdan tahsilinin talep edildiği ve dosya borcunun 29/06/2017 tarihinde davacı yanca tamamen ödenmek suretiyle takibin kapatıldığı, tarafların ticari defterlerindeki farklılıkların senet ödemesinin cari hesaba kaydedilip kaydedilmemesi noktasında oluştuğu, ancak TBK'nun 101/1. maddesinin "Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir." şeklinde hüküm altına alındığı nazara alındığında, davacı yanca yapılan EFT sırasında ödemenin davaya konu senetler nedeniyle yapıldığının net bir şekilde belirtilmesi nedeniyle ödeme ve açıklamanın TBK'nun 101/1. maddesine uygun olduğu, davalı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı dosyasının cari hesap alacakları için başlatılmayıp açıkça davaya konu senetlerin de içinde bulunduğu 9 adet kambiyo senedine dayalı olarak başlatıldığı, ödenmiş olan senetler nedeniyle davacının söz konusu takiple ikinci kez ödeme yaptığı sabit olmakla, davalı yanın cari hesap nedeniyle davacıdan halihazırda alacaklı olmasının aynı senetler nedeniyle iki kez ödeme yapılmasını meşru hale getirmeyeceği, bu nedenle makbuzdaki açıklamaya rağmen davalı ticari defterlerinde ödemenin cari hesaba kaydedilmesinin haksız olduğu, TBK'nun 101. ve devamı maddelerinin açık hükümleri karşısında davalı tarafça hem banka EFT'si yoluyla hem de icra takibi kanalıyla aynı senetler nedeniyle iki kez tahsilat yapıldığı anlaşılmakla, davacı yandan mükerrer tahsil edilen bedelin davacıya iadesinin gerektiği, davacı yanca mükerrer tahsilatın iadesi amacıyla başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında 8.167,37 TL asıl alacak, 898,41 TL vekalet ücreti, 371,62 TL tahsil harcı ile bunların işlemiş faizlerinin talep edildiği, davalı yanca senet bedellerine ilişkin olarak ... İcra Müdürlüğündeki takip 2017 yılında yapılmış olmakla, 2017 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre 2.750 TL'ye kadar olan takiplere ilişkin icra vekalet ücretinin maktu alınacağı, bunu aşan bedeldeki takipler için ise tarifenin 3. kısmına göre vekalet ücretinin hesaplanacağı, bu kapsamda davacı yanca davaya konu takipte 898,41 TL'nin vekalet ücreti kalemi olarak iadesinin talep edildiği, bu talebin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan meblağı aşmadığından yerinde olduğu, tahsil harcı kalemi olarak alacağın %4,55'i oranına tekabül eden 371,62 TL'nin iadesi talebinin de uygun olduğu, işlemiş faizler yönünden ... İcra Müdürlüğü dosyasının takip tarihi olan 22/06/2018 tarihi ila .... İcra Müdürlüğünde mükerrer ödemenin yapıldığı 29/06/2017 tarihi arasındaki 358 günlük işlemiş yasal faizin; asıl alacak 6.158,54 TL yönünden 543,64 TL, asıl alacak 2.008,83 TL yönünden 177,33 TL olmak üzere toplam 720,97 TL olduğu, 898,41 TL vekalet ücreti için 79,31 TL şeklinde hesaplandığı ve 371,62 TL tahsil harcı için 32,80 TL olduğu anlaşılmakla, asıl alacak işlemiş faizi yönünden talebin bir kısmının fazla olduğu, neticeten mükerrer takip nedeniyle davalı yana ödenen 8.167,37 TL asıl alacak, 898,41 TL vekalet ücreti ve 371,62 TL tahsil harcı toplamı olan 9.437,40 TL ile mahkememizce hesaplanan toplam 833,08 TL işlemiş faiz yönünden davacı yanın talebinin haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kısmen kabulü ile davalı yanın itirazının iptaline, alacak davalı yanca da belirlenebilir yani likit olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 9.437,40 TL asıl alacak 833,08 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.270,48 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 9.437,40 TL’ye takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranındaki 2.054,09 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 701,57 TL karar harcından 124,06 TL peşin harcın mahsubu ile 577,51 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 124,06 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 159,96 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 4.080 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 0,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.605,40 TL (bilirkişi ücreti, posta masrafı v.s.) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 1.605,32 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza