T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/179 Esas
KARAR NO: 2020/439
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/02/2018
KARAR TARİHİ: 02/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket tarafından düzenlenmiş 01.01.2015/01.01.2016 vade tarihli ... numaralı nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında kalan ve sigortalı ... San. Ve Tic Ltd Şti tarafından Amerika' da yerleşik ... İnc'den satın alınarak ithalatı gerçekleştirilerek ... A.Şye satışı yapılan mallar, davalı şirketin yaptığı yurtiçi karayolu taşıması sonrasında hasarlı olarak ... A.Ş.'ne teslim edildiğini, malların hasarlı olması nedeniyle sigortalı şirketten iade alınmasının istenildiğini, ... ile ... arasında yapılan görüşmeler neticesinde daha ekonomik olması sebebiyle ürünlerin tekrar Amerika'ya gönderilerek tamir ettirilmesine karar verildiğini, malların tamir edilip alındıktan sonra ... tarafından davalıya müracaat edilerek ürünlerin tamiri için ödenen 2.200 USD tamir bedeli ile 5.896,63 TL tutarındaki masrafların ödenmesi talep edilmişse de davalı tarafından sigortalıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, sigorta şirketi 12.02.2016 tarihinde 3.077,00 USD ödeme yaptığını, bu ödeme için 22.02.2016 tarihli yazı ile davalı şirkete bildirimde bulunduğunu, fakat davalı borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmaması sebebiyle malların hasarlanmasına sebep olan davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu ödeme emrinin kendisine tebliği üzerine borcu kısmi olarak kabul edip 6,300 TL ödeme yaptığını, takibin 5211,00 TL'lik kısmına ise Türk Ticaret Kanununun taşıma hükümleri kapsamında sınırlı sorumlu olduğundan bahisle itiraz ettiğini, ... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasına yapılan kısmi itirazın iptali ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine, ayrıca haksız ve mesnetsiz olarak takibe itiraz eden davalının % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, TTK madde 886 gereği zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız davranış kusuru varlığının da ispat edilmesinin gerekmekte olduğunu, ilgili konuda örnek Yargıtay kararlarının mevcut olduğunu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, taşıyıcı şirket ürünlerin Amerika 'ya gönderim masrafı, gümrük masraflarından sorumlu tutulamayacağını, ödenecek tutarın sorumluluk sınırına kadar olan kargonun taşıyana teslim edildiği yerdeki piyasa değeri olduğunu, ... ile ...'ın anlaşarak hasarlı olduğunu iddia ettikleri malı Amerika'ya göndermeleri sonucu gönderim masrafları, gümrük masrafları tamir masraflarının müvekkili şirketten almaya çalışmasının hukuka uygun olmadığını, ... Kargo kendi iradesi dışında gerçekleşen bu giderleri ödemek zorunda olmadığını, bu istemin açıkça iyi niyetle bağdaşmayan bir talep olduğunu, talebe şiddetle karşı çıktıklarını, bu nedenlerle haksız davanın külliyen reddine, davacıdan %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatı alınmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine toplam 11.511,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; 6.300 TL'yi ödeyeceklerini beyanla borcun 5.211,00 TL tutarındaki kısmına yasal süresi içinde kısmen itiraz etmiştir.
Bilirkişiler ... ile ... tarafından düzenlenen 07/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"Sayın mahkeme görevlendirmesi kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde,
1. Davacının emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile ödediği tazminatı rücuen tazmin talep ettiği, toplam ödemesi olan 3.077,00 USD ile sınırlı olmak üzere bu hakkını sorumlu taşıyıcıya rücu edebileceği,
2.Davalının sorumluluğunun yurt içi taşıma mevzuatı gözetilerek TTK m.875 ve m.880 hükümleri ile m.882 kapsamında sınırlı sorumluluk olacağı,
3.Davalının sınırsız sorumluluğu için bu konuda bir anlaşma veya davalının TTK m.886 kapsamında ağır kusurunun ispatı gerektiği,
4.Bu kapsamda somut olayda, davalının taşıma başlangıç tarihi kurları gözetilerek 1.666,00 SDR karşılığı 6.434,09 TL ile sınırlı olduğu,
5.Davalının sınırlı sorumlu miktara karşın 6.300 TL kabul ederek ödediği, sınırlı sorumluluk tavanı ile kabul edilen miktar arasındaki farkın da davalının sorumluluğunda olduğu, bunun 134.09 TL hesaplandığı,
6.Davacının bakiye 134,09 TL'yi aşan rücuen tazmin taleplerinin dosya kapsamı ve somut olaya uymadığı, aşan talepler bakımından takipte talep edilen miktarın ancak davalının ağır kusuru veya sair tam tazminat şartlarının ispatına bağlı olduğu,
7.Dava konusu ihtilafın kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren kapsamı gözetildiğinde, takip tarihinde likit olmadığı hususunun sayın mahkemece sair talepler bakımından değerlendirilmesi gerektiği, sonuç ve kanaatlerine ulaşılmıştır.
Nihai takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere, işbu heyet raporumuzu saygı ile arz ederiz." şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... ile ... tarafından düzenlenen 20/11/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;
"Davacı vekili İtirazları 23.05.2019 tarihli sunulmuş olup, davacı ödemesinin 2.200 USD malda hasar, 5.896,63 TL masraflar kaynaklı ödemelerden oluştuğu, davalının TTK m.883 kapsamında masrafları da ödemesi gerektiği ileri sürülmüştür. Davacının TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olduğu, onun yerine geçerek tüm rücu haklarını kullandığı, bunun TTK m.883 hükmünde yer alan masrafları da rücu hakkı anlamına geldiği, TTK m.883 hükmünde yer alan tazminat kalemleri bakımından TTK m.886 hükmünde belirtilen şekilde ağır kusur ispatı gerekmediği belirtilmektedir. TTK m.883 hükmü karşısında bilirkişi raporunun yanlış ve hatalı olduğu ileri sürülerek taşıma ücreti, gümrük vergisi, harç ve resim giderlerinin davacı tarafından Ödendiği ve bunların davalı yanca karşılanması gerektiği savunularak bu konuda inceleme yaptırılması talep edilmiştir.
Değerlendirildiğinde;
TTK m.880 zararın doğrudan zarar olarak ne şekilde hesaplanacağını düzenlemektedir. TTK m.882 hükmü sınırlı sorumluluk uygulamasını, TTK m.886 ise sınırlı sorumluluğun hangi durumlarda sınırsız hale geleceğini düzenlemektedir.
TTK m.883 ise, zayi ve hasar zararlarında zararın TTK m.880 hükmüne göre doğrudan emtiada meydana gelen zararlar bakımından belirlenmesi ve sınırlı sorumluluk testinin doğrudan zararlar için yapılması karşısında bir takım dolaylı zararların - masraflar olarak ortaya konulması halinde tam tazmin edilmesini düzenlemektedir.
Buna göre, TTK m.880 ve m.882 hükümlerine ek olarak;
-Taşıma ücreti ödenmiş ise zarar ile orantılı olarak geri verilmesi, ödenmemiş ise ödenmemesi,
-Vergi, harç ve resim ya da sair giderlere katlanılmış ise taşıyıcının tazmin etmesi, Esastır. Burada hasar veya kısmi zayi durumunda bu ödemeler oransal yapılacaktır.
Taşıyıcının, sınırlı sorumluluk doğrudan zararlar, tam tazmin belirtilen tanımlı MASRAFLAR dışında başkaca ödeme yükümlülüğü yoktur.
Davacı yan da işte 5.896,63 TL masraf iddia etmektedir. Oysa somut olayda meydana gelen zarar hasar zararıdır. Hasarlı malın hasar giderimi için yapılan masraflar TTK m.883 kapsamında değildir. Hasar giderimi masrafları hasar zararı kalemleridir. TTK m.883 ile düzenlenen masraflar ise, yükün hasarın gerçekleştiği taşımadaki masraflardır.
Davacının ödemesi sebebi olan masrafları hasarın meydana geldiği taşıma sürecinde yapılan masraflar değildir. Aksine hasar sonrası, hasarın giderimi için yapılmış geri taşıma, tamire gönderme sürecine dair masraflardır. Bunlar ise zaten hasar zararları toplamı içinde olup, TTK m.882 sınırlamasına dahildir.
EK SONUÇ:
Sayın mahkeme EK görevlendirmesi kapsamında yapılan EK inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, davacı masraflarının hasar meydana gelen taşıma süreci masrafları olmadığı gözetilerek; KÖK rapor sonuçlarını değiştirmeyi gerektirecek yeni bir sonuç hasıl olmamıştır. Nihai takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere, işbu EK heyet raporumuzu saygı ile arz ederiz. " şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Dava, davalının taşıması sırasında davacı sigortalısının emtiasına zarar geldiğinden bahisle bu zararı sigortalısına ödeyen davacı yanın TTK'nun 1472. maddesine dayanan halefiyet ilkesi kapsamında zararın davalıdan tahsili amacıyla başlattığı takibe davalı yanın kısmi itirazının iptali isteminden ibarettir.
Hasarın 09/06/2015 tarihli İstanbul-Ankara arasındaki davacı sigortalısına ait emtianın davalı tarafça taşınması sırasında meydana geldiği hususunda taraflar arasında ihtilaf yoktur. Eldeki uyuşmazlık, davalı taşıyıcının zarardan ne meblağda sorumlu olduğuna ilişkindir.
TTK'nun 882./1 maddesine göre, gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Bu sınırlamanın ancak taşıyıcının zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlemiş olduğunun ispatı halinde uygulanmayacağı TTK'nun 886. maddesi hükmü ile sabittir.
Eldeki davada, davacı yanın dosya kapsamına TTK'nun 886. maddesinde düzenlenen hususu ispatlar bir delil sunamadığı, bu nedenle davaya konu emtianın ağırlığınca 8,33 özel çekme hakkının karşılığının tespit edilerek TTK'nun 882/4. maddesine göre Türk Lirası cinsinden hesabının gerektiği, bu kapsamda emtia ağırlığı 200 kg x 8,33 özel çekme hakkı karşılığının 1.666,00 SDR olarak bulunduğu, taşımanın yapıldığı 09/06/2015 tarihli TCMB'nca ilan edilen verilere göre 1 SDR=3,862 TL olduğundan davalının sorumluluk limitinin 1.666,00 x 3,862 = 6.434,09 TL olduğu tespit edilmekle, davalı yanın takipte kabul ederek ödediği 6.300,00 TL'nin mahsubu ile itirazlı olan 134,09 TL'nin daha davacı yana ödenmesinin gerektiği, davacı alacağının yargılamayı gerektiren niteliği gereğince likit olmadığı bu nedenle davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin yerinde görülmediği, ayrıca davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin ise takibin kötü niyetle başlatıldığı hususu ispatlanamadığından reddinin gerektiği anlaşılmakla, açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 134,09 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
Davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 54,40 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 89,00 TL harcın mahsubu ile fazla yatan 34,60 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 89,00 TL peşin, 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 124,90 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisine vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre davanın kabul kısmı üzerinden hesaplanan 134,09 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre davanın ret kısmı üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 152,00 TL tebligat vs.posta masrafı olmak üzere toplam 1.352,00 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesap edilen 34,79 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza