T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/33 Esas
KARAR NO: 2022/323
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2016
KARAR TARİHİ: 26/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 07/04/2016 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, müvekkilinin Almanya distrübütörü olma konusunda anlaşıldığını, müvekkilinin davalıdan ilk etapta 10 bin adet ten takı sipariş vererek ön ödemesi olanak 19.000 Euro anlaşmanın imzalanması ile verileceği ön ödemeden 45 günlük süre içerisinde üretim tamamlandıktan sonra ilk parti olarak 5 bin adet teslim edileceği, kalan 5 bin adet iki eşit miktarda birer ay aralıklarla bakiye ödemesi karşılığı teslim edileceği konusunda anlaşıldığı, anlaşma sonrasında davalı şirkete 10.000 Euro ve 10.000 USD ödendiğini, sonraki 45 günlük süre içerisinde 5 bin adet ten takısı gönderilmesi gerekirken yalnızca 2800 adet ten takısı gönderildiğini, gönderilen takıların yaklaşık olarak %30'unun ayıplı olarak geldiğini, bu hususun davalıya defalarca iletildiğini, hiçbir düzeltme yapılmadığını, davalı şirketin son olarak hiç bir haklı sebep olmaksızın distrübütörlük sözleşmesini feshettiğini, bu nedenlerle, müvekkili tarafından ödenmiş olan 10.0000 USD, 10.000,00 EURO'nun hesaplamalar yapıldıktan sonraki kısmının davalı şirketten alınıp müvekkiline iadesine, ürünlerin ayıplı olması nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelenmesi ve müşteri kaybı nedeniyle, davalının 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, müvekkili tarafından ürünlerin, zamanında eksiksiz ve ayıpsız geleceği hesap edilerek yapılan, yapmış olduğu faturalandırılmış olan, masraflar ve uğramış olduğu zararların hesaplanarak, davalı şirketten alınmasına, davalı sözleşme edimlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmemesi nedeniyle yoksun kaldığı kârın hesaplanarak müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekilat ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekiline her bir alacak kalemi yönünden taleplerini açıklaması için süre verilmiş ve davacı vekilince 11/01/2019 tarihli dilekçe ile;
Ürünlerin zamanında geleceği düşünülerek yapılan faturalandırılmış olan masraflar ve uğranılan zararlar için şimdilik 1.250,00 TL,
Davalının sözleşme edimlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmemesi nedeniyle yoksun kalınan kazanç için şimdilik 1.250,00 TL,
Davacı tarafından davalıya ödenen 10.000 USD ve 10.000 Euro' nun ayıplı yapılan ve hiç teslimi yapılmayan ürün bedellerinin tespiti yapılarak şimdilik 1.500,00 TL' nin faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
Davacı vekili 28/02/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; ödenen mal bedeli ve ayıplı teslim edilen ürünlerden olan alacağını 58.881,92 TL arttırarak 60.381,92 TL 'nin ve kar kaybı olan alacağını 165.903,02 TL arttırarak 167.153,02 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE:
Dava, ayıplı eksik teslim edilen ürünler nedeni ile uğranılan kar kaybı, oluşan zarar ve ödenen bedellerin iadesi ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/510 Esas 2017/... Karar sayılı 01/03/2017 tarihli kararı ile mahkemenini görevsizliğine dair verilen karar üzerine, dosya mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan 11/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"
...
TESLİM EDİLMEYEN ÜRÜNLER AÇISINDAN; Davacı ile Davalı arasında imzalanan sözleşmeye gereğince davacının 19.000 Euro ödemesi gerekmekte olup, bu ödeme Davacı tarafından (10.000.-Euro ve 10.000.-USD olarak) yapılmıştır. Ödeme gereği 5 bin adet teslim edilmesi gereken ürün eksik olafak, 2840 adet teslim edilmiş olup, eksik teslim edilen (teslime dilmeyen) ancak bedeli peşin ödenen ürün tutarı 4.479,93 Euro olarak hesaplanmaktadır, davacı bu tutarda teslim edilmeyen ürün nedeniyle alacaklı olduğu,
AYIPLI TESLİM EDİLEN ÜRÜNLER AÇISINDAN: Davacı, teslim edilen ürünlerin yüzde 30 'unun ayıplı mal olarak iade edildiğini beyan etmiş, teknik bilirkişi ise iade edilen ürünlerde yaptığı incelemede ayıp oranını yüzde 100 olarak belirlemiştir. Sayın Mahkemenin yüzde 30 ayıp oranını esas alması halinde davacı alacağı 4.294,08 Euro olarak hesaplandığı,
KAR KAYBI AÇISINDAN: Sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle Davacının beyan ettiği satış fiyatlarına göre davacının elde edebileceği en yüksek kâr kaybı 60.807,49 Euro olarak hesaplanmaktadır. Beyan edilen satış fiyatlarına göre satılan ürünlerin maliyeti 26.058,75 Euro olmaktadır. Maliyet üzerinden belirli bir oranda kâr marjı hesaplanabileceği gibi, hesaplanan %233 satış kârlılığı alan 60.807,49 Euro üzerinden indirim yapılarak belirlenecek kâr kaybı tutarını belirlemek Sayın Mahkemenin hakkaniyetli takdirinde olacağı,
MANEVİ TAZMİNAT AÇISINDAN: Sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle manevi tazminat doğup doğmadığı, doğmuş ise tutarının belirlemesi hususlarının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
FAALİYET GİDERLERİ AÇISINDAN: Davacının yapmış olduğu 28.534,14 Euro harcamanın faaliyet konusu gereği yapıldığı, kâr kaybına hükmedilmesi halinde, kâr kaybı hesaplamasında maliyet olarak göz önüne alınan tutarlar içerisinde olması sebebiyle talebin mükerrer olacağı,
UĞRANILAN ZARAR AÇISINDAN: ... Vergi Danışmanlığı şirketi tarafından hazırlanan raporda davacının 38.014,32 Euro zarar ettiğinin tespit edildiği, 69.611,60 Euroluk 1. Sevkiyattan 15.678 Euroluk satış yapıldığı bu sebeple satılmayan 53.933,60 Euroluk mal bulunması sebebiyle zararın kesin olmadığı " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Davacı vekilince 02/05/2019 tarihinde bilirkişilerce yapılan tespitlerin kabul edildiği beyan edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan 23/09/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
"
..
a) Ödenen Mal Bedelinden Alacak; Davacının davalıya 18.793,53 Euro ödeme yaptığı, davalı tarafından 14.313,60 Euro'luk mal teslimi yapması sebebiyle eksik teslim edilen (teslim edilmeyen) ancak bedeli peşin ödenen ürün tutarı olarak davacının davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin 4.479,93 alacaklı olduğu,
b) Ayıplı Teslim Edilen Ürüıılerden Alacak: Davacı, teslim edilen ürünlerin yüzde 30 unun ayıplı mal olarak iade edildiğini beyan etmiş, teknik bilirkişi ise iade edilen ürünlerde Yaptığı incelemede ayıplı oranını yüzde 100 olarak belirlemiştir. Sayın mahkemenin yüzde 30 ayıp oranını esas alması halinde davacının alacağının 4.294,08 Euro olarak hesaplandığı,
c) Kâr Kaybı Açısından: Sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle Davacının beyan ettiği satış fiyatlarına göre Sözleşmede belirlenen 9.950 adet malın teslim edilmesi halinde davacının elde edebileceği en Yüksek kâr kaybı 60.807,49 Euro olarak hesaplanmaktadır. Sayın mahkeme davacının kâr kaybının sadece 1. Sevkiyatta gönderilen 2.840 adet mal ile sınırlı Olduğuna karar vermesi halinde davacının kâr kaybının 24.288,79 Euro olarak hesaplandığı, Beyan edilen satış fiyatlarına göre maliyert fiyatları üzerinden 94 233 satış kârlılığı ile oluşan kâr kaybı tutarından Sayın Mahkemenin belirleyeceği bir indirim Yapılmasının hakkaniyetli olacağı " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan 15/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
"
..
Ödenen Mal Bedelinden Alacak; Davacının davalıya 18.793,53 Euro ödeme yaptığı, davalı tarafından 14.313,60 Euro'luk mal teslimi yapRası sebebiyle eksik teslim edilen (teslim edilmeyen) ancak bedeli peşin ödenen ürün tutarı olarak Davacının davalı ...'den 4.479,93 alacaklı olduğu,
Ayıplı Teslim Edilen Ürünlerden Alacak: Davacı, teslim edilen ürünlerin yüzde 30 'unun ayıplı mal olarak iade edildiğini beyan etmiş, teknik bilirkişi ise iade edilen ürünlerde yaptığı incelemede ayıp oranını yüzde 100 olarak belirlemiştir. Sayın Mahkemenin yüzde 30 ayıp oranını esas alması halinde davacının alacağının 4.294,08 Euro olarak hesaplandığı,
Kâr Kaybı Açısından: Sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle Davacının beyan ettiği satış fiyatlarına göre Sözleşmede belirlenen 9.950 adet malın teslim edilmesi halinde davacının elde edebileceği en yüksek kâr kaybı 60.807,49 Euro olarak hesaplanmaktadır. Sayın Mahkeme davacının kâr kaybının sadece 1. Sevkiyatta gönderilen 2.840.- adet mal ile sınırlı olduğuna karar vermesi halinde davacının kâr kaybının 24.288,79 Euro olarak hesaplandığı, Beyan edilen satış fiyatlarına göre maliyet fiyatları üzerinden % 233 satış kârlıliği ile oluşan kâr kaybı tutarından Sayın Mahkemenin belirleyeceği bir indirim yapılmasının hakkaniyetli olacağı " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasında 07/04/2016 tarihinde imzalanan sözleşme gereği davacının Almanya distrübütörü olduğu, anlaşma sonrasında davalı şirkete 10.000 Euro ve 10.000 USD ödendiği, sonraki 45 günlük süre içerisinde 5 bin adet ten takısı gönderilmesi gerekirken yalnızca 2800 adet ten takısı gönderildiği, gönderilen takıların yaklaşık olarak %30'unun ayıplı olduğu, işin niteliği gereği ayıbın takıların kullanılması ile ortaya çıkacak olması nedeniyle ilk bakışta fark edilemeyeceği, taraflar arasındaki mail kaydı ve yazışmaların incelenmesinde ayıp ihbarının yapılmış olduğunun anlaşıldığı, ( 19.07.2016 tarihli mail), mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında belirlendiği üzere davalının 5000 adet ürün teslim etmesi gerekirken 2840 adet teslim ettiği, teslim edilen malların incelenmesinde ise takılar zarftan çıkarılırken kırılmalar olduğu, altı defa yapışır ibaresine rağmen ikinci üçüncü kez yapışmadığı, şeffaf koruyucunun bulunmadığı, yapışkan maddenin kalitesiz olduğu, bu nedenle davacının zarara uğradığı, davacının 5000 adet ürün için ödediği 10.000 USD ve 10.000 EURO dan davacıya hiç teslim edilmeyen ürünler nedeniyle davacıya 4.479,93 EURO nun iadesi gerektiği, %100 oranında ayıplı olarak teslim edilen % 30 miktardaki ürün nedeniyle davacı alacağının 4.294,08 EURO olduğu, teslim edilen ürünler nazara alındığında ayıplı olmaları nedeniyle kar kaybının 24.288,79 Euro olduğu , davacı vekilinin bu tutarlar üzerinden davasını ıslah ettiği, yine bilirkişi raporunda kar kaybı hesaplanırken dikkate alınmış olması nedeniyle ayrıca faaliyet giderlerinin hesaplanmadığı, satılmayan mallar bulunması nedeniyle davacı zararının hesaplanamadığı, davacının bu tespitlere bir itirazının olmadığı, davalı tarafın itirazlarının ise raporlarda detaylıca incelendiği, davacı ıslah dilekçesi ile avans faizi talep etmiş ise de dava değerini belirlediği dilekçede sadece faiziyle birlikte talepte bulunduğu bu nedenle faizin yasal faiz olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla bilirkişilerce yapılan hesaplamalar üzerinden kar kaybı alacağı, ayıplı olarak teslim edilen ve hiç teslim edilmeyen mal bedeli alacağı taleplerinin kısmen kabulüne,( dava açıldığı tarihteki ve ıslah tarihindeki kurlar ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapılmıştır.) bilirkişi raporları sonrasında arttırılan kısımlara ıslahtan itibaren faiz işletilmesine, kar kaybında zaten hesaplanmış olması nedeniyle masraf ve zarar bedeline ilişkin mükerrer talebin reddine, davacının yapılan ticarette zarar etmesi nedeniyle doğrudan kişilik haklarının zedelendiği kabul edilemeyeceğinden şartları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
166.054,58 TL kar kaybı alacağının 1.250 TL sine dava tarihi olan 06/12/2016 tarihinden geri kalanına ıslah tarihi olan 28/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Ayıplı olarak teslim edilen ve hiç teslim edilmeyen mal bedeli olan toplam 59.063,72 Tl nin 1.500 TL sine dava tarihi olan 06/12/2016 tarihinden geri kalanına ıslah tarihi olan 28/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Sözleşmenin kurulacağına duyulan güven nedeniyle yapılan masraf ve zarar bedeli 1.250 TL talebinin reddine,
Şartları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 15.377,83 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 4.419,68 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.958,15 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafça yatırılan 29,20 TL başvuru harcı, 512,33 TL peşin harç, 3.839,00 TL ıslah harcı ve 68,35 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.448,88 TL'nin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
4- Maddi tazminat yönünden; davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 24.208,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
5- Maddi tazminat yönünden; davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.666,64 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6- Manevi tazminat yönünden; davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7- Davacı tarafça yapılan 1.951,25 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.697,39TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafça yapılan 600,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 78,06 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
9- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır