T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/733
KARAR NO: 2020/288
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/08/2018
KARAR TARİHİ: 07/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ... A.Ş. 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kapsamında yetkili olarak faktoring hizmeti verdiğini, bu hizmet kapsamında müşterilerinin faturalı alacaklarını ve bu alacaklarına istinaden verilen kıymetli evrakları hizmet bedeli karşılığında teslim ve temlik alarak bedel ödemesi yaptığını, davacı şirket ile müşterisi ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 14.02.2011 tarihinde yapılan faktoring işlemi ile davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti’nden doğmuş faturalı alacağının 35.000-TL’lik kısmını davacı şirkete temlik etmiş ve bu temliğe istinaden; ... Şubesine ait ... numaralı, 29.05.2012 tarihli ve 20.000-TL bedelli, Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ve ... Şubesine ait ... numaralı, 31.05.2012 tarihli ve 15.000-TL bedelli, Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan çekleri davacı şirkete teslim ettiğini, davacı şirkete teslim edilen takibe konu çekler, müvekkil şirket uhdesinde zayi olmuş ve bu nedenle de .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/555 e. Sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını ve Mahkeme tarafından 07.05.2012 tarihinde verilen karar ile çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, bu hususlar davalı/borçlu şirkete mail yolu ile bildirilmiş ve iptaline karar verilen çeklere ilişkin ödeme yapılması talep edilmiş fakat davalı/borçlu şirket tarafından çek bedellerine ilişkin yalnızca 19.06.2012 tarihinde 2.500-TL ödeme yapıldığını, icra takibine konu çek bedellerine ilişkin başkaca herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu konu ile ilgili davalı/borçlu şirkete 08.12.2017 tarihinde gönderilen .... Noterliği’nin 20350 yevmiye numaralı ihbarnamesi ile durum tekrar bildirilerek, ödeme yapılması yada daha önce herhangi bir ödeme yapıldı ise ödemelere ilişkin dekont yada belgelerin müvekkil şirket ile paylaşılması talep edildiğini, davalı/borçlu şirket tarafından bu ihbarnameye herhangi bir cevap verilmemiş ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacı şirket alacağını tahsil edememiş bu nedenle de davalı/borçlu şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2018/24484 esas sayılı dosyası ile icra takibi ikame edildiğini, davalı/borçlu şirket tarafından 20.07.2018 tarihinde takibe, ödeme emrine, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, davalı/borçlunun itirazları hukuki dayanaktan yoksun, gerçek dışı ve mesnetsiz olup, reddi gerektiğini, davalının takibe, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına, itirazının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin alacaklı görünen şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, takibe ve davaya konu olan her iki çekin de bankaca karşılığı ödendiğini, davacı taraf müşterisi ... Mak. San. Ve Tic Ltd Şti ile 14.02.2011 tarihinde yapılan faktoring işlemi ile davalı ... San Ve Tic Ltd Şti 'nden doğmuş 35.000,00 TL lik kısmını davacı şirkete temlik etmiş ve karşılığında müvekkil şirket tarafından keşide edilen ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 29.05.2012 tarihli ve 20.000 TL bedelli çek ile ... Şubesine ait ... numaralı 31.05.2012 tarihli ve 15.000 TL bedelli çekleri aldığını, davacı taraf çekleri elinde bulundurduğu sırada kaybetmiş ve bu nedenle de ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/555 E sayılı dosyası ile çek iptali davası açmış ve 07.05.2012 tarihinde çeklerin iptaline karar verildiğini, buna rağmen davacı taraf gerekçeli kararı dahi 17.03.2015 tarihinde almış ve müvekkil şirketten esasen ödemesi yapılan çek bedellerini 2017 yılında talep ettiğini, müvekkil şirket bahsi geçen kayıp çeklerin keşidecisi olup iptal kararından 5 yıl sonra ödenen çek bedellerinin müvekkil şirketten tahsil edilmeye çalışılması kötü niyetli olduğunu, davacının itirazın iptali talebinin reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/555 Esas ve 2012/105 Karar sayılı dosyasında; davacı tarafın ... Hiz. A.Ş. olduğu, davanın 25/11/2011 tarihinde açıldığı, dava konusunun ise kıymetli evrak iptali ( çek iptali) olduğu, Mahkemece 07/05/2012 tarihli kararında; davanın kabulü ile davaya konu ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 29.05.2012 tarihli ve 20.000 TL bedelli çek ile ... Şubesine ait ... numaralı 31.05.2012 tarihli ve 15.000 TL bedelli 2 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2018/24484 takip sayılı dosyasında özetle; 58.607,10-TL alacağın takip tarihinden itibaren icra giderleri, vekalet ücreti ve asıl alacağın %10,50 faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere TBK'nın 100.maddesine göre tahsilini talep ettiğini, davalı tarafça borca ve takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan 09/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kabul edilmesi halinde çeklerin vade tarihinden dava tarihine kadar davacının alacağı 61.648,57-TL olduğunu, temerrüt tarihinden dava tarihine kadar olan alacağı 37.505,61-TL olduğunu, davalı tarafça 19/06/2012 tarihli 2.500,00-TL'lik ödemenin yapılmış bulunduğunu, davalı taraf incelemeye ticari defter belge sunmadığını, davacı tarafça talep edilen icra inkar tazminatının Mahkememizin takdirinde bulunduğunu mütalaa etmiştir.
Dosya kapsamına alınan 17/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... AŞ nin, dava dışı asıl borçlu ... San ve Tic Ltd Şti'nin temlik aldığı faturalara istinaden finanse ettiği aşamada "Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik" şartları ile bu yönetmelik paralelinde BDDK tarafından hazırlanan Genelge tebliğ ile Yönetmelikte belirtilen şartlara, - 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu' şartlarına, uygun hareket ettiğini, davaya konu olayın yasa-genelge ve tebliğ uyumsuzluklarından kaynaklanmadığını, ancak davacı ... Şirketinin; Teminata almış olduğu davaya konu Keşidecisi ... Ltd Şti olan ... Şb ne alt ... nolu 29.05.2012 tarihli 20.000,-TL bedelli çek ile Keşidecisi ... Ltd Şti olan ... Şb'ne ait ... nolu 31.05.2012 tarihli 15.000,-TL bedelli iki adet çeki zayi ederek; ödemeden men kararı ile Çek İptal kararı aldırdığını, bu aşamalardan sonra davaya konu her iki çekin de davalı olan kesidecive iade edildiğini ve keşideci tarafından da iptal edilerek çeklerin bankasına 18.09.2012 tarihinde işlemsiz olarak iade edildiğini, banka yazısından anlaşılmakla; çeklerle ilgili davalı (... San ve Tic Ltd Şti) sorumluluğunun ve temerrüdünün 18.09.2012 tarihinde başladığının kabulü gerektiğini, çek bedellerinden kaynaklanan 32.500,-TL'lık asıl alacak miktarına 18.09.2012 tarihinden 12.04.2018 tarihine kadar (taraflar tacir olmakla) avans faizi nispetinde faiz ve %5 gider vergisi uygulandığında; davacının 12.04.2018 takip (talep) tarihi itibariyle davalıdan; 32.500,00-TL Asıl Alacak, 20.743,33-TL İşlemiş Faiz (Avans Faizi) , 1.037.17 TL BSMV olmak üzere toplam 52.724,75 TL alacaklı olduğunu, ancak Davacı tarafından, Takip Talebinde 35.000,00 TL Asıl Alacak, 22.482,95 TL İşlemiş Faiz, 1.124.15 TL BSMV olmak üzere toplam 58.482,10-TL alacak talep edilmiş olup; tespitlerimizden fazla olmakla; talebin tespitlerini aşan kısmının uygun olmadığını, davacının 32.500,- TL olan Asıl Alacak miktarına, takip tarihinden itibaren TCMB'ca yayınlanan avans faizi nispetinde (değişmesi halinde değişen nispetlerde) Temerrüt Faizi ve faizin %5 gider vergisini isteyebileceğini mütalaa etmiştir.
Dava; İtirazın iptali istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı şirket ile müşterisi dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 14.02.2011 tarihinde yapılan faktoring işlemi ile davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti’nden doğmuş faturalı alacağının 35.000,00-TL’lik kısmını davacı şirkete temlik ettiği ve bu temliğe istinaden; ... Şubesine ait ... numaralı, 29.05.2012 tarihli ve 20.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan ve ... Şubesine ait ... numaralı, 31.05.2012 tarihli ve 15.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan çekleri davacı şirkete teslim ettiği, davacı şirkete teslim edilen takibe konu çeklerin davacı şirket uhdesinde iken zayi olduğu ve bu nedenle de ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/555 E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, ilgili Mahkeme tarafından 07.05.2012 tarihinde çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, bu durumun davalı şirkete bildirildiği ve iptaline karar verilen çeklere ilişkin ödeme yapılmasının talep edildiği; fakat davalı şirket tarafından icra takibine konu çek bedellerine ilişkin ödeme yapılmadığından bahisle davalı şirket aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2018/24484 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı yanın takibe vaki itirazının iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davaya ve takibe konu çeklere ilişkin dava dışı bankaya yazılan müzekkereye verilen 18.03.2020 tarihli yanıtta; takibe konu çeklerin davalı şirket tarafından ekran görüntülerinin 18.09.2012 tarihinde iade edilerek iptal çek konumuna getirildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan 17.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; Davacı ... A.Ş. nin, dava dışı asıl borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin temlik aldığı faturalara istinaden finanse ettiği aşamada "Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik" şartları ile bu yönetmelik paralelinde BDDK tarafından hazırlanan Genelge tebliğ ile Yönetmelikte belirtilen şartlara, yine 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun şartlarına uygun hareket ettiği, davacı şirketin teminata almış olduğu davaya konu Keşidecisi ... ..Ltd. Şti. olan ... Şubesine ait ... nolu 29.05.2012 tarihli 20.000,00-TL bedelli çek ile Keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... Şubesi'ne ait ... nolu 31.05.2012 tarihli 15.000,00-TL bedelli iki adet çekin zayi olması sebebiyle çek iptal kararı aldırıldığı, bu aşamalardan sonra davaya konu her iki çekin keşideci tarafından iptal edilerek çek görüntülerinin bankasına 18.09.2012 tarihinde işlemsiz olarak iade edildiği, bu nedenle davaya konu çeklerle ilgili davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun devam ettiği, her ne kadar davalı yanca 30.05.2012 tarihinde çek bedellerinin ödendiği belirtilmişse de; dava dışı bankaya yazılan müzekkereye verilen 23.07.2019 tarihli cevabi yazıda; bu ödemenin talimata istinaden dava dışı ... 'ya yapılan ödemeye ilişkin olduğu ve çeklerle ilgili bir ibarenin bulunmadığının bildirildiği, açıklanan sebeplerle davalı yanın, davacı yana çek bedellerini ödenmediğinin belirlendiği anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle iptal kararı alan kişi alacağını senetsiz olarak talep etme veya zayi edilen senet yerine yeni bir senet düzenlenmesini isteme hakkına sahiptir. Davalı borçlu zayi nedeniyle iptal kararı alan kişinin gerçekten alacaklı olmadığı savunmasında bulunabilir. Somut olayda da; henüz bankaya ibraz edilmeden zayi edilen çekler söz konusudur. İbraz edilmeyen çekler yönünden hamil olduğunu iddia eden kişi ancak sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak talepte bulunabilir. Bu durumda keşideci davalı, çek bedelini ödediğini başka bir anlatımla sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Somut uyuşmazlıkta; keşideci davalı dosyaya sunmuş olduğu delillerle çek bedelini ödediğini ya da sebepsiz zenginleşmediğini ispatlayamadığından çek bedelini ödemekle yükümlüdür. Her ne kadar davacı yan, davalı yanın çeklerin zayi olduğunu öğrenme tarihi olan 19.06.2012 tarihinden itibaren işlemiş faiz talep etmişse de; süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek kambiyo vasfını yitireceğinden ve 19.06.2012 tarihi itibariyle davalı yanı usulüne uygun şekilde temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden 17.01.2020 tarihli bilirkişi raporunun işlemiş faize ilişkin belirlemelerinden ayrılınmış ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/24484 takip sayılı dosyasında davalı yanın itirazının kısmen iptali ile; bu defa takibin 35.000,00-TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin işlemiş faiz isteminin reddine, asıl alacağa takip takibinden itibaren %10.50'yi geçmemek üzere avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiş, koşulları oluştuğundan davacı yan lehine alacağın %20'si üzerinden hesap edilen icra inkar tazminatına hükmedilerek buna ilişkin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmişitir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
... İcra Müdürlüğü'nün 2018/24484 takip sayılı dosyasında davalı yanın itirazının kısmen iptali ile; bu defa takibin 35.000,00-TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağa takip takibinden itibaren %10.50'yi geçmemek üzere avans faizi uygulanmasına,
Alacağın %20 si üzerinden hesap edilen 7.000,00-TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.390,85-TL ilam harcından peşin alınan 1.000,87-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.389,98-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.000,87-TL peşin harç ve 35,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.036,77-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.250,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 3.541,07-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.375,20-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 553,94-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına; arda kalan 821,26-TL ' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair ; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır