T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/892 Esas
KARAR NO: 2020/367
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2018
KARAR TARİHİ: 15/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İstanbul, Kadıköy, ... Mahallesi, ... Caddesi No: ... adresinde inşa edilen yeni binanın müteahhidi olduğunu, davalı taşeron şirketin söz konusu inşaatın "daire çelik kapıları" yangın kapıları" ve "bina giriş kapısı" yapım ve montaj işini üstlendiğini, bu işle ilgili olarak müvekkili şirket ile davalı taşeron arasında 10/02/2018 tarihli sözleşme imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin genel şartlar başlıklı bölümünde "Çelik kapı ve yangın kapıları ve çelik kapı ödeme tarihinden itibaren hemen imalata başlayıp en geç 25/07/2018 montaja başlayıp ve 15/08/2018 günü içinde teslim edilecektir." iş bu sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uyulmaması halinde işveren yüklenicinin yazıı adresine noter marifetiyle keşide edeceği ihtarla uygunsuzlukları ihbar eder ve düzeltilmesi için 15 günlük süre verir. Müvekkili şirketin sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde 30/10/2018 tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çeki keşide ederek davalı taşerona teslim ettiğini, davalıya teslim edilen söz konusu çekin ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin ... nolu, 30/10/2018 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli çeki olduğunu, davalı taşeron, 25/07/2018-15/08/2018 tarihleri arasında montajı yapılacağı kararlaştırılan çelik kapı, yangın kapısı ve bina kapısı işini yerine getirmediğini, üstlendiği işi yapmadığını, bu durum karşısında ... Noterliğinin 17/08/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği işi ihtarnameye rağmen yerine getirmediğini, bu durum karşısında müteahhit davacı, daha fazla mağdur olmamak ve oluşan zararı aza indirmek için işleri başka taşeron firmalara yaptırmak zorunda kaldığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları ile başkaca doğmuş ve doğacak talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle lehdarı davalı şirket olan ... Bankası A.Ş. ... şubesinin ... nolu, 30/10/2018 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, eser sözleşmesi uyarınca iş bedeli karşılığı verilen 25.000,00 TL bedelli çek nedeni ile borçlu olunmadığının tespitine, çekin iadesine ve çekin iptaline, sözleşme konusu işlerin başka taşeronlara yaptırılmak zorunda kalınması nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı 5.595,25 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, her türlü yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi, tensip zaptı ve duruşma gününün usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmaya da katılmadığı anlaşıldı.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Bilirkişi ... ve ... tarafından düzenlenen 10/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda;
"İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz dolmadığı, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
Davacı yanın kendi ticari defterleri ve cari hesap durumuna nazaran 25.09.2018 dava tarihi itibariyle davalı yandan 25.000,00-TL tutarındaki avans çeki tutarında alacaklı göründüğü,
Davalı yan incelemeye gelmeyip ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davalı ticari defterleri nezdinde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı,
Sayın Mahkeme 02.04.2019 tarihli duruşmada dava dışı ... Ltd. Şti. ile yine dava dışı ... A.Ş. ne, ticari defter ve belgelerinin incelenmek üzere muhtıra çıkarılmasına karar vermiş olmakla, dava dışı şirketler incelemeye gelmediğinden herhangi bir inceleme yapılamadığı,
Dava dışı ... A.Ş. ile davacı şirket arasında 27.06.2018 tarihli "müşteri satış sözleşmesi" nin akdedildiği, anılan sözleşmede tanesi 1.800,00 TL den 14 adet kapı için toplam 25.200,00 TL üzerinden 180 günlük çek ödemesi ile anlaşmaya varıldığının anlaşıldığı ancak, dava dosyasında dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. firmasına verilen 37.053,00-TL tutarındaki çekin neye istinaden verildiğini gösteren herhangi bir sözleşme sunulmadığından, bu çekin, davalı yanın tamamlamadığı işler nedeni ile yaptırılan işler karşılığında verilip verilmediğinin değerlendirilemediği,
Bu nedenle davacı yanın, sözleşme kapsamında kararlaştırılan 62.457,75 TL bedelli işleri dava dışı başka taşeronlara 68.053,00 TL bedelle yaptırmak zorunda kalması nedeniyle 5.595,25 TL zarara uğradığı yönündeki iddialarını bu aşamada kanıtlayamadığı, bu hususta takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Diğer yandan davacı yana avans niteliğinde keşide edilen 25.000,00 TL tutarındaki çekin, takas merkezi marifeti ile tahsil edildiği anlaşıldığından, davacı defterlerinde davalı yanın davacı yana keşide ettiği bir faturaya da rastlanmamış olması karşısında, davacı yanın çek bedeli kadar davalı yandan alacaklı olduğu, yönündeki tespit ve değerlendirmelerimizi Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz." şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ... ve ... tarafından düzenlenen 27/11/2019 tarihli ek raporda;
"Davaya konu çeklerin karşılığı olan kapıların takılacağı apartmanda yaşamın başladığı dairelerin %100 mertebesinde dolu olduğu, apartmanın ana giriş kapısının, dairelerin çelik kapılarının, apartman içi yangın kapılarının montajlanmiş vaziyette mahalde mevcut oldukları,
Sayın Mahkeme 09/09/2019 tarihli duruşmada dava dışı ... Ltd. Şti. ile yine dava dışı ... A.Ş.ne ticari defter ve belgelerinin incelenmek üzere ibrazına karar vermiş olmakla dava dışı şirketler incelemeye gelmediğinden herhangi bir inceleme yapılamadığı,
Davalı yan ile imzalanan sözleşmede 14+33+31+1 olmak üzere toplam 79 adet kapı imalatı söz konusu olup, davacı yanın dava dışı firmalarla yapmış olduğu sözleşmelerin ise 14+33 olmak üzere 47 adet kapıya ilişkin olduğu, rapor içerisinde detayları açıklanan nedenlerle davacı yanın sadece 47 kapı için maruz kaldığı zarar miktarının 5.480,00 TL olabileceği,
Tüm bunlarla birlikte, davacı yanın dava dışı ... Ltd.Şti.ne 37.053,00 TL çek keşide ettiği ancak 33.099,00 TL'lik fatura aldığı, dava dışı ... San.Tic.A.Ş. Firmasına ise 31.000,00 TL'lik çek keşide ettiği çek tutarları ile sözleşme ve fatura bedelleri arasındaki farkları izah etmesi gerektiği, ayrıca söz konusu çeklerin ödenip ödenmediklerine ilişkin ilgili bankalara müzekkere gönderilmesi hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu,
Diğer yandan davacı yana avans niteliğinde keşide edilen 25.000.00 TL tutarındaki çekin, takas merkezi marifeti ile tahsil edildiği anlaşıldığından, davacı defterlerinde davalı yanın davacı yana keşide ettiği bir faturaya da rastlanmamış olması karşısında, davacı yanın çek bedeli kadar davalı yandan alacaklı olduğu, yönünde kanaat bildirir taraf sayısından bir fazla rapor HMK 282 maddesi " Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir" hükmüne istinaden Sayın Mahkeme Hakiminin yüksek takdirlerine saygıyla arz olunur. " şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Dava, taraflar arasındaki kapı yapım ve montajına ilişkin sözleşme gereğince, davalının üzerine düşen edimi yerine getirmeyerek temerrüde düşmesi nedeniyle doğan davacı zararının tazmini ve ayrıca sözleşme kapsamında davalıya verilen çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve çekin iadesi talebinden ibarettir.
Davalı yanın usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği, işin yerine getirildiğine yahut temerrüde düşmede kusuru olmadığına dair herhangi bir savunma getirmediği, davalı yanın sözleşme ile belirlenen edimlerini ifa etmede TBK’nun 117. maddesi kapsamında temerrüde düştüğü, davacının temerrüt nedeniyle TBK'nun 125. maddesindeki seçimlik haklara sahip olduğu, işin farklı firmalara daha pahalıya yaptırıldığından bahisle TBK'nun 125/3. maddesine uygun olarak menfi zararın tazmini talebinde bulunulduğu, ... Noterliğinin ... yevmiye nolu 17/08/2018 tarihli ihtarnamesi ile işin teslimi gereken 15/08/2018 tarihinde bitirilmediğinden bahisle davalıya sözleşmenin 22. maddesine uygun olarak 15 günlük süre verilerek işin tamamlanmasının aksi halde verilen çekin taraflarına iade edilmesi davalıya ihtar edilmiş olmakla, sözleşmenin 27. maddesi uyarınca davalının sözleşmedeki adresine çıkarılan tebligatın 27/08/2018 tarihinde tebliğ olmuş sayıldığı, verilen 15 günlük süre sonunda 12/09/2018 tarihi itibarıyla davacı yanın sözleşmeden dönerek daha önce ifa ettiği edim olan 25.000 TL'lik çek ile yaptığı ödemenin geri verilmesi ve sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle uğradığı zarar kapsamında dava dışı firmalara daha pahalıya yaptırılmak zorunda kalınan kapı işinden kaynaklı fazla ödemeyi talep hakkının bulunduğu tespit olunmuştur.
Mahkememizce toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye göre 14 çelik kapının 26.320,00 TL, 33 adet yangın kapısının 25.311,00 TL, 31 adet şaft kapısının 6.401,50 TL ve 1 adet apartman dış kapısının 4.425,00 TL (KDV dahil) olarak kararlaştırıldığı, davalı tarafça yapılmayan 14 adet çelik kapı ve 1 adet apartman dış kapısı için Kalyoncular firmasına 31.000 TL'lik çek ile ödeme yapıldığı, sözleşmesi ve faturasının dava dosyasına sunulu olduğu, davalı tarafça yapılmayan 33 adet yangın kapısı için dava dışı ... firmasına 37.053,00 TL bedelli çek verildiği, her ne kadar faturada 33.099,00 TL bedel yer alsa da, davalı ile anlaşılan yangın kapısı bedeline göre dava dışı ... ile anlaşılan bedelin 7.788,00 TL daha fazla olduğu, şaft kapıları için fatura ve sözleşme bulunmasa da 33.099,00 TL'lik fatura bedelinden daha fazla 37.053,00 TL'lik çek verildiğinden ve davacı tarafça fazla ödeme nedeniyle zarar olarak 5.595,25 TL talep edildiğinden aradaki bedel farkının şaft kapılarına ilişkin olduğunun mahkememizce kabul edildiği, davalı ile anlaşılan iş bedeli toplamının KDV dahil 62.457,75 TL olmakla buna karşılık dava dışı firmalara 68.053,00 TL'lik çek ile ödeme yapıldığının celp edilen banka kayıtlarından anlaşıldığı, bilirkişi raporundaki hesaplamada mahkememizce ulaşılan sonuçtan farklı bir neticeye ulaşılsa da bu husunun Kalyoncular faturasının bilirkişi incelemesi sırasında görülmemesinden kaynaklandığı, neticeten davalı tarafça yapılmayan işlerin dava dışı firmalara yaptırılması nedeniyle davacının sözleşme bedellerinden kaynaklı fiyat farkı nedeniyle 5.595,25 TL zarara uğradığı, davacının bu zararını ve davalıya daha önce ifa ettiği 25.000 TL'lik çek ödemesini TBK'nun 125/3. maddesi nedeniyle geri isteyebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
Davaya konu 25.000 TL bedelli çekin 31/10/2018 tarihinde ödendiği, böylece menfi tespit talebinin kanunen istirdada dönüştüğü anlaşılmakla, çek bedeline faiz işletilmesine dair talep bulunmadığından HMK'nun 26. maddesi uyarınca taleple bağlılık ilkesi nazara alınarak çek bedelinin davalıdan tahsiline hükmedilmesi gerekmiş olup, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki hükmün kurulması cihetine gidilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
5.595,25 TL'nin 25.09.2018 dava tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ve ayrıca ... Bankası ... Şubesi’nin ... seri nolu, 30.10.2018 keşide tarihli, 25.000 TL bedelli çeki ödenmiş olup menfi tespit talebi istirdada dönüşmekle; 25.000 TL çek bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.089,96 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 522,50 TL'nin mahsubu ile 1.567,46 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 522,50 TL peşin, 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 558,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 4.589,29 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 332,00 TL tebligat vs.posta masrafı olmak üzere toplam 2.132,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza