T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/998 Esas
KARAR NO: 2020/390
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2018
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2018/... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2018
KARAR TARİHİ: 22/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı "Nakliyat Emtea Taşıma" poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş, yine dava dışı ... firması ile 5 adet ... Akıllı Telefonun satışı konusunda anlaştığı, söz konusu emtialar ... sorumluluğunda uçak kargosu olarak Amerika'dan Türkiye'ye taşındığını, ancak davalı şirket tarafından yapılan taşıma sonrasında taşıma konusu emtialardan 2 adedinin Türkiye'ye ulaşmayarak kaybolduğu, bu husus davalı tarafından da tutanak ile kabul edildiğini, hasar dosya örneği delil listesi ekinde ayrıca Sayın Mahkemeye sunulduğunu, delil listesinde sunulu ekspertiz raporunda da kargo hasarının Amerika'dan Türkiye'ye yapılan hava yolu nakliyesi esnasında oluştuğu kanaatine varıldığını, bu suretle müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen toplam 3.656,00 TL hasar tazminatının TTK Kanunu ve Montreal Sözleşmesi mevzuat hükümlerince davalı şirket tarafından tahsili için davalı şirket aleyhine ... İcra Dairesinin 2017/... E. sayılı dosyası ile yasal takip başlatılmış ise de davalı firmanın süresi içerisinde itirazı ile yasal takip durduğunu, yukarıda açıkladıkları ve re'sen göz önüne alınacak sair nedenlerle ve fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına ayrıca davalı aleyhine %20 icra-inkar tazminatına hükınedilmesîne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kaybolduğu iddia edilen emtiaya ilişkin hasar dosyasının tasdikli suretinin dava dosyasına ibrazı gerektiğini, yazılı ihbar yükümlülüğü Konvansiyonda belirtilen hak düşürücü süreler içerisinde yerine getirilmediğini, davacının süresi içerinde, Konvansiyonda belirtilen şartlarda yazılı bir ihbarda bulunulmadığı gözönüne alınarak davanın reddinin gerektiğini, dava konusu olaya ... tarihli Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanacağını, Kargo Hasar Raporunda muhteviyat Hasar "Yok" kaydıyla belirtilmiş olup, davacının zarar iddiasının mesnetsiz olduğunu, bir an için davacının iddiasında haklı olduğu düşünülse dahi müvekkili ortaklığın sorumlu sınırlı olduğunu, dava konusu alacak, likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle, davacı deliller taraflarına tebliğ olunduktan sonra, bilcümle delil ikame etme ve beyanda bulunma hakları saklı kalmak kaydı ile, davacı tarafından hak düşürücü sürede yazılı ihbarda bulunma mükellefiyeti yerine getirilmediğinden davanın reddine, aksi takdirde davacının hukuki dayanağı olmayan tazminat ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebi ile faiz talebinin reddine, tüm mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ... numaralı ''Nakliyat Emtea Taşıma'' poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş., yine dava dışı ... Firması ile muhtelif adetlerde '' ...'' cinsi emtianın satışı konusunda anlaştığını, söz konusu emtiaların davalı ... sorumluluğunda uçak kargosu olarak Amerikadan Türkiye'ye taşındığını, davalı şirket tarafından yapılan taşıma sonrasında taşıma konusu emtialardan ... konişmento numaralı 1 kap kargo Türkiye'ye ulaşmadığını ve kaybolduğunu bu hususta davalı şirket tarafından tutanak ile kabul edildiğini, delil listesinde sunulduğu ekspertiz raporunda kargo hasarının Amerikadan Türkiye'ye yapılan hava yolu nakliyesi esnasında oluştuğu kanaate varıldığını, müvekkil şirket tarafından 3.297,00 TL hasar tazminatı hesaplandığını, bu nedenle müvekkil şirket tarafından ödenen toplam 3.297,00 TL hasar tazminatının Türk Ticaret Kanunu ve Montreal Sözleşmesi mevzuat hükümlerince davalı şirket tarafından tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yargılama giderleri, vekalet ücretinin ve davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kaybolduğu iddia edilen emtiaya ilişkin hasar dosyasının tamamının tasdikli suretinin belgeleri ile birlikte ispatlanması gerektiğini, yazılı ihbar yükümlülüğü konvansiyonda belirtilen hak düşürücü süreler içersinde yerine getirildiğini, davacının icra inkar tazminatı talebi ile faiz talebinin reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
(Asıl davada) Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine faizler dahil toplam 3.853,42 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
(Birleşen davada) Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine 3.297,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... ve bilirkişi Müjdat Mandal tarafından düzenlenen 09/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda; "Sayın Mahkemenin görevlendirmesi, dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan İnceleme ve tespitler neticesinde;
1- Uyuşmazlığa konu davada Varşova / Montreal Konvansiyon hükümleri uygulama alanı bulacağı,
2- Davalı taşıyıcının taşıdığı emtia-eşyaya karşı özen borcunu göstermeyerek edimini ifa etmediği, meydana gelen zıya ve hasardan ötürü hata ve kusurlu olduğu,
3- CMR m.18/1 bağlamında CMR m.22/3 hükmü uyarınca davacı yanın davalı yandan 22,80 Özel Çekme Hakkı/SDR talep edebileceği görüş ve kanaatlerine ulaşılmış olup; nihai takdir ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c 2. Hükmü gereği tamamen Sayın mahkemeye ait olmak üzere 8 (sekiz) sayfa 3 (üç) nüshadan ibaret görüşümüze havi iş bu raporumuzu saygılarımızla arz ederiz." şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişi ... ve bilirkişi Müjdat Mandal tarafından düzenlenen 18/03/2020 tarihli ek raporda;
SONUÇ ve KANAAT:
"Sayın Mahkeme'nin görevlendirmesi gözetilerek yapılan EK inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1- Uyuşmazlığa konu davada Varşova/Montreal Konvansiyon hükümleri uygulama alanı bulacağı,
2- Davalı taşıyıcının Asıl ve Birleşen davalarda, taşıdığı emtia-eşyaya karşı özen borcunu göstermeyerek kısmi ziyama sebebiyet verdiği tespitleri kapsamında edimini ifa etmediği, meydana gelen kısmi zıyaı-hasardan ötürü hatalı ve kusurlu olduğunun değerlendirildiği,
A) Asıl Davada: Varşova/Montreal Konvansiyonu m.18/1 bağlamında m.22/3 hükmü uyarınca 22,80 özel Çekme Hakkı [SDR), 197,53 TL. (hüküm kurulduğu tarih İtibariyle ÖCH (SOR)' nin TCMB kurları üzerinden yeniden değerlendirilmesi gerekeceği) hesaplandığı,
B) Birlesen Davada: Varşova/Montreal Konvansiyonu m.18/1 bağlamında m,22/3 hükmü uyannca 19,00 özel Çekme Hakkı (SDR), 184,65 TL. (hüküm kurulduğu tarih İtibariyle ÖÇH (SOR)' nin TCMB kurları üzerinden yeniden değerlendirilmesi gerekeceği) hesaplandığı,
C) Davacı yanın, davalı yandan yukanda hesaplanarak arz edilen ÖÇH (SDR) karşılığı Türk Lirası alacağını talep edebileceği miktarların, Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu,sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederiz" şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Asıl ve birleşen dava, davalı ile davacı sigortalısı arasındaki hava taşımacılığı sözleşmeleri kapsamında taşınan emtiaların bir kısmı kaybolduğundan bahisle sigortalısına ödeme yapan davacının emtia zıyaa tazminatı bedellerinin tahsili amacıyla başlattığı takiplere davalı yanın itirazının iptali isteminden ibarettir.
Asıl davanın, dava dışı sigortalı ... San. A.Ş.'nin ABD'de yerleşik ... firmasından satın aldığı 1 kap, 3 kg olan ... marka telefon emtiasının New York'tan İstanbul/Atatürk Havalimanı aktarmalı olarak Ankara/Esenboğa havalimanına taşınmasına ilişkin olduğu, emtianın uçaktan boşaltılması ile 19/03/2017 tarihli kargo hasar raporu tanzim edilmekle, "01 parça kutu kesik ve yırtık, içinde 01 poşette 03 adet sağlam ... olduğu görülmüştür" şeklinde ile hasar tespit edilmekle durumun davalı taşıyıcının bilgisi dahilinde olduğu, birleşen davanın ise dava dışı sigortalı ... San. A.Ş.'nin ABD'de yerleşik ... Inc. firmasından satın aldığı 13 kap, 59 kg olan emtianın New York'tan İstanbul/Atatürk Havalimanı aktarmalı olarak Ankara/Esenboğa havalimanına taşınmasına ilişkin olduğu, emtianın uçaktan boşaltılması ile ... şirketi tarafından Esenboğa gümrük müdürlüğüne 04/08/2015 ve 08/08/2015 tarihlerinde verilen özet beyanlarına göre 13 kap 59 kg olması gereken kargonun 12 kap 58 kg olarak 1 kap 1 kg eksik geldiği, ... firmasının davalı ortaklığa 19/08/2015 tarihinde ihbarda bulunmakla durumun davalı taşıyıcının bilgisi dahilinde olduğu, yasal mevzuat gereğince havayolu taşımacılığında uluslararası taşımalarda her iki ülkenin de imzalamış olması halinde öncelikle Varşova/Montreal Konvansiyonu'nun uygulanacağı, ABD konvansiyona dahil olmakla, Türkiye'nin konvansiyonu 26/03/2011 tarihinde onayladığı, konvansiyonda hüküm bulunmayan hallerde iç hukuka göre değerlendirme yapılacağı, konvansiyonun 18. maddesi ile havayolu kargo taşınmasında taşıyanın kusursuz sorumluluğunun kabul edildiği, konvansiyonun 22/3. maddesinde "Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 17 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlıdır" hükmü ile kural olarak ÖÇH ile sınırlı sorumluluk halinin düzenlendiği, Uluslararası Özel Sivil Havacılık Organizasyonu'nun 30 Aralık 2009 tarihinden itibaren sorumluluk sınırını 19 ÖÇH'na yükselttiği, asıl davaya konu somut taşımada taşımaya ilişkin yük senedinde "NVD (No value declared / değer belirtilmemiş)" ibaresi kullanılmış olup 22/3. maddeye uygun olarak özel bir bildirimde bulunulmadığı gibi herhangi bir ek meblağın da ödenmediği, dava dışı sigortalının ABD'den satın aldığı 1 kap 3 kg olan 5 adet telefonun 2 adedinin zıyaa uğraması nedeniyle, oranlama yapıldığında zıyaa uğrayan emtianın 1,2 kg'a tekabül ettiği, 19 ÖÇH x 1,2 = 22,80 ÖÇH (SDR) zıyaaın üst limiti olarak hesaplanmakla emtia bedelinin altında olduğundan sorumluluğun hesaplanan ÖÇH ile sınırlı olduğu, birleşen davada değeri belirtilmeyen 1 kap 1 kg emtia hasara uğradığından 19 ÖÇH kadar davalının sorumluluğunun bulunduğu, karar tarihi itibarıyla SDR/TRY paritesi 10.7193 olmakla, asıl davada 22,80 Özel Çekme Hakkı (SDR) karşılığı 244,40 TL'nin, birleşen davada 9,00 Özel Çekme Hakkı (SDR) karşılığı 203,66 TL'nin davalıdan talebinin mümkün olduğu, birleşen davada işlemiş faiz talebi olmamakla birlikte, asıl davadaki talebin 18/04/2017 sigortalıya ödeme tarihi ile 23/11/2017 takip tarihi arasında işleyecek faiz oranında kabulünün gerektiği, bu kapsamda, iki tarih arasında 219 gün olmakla 244,40 TL'ye %9 yasal faiz işletildiğinde 13,20 TL'nin hesap edildiği, asıl dava bakımından 257,60 TL alacağa ilişkin itirazın, birleşen dava bakımından 203,66 TL alacağa ilişkin itirazın iptalinin gerektiği, davalı savunmalarında geçen hak düşürücü süre itirazının davalı ortaklığın zıyaadan haberdar olması nedeniyle mahkememizce yerinde görülmediği, ne miktarda emtianın zıyaa uğradığı ve Varşova/Montreal Konvansiyonu hükümleri gereğince sorumluluk şekli belli olduğundan, ÖÇH Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca ilan edildiğinden alacağın likit olduğu kabul edilmekle ödeme emrinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla ÖÇH ile sınırlı zıyaa bedeli davalı yanca ödense idi davacı yanın alacağına ulaşması gecikmemiş olacağından davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
A) ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 22,80 Özel Çekme Hakkı (SDR) karşılığı 244,40 TL asıl alacak 13,20 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 257,60 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 244,40 TL’ye takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranına tekabül eden 51,52 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 54,40 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 65,81 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 11,41 TL ilam harcının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin, 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 90,30 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre davanın kabul kısmı üzerinden hesaplanan 257,60 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3. maddesine göre davanın ret kısmı üzerinden hesaplanan 257,60 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 288,90 TL tebligat vs.posta masrafı olmak üzere toplam 1.788,90 TL yargılama giderinin asıl dava bakımından yarısına tekabül eden 894,45 TL'nin kabul oranına göre hesap edilen 59,79 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl dava bakımından bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
B)BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 19,00 Özel Çekme Hakkı (SDR) karşılığı 203,66 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 203,66 TL’ye takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranına takebül eden 40,73 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 54,40 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 56,31 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 1,91 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin, 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 90,30 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre davanın kabul kısmı üzerinden hesaplanan 203,66 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3. maddesine göre davanın ret kısmı üzerinden hesaplanan 203,66 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 288,90 TL tebligat vs.posta masrafı olmak üzere toplam 1.788,90 TL yargılama giderinin birleşen dava bakımından yarısına tekabül eden 894,45 TL'nin kabul oranına göre hesap edilen 55,25 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava bakımından bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza