T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/919 Esas
KARAR NO: 2021/161
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2018
KARAR TARİHİ: 23/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ..., plakalı araçlar ile muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması ve anılı araçların borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının olduğunu, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkile ait araçlarda ...'lerde bakiye olduğu halde para hiç yokmuş gibi haksız şekilde işlem yapıldığını, geçişlerin hangi tarihler arasında olduğunun davacı tarafça bildirilmesi gerektiğini, icra takibinin dayanaksız ve fahiş rakamlar içerdiğini, takip miktarının likit olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden faizler dahil toplam 378.791,14 TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine ve yetkiye itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce iddia, savunma ve dosya üzerinde mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 20/11/2019 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı kök raporunda özetle;
"Borçlu temerrüdünü düzenleyen Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesi uyarınca, muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Bu bağlamda ilgili hüküm uyarınca muaccel ve ifası mümkün olan bir borcun, ifayı kabule hazır bir alacağın varlığına rağmen zamanında ifa edilmemesi ve kural olarak alacaklının ihtarıyla borçlu temerrüdü oluşmaktadır. Bu anlamda dosyada, davacı tarafından davalıya keşide edilen bir ihtarın olmadığı bu durumda temerrüt faizinin davacı tarafından istenemeyeceği,
Vakıaların Değerlendirmesi:
... plakalı araçların uyuşmazlık döneminde davacının üzerine olduğu,
Yukarıda plakaları belirli araçların 03.09.2016-25.11.2017 tarihleri arasında 34.041,60.-TL geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığı, araçlarda bulunan ... ve ... lerin bu geçişlere provizyon vermediği, bu geçişlerle ilgili davacı tarafından dosyaya sunulan CD lerde plakaları belirli araçların ihlallerinin de belli olduğu,
Bu ihlaller neticesinde: 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Kanunu’nun 30. Maddesine göre; (34.041,60.-TL geçiş ücreti x 4)= 136.166,40.-TL 4 kat idari para cezasına çarptırılması gerektiği,
Davalı tarafından; .... İcra Dairesi, 2017/... Esas Sayılı ödeme emrine edilen itirazın 170.208,00.-TL üzerinden iptal edilmesi gerektiği, sonucuna ulaşılmıştır" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce önceki bilirkişinin yanına trafik uzmanı bilirkişi ... ’in de eklenmesi suretiyle, bilirkişilerden ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığının dosya kapsamına sunulan CD incelenmek suretiyle tespit edilmesi ve taraf vekillerinin itirazlarının karşılanması amacıyla, takdir hakkı mahkememizce kullanılmak üzere alternatifli görüş içeren, hüküm kurmaya ve İstinaf ile Yargıtay denetimine elverişli ek rapor düzenlenmesi baabında ek rapor alınmış ve konuya ilişkin bila tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;
"... Sanayi Ticaret Ltd. Şti adına kayıtlı olan ..., plakalı araçların 03.09.2016 ile 25.11.2017 tarihleri arasında 6750 ... A.Ş. tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan kaçak veya eksik bakiyeli .../... cihaz ve etiketi ile geçtiğinin belirtildiği;
Davacı firmanın ise geçişleri kamera görüntüleri ile ispat ettiği, dosya ekinde gönderilen geçiş listesinin geçişin yapılan gününe ait fiyatlama üzerinden yapıldığı herhangi bir fiyatlama hatasının yapılmadığı;
Ancak ... istasyonlarında yapılan geçişlerin 40 ile 50 saniye arasında ve serbest geçiş gişelerinden yapıldığı, bu gişeler arasında ki mesafenin 1.500 ile 2.300 metre olarak tespit edildiği, araçların bu mesafeyi 40 ile 50 saniye arasında kat edebilmeleri için hızlarının yaklaşık 80km/h olmasının gerektiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin araçların sahiplik durumları ile ilgili yaptığı itiraz neticesinde, ... plakalı aracın 12.01.2017 tarihi itibarı ile müvekkilinin mülkiyetinden çıktığını ancak kaçak geçişlerin müvekkilden talep edildiğini belirttiği;
Geçişlerin ... plakalı araç ile yapıldığı ve geçişlerin 04.10.2016 ile 03.12.2016 tarihleri arasını kapsadığının anlaşılarak geçiş ücretinin talep edilmesi ile ilgili bir aksaklığın olmadığı:
Davalı firmaya ait ... plakalı aracın 11/11/2016 tarihinde satın alındığı ve geçişlerin hesaplandığı tarih aralığında davalı firmaya ait olmadığının belirtilmiş olmasına rağmen geçişlerin 22/01/2017 ile 19/11/2017 tarihleri arasında yapıldığı ve herhangi bir hesaplama hatasının yapılmadığı,
Davalı vekili tarafından ... ve ... plakalı araçların müvekkili tarafından 17.03.2017 tarihinde alındığını ve ihlal başlangıç tarihinde araç mülkiyetlerinin davalı firmaya ait olmadığını belirttiği;
... plakalı aracın 25.03.2017 ile 25.11.2017, ... plakalı aracın 18.07.2017 ile 06.10.2017 tarihleri arasında ki geçişlerin eksik bakiye ile yapıldığı ve belirtilen tarihlerde davalı firmaya ait olduğunun anlaşıldığı;
Dosya içerisinde bulunan ekstrelerin incelenmesi neticesinde aşağıda plakaları verilen araçların .../... cihaz ve etiketinde bakiye olduğu ancak davacı firma tarafından gerekli tahsilatın yapılamadığı, bu durumda olan geçişlerle ilgili tahsilatın cezalı miktar da eklenmek sureti ile davalı firmadan talep edildiği;
Dosya içerisinde bulunan ... ve ... hesap ekstreleri incelenmiş ... plakalı aracın 07.02.2017 ile 14.09.2017 tarihleri arasında yaptığı geçişlerde .../... etiket ve cihazında yeterli bakiye olduğunun anlaşıldığı, ancak davacı firma tarafından değişik sebeplerle herhangi bir ücret kesiminin yapılamadığının anlaşıldığı;
Dosya içerisinde bulunan CD ve evrakların incelenmesi neticesinde ... plakalı aracın .../... cihaz ve etiketlerinde yeteri kadar bakiyesi olduğu halde 679 geçiş yaptığı ve bu geçişlerin davacı firma tarafından değişik sebeplerle tahsil edilemediği;
Davacı firmaya ait 12 aracın ise 6071 geçişini eksik bakiyeli .../... cihaz ve etiketi ile yaptığı;
Bu geçişlerin hesaplanmasında aşağıdaki formülden faydalanıldığı;
Geçiş Ücretixdört Katı Ceza+geçiş Ücreti=ödenmesi Gereken Tutar.
30.711,47 TL (geçiş Ücreti)x4=122.845,88 TL (geçiş Cezası)+30.711,47 TL (geçiş Ücreti)=153.557,35 TL( Eksik Bakiye ile Yapılan Geçişler İçin Ödenmesi Gereken Tutar)
... plakalı aracın bakiyesi olduğu halde yaptığı geçişler ile ilgili herhangi bir ceza sorumluluğunun olamayacağı, tahsilatı yapacak firma tarafından geçiş ücretlerinin değişik sebeplerle ödemelerin alınamadığı, bundan dolayı sadece geçiş ücretinden sorumlu tutulabileceği;
153.557,35 TL (cezalı Geçiş Ücerti)+3.306,9 TL ( ... Plakalı Aracın Geçiş Ücreti)=156.864,25 TL Ödenmesi Gereken Tutar
Tespit edilen 6750 geçişe karşılık davalı firmanın ödemesi gereken toplam tutarın 156.864,25TL (Yüz Elli Altı Bin Sekiz Yüz Altmış Dört Türk Lirası Yirmi Beş Kuruş) olduğu:"şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.
Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davalı yanca icra müdürlüğü ve mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ise de HMK'nun 10. maddesi uyarınca icra müdürlüğü ve mahkememiz yetkili olduğundan yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, arasında trafik uzmanının bulunduğu bilirkişi heyeti tarafından ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanarak ayrıntılı ve gerekçeli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğu araçlar ile davacıya ait ücretli otoyollardan .../... hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ... plakalı araç yönünden bakiye bulunmamasına rağmen tahsilat yapılmadığına ilişkin davalı itirazının haklı olduğu ve bu nedenle bu araç yönünden yalnızca geçiş ücretinin talep edilebileceği, yine her ne kadar bilirkişi hesaplamasına dahil edilmiş ise de, ... plakalı aracın davalı şirketin mülkiyetinde olmadığı anlaşıldığından bu araçla yapılan 137 geçiş için talep edilen 3.762,50 TL'nin haksız olduğu, bilirkişi raporunda ihlalli geçiş olarak hesaplanan 156.864,25 TL'den anılı meblağ çıkarıldığında 153.101,75 TL'nin asıl alacak kalemi dahilinde davalıdan talep edilebileceği, davalı vekilinin diğer araçların davalı şirket mülkiyetinde olmadığına ilişkin itirazının raporda açıklandığı ve celp edilen tescil kayıtlarından tespit edildiği üzere yerinde olmadığı, takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla, ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu, TBK'nun 117. maddesi uyarınca temerrüt faizi talep edilebilmesi için alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 153.101,75 TL yönünden itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 153.101,75 TL asıl alacak olmak üzere alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 153.101,75 TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranındaki 30.620,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 10.458,38 TL karar harcından 3.012,69 TL peşin harcın mahsubu ile 7.445,69 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 3.012,69 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.048,59 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 18.494,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 4.080TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.536,50 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s posta masrafları) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 1.333,47 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza