T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/372 Esas
KARAR NO: 2022/474
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2018
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme maddesi gereğince süresinin belirlendiğini, sözleşmenin imza edildiği andan itibaren iki yıl süreli olduğu, taraflardan herhangi birinin sözleşme süresinin sona erme süresinden 1 ay önce yazılı bildirimde bulunmadığı takdirde bir yıl uzamış sayılacağı, işbu sözleşmenin süresinin bu şekilde ve devam eden yıllarda uzaması halinde sözleşme süresinin hiçbir şekilde beş yıldan fazla olamayacağını ve tarafların beş yılın sonunda sözleşme konusu işe devam istedikleri taktirde aralarında anlaşarak yeni bir sözleşme imzalayacaklarını kararlaştırdıklarını, müvekkilinin sözleşmeden doğan sorumluluklarını eksiksiz yerine getirdiği halde davalılar tarafından ... 6. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, ihtarnameye cevap verildiğini, cevabi ihtarnameden de anlaşılacağı üzere davalıların haksız ve gerekçeden yoksun şekilde söz konusu bayilik sözleşmesini feshettiklerini , sözleşmenin feshinden sonra müvekkiline ödenmesi gereken Ekim-Kasım-Aralık 2017 dönemlerine ait hakedişleri de kendisine ödenmediği gibi Bayilik Sözleşmesinin imzalanması sırasında müvekkilinden alınan 90.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun kendisine iade edilmediğini beyanla teminat mektubunun paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına, dava sonunda iadesine karar verilmesine, Ekim Kasım Aralık 2017 dönemlerine ait hakkedişlerin şimdilik 40.000 TL sinin , sözleşmenin haksız feshinden dolayı uğranılan 1.000,00 TL tutarındaki kar kaybının ve 5.000,00 TL manevi tazminatın sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketler ile davacı arasında Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, ancak haklı gerekçelerle işbu sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, davacının müvekkili şirkete karşı açtığı bu davada dava değerini şimdilik 40.000,00 TL olarak ikame ettiğini, ancak davacının müvekkili şirket ile akdettiği bayilik sözleşmesi ve şartları gereğince ne kadar alacağının olduğunu bilmemesi hususunun gerek sözleşmenin bizzat tarafı olması gerekse de basiretli bir tacir olması durumlarında kabul edilebilir nitelikte olmadığını, davacı bayi tarafından gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle sözleşmenin temelinde yer alan güven ilişkisinin geri dönülmez şekilde sona erdiğini, davacı ile aralarında sözleşme ve eklerinin ihlal edilmesi durumunda uygulanacak yaptırım prosedürünü düzenleyen kurumsal bayi ceza sistematiği bulunduğunu, davacının bayiinin müvekkili şirketlerden manevi tazminat talep edebilmesi için kanunun aradığı şartların gerçekleşmediğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE:
Dava; bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiğinden bahisle hak ediş, kar kaybı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan Bilirkişiler ..., ...ve ... tarafından hazırlanan 07.01.2019 tarihli bilirkişi raporunda eksik delillerin bulunması nedeniyle bir hesaplama yapılamayacağı belirtilmiştir.
Dosya kapsamına alınan Bilirkişiler..., ...ve ... tarafından hazırlanan 13.05.2019 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ;
7.1.-... 16.Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dava dosyası ve ekleriyle davalı şirketlerin dosyaya sunulan ticari defterlerinin davalı ile ilgili bölümleri tarafımızdan incelenmiş olup;
7.1.1.-Davacı ... ile davalılar ... AŞ, ... AŞ , ... AŞ arasında 09.07.2015 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, bu bayilik sözleşmesi nedeniyle taraflar arasında ticari bir ilişki kurulduğu,
7.2.- Yukarıda(5-5) maddesinde belirtildiği gibi, Bilirkişi Heyetimizce taraflar arasında imzalanan söz konusu Bayilik Sözleşmesi'nin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği Sayın Mahkemenizin takdirindedir.
7.3.2.-Davacı vekili tarafından Sayın Mahkemeye sunulan "07.01.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda belirtilen, geriye dönük bir yıllık satış cirosunun dosyaya sunulması" konulu 12.03.2019 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu, davacının Mali Müşaviri olduğu anlaşılan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş olan " İlgili Makama" başlığı altında yazılan yazı ve ekindeki muavin kayıtları ile faturaların birbiriyle örtüşmediğinden , herhangi bir hak ediş tutarının tarafımızca hesaplanmasının mümkün olmayacağı aşikardır.
Ayrıca, davalıların "Bayilik Sözleşmesi"ni haklı nedenle feshettikleri düşünüldüğünde de mahrum kalınan bir kar kaybının da bulunmayacağı kanaati oluşmaktadır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Dosya kapsamına alınan ..., ... ve ... tarafından hazırlanan 20.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama ve değerlendirmeler sonucunda özetle;"
..
Davalıların aradaki bayilik sözleşmesini feshinin haklı olmadığı, Sözleşmeye aykırı davranışın işbu haksız fesih ile davalılardan geldiği, taleple bağlılık kuralı çerçevesinde, davacının davalılardan davalıların defter - kayıtları itibariyle yukarıda saptanan miktarlarda alacaklı bulunduğu, ayrıca ilk iki davalıdan keza yukarıda belirtilen miktarlarda mahrum kaldığı kâr talebinde bulunabileceği,
Davalıların, herhangi bir sözleşmeye aykırı davranışı tespit edilmeyen davacının banka teminat mektubunu paraya çevirme haklarının bulunmadığı ve işbu mektubun davacıya iadesi gerektiği, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Dosya kapsamına alınan ..., ...ve ... tarafından hazırlanan 02.11.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda ; kök rapora yapılan itirazların raporlarında herhangi bir değişiklik gerektirmediği , kök rapordaki görüşlerinin aynen muhafaza edilmesi yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davacı ile davalılar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı ve sonrasında gönderilen noter ihtarı ile anılan sözleşmenin davalılarca feshedildiği, davacının feshin haksız olduğunu savunarak hak ediş, kar kaybı ve manevi tazminat taleplerinde bulunduğu, çözülmesi gereken ilk uyuşmazlığın feshin haklı olup olmadığı hususu olduğu, mahkememizce alınan 20.07.2020 ve 02.11.2021 tarihli bilirkişi raporlarında detaylıca açıklandığı üzere davalıların feshe gerekçe gösterdikleri; davacının, fatura ödeme oranının altında kaldığına dair tablo ve belgeleri, davacının sattığı ve taahhüdü bozulan cihazların faturalarının davalılarca ödendiğine dair belgeleri ve performans raporlarını dosyaya sunmadıkları, olayla ilgili başlatılan soruşturma çerçevesinde ceza dosyasının incelenmesinde davacının şüpheli sıfatının bulunmadığı, bu sebeplerle feshin haklı olduğunun ispat edilemediği, mahkememizce alınan 20.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere davacının davalı ...'a borçlu olduğu, anılan davalıdan bir alacağı bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden açılan davanın reddine, yine hesaplanan 18.981,97 TL hakediş alacağının davalı ...'dan , 12.404,69 TL hakediş alacağının davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesi ve taleple bağlılık kuralı gereği 1.000 TL kar kaybı alacağının davalılar ... ve ... tahsili hususlarında davanın kısmen kabulüne, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalılarca sona erdirilmesinin doğrudan manevi zarar doğurmayacağı anlaşılmakla manevi tazminata ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
2-Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,
3-18.981,97 TL hakediş alacağının davalı ...'dan , 12.404,69 TL hakediş alacağının davalı ...'ten 12.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
4- 1.000 TL kar kaybı alacağının davalılar ... ve ...'ten, 12.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
5-Şartları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine,
6-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 2.212,33 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 785,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.426,76 TL harcın 862,90 TL'sinin davalı ...'dan, 563,86 TL'sinin davalı ...'den alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
7- Davacı tarafça yapılan 5.932,20 TL yargılama giderinin; davanın kabul oranına göre hesaplanan 4.176,86 TL'nin 2.526,16 TL'sinin ...'dan, 1.650,70 TL'sinin ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Maddi tazminat yönünden; davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100 TL vekalet ücretinin davalı ... ve ... şirketlerinden alınıp davacıya ödenmesine,
9-Maddi tazminat yönünden; davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
10-Manevi tazminat yönünden; davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
11- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
12-Davacı tarafça peşin yatırılan 785,57 TL harç ile 35,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 821,47 TL'nin 496,83 TL'sinn davalı ...'dan, 324,64 TL'sinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır