T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1230 Esas
KARAR NO:2021/634
DAVACI - BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E. SAYILI DOSYA DAVALI:
DAVALI - BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E. SAYILI DOSYA DAVACI:
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/12/2018
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:03/01/2020
KARAR TARİHİ:29/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 15.06.2017 tarihinde “Enerji Nakil Hattı Malzemeli İşçilikli Montaj Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşmenin 6. Maddesinde belirtilen sürelerde müvekkilinin davalıya 350.000,00 TL ödeme yaptığını, sözleşme uyarınca kendi borcunu yerine getiren müvekkilinin davalıdan akdin ifa edilmesini talep ettiğini, davalının bu sözleşme kapsamında yapacağı işlere 15.06.2017 tarihinde başlayacağını ve işleri 10.08.2017 tarihine kadar tamamlayacağını sözleşmenin 7.madde 1.fıkrası ile taahhüt etmesine rağmen saha çalışmalarının oldukça yavaş gittiği, ifanın zamanında gerçekleşmeyeceğinin işin seyrinden anlaşılması üzerine müvekkilinin davalıya sözleşme uyarınca kararlaştırılan tarihte işin bitirilmesini e-posta ve telefon yoluyla ihtaren bildirildiğini, sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinde teslimin gerçekleşmemesi üzerine davalıya sahadaki işlerinin bitirilip sahanın teslim edilmesine ilişkin ihtarname gönderildiğini, davalı-borçlunun sözleşmeye ilişkin ifa yükümlülüğünü 26.09.2017 tarihli teslim tesellüm tutanağında görüleceği üzere ancak 19.09.2017 tarihinde tamamladığı ve sözleşme konusu işin davalı-borçludan 26.09.2017 tarihinde teslim alındığını, sözleşmenin “İşlerin Bitirilmesinde Gecikme-Maktu Zarar ve Ziyanlar” başlığı altında düzenlenen 7.maddesinde sözleşme konusu işin 10.08.2017 tarihinde bitirileceği, bu tarihten itibaren teslimin 10 iş gününden fazla gecikmesi halinde günlük 5.000,00 TL cezai şart uygulanacağının açık bir şekilde hüküm altına alındığını, sözleşmenin 7.2 maddesinde belirlenen “hoşgörü süresi” ile birlikte en geç 24.08.2017 tarihinde işin teslim edilmesi kararlaştırılmışken müvekkilinin sözlü ve yazılı tüm ihtaratlarına rağmen 26.09.2017 tarihinde davalının işi teslim ettiği ve 33 günlük bir gecikme yaşandığını, işbu gecikmenin 26.09.2017 tarihinde düzenlenmiş “Teslim Tesellüm Tutanağı” ile davalı tarafından teyit edildiğini, buna göre günlük 5.000,00 TL üzerinden davalının müvekkiline 165.000,00 TL bedelli gecikme tazminatı olarak ödemesi gerekirken aynı maddenin 3.fıkrasına göre bu sözleşme kapsamında istenebilecek zarar-ziyanların toplam bedelinin sözleşme bedelinin yüzde 20’sini aşmayacağı kararlaştırıldığından davalı tarafından itiraza uğrayan icra takibinde sözleşme bedelinin %20’si olan 96.000,00 TL bedel talep edildiğini, davalı-borçlunun, müvekkilinin alacağının tahsilini imkansızlaştırmak amacıyla haksız ve hukuka aykırı şekilde itirazda bulunduğunu, davalı-borçlunun yukarıda belirtilen sözleşmesel ilişkiye, taraflarca imzalı sözleşmenin 7.maddesinde belirtilen teslim tarihine rağmen teslim tarihinde gecikmesine ve 7 maddenin ikinci bendinde kararlaştırılan cezai şartın varlığına rağmen bu gerekçesiz itirazı ile alacağın elde edilmesini imkansızlaştırmak, zorlaştırmak gibi iyi niyetli olmayan eğilimleri olduğunu açıkça gösterdiğini, bu sebeple icra dosyasına yapılan itirazın, iptali ve olayda kusurlu olduğu halde yapılan icra takibine kötü niyetli olarak itiraz eden borçlunun aleyhine icra inkar tazminatına hüküm olunmasına karar verilmesi için mahkemenize başvurma zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle .... İcra Müd.nün ... E.sayılı dosyasına davalı-borçlunun yaptığı itirazın iptaline, davalarının kabulü ile takibin devamına, borçlu aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı arasında öncelikle ... Ltd. Şti.ne ait ... ili, ... İlçesinde yapılan ... yapım işi için 160.000,00 TL karşılığında anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma doğrultusunda müvekkilinin işe 08.10.2016 tarihinde başladığını ve 09.02.2017 tarihinde işi davacıya teslim ettiğini, bu hususun tarafların ve Medaş’ın kayıtlarından tespit edilebileceği gibi davacı şirketin sosyal medya kayıtlarından dahi tespit edilebileceğini, ancak buna rağmen davacı tarafın müvekkiline ödeme yapmadığını, yani bu işin, sözleşmede yazanın aksine başlama ve bitirme tarihleri farklı olan ve sözleşme tarihinden çok önce bitirilen bir iş olduğu halde davacı şirketin ödemeyi bir yapalım, hepsi bir arada olsun demesi nedeni ile sözleşmeye dahi edilmiş olup aslında sözleşme konusu olmadığını, yine ... ...’e ait olan ... ili, ... ilçesinde yapılan Güneş Enerji Santralinin Enerji Nakil Hattı yapım işi içinde 08.10.2016 tarihinde 160.000,00 TL karşılığında anlaşmaya varıldığını ve davacı şirketin sahayı müvekkiline teslim etmemesi nedeni ile işin yapımına geç başladığını, dolayısı ile bu a ve b paragrafında belirtmiş oldukları işlerin aslında her ne kadar dava konusu sözleşmede geçse de anlaşma ve yapım tarihleri sözleşmede kararlaştırılandan farklı olup davacı tarafın sözleşmeye konu edelim de tüm ödemeleri bir yapalım demesi üzerine mecburen bu şekilde sözleşmeye dahil edildiğini, tüm bu hususların ..., ..., davacı şirket kayıtları ve müvekkilinde bulunan evraklarla sabit olduğunu, yukarıda yapmış oldukları açıklamalar doğrultusunda dava konusu sözleşmenin konusunu oluşturan asıl işin 160.000,00 TL karşılığı anlaşılan ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.ne ait ... ili, ... ilçesinde yapılan güneş enerji santralinin Enerji Nakil Hattı Yapım işi olduğunu, davacı tarafın sunmuş olduğu “Teslim Tesellüm Tutanağı”nın da sadece bu işe ilişkin olması, diğer işler yönünden hiçbir belge sunulmamasının, sadece bu işin esasen dava konusu yapılmasının da bu beyanları doğruladığını, daha önce bitmiş ve aslında sözleşmeye konu edilmemesi gereken işin bedelini ve diğer işlerin bedelini birlikte ödeyeceğini bu nedenle de sözleşme yapılması gerektiğini söyleyerek hile ile müvekkiline bu sözleşmenin sunulduğunu ve imzalatıldığını, müvekkilinin elinde olmayan mücbir nedenlerden dolayı yaşanan gecikme nedeni ile davacı şirketin daha önce ödemesi gereken ve bitmiş işlerin de parasını dahil ederek onun toplamının %20’sine tekabül eden 96.000,00 TL yi istediklerini, bir diğer kötü niyetli olduklarını gösterir hususun ise sözleşme gereği ödemeleri gereken 130.000,00 TL.yi ödemediklerini ve ödemedikleri halde bu dava yoluyla istediklerini, dolayısıyla sözleşmede her ne kadar üç işin toplam tutarının 480.000,00 TL olarak belirtilse de aslında dava konusu edilen iş ve sözleşmenin konusu ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.ne ait ENH yapımı olup bedelinin 160.000,00 TL olduğunu, bu sebeple hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte işin bedeli olan 160.000,00 TL.nin %20’sine tekabül eden 32.000,00 TL.nin davaya konu edilmesi gerekmekte olup öncelikle bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, işin sözleşmede yazan tarihten sonra bitirilmesi müvekkili kaynaklı olmayıp bu sebeple de davanın reddinin gerektiğini, dava konusu sözleşmenin 7.2.maddesinin tamamıyla yükleniciden kaynaklanan gecikmeler için müvekkilinden cezai şart talep edilebileceği şartını ihtiva ettiğini, somut uyuşmazlıktaysa müvekkilinin işi geç teslim etmesinin sebebinin müvekkili kaynaklı olmayıp enerji nakil hattının yapımı sırasında havaların yağışlı olması ve zeminin ıslak olması nedeniyle işin belli bir süre yapılamaması olduğunu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden ilgili tarihlerin hava durumları istenildiğinde de bu durum açıklığa kavuşacağını, bu doğrultuda enerji nakil hattının havanın yağışlı olması nedeniyle yapılamayan çalışmaların müvekkilinden kaynaklı olmadığını, keza dava konusu sözleşmenin mücbir sebebi düzenleyen 11.maddesi gereğince de müvekkilinden kaynaklanmayan gecikme için müvekkiline başvurulmasının imkansız olduğunu, zira ilgili maddede mücbir sebep kabul edilebilecek nedenler sayılırken yağmur yağışı ve tarafların işbu sözleşme uyarınca çalışmalarını yerine getirmelerini engelleyebilecek diğer olayların da sayıldığını, dava konusu olayda da yağmur yağışı nedeniyle elektrik işi yapacak olan müvekkilinin de enerji nakil hattını belli bir süre yapmasının imkansızlaştığını, dolayısı ile açık sözleşme hükmü ve hakkaniyet kuralları gereği müvekkilinden kaynaklı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan gecikme için talep edilen bedelin usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olup davanın reddi gerektiğini, hiçbir şekilde müvekkilinden kaynaklı bir geç teslim olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte TBK hükümleri gereği de karşı tarafın cezai şart talep hakkı oluşmadığını, TBK 179/2. maddeden hareketle ceza koşulunun istenebilmesi için alacaklının ifayı çekincesiz olarak kabul etmemiş olması gerektiğini, yani alacaklı borçlu tarafından yapılan ifayı geç teslim nedeni ile ceza isteme hakkını saklı tutmaksızın kabul etmişse yasa maddesi gereği artık cezai şart isteme hakkından vazgeçmiş olduğunu, somut uyuşmazlıkta da davacı tarafın sunmuş olduğu “Teslim Tesellüm Tutanağı”nda açıkça görüldüğü üzere teslimin geç yapılması dolayısı ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta dair hiçbir ihtirazi kayıt bulunmamakta olup müvekkili tarafından yapılan teslimin davacı tarafından çekincesiz bir şekilde kabul edildiğini, dolayısı ile teslim tarihinden bir yıldan fazla bir süre geçtikten sonra başlatılan icra takibi ve işbu davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hiçbir şekilde müvekkilinin kusurundan kaynaklı bir geç teslim olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın hiçbir zararının mevcut olmadığını, dava konusu işin müvekkili enerji nakil hattını yapıp teslim ettikten sonra dava konusu yerdeki enerji sistemi üretimi hazır hale geldiği halde davacı tarafından hemen aktif hale getirilmemiş ve müvekkili işi teslim ettikten dört ay sonra üretime başlandığını, bu sebeple davacı tarafın herhangi bir zararının mevcut olmadığını, dava konusu enerji santralinin üretime başlama tarihi ve buna ilişkin evraklar istenildiğinde de bu hususun açıklığa kavuşacağını, davacı şirketin, müvekkili tarafından yapılan tüm işler teslim edilmesine rağmen kalan ücreti ödemediği halde kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, dava konusu sözleşmede 350.000,00 TL’nin işin başlama tarihinde kalan ücretin ise işin teslim tarihinde ödeneceği kararlaştırılmasına ve müvekkili tarafından teslim yapılmasına rağmen kalan ücreti ödemediğini, karşı tarafın yaptıkları 350.000,00 TL.yi ödemeyi bildirirken kalan ücretin ödenip ödenmediğine dair hiçbir açıklama yapmamış olmalarının da kalan ücretin ödenmediğinin karşı tarafa da kabul edildiğini gösterdiğini, zira sözleşmede belirtilen ücretin tamamı ödenmiş olsaydı davacı tarafın kısmi ödenmenin yanında bunu da muhakkak belirteceğini, dolayısıyla karşı tarafın sözleşmede kararlaştırılan asli edimini yerine getirmemekte ancak bunun yanında sözleşmenin ferisi niteliğindeki edimin ifası için icra takibi başlattığını, bu durumun da açık bir şekilde karşı tarafın kötü niyetle hareket ettiğini gösterdiğini, hukuk düzeninin kötü niyeti korumayacağını, cevapları geçerliliğini korumakla birlikte talep edilen miktar oldukça fahiş olup müvekkilinin ekonomik olarak mahvına sebep olacak nitelikte olduğunu, TBK hükümleri gereği hakimin cezai şartı indirme yetkisi olduğu gibi yüksek mahkemenin yerleşmiş içtihatları ile de kabul edildiği üzere taraflar tacir olduğunda belirlenen miktarın kişinin ekonomik olarak mahvına sebep olacaksa hakimin cezai şartı indirebileceği gibi tamamen kaldırmaya da yetkili olduğunu, somut uyuşmazlıkta da gecikmenin müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını, herhangi bir zararın meydana gelmediğini, davacı şirketin sözleşme ile kararlaştırılan bedelden 350.000,00 TL düşüldükten sonra kalan kısmını müvekkiline ödemediğini ve özellikle asıl iş 160.000,00 TL iken istenen miktarın faizleri ve icra masrafları ile birlikte oldukça yüksek bir meblağ olması nedeniyle ekonomik olarak küçük ölçekli bir tacir olan müvekkilinin ticari hayatını bitireceğinin açık olduğunu, müvekkilinin tüm defter ve kayıtları incelendiğinde de müvekkilinin zarar eden bir işletme olduğunu, talep edilen miktarın müvekkili tarafından karşılanamayacak kadar yüksek olduğu ve müvekkilinin ticari hayatının tamamen bitmesine sebep olacağının tespit edileceğini, haksız davanın tümüyle reddine, karşı tarafın müvekkiline dava değerinin %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E. SAYILI DOSYA DAVA DİLEKÇESİ; Müvekkili ile davalı arasında 15/06/2017 tarihli "Enerji Nakil Hattı Malzemeli İşçilikli Montaj Sözleşmesi" akdedilerek ... Ltd. Şti'ye ait ... İli, ... ilçesinde yapılan Güneş Enerji Santralinin Enerji Nakil Hattının, ... ... ait olan ... İli ... İlçesinde yapılan güneş enerji santralinin enerji nakil hattının ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti'ne ait ... İli ... İlçesinde yapılan güneş enerji santralinin nakil hattının yapımı için anlaştıklarını, bu işler için müvekkilince her bir iş için 160.000,00-TL olmak üzere toplamda 480.000,00-TL ödeme alınacağını, sözleşmenin "ödeme koşulları" başlıklı 6ncı maddesine göre davalı şirket sözleşme bedelinin 350.000,00-TLsini peşin geri kalanını ise iş bittikten sonra ödeyeceğinin belirtildiğini, davalı şirketten bakiye ödemenin tahsil edilemediğini, bu nedenle .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak, davalının yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itiraz ile takibin durduğunu, davalı tarafın ise sözleşme konusu işleri geç teslim ettiğinden bahisle .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının haksız takibi nedeniyle müvekkilince bu takibe itiraz ettiklerini ve takibin durduğunu, bunun üzerine davalının .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame ettiğini, işbu dava ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası taraflarının ve dava konusunun aynı olduğunu, öncelikle Mahkememiz dosyası ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyalarının birleştirilmesine ve müvekkilince başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Asıl dava; eser sözleşme ilişkisi kapsamında geç teslimden kaynaklı gecikme tazminatı istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Birleşen dava; yüklenici tarafından bakiye iş bedeli ile proje değişikliğinden kaynaklı zarara dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali istemlerine konu takip dosyaları celp edilmiştir.
Yanlar arasındaki sözleşme, ihtarname, mail yazışmaları, teslim tutanaklarının ibraz edildiği görülmüş olup Meteoroloji Genel Müdürlüğü marifeti ile hava durumuna ilişkin kayıtlar ve ... A.Ş, ... Genel Müdürlüğü Tesis Kabul Birim Başkanlığı'na yazılan yazı cevapları tetkik edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler ..., ... ve ... marifetiyle hazırlanan 29/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..Davacı (.../...) ... A.Ş. ile davalı (.../...) ... Elektrik arasında 15.06.2017 tarihinde 6 sayfa 12 maddeden oluşan “ENERJİ NAKİL HATTI MALZEMELİ İŞÇİLİKLİ MONTAJ SÖZLEŞMESİ” imzalandığını,
Madde 2-Sözleşme Konusu:
... Ltd. Şti.’ne ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılan 1.148 kWp Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı, .. ....’e ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılan 750 kWp Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı, .... Ltd. Şti. ile ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.’lerine ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılacak 4.500 kWp’lık Güneş Enerjisi Santrallerinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımları hakkında olduğunu, PİGEON iletken İşveren tarafından temin edileceğini, nakliye, işçilik, hafriyat ve diğer malzemeler vb. ile tüm işlerin taşerona ait olduğunu,
Madde 3-Taşeron Firmanın Yükümlülükleri:
3.1-Taşeron;
3.1.c) İşbu sözleşme uyarınca tüm işleri yapmak için gerekli tüm yetkilere sahip olduğunu işverene karşı kabul ve taahhüt ettiğini,
Madde 5-Sözleşme Bedeli:
İşbu sözleşme uyarınca taşeron tarafından yerine getirilecek tüm işler ve diğer yükümlülükler için 4 ayrı lokasyondaki enerji santrallerinin ENERJİ NAKİL HATLARININ MALZEMELİ İŞÇİLİKLİ SÖZLEŞME BEDELİNİN 480.000,00 TL olduğunu,
Madde 6-Ödeme Koşulları
6.1-Sözleşme bedeli İşveren tarafından Taşeron’a 350.000,00 TL’si ... Bankası aracılığı ile kalan 130.000,00 TL işin bitiminde 10.08.2017’de nakden ve defaten ödeneceğini,
Madde 7-İşlerin Bitirilmesinde Gecikme-Maktu Zarar ve Ziyanlar:
7.1-Taşeron firma işlere 15.06.2017 tarihinde (“Başlama tarihi”) başlayacak ve 10.08.2017 tarihine kadar (“Bitim tarihi”) tamamlayacaktır.
7.2-İşbu sözleşmede belirtilen hoş görülebilir gecikmeler ile ilgili ahval saklı kalmak kaydıyla, eğer işlerin sona erme tarihi 10 işgününden fazla (“Hoşgörü süresi”) gecikirse, taşeron işverene maktu zarar ve ziyanlar olarak her bir gecikme günü (işverenin mesuliyetinden kaynaklanmayan, tamamıyla yükleniciden kaynaklanan gecikmelerde) için 5.000,00 TL karşılığında günlük bir ödeme yapacaktır.
7.3-İşbu sözleşmede yer alan tüm maktu zarar ve ziyanların toplam bedeli sözleşme bedelinin %20’u aşmayacaktır.
Madde 8-Sözleşmenin İfa Edilmemesi ve Feshi:
8.1-Sözleşme, taraflarca imzalanması ile birlikte yürürlüğe girecek ve sözleşme konusu yükümlülüklerinin ifası ile sona erecektir.
8.2-Taşeron;
8.2.a) Sözleşme ve ekleriyle tayin olunan vecibelerden herhangi birine riayet etmezse,
8.3-İşveren herhangi bir süre vermeksizin ve bu hususlar bir kez dahi gerçekleşirse noter kanalıyla ihbarname tebliği ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmeye yetkilidir.
8.4-İşveren’in bu nedenle uğrayacağı müspet, menfi ve manevi tüm zarar ve ziyanı yükleniciden talep etme hakkı saklıdır.
Madde 9-Uyuşmazlıkların Çözümü:
Sözleşmeden doğabilecek ihtilaflar, öncelikle taraflar arasında iyi niyetle yapılacak görüşmelerde çözümlenmeye çalışılacaktır. İhtilafların bu şekilde çözümünün mümkün olmaması halinde ise İstanbul Merkez Mahkemelri ve İcra Daireleri yetkili olacaktır.
Madde 11-Mücbir Sebep
11.2-Yangın, sel, deprem, fırtına, kasırga, ağır kar/yağmur yağışı (veya başka doğal afetler), savaş, istila, dış düşmanların şiddet eylemleri, savaş olasılığı, iç savaş, isyan, devrim, başkaldırı, askeri darbe, kamulaştırma, terörist eylemler, millileştirme, devlet yaptırımları, blokaj, ambargo, elektrik veya telefon hizmetlerinde kesinti veya arıza, yerel, bölgesel ve ulusal grev ve lokavtlar ve tarafların işbu sözleşme uyarınca çalışmalarını yerine getirmelerini engelleyebilecek diğer olaylar mücbir sebep olarak kabul edilir.
2-)Davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... Elektrik adına düzenlenmiş Noter TASDİKSİZ 29.08.2017 tarihli ihtarnamede;
“1. Malumunuz olduğu üzere, Şirketimiz ... Anonim Şirketi ile 15.062017 tarihinde imzalamış olduğunuz sözleşmenin 2’nci maddesi uyarınca, “... Ltd. Şti. 1.148 kWp, ... 750 kWp, ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.’lerinin ikisi birlikte 4.500 kWp’lık Güneş Enerjisi Santrallerinin Enerji Nakil Hattının Projesine Uygun İşçilikli Malzemeli Anahtar Teslim Yapım İşleri”ni; Sözleşmenin 7’nci Maddesi uyarınca 10.08.2017 tarihinde teslim etmeyi taahhüt etmiş bulunmaktasınız.
2. ..., Sözleşmede kararlaştırılmış olan bedelinin 350.000 TL’si nakden ve defaten şirketinizin banka hesabına yollamıştır. Fakat Sözleşmede bahsi geçen tüm sahalardaki işlerin bitiş tarihi ile ilgili olarak tarafınıza uyarı mahiyetinde yapılan çeşitli telefon görüşmeleri ile mesajlarımıza rağmen işlerin tamamlanmadığı saha ziyaretinizde tarafımızca tespit edilmiştir.
3. Bu fiili durum, Sözleşmede bitirmeyi taahhüt ettiğiniz işin zamanında bitirilebilmesi ile ilgili tarafımızda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.
4. Bu kapsamda, işin tamamlanması amacıyla; sözleşmenin konusu sahaların tamamındaki işlerin Sözleşme’nin 7.maddesi uyarınca bitirmeniz ve eksikliklerinizi tamamlayarak sahadan çıkmanız gerekmektedir. Bu bağlamda, işbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde işbu ihtarnamede tüm sahalardaki işlerin bitirilmemesi halinde; (i) Sözleşme konusu işin ifasında yaşanacak/yaşanmış gecikmeye ilişkin Sözleşmenin 7.2 maddesindeki her türlü dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla Sözleşmenin derhal surette fesih edileceğini, (ii) yetkili .../... Mahkemeleri ve İcra Daireleri’nde 05.09.2017 tarihinde işlem başlatılacağını tarafınıza” ihtar edildiği görülmüş olup,
İşbu ihtarnamenin, dava dosyasında tebliğ belgesi görülmemiştir. Ancak davalı ... tarafından davacı şirket Hukuk Müşaviri Av. ...’a gönderilen 05.09.2017 tarihli mail yazısıyla ihtarnameyi 05.09.2017 tarihi itibariyle teslim aldığını beyan ettiği görülmüştür.
3-) Dava dosyası içerisinde Yatırımcı olarak 1-... Şti. ve 2-... Şti. ile Yüklenici olarak (davalı-Taşeron) ... Elektrik adına taraflarca imzalanmış 26.09.2017 tarihli “TESLİM TESELLÜM TUTANAĞI” içeriği aynen aşağıda arz edilmiştir.
İşin adı=... Ltd. Şti. ve ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılacak 4.500 kWp’lık Güneş Enerjisi Santrallerinin ... onaylı projesine istinaden ENH hattının işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı.
Yüklenici adı= ... Elektrik
Sözleşme tarihi= 15.06.2017
Sözleşmeye göre işin bitiş tarihi= 10.08.2017
İşin bitirildiği tarih= 19.09.2017
İşin teslim alındığı tarih= 26.09.2017
22.09.2017 tarihi itibari ile Ek-1’deki sözleşmeye istinaden... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne ait ENH işçilikli ve malzemeli anahtar teslim yapım işinin tarafımızdan kontrolü yapılarak teslim alınmıştır. Ancak her iki GES sahasının Geçici Kabul’ü yapılmamış olup yetkili merciler ... ve ... tarafından yapılan kontrollerde tespit edilecek olan eksiklikler ve/veya hatalar yüklenici firma sorumluluğundadır.
4-) Sayın Mahkemenizce ara karar gereği dava konusu ile ilgili olarak dava dışı Meteoroloji Genel Müdürlüğüne 11.07.2019 tarihinde müzekkere yazıldığı, işbu müzekkerede, aynen;
“Davacı, Solar Enerji Sistemleri Tic. A.Ş. ile davalı ... arasında mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davası nedeniyle;
Mahkememiz ara kararı gereğince; müdürlüğünüzden 15.06.2017 – 10.08.2017 tarihleri arasındaki ... ... İlçesi baz alınarak hava/yağış durumunu gösterir kayıtlarının mahkememize ivedi olarak gönderilmesinin” istendiği,
* İşbu müzekkereye cevaben de dava dışı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü’nden gelen bila tarihli 27066235-107[107]-E.72200 sayılı “Rasat Bilgisi ve Bilgi İstekleri” konulu cevabi yazısında da aynen;
“İlgi: 11.07.2019 tarihli ve 53746944-2018/1230 Esas sayılı yazınız.
İlgi yazı ile ... İli ... İlçesinin 15/06/2017 ile 10/08/2017 tarihleri arasındaki hava durumunun ve yağış bilgilerinin bildirilmesi istenmiştir.
Saatlik ve günlük yağış, rüzgar, sıcaklık bilgileri söz konusu bölgede (...) ölçüm yapan ... Barutsan Fabrikası Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonumuzun (OMGİ) kayıtlarından, meteorolojik hadise kayıtları, Yağış Şiddet-Süre-Tekerrür Eğrileri ve Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri Tablosu ile söz konusu tarihler arasında hazırlanan Fevk (Olağanüstü Olay) Hasar Raporları meteorolojik açıdan bir yaklaşım sağlamak amacıyla bölgeye en yakın gözlem ve ölçüm yapan Meteoroloji 9.Bölge (Keçiören-...) Müdürlüğümüz’ün rasat kayıtlarından Meteorolojik Veri Bilgi Sunum ve Satış Sistemi (MEVBİS) üzerinden alınıp yazımız ekinde sunulmuştur.” şeklinde belirtildiği görülmüş olup
Yazının ekinde;
1-Meteorolojik Bilgi (11 sayfa MEVBİS sipariş no=20190725B77A)
2-Meteorolojik Bilgi (8 sayfa MEVBİS sipariş no=20190725C0EE)
3-Yağış şiddet-süre-tekerrür eğrileri ve standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri tablos2-Meteorolojik Bilgi (8 sayfa MEVBİS sipariş no=20190725C0EE)
4-Fevk (Olağanüstü Olay) Raporu (2 sayfa MEVBİS sipariş no=2019072502C7)
5-Meteorolojik Bilgi (MEVBİS sipariş no=2019072521E7)
sunulduğu görülmüştür.
5-) Dosya muhteviyatı belgeler içerisinde yer alan mail yazışmaları:
5.1-) Davacı şirket Genel Koordinatörü Serhat Bakırcı tarafından davalı ...’a gönderilen 21.07.2017 tarihli mail yazısında, aynen;
“Zühtü Bey,
Firmamızın finansal anlaşması çerçevesinde 21.06.2017 tarihinde ENH hatları için size ödeme yapıldı. Bu tarihten sonra geçen 1 aylık süre içerisinde ... GES sahası ile ilgili kazıların neredeyse tamamı (3 adet kazı haricinde) Mertokon tarafından yapılan ve direkleri sahada hazır olan hattın halen tamamlanamadığı gözükmektedir. ... GES sahası ile ilgili 1 hafta önce telefonda malzemelerin ineceğini söylediniz ancak bir gelişme yok. ... KÖK bina hazır olmasına rağmen şuanda çalışma yapılmadığı için sahaya gönderemiyoruz. Size daha öncede bahsettiğimiz gibi bu sahaların finansal anlaşma çerçevesinde 10.08.2017 tarihine kadar bitmesi gerekiyor. Aksi halde uygulanacak cezalara maruz kalınacak. Sonuç olarak sahaların ENH yapım işlerine hız vermeniz malzemelerin hemen sahalara getirilmesi, eleman sayısının arttırılarak belirtilen tarihte tam ve eksiksiz olarak tesliminin yapılmasını sizden istiyoruz.”,
* Davalı ... tarafından gönderilen 21.07.2017 tarihli cevabi mail yazısında, aynen;
“Serhat bey bu attığınız mail saçmalık ötesi”şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
5.2-) Davalı ... tarafından davacı şirket Genel Koordinatörü Serhat Bakırcı’ya gönderilen 21.07.2017 tarihli mail yazısında, aynen;
“ Bana bugün ödeme yapmanız rica ediyorum” dendiği görülmüştür.
5.3-) Davacı şirket Hukuk Müşaviri Av. Gamze Çağlayan tarafından davacı şirket Genel Koordinatörü Serhat Bakırcı’ya gönderilen 05.09.2017 tarihli mailde, aynen;
“Merhaba Serhat Bey,
Züftü Bey’in ihtarnameye cevaben göndermiş olduğu maile aşağıdan ulaşabilirsiniz. Teslim süresinin 10 Eylül Pazar gününe kadar uzatılmasını talep ediyor. Bilginize,
Kendisine geçen hafta göndermiş olduğum ihtarname de ektedir.”dediği, mailin altında yer alan davalı Zühtü Yavuz Yılmaz tarafından Gamze Çağlayan’a gönderilen 05.09.2017 tarihli mail yazısında, aynen;
“Gamze Hanım, mail olarak göndermiş olduğunuz ihtarı mesai saati başlangıcında 05.09.2017 tarihi itibari ile almış bulunmaktayım.
Söz konusu işin mücbir sebeplerden dolayı (tedarikçi firma ve çelik fabrikasındaki olumsuzluklardan dolayı) gecikmiş” dendiği görülmüştür.
B-) Davacı Defter Kayıtları Üzerinde Yapılan İnceleme:
Davacı (işveren) şirket tarafından ibraz edilen 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde davacı nezdinde davalı ile ilgili herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı görülmüştür.
C-) Davalı Defter Kayıtları Üzerinde Yapılan İnceleme:
Davalı (taşeron) şirket tarafından ibraz edilen 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde tespit edilen hususlar aşağıda arz edilmiştir.
C.1-) Davalı ile davacı şirket arasındaki ticari ilişki;
Davalı tarafından sunulan 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde davacı nezdinde davalı ile ilgili herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı görülmüştür.
C.2-) Davalı ile dava dışı (Mor) şirket arasındaki ticari ilişki;
Davalının, dava dışı (yatırımcı-mor) şirket ile olan ticari ilişkisinin 120.21-... Üretim Tic. Ltd. Şti. muhasebe kodlu müşteriler hesabında takip edildiği, hesabın incelenmesinde;
2017 yılında; Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalı (taşeron) şirket tarafından 21.06.2017 tarihinde tanzim edilen ... nolu 175.000,00 TL tutarlı hizmet satış faturasının hesaba dava dışı (mor) borcu olarak kaydedildiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla 31.12.2017 tarihi itibari ile davalının dava dışı (mor) şirketinden 175.000,00 TL alacaklı olduğu görüldüğünü,
2018 yılında; 01.01.2018 tarihli açılış kaydında davalının dava dışından olan 175.000,00 TL alacağının devam ettiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla takip tarihi 06.12.2018 itibari ile de davalının dava dışı (mor) şirketinden 175.000,00 TL alacaklı olduğu görüldüğünü,
Takip tarihinden sonra ise hesaba 31.12.2018 tarihinde dava dışı (mor) şirket adına (-) 175.000,00 TL tutarında tahsilat kaydının alacak olarak kaydedildiği (Not= davalı şirket; dava dosyasında EFT dekontu olan işbu tahsilatın tarihi 21.06.2017 olmasına rağmen kayıtlarına 1,5 yıl sonra yani 31.12.2018 tarihinde işlemiştir.), dolayısıyla 31.12.2018 tarihi itibari ile davalının dava dışı (mor) şirketinden alacağı olmadığı, hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğu görüldüğünü,
Davalı şirketin 2016 ve 2019 yılında yapılan defter incelemesinde ise taraflar arasında hiçbir ticari işlemin olmadığı görüldüğünü,
* Davalı şirket nezdinde yer alan dava dışı (mor) şirket ile ilgili muavin hesap dökümü aşağıda arz edilmiştir.
120.21-... Üretim Tic. Ltd. Şti. (dava dışı-Yatırımcı) Çankaya-...
TarihYev.NoAçıklamaBorçAlacakBakiye TL
30.06.20177421.06/ ... nolu fatura-satış 175.000,00 175.000,00120 / 600
31.12.2017213Kapanış kaydı 175.000,000,00
01.01.20181Açılış kaydı175.000,00 175.000,00
Takip sonrası (06.12.2018)
31.12.2018184Tahsilat (100-kasa hs.na aktarma) 175.000,000,00100 / 120
21.06.2017 Gelen EFT-...'ten (mor) 175.000,00
dosyada F00579 nolu dekontu var, davalı kayıtlarına 31.12.2018 tarihinde işlemiş.
C.3-) Davalı ile dava dışı (Yeşil) şirket arasındaki ticari ilişki;
Davalının, dava dışı (yatırımcı-yeşil) şirket ile olan ticari ilişkisinin 120.22-... Üretim Tic. Ltd. Şti. muhasebe kodlu müşteriler hesabında takip edildiği, hesabın incelenmesinde;
2017 yılında; Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalı (taşeron) şirket tarafından 21.06.2017 tarihinde tanzim edilen 019294 nolu 175.000,00 TL tutarlı hizmet satış faturasının hesaba dava dışı (yeşil) borcu olarak kaydedildiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla 31.12.2017 tarihi itibari ile davalının dava dışı (yeşil) şirketinden 175.000,00 TL alacaklı olduğu görüldüğünü,
2018 yılında; 01.01.2018 tarihli açılış kaydında davalının dava dışından olan 175.000,00 TL alacağının devam ettiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla takip tarihi 06.12.2018 itibari ile de davalının dava dışı (yeşil) şirketinden 175.000,00 TL alacaklı olduğu görüldüğünü,
Takip tarihinden sonra ise hesaba 31.12.2018 tarihinde dava dışı (yeşil) şirket adına (-) 175.000,00 TL tutarında tahsilat kaydının alacak olarak kaydedildiği (Not= davalı şirket; dava dosyasında EFT dekontu olan işbu tahsilatın tarihi 21.06.2017 olmasına rağmen kayıtlarına 1,5 yıl sonra yani 31.12.2018 tarihinde işlemiştir.), dolayısıyla 31.12.2018 tarihi itibari ile davalının dava dışı (yeşil) şirketinden alacağı olmadığı, hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğu görüldüğünü,.
Davalı şirketin 2016 ve 2019 yılında yapılan defter incelemesinde ise taraflar arasında hiçbir ticari işlemin olmadığı görüldüğünü,
Davalı şirket nezdinde yer alan dava dışı (yeşil) şirket ile ilgili muavin hesap dökümü aşağıda arz edildiğini,
120.22-...Üretim Tic. Ltd. Şti. (dava dışı-Yatırımcı) Çankaya-...
TarihYev.NoAçıklamaBorçAlacakBakiye TL
30.06.20177421.06/ 019294 nolu fatura-satış 175.000,00 175.000,00120 / 600
31.12.2017213Kapanış kaydı 175.000,000,00
01.01.20181Açılış kaydı175.000,00 175.000,00
Takip sonrası (06.12.2018)
31.12.2018184Tahsilat (100-kasa hs.na aktarma) 175.000,000,00100 / 120
21.06.2017 Gelen EFT-...'ten (yeşil) 175.000,00
dosyada F00575 nolu dekontu var, davalı kayıtlarına 31.12.2018 tarihinde işlemiş.
D-) Dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin Defter Kayıtları Üzerinde Yapılan İnceleme :
Dava dışı şirket tarafından ibraz edilen 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde tespit edilen hususlar aşağıda arz edildiğini,
Dava dışı şirketin davalı (taşeron) şirket ile olan ticari ilişkisinin 320.01-... Elektrik muhasebe kodlu satıcılar hesabında takip edildiği, hesabın incelenmesinde;
2017 yılında; Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalı (taşeron) şirket tarafından 21.06.2017 tarihinde tanzim edilen ... nolu 175.000,00 TL tutarlı hizmet alımı faturasının hesaba davalı alacağı olarak kaydedildiği, işbu faturaya karşılık bedelinin de aynı gün yani 21.06.2017 tarihinde davalı şirkete EFT ile 175.000,00 TL olarak ödendiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla dava dışı (mor) şirketin ticari defterlerine göre; 31.12.2017 tarihi itibari ile dava dışı (mor) şirketin davalı şahıs firmasına borcu olmadığı, hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğunu,
Dava dışı şirketin 2018 ve 2019 yılında yapılan defter incelemesinde ise taraflar arasında hiçbir ticari işlemin olmadığı görüldüğünü,
* Dava dışı... şirketi nezdindeki davalı şirket ile ilgili muavin hesapta yer alan hareketlerin dökümü aşağıda arz edildiğini,
320.01-... Elektrik
TarihYev.NoAçıklamaBorçAlacakBakiye TL
21.06.201723Fat.... ... 175.000,00-175.000,00258 / 320
21.06.201723Giden EFT-...'ten175.000,00 0,00320 / 102
E-) Dava dışı SKY Helios Yeşil Enerji San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin Defter
Kayıtları Üzerinde Yapılan İnceleme :
Dava dışı (yatırımcı) şirket tarafından ibraz edilen 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde tespit edilen hususlar aşağıda arz edilmiştir.
Dava dışı şirketin davalı (taşeron) şirket ile olan ticari ilişkisinin 320.01-... Elektrik muhasebe kodlu satıcılar hesabında takip edildiği, hesabın incelenmesinde;
2017 yılında; Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalı (taşeron) şirket tarafından 21.06.2017 tarihinde tanzim edilen ... nolu 175.000,00 TL tutarlı hizmet alımı faturasının hesaba davalı alacağı olarak kaydedildiği, işbu faturaya karşılık bedelinin de aynı gün yani 21.06.2017 tarihinde davalı şirkete EFT ile 175.000,00 TL olarak ödendiği, hesapta başka kaydın olmadığı, dolayısıyla dava dışı (yeşil) şirketin ticari defterlerine göre; 31.12.2017 tarihi itibari ile dava dışı (yeşil) şirketin davalı şahıs firmasına borcu olmadığı, hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğunu,
Dava dışı şirketin 2018 ve 2019 yılında yapılan defter incelemesinde ise taraflar arasında hiçbir ticari işlemin olmadığı görüldüğünü,
Dava dışı ...şirketi nezdindeki davalı şirket ile ilgili muavin hesapta yer alan hareketlerin dökümü aşağıda arz edildiğini,
320.01-... Elektrik
TarihYev.NoAçıklamaBorçAlacakBakiye TL
21.06.201723Fat.019294 ... 175.000,00-175.000,00258 / 320
21.06.201723Giden EFT-...'ten175.000,00 0,00320 / 102
F-) Teknik Yönden Yapılan İnceleme :
Dosya içeriğine göre yapılan incelemede, taraflar arasında 15/06/2017 tarihli toplam dört adet taşeronluk işini kapsayan bir sözleşme olduğu görülmektedir. Toplam sözleşme bedeli 480.000 TL olup bunun 350.000 TL sinin ödeneceği belirtildiğini, bu tutarın dosya içeriğinden de ödendiği anlaşılmaktadır. Kalan 130.000 TL nin ise iş bitimi olan 10/08/2017 tarihinde ödeneceği ifade edildiğini, dosyada bulunan 26.09.2017 tarihli iş teslim tutanağında, sadece 2 işin teslimatı söz konusu olduğunu, daha önce bittiği söylenen diğer 2 iş ile ilgili bir tespit, işin gecikmesinden oluşan bir zarar vb. Bahsedilmediğini, sözleşmeye bağlı bir iş programının, önceden yapılmış işler nedeniyle, doğal olarak yapılamamış olduğu anlaşılmakta olduğunu, sözleşme tarihi ile o anki iş durumu gerçeği yansıtmamakta olduğunu, bu sözleşmedeki bitmiş işler nedeniyle mantıklı bir iş programı yapılamayacağı kanaati oluşmakta olduğunu, sözleşmenin gerçek durumu yansıtmaması, gerçek iş durumuyla avans yüzdelerinin mantıklı uyum sağlamaması nedeniyle, sözleşmeyi ceza koşulu yönünden geçerli saymanın mümkün olamayacağını, bu sözleşme ancak dört işin toplam bedelini ve kim tarafından yapıldığını belli edebilecek durumda olduğunu, İş teslim tutanağında; işin davacı tarafından kontrol edilerek teslim alındığı yazmaktadır. Şerh şeklinde de, “ancak her iki GES sahasının Geçici Kabul’ü yapılmamış olup yetkili merciler ... ve ... tarafından yapılan kontrollerde tespit edilecek olan eksiklikler ve/veya hatalar yüklenici firma sorumluluğundadır” ifadesi görülmektedir. Dosya içeriğinde, davacı tarafından da bu konuda ve işi aldığı müesseselerce bir gecikme sorunu tespit edilememiştir. “Eksik çıkarsa size geri dönerim” şeklinde bir ifadeyi tutanağa geçiren davacının gecikme konusunu da tutanağa yazabileceğini, yağmurdan dolayı çalışamama beyanı incelendiğinde ise, dosyadaki verilerden iş sırasında toplan 8 günün yağışlı geçtiği görülmekte olduğunu, yağış öncesi yıldırım beklentisi ve yağmurdan sonraki ıslaklık, çamur da düşünüldüğünde bu durumun, işin gecikmesi konusunda mücbir sebep olarak kabul edilebileceğini, üst işverenlerce de gecikme konusunda bir bildirim yapılmadığı görülmekte olduğunu, bu yönde bir beyan dosyada bulunmadığını, sözleşmeye bağlı bir iş programının, önceden tamamlanmış işler nedeniyle doğal olarak yapılamamış olduğu anlaşılmakta olduğunu, sözleşmenin gerçek durumu yansıtmadığı, gerçek iş durumuyla avans yüzdelerinin mantıklı uyum sağlamadığı tespit edildiğini, bu nedenlerle, sözleşmeyi ceza koşulu yönünden geçerli saymanın mümkün olamayacağını, bu sözleşme ancak, dört adet işin toplam bedelini ve kim tarafından yapıldığını belli edebilecek durumda olduğunu, davanın dayanağı olan sözleşmenin gerçek iş durumunu yansıtmadığını, davacı tarafından da dava konusu işin koşulsuz olarak teslim alındığını, yatırımcı şirketler tarafından da herhangi bir aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşılmakta olduğunu, iş programının yapılmamış olması, işin itiraz ve koşul olmadan teslim alınması, hava durumundaki olumsuz koşullar ve diğer sebepler birlikte değerlendirildiğinde, davacının sözleşmeye dayanan bir gecikme cezasını davalıdan talep edemeyeceğini...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler ..., ... ve ... marifetiyle hazırlanan 19/08/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ''...Üst işverenlerce gecikme konusunda bir bildirim yapılmadığı görülmekte olduğunu, bu yönde bir beyan dosyada bulunmadığını, ek raporun konusu işin kabul belgesin de “Tesiste topraklama ölçümü yapıldığı, herhangi bir kusur ve eksiğe rastlanmamıştır” ifadesi görüldüğünü, davacı-karşı davalının sözleşmeye dayanan bir gecikme cezasını davalıdan talep edemeyeceğini, yükleniciler iş sahibine ve veya idareye dilekçe ile işi bitirdiklerini beyan ettiklerini, bunun üzerine dilekçenin ilgili bölümlere silsile yoluyla yollanması, her biri farklı kurum ve veya bölümlerde çalışan kabul heyetinin tespit edilip, toparlanıp, kabule gitmesi aylar sürebilmekte olduğunu, ancak yüklenici zamanında dilekçesini verdi ise bürokratik gecikmelerden dolayı, yazışma sürecinin dışındaki, yüklenici ve veya alt yüklenicinin bir kabahati olmadığı kabul edildiğini, tüm dosya ve içeriğindeki geçici kabul tutanaklarına göre iş eksiksiz yapılmış gözükmektedir ki; bu sözleşmenin konusunun ... Ltd. Şti., ..., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı ile ilgili olduğu anlaşılmakta olduğunu, ticari defterlerin incelenmesinde davacı-karşıdavalı ve davalı-karşıdavacı tarafın defterlerinde kendi aralarında bir ticari ilişkinin kayıtlı olmadığı görüldüğünü, sadece davalı-karşı davacının defterlerinde dava dışı... San. ve Tic. Ltd. Şti., ...San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ilgili ticari ilişkinin var olduğu, davalı-karşı davacı tarafından her iki şirkete de 21.06.2017 tarihinde 175'şer bin liralık fatura tanzim edildiği, ilgili firmalar tarafından da bu fatura bedellerinin ödendiği, hesap bakiyesinin sıfır olduğu görüldüğünü, dava dışı... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...San. ve Tic. Ltd. Şti. lerinin ticari defterlerinde de bu durumun aynı olduğu incelenmiş, buna göre davacı-karşıdavalı ile davalı-karşıdavacı arasında dava dışı şirketlerin Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapım işi ile ilgili olarak imzalanan sözleşmeye istinaden davalı tarafından 2 adet toplam KDV dahil 350.000,00 TL.lık fatura tanzim edilmiş olduğunu, davadışı iki şirket tarafından da bu fatura bedellerinin davalı-karşıdavacıya ödendiği görülmüş olduğunu, ancak ana dava dosyası içerisinde davalı-karşıdavacı tarafından düzenlenmiş faturaların fotokopisi olmadığından muhteviyatı ile ilgili bir inceleme yapılamadığını, ana dosya da davacı-karşıdavalı tarafından davalı-karşıdavacıdan sözleşme bedeli 480.000,00 TL'nin %20'si olan 96.000,00 TL "maktu zarar ve ziyan bedeli" olarak talep edilmiş olup, heyetimizce de kök raporumuzda davacı-karşıdavalının davalı-karşıdavacıdan bunu talep edemeyeceğini, birleşen dosya bir karşı dava dosyası olup bu dosyada davacı esas davanın davalısı ... olup, davayı esas davanın davacısı ... A.Ş.ne açtığı, icra takibini de aynen esas davanın davalısı ...'ın esas davanın davacısı ... Enerjiye açtığı görülmekte olduğunu, icra takibinde 237.600,00 TL + 39.033,12 TL (faiz) = 276.633,12 TL üzerinden takip yapılmış, ancak itirazın iptali davasında 197.380,53 TL olarak takibin devamını talep ettiğini, dava dilekçesinde de; asıl alacak 130.000,00 TL ayrıca müvekkilinin karşı taraftan kaynaklı proje değişikliği nedeniyle uğramış olduğu 39.530,00 TL tutarındaki zararın, KDV tutarı ve takip tarihine kadar işlemiş faiz oluşturduğunu, ancak şimdilik KDV tutarının itirazın iptali davasına konu edilmediğini, sonuç olarak müvekkilinin dava konusu sözleşmeye istinaden işleri teslim etmesine rağmen davalı şirketin sözleşme bedelinin eksik kalan kısmını ve değişen proje nedeni ile müvekkilinin zararını ödemediğini, bu sebeple takibin 197.380,53 TL’lik kısmının iptali için dava açıldığını belirttikleri görüldüğünü, bu durumda 15.06.2017 tarihli 480.000,00 TL.lık sözleşmeye konu işlerin tamamının yapılıp teslim edildiği dosya içeriğindeki ilgili işlerin geçici kabul tutanaklarından tespit edilebildiğini, sözleşme ile ilgili davacı-karşıdavalı tarafından 350.000,00 TL.lık ödeme yapılmış olduğunu, bu konu da her iki tarafın kabulünde olduğunu, bu durumda davalı-karşıdavacının sözleşmeden kaynaklı olarak 130.000,00 TL.lık asıl alacağı kalmakta olduğunu, ayrıca davalı-karşıdavacının talep etmiş olduğunu, proje değişikliği nedeni ile uğramış olduğu 39.530,00 TL tutarındaki zarara ilişkin olarak dava dosyası içerisinde herhangi bir belge olmadığından bu konuda bir tespit ve değerlendirme yapılamadığını, kök rapordaki görüşün aynen devam ettiğini, davacı-karşıdavalının sözleşmeye dayanan bir gecikme cezasını davalı-karşıdavacıdan talep edemeyeceğini, birleşen dosya yönünden davalı-karşıdavacının sözleşmeden kaynaklı olarak 130.000,00 TL.lık asıl alacağı olduğunu, davalı-karşıdavacının proje değişikliği nedeni ile uğramış olduğu 39.530,00 TL tutarındaki zarar talebine ilişkin olarak dava dosyası içerisinde herhangi bir belge olmadığından bu konuda bir tespit ve değerlendirme yapılamadığını...'' mütalaa ettiği görülmüştür.
Kök ve ek bilirkişi raporları tebliğ edilmiş olup yanların yeniden rapor alınmasına yönelik taleplerinin bulunmadığı görülmüştür.
Huzurdaki asıl dava; eser sözleşme ilişkisi kapsamında geç teslimden kaynaklı gecikme tazminatı istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup birleşen davanın; yüklenici tarafından bakiye iş bedeli ile proje değişikliğinden kaynaklı zarara dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Yanlar arasında 15/06/2017 tarihli “Enerji nakil hattı malzemeli işçilikli montaj sözleşmesi” imzalandığı, asıl dosya davacı/birleşen dosya davalı yanın iş sahibi, davalı/birleşen dosya davacısının yüklenici olup sözleşme konusunun ... Ltd. Şti.’ne ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılan 1.148 kWp Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı, ...’e ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılan 750 kWp Güneş Santralinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımı, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ...San. Ve Tic. Ltd. Şti.’lerine ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde yapılacak 4.500 kWp’lık Güneş Enerjisi Santrallerinin ENH hattının projesine uygun işçilikli malzemeli anahtar teslim yapımları hakkında olduğu anlaşılmıştır. Asıl dava kapsamında davacı iş sahibinin sözleşmenin 7. maddesine dayalı olarak geç teslimden kaynaklı gecikme tazminatı talep ettiği, sözleşme gereğince iş tesliminin 10/08/2017 olarak bağıtlandığı, (... ilçesi) iş teslim tutanağı itibari ile 26/09/2017 tarihinde teslimin gerçekleştiği, bu hali ile teslimde gecikmenin sabit olduğu, gecikmeye dayalı ihtarın teslim öncesinde yapıldığı görülmüş olup davalı yanın hava durumuna dayalı mücbir sebep savunmasına dayandığı görülmekle Meteoroloji kayıtları celp edilmiş olup gelen yazı cevabı içeriğinde işin görülmesi gereken tarih aralığında yalnızca 8 günlük bir yağış olmakla kök ve ek bilirkişi raporundaki gerekçesiz ve ihtimale dayalı tespitlere itibar edilmesi mümkün olmamış, yağış süresi ve işin teslimindeki gecikme aralığı itibari ile mücbir sebep halinin sabit olmadığı kanaatine varılmıştır. Gecikme tazminatının sözleşmenin 7. maddesinde kararlaştırıldığı görülmüş olup davacı iş sahibinin sözleşme bedeli olan 480.000-TL'nin %20'sine tekabül eden 96.000-TL üzerinden gecikme tazminatı talep ettiği görülmüştür. Bununla birlikte sözleşme kapsamında üç farklı işin akde konu edildiği, ancak davacının teslimde gecikmeye dayalı alacağını ... ilçesindeki ENH hat işi kapsamında talep ettiği, delillerin bu kapsamda sunulduğu, diğer iki kalem iş yönünden teslimde ihtilafın bulunmadığı, her üç iş bedelinin sözleşmede götürü bedel olarak 480.000-TL olarak belirtilmekle üç ayrı iş bedelinin her bir iş yönünden 160.000'er TL'ye tekabül ettiği, bu bedelin %20'sini aşamayacak olan gecikme tazminatı istemi yönünden davalı savunmasının yerinde olduğu kanaatine varılmış olup asıl davaya konu ... ilçesine ait ENH hattı yapım/teslim işi yönünden 160.000-TL'nin %20'sine tekabül eden 32.000-TL gecikme tazminatının davalı yükleniciden tahsili gerektiği sonucuna varılmıştır. İtirazın iptali istemine konu takip dosyasına işlemiş faiz alacağı da dahil edilmiş ise de TBK'nın 117. maddesi uyarınca, muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı geçerli olmakla birlikte somut olayda; miktarı belirlenmiş olarak gecikme tazminatının talep edildiğini bildirir şekilde davalının, takipten önce temerrüte düşürüldüğü ispat edilememiş olup bu nedenle işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle toplam 32.000-TL tutarında alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu, alacağın eser sözleşme ilişkisine dayalı olup miktar ve tayininin yargılama kapsamında belirlenmesi gerekmekle alacağın likit olmadığı anlaşılmış olup; asıl davanın kısmen kabulüne, icra inkar tazminatı isteminin reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
Birleşen dava kapsamında ise yüklenici tarafından bakiye iş bedeli ile proje değişikliğinden kaynaklı zarara dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi ileri sürülmüş olup dosya içeriği kapsamındaki teslim tutanakları, ... A.Ş, ... Genel Müdürlüğü Tesis Kabul Birim Başkanlığı'na yazılan yazı cevapları ile yanların beyanları doğrultusunda sözleşmeye konu işlerin teslim edildiği noktasında ihtilafın bulunmadığı ve teslimin sabit olduğu gibi sözleşme gereğince iş sahibi tarafından yüklenici şirkete 350.000-TL ödeme yapıldığı sabit olup bakiye 130.000-TL'nin ödendiğini gösterir herhangi bir delile rastlanılmadığı, proje değişikliğinden kaynaklı zarara dayalı alacak isteminin ise tüm dosya kapsamında ispata muhtaç kaldığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca iş görme ediminin karşılığı olan bakiye 130.000TL yönünden birleşen dosya davacısı yüklenicinin alacak isteminde haklı olduğu anlaşılmış olup tüm bu nedenlerle davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle toplam 130.000-TL tutarında alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu, alacağın eser sözleşme ilişkisine dayalı olup miktar ve tayininin yargılama kapsamında belirlenmesi gerekmekle alacağın likit olmadığı anlaşılmış olup; birleşen davanın kısmen kabulüne, icra inkar tazminatı isteminin reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 32.000,00-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile takibin, asıl alacak 32.000,00-TL takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine,
2- Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Birleşen (.... ATM'nin ... E. Sayılı dosyası) davanın Kısmen Kabulü,
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 130.000,00-TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile takibin, asıl alacak 130.000,00-TL takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine,
4-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Asıl dava yönünden ;
5-Davacı/ birleşen davalı tarafından yatırılan kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 2.185,92 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.900,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 285,47 TL harcın davalı birleşen dosya davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı birleşen dosya davalısı tarafından yatırılan 1.900,45-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.936,35-TL'nin davalı birleşen dosya davacısından tahsili ile davacı birleşen dosya davalısına verilmesine,
7-Davacı birleşen dosya davalısı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 4.800,00-TL vekalet ücretinin davalı birleşen dosya davacıdan tahsili ile davacı birleşen dosya davalıya verilmesine,
8-Davalı birleşen dosya davacısı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 11.106,88-TL vekalet ücretinin davacı birleşen dosya davalıdan tahsili ile davalı birleşen dosya davacıya verilmesine,
Birleşen dava dosyası yönünden;
9-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 8.880,30-TL ilam harcından peşin alınan 1.987,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 6.892,70-TL ilam harcının davacı /birleşen dosya davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Birleşen dosya davacı tarafından yatırılan 1.987,60-TL peşin harç ve 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.042,00-TL' nin birleşen dosya davalıdan tahsili ile birleşen dosya davacıya verilmesine,
11-Birleşen dosya davacısı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 16.300,00-TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından tahsili ile birleşen dosya davacısına verilmesine,
12-Birleşen dosya davalısı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Göre hesaplanan 9.559,47-TL ücret-i vekaletin davalı birleşen dosya davacıdan tahsili ile davacı birleşen dosya davalıya verilmesine,
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. Bendine göre; arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşamamaları hallerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinde ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hazineden ödenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 858,00-TL'sinin davacı birleşen dosya davalısından bakiye 462,00-TL'sinin davalı birleşen dosya davacısından alınarak hazineye gelir kaydına,
Yargılama gideri yönünden her iki dava birlikte değerlendirildiğinde;
14-Davacı birleşen dosya davalısı tarafından yapılan 2.512-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.196,39 TL yargılama giderinin davalı birleşen dosya davacıdan tahsili ile davacı birleşen dosya davalıya ödenmesine, kalan kısmın davacı birleşen dosya davalısı üzerinde bırakılmasına,
15-Davalı birleşen dosya davacısı tarafından yapılan 350 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 183,31-TL yargılama giderinin davacı birleşen dosya davalısından alınıp davalı birleşen dosya davacısına ödenmesine, kalan kısmın davalı birleşen dosya davacısı üzerinde bırakılmasına,
16-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır