T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/375 Esas
KARAR NO: 2021/230
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/06/2019
KARAR TARİHİ: 13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarını kullanmış olan şirket olduğu, 6001 Sayılı Kanunun 30.maddesi 5.fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" hükmüne haiz olduğu, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarından geçişlerin, mezkûr madde gereği ücretlendirildiği, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığı, davaya konu icra dosyasının açıldığı 20.04.2018 tarihinde gecikme cezaları 10 katı üzerinden hesaplandığından, icra takibi de bu tutar üzerinden açıldığı, ancak 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 Sayılı Kanunun 18.maddesi ile 6001 Sayılı Kanunun 30.maddesinin birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirildiği, takip açılışından sonra gecikme ceza oranlarında yapılan bu değişiklik dikkate alınarak Mahkemeye başvuru yapıldığı ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 7. fıkrasının "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz” hükmünü haiz olduğu, anılan madde gereği otoyol ve köprüden çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığı, davalı şirkete ait araçların, 01.09.2016 -20.10.2017 tarihleri arasında 622 kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollarından ihlalli geçiş yaptığı, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri, 15 günlük sürede de ödenmediği için, davalı hakkında .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 10.05.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 16.05.2018 tarihli dilekçesiyle ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği, bunun sonucunda takibin durdurulduğu ve müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olunduğu, davalı vekilinin itiraz dilekçesindeki" “Müvekkilimin alacaklı olduğunu iddia eden şirkete böyle bir borcu bulunmamaktadır." şeklindeki beyanını kabul etmenin mümkün olmadığını, dava konusu geçiş ücretlerinin ödenmediğini müvekkili şirket kayıtlarının tetkikiyle sabit olduğunu, 17.05.2019 tarihli arabuluculuk toplantısında anlaşma sağlanamadığından, Mahkemeye başvurma zorunluluğu hâsıl olduğu, izah edilen sebepler ve Mahkemece re'sen gözetecek hususlara binaen ve her türlü ek delil sunma hakkı saklı tutmak kaydıyla; davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesi” talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin yasal cevap süresi geçtikten sonra sunulan dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirketin, davacının işletme hakkına haiz olduğu köprü ve otoyollarını geçiş ücreti ödemeden kullandığından bahisle geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 10 katı tutarında ceza ücretinin haksız olarak tahsil etmek için icra takibi başlattığı, haklı olarak borca itiraz edildiği, akabinde davacının itirazın iptali, takibin devamı ile icra inkar ve kötü niyet tazminatı talebiyle dava açması sonucunda işbu beyan dilekçesinin yazılması zorunluluğu hasıl olduğu, davacı tarafın, icra takip talebinde geçiş ücretleri ile birlikte bu ücretin 10 katı tutarındaki ceza ücretini talep ettiği, ceza kabul edilse dahi, 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 Sayılı Kanun'un 18.maddesi ile 6001 Sayılı Kanun'un 30.maddesinin birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirildiği, lehlerine olan bu değişikliğin işbu uyuşmazlık içinde uygulanması gerektiği, yani davacının talep edebileceği tutar geçiş ücretleri ile bu ücretin 4 katı tutarındaki ceza ücreti olması gerektiği, bu ücretlerin 4 katı mukabilindeki ceza ücretlerini kabul etmelerinin de mümkün olmadığı, ceza ücretlerini ödeme hususunda yöneltilen talebin hakkaniyet ilkesinin gereklerinden yoksun olduğu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz” hükmünü haiz olduğu, her ne kadar bu Kanun hükmü 15 gün içerisinde geçiş ücretlerinin ödenmesi ile cezaların uygulanmayacağını ihtiva etse de, anlatılacak sebeplerden ötürü müvekkilin borcunu ifa edemediği, müvekkilin kendisine ibraz edilen ihlalli geçiş fişlerine istinaden borcunu ifa etmek için bankalara müracaat ettiğinde, bankalar ihlali bir geçişin mevcut olmadığını daha önce de sistematik problemler yaşandığını ve yine bu vakıanın sistematik hatalardan kaynaklanmış olabileceğini, müvekkile bildirdiği, bu sebepler ile de müvekkilin yalnızca ücretini ödemediği geçiş ücretlerini ödeyerek borcundan kurtulması mümkün olmadığı, bu sebeple davacı şirketin 4 katı ücret talep etmesinin, hakkaniyete aykırı olduğu, bu durum gerek çağrı merkezine şifahen gerekse de elektronik posta vasıtası ile defaten çekici ve dorse plakaları bildirmek suretiyle ifade edildiği, ancak ilgili kişiler, müvekkile sistemin yeni olduğunu, sistematik problemlerden dolayı bu durumun yaşandığı, söz konusu ceza ücretlerinin uygulanmayacağının bildirdiği, müvekkilin yine bütün iyi niyetiyle, defalarca borcunu nereye ifa edeceğini öğrenmek istediği, ancak yanıtsız bırakıldığı, bankaların ödemeleri kabul etmediği, müvekkillere ödemeleri nereye yapacaklarına ilişkin bir bilgilendirme yapılmadığından bu mağduriyetin yaşandığı, bunun akabinde müvekkillerin geçiş ücretlerinin sistemden ödenebileceğini kendi çabaları ile öğrendiği, sonrasında ise başka sorunlar ile karşılaşıldığı, müvekkilin geçiş ücretlerini düzenli, günü gününe ödediği, yaptığı geçişlerde herhangi bir ihlalli geçiş ihtarı ile karşılaşmadığı, müvekkilin sonrasında sisteme bu geçişlerin ihlalli geçiş olarak kayıtlandığını öğrendiği, ekte de bu durumların ayrıntıları ile mevcut olduğu, ezcümle, takip konusu yapılmış olan bu uyuşmazlığın sistemsel hatalar silsilesinden kaynaklandığı sistematik hataları düzeltme, onarma yükümünün davacı şirkete ait olduğu, müvekkilin bütün iyi niyetiyle borcunu ödeme konusundaki çabaları göz önünde bulundurulduğunda, müvekkilin bu borçla sorumlu tutulamayacağını ifade ettikleri, davacı tarafından müvekkile karşı açılmış olan takibin, hakkaniyet unsuru içermediğinden dolayı hukuka aykırı olduğu, müvekkilin defalarca E-posta yoluyla ödeme yapmak istediğini davacı tarafa iletmiş fakat davacı tarafından bir geri dönüş yapılmadığı, bu durumun ortaya çıkmasında açıkça davacı tarafın kusurlu olduğu, bahse konu takibin devam etmesi durumunda haksız kazanç ortaya çıkacağı, bu sebepten dolayı sayın mahkemeden davanın reddine karar verilmesini ve davacı tarafın kötü niyet tazminatına çarptırılmasını talep ettikleri, davacı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak açılmış olan itirazın iptali davasının reddi, davacı tarafından haksız olarak başlatılan icra takibinin kaldırılması, bahse konu icra takibi haklı sebebe dayanmadığından ötürü davacı tarafından talep edilen icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin reddi, davacının tarafından açılan itirazın iptali davasının kötü niyetli olması sebebi ile asgari oran % 20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2018/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı ihlalli geçiş bedeli alacağına istinaden faizler dahil toplam 196.478,92 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Murat Kurt tarafından düzenlenen 01/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda;
"Davacı ... A.Ş.’nin; 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı ve 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5.fıkrası kapsamında ücretlendirilen Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araçlar için, 6001 sayılı Kanunun 30.maddesinin 7.fıkrası uyarınca ihlalli geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede ceza uygulaması yapılmadığı, ancak 15 günlük süre hitamında, geçiş ücretleri ile gecikme ceza tutarının, 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18. inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle, 10 katından 4 katına indirildiği ve dolayısıyla da davacının, ödenmeyen geçiş ücretlerinden dolayı izah edilen mevzuattan kaynaklanan 4 kat ceza talep etme hakkı bulunduğu ve hesaplamanın bu şekilde yapıldığı,
Davalı ... Tic.ltd. Ştı.’nin; Davalının, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan ve ihlalli geçişleri yapan dava konusu araçların sahibi olan ticari şirket olduğu, davalıya ait olan araçların, 01.09.2016-20.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı davacıya ait olan ...nda köprü ve otoyol geçişi yaptığı, geçişler için belirlenen ücretlerin, geçiş esnasında ödenmemesinden sonra, yasal süre olan 15 gün içinde de, ödenmemesi nedeniyle oluşan İhlalli Geçişlerin tahsil edilebilmesi için davacı tarafından ... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı icra takip dosyası üzerinden ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibine girişilmesi sonrasında, borcunun bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiği ve ihlalli geçişlerinden; 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18. inci maddesi ile değişiklik yapılan 6001 sayılı Yasanın 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklindeki hükmüne göre, ihlalli geçişlerle ilgili tam olarak tespit edilecek miktarı ödemekle sorumlu olması gerektiği,
Davacı ... A. Ş.’nin; Dosya kapsamı ve dosyada mevcut belgelere göre; 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre; ...nun işletme hakkı sahibi olduğu, işletme hakkı sahibi olduğu ...nun köprü ve otoyol gişelerinde dosyaya yansıyan işletme sistemi üzerinde herhangi bir aksaklığın olmadığı; sürücülere ve araç işletenlerine ait duyuruların davacı şirkete ait internet sayfasından internet sistemi üzerinden yapıldığı, internet sitesinde, ihlalli geçiş bilgilerine ve online ödeme bilgilerine yer verildiği, yapılan işlemlerin 6001 sayılı Kanun hükümlerine uygun olduğu ve uygulamada, Davacı ... A.Ş.’nin, KUSURUNUN OLMADIĞI,
İhlalli geçişlere ait 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18. inci maddesi ile değişiklik yapılan 6001 sayılı Yasanın 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin 4 katı ceza tutarlarına göre tam olarak tespit edilecek toplam miktarın ödenmesi hususunun Mahkemenin taktirinde olduğu, " şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 16/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda;
"Dava dosyası, davacı iddiaları, dosyaya sunulan deliller ile 6001 Sayılı Kanunun 30. Maddesine göre yapılan hesaplamalar neticesinde;
Davalının, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan ve ihlali geçişleri yapan dava konusu araçların sahibi ve ticari şirket olduğu, davalıya ait olan, 1) ... plakalı araçların, 01.09.2016-20.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı davacıya ait olan ...nda köprü ve otoyol geçişi yaptığı, bu ihlaller neticesinde: 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Kanunu ’nun 30. Maddesine göre; davalının davacıya [ (18.531,65 geçiş ücreti x 4)= 74.126,60.-TL)] 4 kat idari para cezası olmak üzere 92.658,25.-TL ödemesi gerektiği,
Alacak tutarı üzerinden hesaplanan KDV dahil Gecikme Faizinin 13.464,15.-TL olduğu, davalı tarafından; .... İcra Dairesi, 2018/... Esas Sayılı ödeme emrine edilen itirazın 92.658,25.-TL asıl alacak, 13,464,15.-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 106.122,40.TL (Davacı talebi 104.683,12.-TL) üzerinden iptal ile icra inkar tazminatı hükmünün yüce mahkemenizin takdirinde olduğu, sonucuna ulaşılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 21/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda;
"Nihayi takdir tamamen Sayın Mahkemenizde olmak üzere;
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunuları bilgi ve belgeler, icra dosyası, davacı tarafından ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve ihlalli geçişlere ilişkin kayıtların yer aldığı CD içindeki belgelerin ve Tüm Dosya kapsamı deliller üzerinde yapılan ve detayları yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı şirket gerek icra takibine yönelik borca itirazında, gerekse cevap dilekçesinde, davacıya her hangi bir borcun olmadığı vs takibin iptali ve davarım reddini talep etmiş ise de, Davalı şirkete ait ... Plakalı araçların 01.09.2016 / 20.10.2017 tarihleri arasında yapılan 622 adet ihlalli geçişlere ilişkin otoyol geçiş ücretlerinin ödendiğine ve işbu geçişlerden kaynaklanan her hangi bir borcun bulunmadığına yönelik somut ödeme belegelerini veya her hangi bir ödemeye dönük delilin dosyaya sunulmadığı, davalının davacı ile yapılan görüşme kayıtlan, e posta yazışmaları vb iddialarına ilişkin her hangi bir somut belgenin de dosyaya sunulmadığı ve dosya kapsamında olmadığı, sistemsel sorun olup olmadığının teknik incelemeyi gerektirdiği ve heyette bu hususta uzman üye bulunmadığından bilgisayar sistemi üzerinde inceleme yapılıp yapılmaması Mahkemeniz takdirlerinde olduğu,
İhlalli geçiş ücretlerinin geçişin yapıldığı tarihi takip eden 15 gün içinde davacı şirket veznelerine veya online olarak internet üzerinden ödeme imkanı bulunduğu,
Davacının davalıdan, ... İcra Md 2018/... E Sayılı Takip dosyasından; 27.04.2018 Tarihi itibariyle;
Davacı şirket icra takibinde her ne kadar ihlalli geçiş ücreti ve ON katı tutarında cezası ile birlikte işlemişi faiz ve faizin KDV’si olarak toplamda 196.478.92 TL alacak üzerinden icra takibi yapılmış ise de, yasada yapılan değişiklik üzerine gecikme cezasının geçiş ücretinin 4 katı olarak uygulanacağı şeklindeki değişiklik sonrasında, itirazın iptali talepli huzurdaki davada işbu değişiklik esas alınmak suretiyle itirazın geçiş ücreti ve 4 katı tutarında ceza bedeli üzerinden iptali talep ve dava edilmiştir,
Buna göre; Davacı şirket huzurdaki işbu ibrazın iptali davasında toplamda 104,683,12 TL üzerinden itirazın iptali ve takibin devamın talep ve dava ettiği,
25,05.2018 tarih 30431 Sayılı RG Yayımlanarak Yürülüğe giren 7144 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun 18 ve 19 Maddeleri gereğince İhlalli geçiş ücretinin 4 katı tutarında Ceza talep edebileceğinin yasa ile belirlenmesi ile yasa hükmüne uygun olarak; 92,658.25 TL (geçiş ücreti para cezası) talep edebileceği,
Tarafların Tacir olduğu, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde ödenmesi halinde, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza ödeneceği yasa gereği olduğu,
İhlalli geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarları ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faiz talebinin dayanağına ilişkin her hangi bir somut tespit yapılamamış olduğu, Ayrıca TBK. 117 maddesi anlamında takip öncesi davacı tarafından davalı şirkete her hangi bir ihtarda bulunulmadığından takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı,
İşlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı değerlendirmesi ile işlemiş faiz üzerinden de KDV talebinin yerinde olmadığı değerlendirildiği,
Davacının takip 27.04.2018 tarihinden itibaren 92.658.25 TL asıl alacak için % 9,75 ve değişen oranlarda ticari avans faiz talebinin yerinde olduğu,"şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan 24/02/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğu araçlar ile davacıya ait ücretli otoyollardan ... hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 01.09.2016 / 20.10.2017 tarihleri arasında 622 defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların davalı şirkete ait olduğu hususu tescil kayıtları ile sabit olmakla davalı yanca geçiş yapıldığı hususunun da inkar edilmediği, davalı yan her ne kadar sistemin hatalı olarak ödemeleri tahsil etmediği savunmasında bulunmuş ise de, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2- ... Esas, 2018/ ... Karar sayılı ilamında da işaret edildiği üzere; süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalının, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılacağı ve davayı inkar etmiş sayıldığı için davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıaların doğru olmadığını (inkarı) ispat için karşı delil gösterebileceği, ancak davayı inkarının karşı delilini göstermek bahanesi ile, yeni vakıalar (mesela zamanaşımı veya borcu ödediğini) ileri süremeyeceği aksi halde savunmasını genişletme yasağını ihlal etmiş olacağı, somut davada ise süresinde davaya cevap vermeyen davalının yeni vakıa olan sistem hatasına dayanarak savunma ve delil ileri süremeyeceği, bu nedenle savunmasının mahkememizde dinlenme imkanı bulunmadığından celbini istediği delillerin de celp edilmediği, aksi düşünülse dahi 1 yıldan uzun olan bir süreçte farklı araçlarla 622 defa yapılan geçişlerin tamamının sistem hatası nedeniyle tahsil edilememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, taşımacılık ticari faaliyetiyle uğraşan davalı şirketin basiretli bir tacir olarak geçiş yaptığı gişeleri ve borcun nereye ödeneceğini bilmek ve takip etmekle mükellef olduğu ve yine tacirin basiretli olması ilkesi uyarınca geçiş bedelinin sistem hatası nedeniyle tahsil edilememesi halinde ödeme için gerekli girişimlerde bulunmasının gerektiği, zira davacı şirketin internet sitesinde ödeme yöntemlerinin gösterildiği, davalı yanın bu savunmalarına rağmen 622 ihlalli geçişin cezasız kısmının dahi ödenmemiş olduğunun dosya kapsamından tespit edildiği, nitekim sistem hatası vakıasının davalı şirket ile çalıştığı banka arasındaki uyuşmazlıkta ileri sürülebileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen 18.531,65 TL geçiş bedeli ve bunun 4 katı olan 74.126,60 TL ceza bedeli toplamı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla, ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu, TBK'nun 117. maddesi uyarınca temerrüt faizi talep edilebilmesi için alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 92.658,25 TL yönünden itirazın iptaline, alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 92.658,25 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 92.658,25 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %9,75 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacağın % 20'si oranındaki 18.531,65 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 6.329,49 TL karar harcından davacının peşin yatırdığı 1.787,73 TL'nin mahsubu ile 4.541,76 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.787,73 TL peşin, 44,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.832,13 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre davanın kabul kısmı üzerinden hesaplanan 12.752,53 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın ret kısmı üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.050,00 TL bilirkişi ücreti, 199,80 TL tebligat vs.posta masrafı olmak üzere toplam 3.249,80 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesap edilen 2.876,50 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 10 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesap edilen 1,15 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap edilen 1.168,37 TL'sinin davalıdan, 151,63 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır