T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/174 Esas
KARAR NO: 2022/388
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 25/03/2019
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti arasındaki 09/09/2017-09/09/2018 vâdeli ... nolu ... Yangın Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalanan ... Fabrikası içindeki dizi platosunda, ... setinin mağara bölümünün söküm işleri sırasında spiral taş aletinden çıkan kıvılcımların strafor malzemeye sıçraması ile 29/06/2018 günü yangın gerçekleştiğini, yangının davalı ... ... -... ... tarafından yürütülen çalışmalar esnasında, firma personelinin kusuru, dikkatsizliği ve denetimsizliği nedeniyle set malzemelerinin içine kıvılcımların isabet etmesi sebebiyle meydana geldiğini, yangın olayına maruz kalınan sigortalı yerde gerekli yangın güvenlik önlemlerinin davalılarca alınmamış olduğunu, ayrıntılı ekspertiz çalışması neticesinde, emtia hasarının KDV hariç 862.013,75 TL olduğunun tespit edildiğini, dava konusu yangın sebebi ile oluşan hasar neticesinde, sigortalıya müvekkili şirket tarafından söz konusu hasar tazminatının 16/07/2018 tarihinde ödendiğini, TTK'nın 1472 ve devamındaki maddeleri uyarınca sigortalının haklarına halef olunduğunu, davalıdan işbu tazminat bedeli talep edilmişse de olumlu yanıt verilmediğini, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı ile takibin durduğunu, dosyaya ibraz olunan zorunlu dava şartı arabuluculuk girişiminin olumsuz sonuçlandığını beyanla davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasındaki itirazlarının iptali ile takibin devamına ve itirazlarında haksız olan davalılar hakkında %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında taşeronluk, alt işverenlik de dahil herhangi bir sözleşme yapılmadığını, olayın meydana geldiği mahaldeki bütün işlerin tek sorumlu ve yetkilisinin dava dışı ... olduğunu, davalı taraf olarak davacı sigorta şirketine karşı sorumlu olmadıklarını, müvekkilleri ..., ... ve ...'ın dava dışı sigortalı ... elemanlarına yardım için orada bulunduğunu, müvekkillerinden ... ...'in olay mahallinde dahi bulunmadığını, T.C ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/... soruşturma sayılı dosyası kapsamında 28/02/2019 tarihli ifadesinde yangın olayının ... firmasının sıcak çalışma için gerekli önlemleri almadan çalışmaya izin vermesi dolayısıyla olduğunu kabul ettiğini, dava dışı sigortalı ile sigorta şirketi arasında tanzim olunan poliçe sözleşmesinde, söküm işinin yapıldığı mekan ile ilgili gerekli güvenlik ve alt yapıyı temin ve hazırlama yükümlülüğü ve sorumluluğunun dava dışı ... firmasında olduğunun kabul edildiğini, davacının yangın olayı ile ilgili gerekli araştırmaları yapmadan özellikle dava dışı ...'in poliçe sözleşmesine aykırı davranışlarını da göz ardı ederek ...'e ödeme yaptığını, dava dışı ...'in strafor kullanacak ise alev yürütmeyen strafor kullanması gerektiğini, buna aykırı davranarak yangın olayının meydana gelmesine sebep olduğunu, yangının büyümesine sebep olduğu savcılık bilirkişi raporu ile tespit edilen malzemelerin teminin de dava dışı ...'in sorumluluğunda olduğunu, davacı yanın almış olduğu ekspertiz raporunda “yangının başladığı bölgenin aksi istikametinde (kale içinde) enkaz içinde kandil yağı görüldüğünün” belirtildiğini, bu alanda kandil yağının bulunması ile dava dışı ...'in sözleşmenin 8. maddesini ihlal ettiğini, müvekkillerinden ..., ..., ... 'in yangın hadisesi başlar başlamaz yangın tüpleri, su tankerleri ile olaya müdahale ettiklerini, havanın rüzgarlı olması ve dava dışı ...'in davacı yan ile imza ettikleri sözleşme hükümlerini ihlal etmesi sonucu yangının büyüdüğünü, müvekkillerinin meydana gelen olayda herhangi bir kusurunun ve sorumluluğunun olmadığını beyanla davanın reddine, kötü niyetli takip nedeniyle davacı hakkında %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı tayinine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, yangın sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.
Mahkememizce ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı tarafından davalılar aleyhine asıl alacak 780.025,81 TL, işlemiş faiz 52.924,22 TL olmak üzere toplam 832.950,03 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğini müteakip davalıların 22/01/2019 tarihli dilekçe ile borca ve ferilerine itiraz ettikleri, takibin durduğu, davacı tarafından arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 20/02/2019 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yangın raporu, icra dosyası ve diğer tüm deliller üzerinde inceleme yapılarak, takip tarihi itibariyle davacının alacaklı olup olmadığı ve varsa alacağının miktarının tespiti amacıyla rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; yangın raporunda ve davalıların savcılık ifadelerinde, yangın hadisesinin demir kesim işi sırasında kullanılan spiral kesim aletinden sıçrayan kıvılcımların strafor köpük malzemeleri tutuşturması şeklinde meydana geldiğinin belirtildiğini, spiral aletiyle demir profillerin kesimi sırasında yoğun kıvılcım çıkışı olduğunu, söz konusu film setinde kullanılan strafor köpük malzemelerin EPS türünde malzeme olduklarını, yangına yapılan işlemin açık havada olması, havanın rüzgarlı olması ve malzemenin strafor olması gibi faktörlerin yol açtığını, dava dosyasında dava dışı ... ile davalı ... ... arasında film ekipmanlarının sökümüne ilişkin anlaşmaya ilişkin herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, bu nedenle taraflar arasındaki hizmet akdinin içeriği, şartları ve sorumluluk gibi bilgilere ulaşılamadığından kusur tespitinde bulunulamadığını, olay yerinde yangın algılama dedektörü bulunmadığından sigorta sözleşmesine göre %30 oranında muafiyet uygulanması gerektiğini ve sigorta poliçesine göre ödenmesi gereken hasar tutarının 542.555,62 TL olduğunu, davalıların %100 kusurlu olması durumunda, davacının TTK'nın 1472. maddesine göre 542.555,62 TL tutarında rücu talebinde bulunabileceğini tespit ve beyan etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazları ile yangının meydana gelmesindeki kusur durumunun tespiti için bilirkişi heyetine yangın ve iş güvenliği uzmanı bilirkişi de eklenerek ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; gerek itfaiye raporunda, gerek davalıların ve set görevlilerinin beyanlarında ve gerekse ekspertiz raporunda yangının nedeninin, üçüncü kısımda bulunan ... konstrüksiyonun kesim işi sırasında kullanılan ve spiral adı verilen kesim aletinden sıçrayan kıvılcımların strafor köpük malzemeleri tutuşturması olarak ifade edildiğini, spiral aletiyle demir profillerin kesimi sırasında yoğun kıvılcım çıkışı olduğunu, bu işlem sırasında yüksek hızla dönen ve taş adı verilen bir talaş kaldırma diskinin, parça yüzeyine sürtünmekte ve bu sırada yüzeyden metal zerrecikleri kopararak kesme işlemini gerçekleştirmekte olduğunu, sürtünme sırasında yüksek sıcaklığa çıkan metal zerreciklerinin, hava içinde yüksek hızla geçerken havadaki oksijen gazı ile yandığını ve parlak ışıklı yanan metal zerrecikleri oluşturduğunu, bu zerreciklerin sıcaklığının ortalama 1000 derece olduğunu ve strafor levhaların tutuşmasına yetecek sıcaklıkta bulunduğunu, bu nedenle spiral aletiyle kesme işlemine teknik olarak sıcak çalışma adı verildiğini, film setinde kullanılan strafor malzemenin EPS türünde malzeme ve yangın sınıfı için E sınıfı olduğunu, E sınıfı malzemelerin normal alevlenici özelliğe sahip malzemeler olduğunu, dosyadaki beyanlardan yangın günü havanın rüzgarlı olduğunun da anlaşıldığını, bu iki durumun yangının başlaması ve devamı için uygun bir ortam sağladığını, dolayısıyla dava konusu yangın olayının spiral ile metal kesme işlemi sırasında oluşan kıvılcımların yanıcı yüzeyler üzerine düşmesi sonucunda başladığı ve kullanılan dekor malzemelerin normal alevlenici özelliği, kapsadığı yüksek yangın yükü ve rüzgarlı havanın da etkisiyle genişleyerek kale içindeki diğer alanlara da sirayet ettiği kanaatine ulaşıldığını, poliçedeki özel şartlarda strafor kullanılacaksa alev yürütmeyen strafor kullanılacağının kabul edildiğini ancak dosya içeriğinde dekorlarda alev yürütmeyen strafor kullanılmış olduğuna dair herhangi bir belge olmadığını, ekspertiz incelemesi sırasında dava dışı ... tarafından sunulan ve straforun alev yürütmeyen strafor olduğunu ispat için sunulan belgenin incelenmesi ile, bu belgenin ... marka ... malzemelerle ilgili ...'e göre yapılmış ısıl iletkenlik deney sonucu olduğunun görüldüğünü, malzemenin ısıl iletkenliği ile yangına karşı tepkisinin farklı hususlar olduğunu, bu iki özelliğin birbiri ile doğrudan ilgisinin bulunmadığını, ... malzemeye ait ... standardına göre yapılan teste göre malzemenin yangın sınıfının E sınıfı olduğunu ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'de verilen sınıflamaya göre E sınıfı malzemenin normal alevlendirici malzeme olduğunu, yangına karşı kısa bir süre direnç gösterdiğini, yangın olayının meydana geldiği yerde sıcak çalışma yapıldığını, bunun için sıcak çalışma izni alınması ve işçilerin kurallara uyup uymadığının kontrol edilmesi, sıcak çalışma sırasında gerekli önlemlerin alınması gerektiğini, yangın olayına maruz kalan yapının tümü göz önüne alındığında yangın güvenlik önlemlerinin yeterli şekilde olmadığını, yanıcı dekorasyon malzemelerin ıslatılmadığını, üzerlerinin yangın perdesi veya kaynakçı perdesi ile örtülmediğini, işin yapımı sırasında ihmal ve dikkatsizlik olduğunu, bu durumda dava dışı ... şirketinin sıcak çalışma ile dekor sökümünün yapıldığı işyerine gerekli önlemleri almadan ve aldırmadan davalı tarafların sıcak çalışmasına izin vermesi ve davalı ... ...-... ... firması ile işçilerinin dikkatsiz, tedbirsiz ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla yangının meydana gelmesinde eşdeğer oranda (%50) kusurlu olduklarını, davacının sigortalısına ödeme yaparken sigorta poliçesi uyarınca %30 oranında muafiyet uygulaması gerektiğini, yangın nedeniyle hasara konu sigortalı kıymetlerin rayiç değerinin 780.025.81 TL olduğunu, davacı tarafından, hasar için 780.025,81 TL ödeme yapıldığını, yangının meydana gelmesinde tadilat/söküm işlerini yapan davalı tarafın ve sigortalının eşdeğer ve %50 oranında kusurlu olduğu nazara alınarak davacının, dava dışı sigortalısına ödediği muafiyet tutarı dışında kalan 542.555,62 TL'nin %50'si olan 271.277,81 TL'yi talep edebileceğini tespit ve mütalaa etmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davacı nezdinde 09/09/2017-09/09/2018 tarihleri arasında geçerli ... Yangın Sigorta Poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait film platosunda, 29/06/2018 tarihinde davalı ... ...'in işçileri olan diğer davalılar tarafından spiral aleti ile demir kesimi yapıldığı sırada yangın çıktığı ve yangın nedeniyle dava dışı sigortalının zarara uğradığı, davacının sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya 780.025,81 TL ödeme yaptığı ve TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olarak davalılara rücu ettiği, itfaiye raporu, davalılar ..., ... ve ... 'in ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasındaki kabulleri ve alınan teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, dava konusu yangın olayına, davalıların dekor üzerinde bulunan demirleri spiral aleti ile kestikleri sırada çıkan kıvılcımların, strafor malzemeyi tutuşturmasının sebep olduğu, yangının meydana gelmesinde davalı ... ...'in yapılan sıcak işlem nedeniyle işçilerini bilgilendirmemesi, kesim yapılacak yerde gerekli önlemleri almaması ve bu şekilde ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranması nedeniyle kusurlu olduğu ve adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında TBK'nın 66. maddesi uyarınca zarardan sorumlu olduğu, davalılar ..., ... ve ... 'in bizzat kesim işini yapan işçiler olarak gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle kusurlu oldukları ve haksız fiil hükümleri kapsamında TBK'nın 49 ve devamı maddesi uyarınca zarardan sorumlu oldukları, davalılar ... ... ve ... hakkında taksirle yangına sebep olma suçundan açılan ceza davasında, suçun ön ödemeye tabi olması ve davalıların ödeme yapmaları nedeniyle düşme kararı verildiği, bilirkişi raporunda yangın olayının meydana geldiği yerde dava dışı sigortalı tarafından kullanılan malzemenin E sınıfı olduğu ve bu nedenle kolayca tutuştuğu, dava dışı sigortalının sigorta poliçesindeki özel şarta aykırı olarak alev yürütmeyen strafor kullanmadığı, sıcak işlem yapılacak yerde gerekli önlemleri almadığı, bu nedenle yangının meydana gelmesinde davalılar ile eşit oranda kusurlu olduğunun tespit edildiği, her ne kadar davacı tarafından dava dışı sigortalıya muafiyet indirimi yapılmaksızın ödeme yapılmış ise de, sigortalının poliçe özel şartlarına aykırı olarak alev yürütmeyen strafor kullanmaması ve yangın dedektörü bulundurmaması nedeniyle %30 muafiyet uygulanması gerektiği, buna göre davalıların 542.555,62 TL zararın %50'si tutarında 271.277,81 TL'den sorumlu oldukları, davacının ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep edebileceği, buna göre 16/07/2018 tarihinden takip tarihine kadar söz konusu tutara işlemiş avans faizinin 18.406,01 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasına itirazlarının asıl alacak 271.277,81 TL, işlemiş faiz 18.406,01 TL olmak üzere toplam 289.683,82 TL üzerinden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu alacak yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı alacaklı olduğundan davalıların reddolunan kısım yönünden kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasına itirazlarının asıl alacak 271.277,81 TL, işlemiş faiz 18.406,01 TL olmak üzere toplam 289.683,82 TL üzerinden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Karar ve ilam harcı 19.788,30 TL'den peşin alınan 10.059,96 TL harcın mahsubu ile kalan 9.728,34 TL'nin davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.750 TL bilirkişi ücreti, 239,40 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.989,40 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı (%35) üzerinden hesaplanan 1.396,29 TL ile ilk harç 10.104,36 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 28.727,86 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddolunan kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 44.213,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar verilmesine,
8-Zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabuluculuk ücreti olarak Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL yargılama giderinin 462 TL'sinin davalılardan, 858 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iad
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 26/05/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır