T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/207 Esas
KARAR NO: 2020/520
DAVA: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat)
DAVA TARİHİ: 25/07/2018
KARAR TARİHİ: 21/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müteveffa ... ...'ın 18/01/2018 ... Tem otoyolunun Edirne istikametindeki D-100 bağlantı yolu üzerinde seyir halinde iken, yol kenarında bulunan emniyet şeridinde duruklama yaptığı sırada, aynı istikamette seyir halinde olan davalılardan ... Tur. Taah. San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen ve davalılardan ...'in idaresindeki ... plakalı minübüsün çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini, dava konusu kazada ölen müteveffa ... ...'ın Ölümü nedeniyle eş Kadrive ... için, zararın değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 5.000-TL ve ... için şimdilik 5.000-TL maddi tazminat olmak üzere toplamda şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın davalıların temerrüde düştükleri tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Müteveffanın ölümü nedeniyle büyük üzüntü ve acılar yaşayan, ruh sağlıkları bütünüyle bozulan müvekkillerimden ... için 20.000 TL, müvekkillerinden ..., ... ..., ... ... ve ... için ise ayrı ayrı 10.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 60.000 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarih olan 18.01.2018 tarihinden tahsil anına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ltd. Şti,, ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya konu kazanın Gaziosmanpaşa İlçesi sınırları içerisinde gerçekleştiğini, bu nedenle davada yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından davacıların maddi zararlarının ödendiğini, talep edilen manevi tazminatın yüksel olduğunu, müteveffa ... ...'ın asli kusurlu olduğu ve yaşanan kazada birinci derecede kusurlu ve sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddine savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas, ... karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.
Davacılara ait veraset ilamı, poliçe / hasar dosyası, araç tescil kayıtlarının, ilgili emniyet müdürlükleri marifeti ile düzenlenen ekonomik ve sosyal durum araştırma cevaplarının dosyada mübrez olduğu görülmüştür.
SGK'ya yazı yazılarak davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/... esas, 2019/... karar sayılı dosyası Uyap üzerinden celp edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler ... ve ... marifetiyle hazırlanan 10/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davacıların murisi yaya ... ...'ın %75 oranında asli kusurlu olduğunu, davalı ... Sİgorta tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ve davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın davalı sürücüsü ...'in %25 oranında tali kusurlu olduğunu, davalı ... San. Ve Dış. Ltd. Şti'nin maliki olduğu ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ... ...'in kusursuz olduğunu, davalı ... Sigorta , ... ile ... Tic. Ltd. Şti.'nin müteselsilen %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre olayda vefat eden ... ...'ın geride kalan hak sahiplerinin ödeme tarihindeki verilere göre, davacı eş ...'ın destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararının 28.530,11-TL olarak belirlendiğini, davalı ... Sigorta tarafından ise davacı eşe 16.095,31-TL ödeme yapıldığı buna göre ödeme ile ödeme tarihindeki verilere göre belirlenen zarar arasında 12.434,80-TL gibi açık fark bulunduğunu, mahkemece ödeme ile borcun sona ermediği ve ödemenin kısmi ifayı içeren makbuz olarak kabul edilmesi halinde ise günümüze kadar bilenen verilere göre belirlenen maddi zarar tutarından ödemenin güncel tutarının tenzili sonucu; davacı eş ...'ın destekten yoksun kalma sebebiyle bakiye maddi zararının 24.176,87-TL olduğunu, davacının bakiye maddi zararının ... Sigorta'nın zorunlu trafik sigorta poliçesine istinaden sorumlu olduğu bakiye poliçe limiti içinde kaldığı ve manevi tazminat taleplerinin zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamına girmediğini, ... Sigorta bakımından en erken temerrüt tarihi 15/05/2018 olarak belirlendiğini, araç sürücüsü ve işleteni bakımından herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın temerrüdün 18/01/2018 olay tarihinde gerçekleşmiş olacağını, dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunduğunu, kazanında meydana gelmesinde davalı ... Turizm Şti'nin işleteni olduğu araç sürücüsü ... 'in kusursuz olduğunun belirlendiğini, kusursuz sorumluluğun söz konusu olmadığı iş bu dava kapsamında davalı ... Turizm Şti'nin bir sorumluluğunun olup olmayacağı hususundaki takdirin mahkemede olduğunu...'' mütalaa ettikleri görülmüştür.
Davacılar vekilinin bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah dilekçesi sunduğu, dilekçenin tebliğ edildiği görülmüştür.
Somut olayda uyuşmazlığın; 18/01/2018 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeniyle davacı eş ... ve müteveffanın oğlu olan davacı ... yönünden destekten yoksun kalma sebebine dayalı maddi tazminat ile davacı eş ve çocukların manevi tazminat istemlerinin yerinde olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır. Huzurdaki davada ileri sürülen talepler kapsamında tatbiki gereken 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesi de; “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiş olup 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde ise haksız bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatı 6098 sayılı TBK'nın 53. maddesinde düzenlenmekte olup haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kişilerin anılan düzenleme gereğince uğradığı zararın tahsilini talep hakkı bulunmaktadır. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekmektedir. Esasında destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, düzenli bir yardımı ifade etmektedir. Mevcut olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak kimse destek olarak kabul edilmektedir. Huzurdaki davada 18/01/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde vefat edenin, davacı ...'ın eşi olduğu, ölenin, ölüm meydana gelmeseydi davacılara destek olacağı açık olduğundan davacı eşin desteğini yitirdiği ve zarara uğradığı kabul edilmiştir. Bununla birlikte davacı ...'ın müteveffanın oğlu olup talep yaşını geçmesi nedeni ile destek tazminatı talep koşullarını taşımadığı anlaşılmıştır.
Davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde ceza dava dosyasındaki tespitler ile mahkememizce görevlendirilen kusur bilirkişinin dosya kapsamına uygun tespitleri itibar edilir bulunmuş olup davacıların murisi ... ...'ın %75 oranında asli kusurlu, davalı sürücü ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... 'in ise kusurunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla; ... 'in kullandığı araç maliki şirket davalı ... şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu kapsamda kaza tarihi itibari ile geçerli hesaplama tablosu esas alınarak, dava tarihinden önce davalı ... tarafından davacılara yapılan ödemenin güncellenmiş değeri düşülmek sureti ile düzenlenen ve davacı yanın Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı iptal kararı kapsamında yeniden hesaplama yönünde talepte bulunmadığı görülmekle ayrıntılı, gerekçeli kusur/ aktüerya bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davacı eşin destekten yoksun kalma tazminatı olarak 24.176,87-TL talep edebileceği, davalı ..., davalı sürücü ve davalı araç maliki / işletenin (... Ltd. Şirketi) anılı kanuni düzenlemeler gereğince davacı eşin destekten yoksun kalma nedeni ile uğradığı maddi zararı tazminle yükümlü oldukları anlaşılmıştır.
Davacılar aynı zamanda davalı ... dışındaki davalılardan manevi tazminat isteminde bulunmuşlar ve talep ettikleri manevi tazminatın nedeni olarak TBK 56/2 maddesinde ifadesini bulan ölüm nedeniyle uğradıkları manevi zarara dayanmışlardır. Davacıların desteğinin vefatı nedeniyle manevi olarak zarara uğradıkları tartışmasızdır. Ölüm halinde yaşanılan olayın ağırlığı ve verdiği sıkıntının bir nebze olsun telafisi bakımından meydana gelen olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların mali ve sosyal durumları dikkate alınarak ölüm nedeniyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı eş yararına 7.000-TL, davacı çocuklar yararına 5.000'er TL manevi tazminat taktir edilmiştir.
2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrütün gerçekleşeceği, davalı ... yönünden dosya kapsamında en erken ödeme tarihi olan 15/05/2018 tarihi itibari ile tespit edildiği, diğer davalıların ise haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihi itibari ile mütemerrit oldukları, kazaya neden olan aracın hususi kullanım vasfında olması ve talep nedeni ile yasal faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın, davalı ... Ltd. Şti. Yönünden REDDİNE,
2-Davacı ... yönünden destekten yoksun kalma maddi tazminat isteminin REDDİNE,
3-Davacı ... yönünden destekten yoksun kalma maddi tazminat isteminin KABULÜ ile,
Anılı davacı yararına 24.176,87-TL maddi tazminatın davalılar sigorta şirketi yönünden 15/05/2018 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacıların manevi tazminat istemlerinin Kısmen Kabulü ile,
A-Davacı ... yararına takdiren 7.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
B-Davacı ... yararına takdiren 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
C-Davacı ... yararına takdiren 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
D-Davacı ... yararına takdiren 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
E-Davacı ... ... yararına takdiren 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti yönünden haksız eylem tarihi olan 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
5-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.495,89-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 309,09-TL peşin harç ve ıslah harcından mahsubu ile bakiye 3.186,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
6- Davacı tarafça yapılan 2.423,55-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.390,83-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yapılan 309,09-TL peşin ve ıslah harcı ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 344,99-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
8- Davalı ... tarafından yapılan 50-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 21,31-TL yargılama giderinin davacı ...'dan alınıp davalı ...'e ödenmesine, kalan kısmın ... üzerinde bırakılmasına,
9-Kabul edilen maddi tazminat istemi yönünden; Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 3.626,53-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,
10-Reddedilen maddi tazminat yönünden; Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalı ...'e ödenmesine,
11-Reddedilen maddi tazminat yönünden; Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.626,53-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalı ... şirketine ödenmesine,
12-Reddedilen maddi tazminat yönünden; Davalı ... Turizm kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.376,53-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... Turizm'e ödenmesine,
13-Kabul edilen manevi tazminat yönünden; Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.050,00-TL'er vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
14-Reddedilen manevi tazminat yönünden; Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.050,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ...'e ödenmesine,
15-Reddedilen manevi tazminat yönünden; Davalı ... Turizm kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/3 uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... Turizm'e ödenmesine,
16-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; Davacı vekili, Davalı ... vekili ve Davalı ... Turizm vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır