T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/461 Esas
KARAR NO: 2022/479
TALEP: Zâyi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 17/07/2019
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zâyi Belgesi Verilmesi talebi üzerine yapılan açık yargılamanın sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : İlgili vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin saklamakla mükellef olduğu tüm ticari evrakların muhafazası hususunda ... ... Anonim Şirketi ile 01.11.2010 tarihli Müşteri Hizmetleri Sözleşmesini akdettiğini, sözleşme uyarınca müvekkili şirkete ait tüm ticari belgelerin ... ... Şirketi tarafından teslim alınıp arşivlenerek yine ... .. Şirketi'ne ait depolarda muhafaza edildiğini, ... ... Şirketi'nin ... Kocaeli adresinde bulunan arşiv deposunda 11.06.2019 tarihinde yangın meydana geldiğini, müvekkili şirketin yangının meydana geldiği ... Şirketine ait arşiv deposunda 420 adet kutu içerisinde evrağının arşivlendiğini ve bu evraklarının tümünün yangın neticesinde zayi olduğunu ... şirketi tarafından gönderilen 03.07.2019 tarihli elektronik posta ile öğrenildiğini, 420 adet kutu içeriğinde genel olarak; müvekkili şirketin satış faturaları, irsaliyeler, vergiden muaf işlemlerin belgeleri, BA-BS formları, yevmiye defterleri gibi bir kısım belgelerin olduğunu beyanla işbu davanın kabulü ile ... Şubesine ait 2015 yılı; 2014 yılının Şubat, Mayıs, Ağustos ayları; 2013 yılının Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait satış faturaları, ... ... Şubesine ait; 2015 yılı Ocak, Şubat, Mart ayları ile 1-3, 7-8 Mayıs, 1-6 Nisan; 2014 yılı Şubat, Nisan, Mayıs, Temmuz, Eylül ayları; 2013 yılı Ocak, Şubat, Mart, Temmuz, Eylül, Ekim, Kasım ayları ile, 18-30 haziran tarihleri arası; 2012 yılı Ocak, Şubat ayları ile 1-6 Mart, 21-31 Mart, 16-30 Nisan tarihleri arası, Mayıs, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2011 yılı 1-15 Ocak tarihleri arası, Şubat, Mart ayları ile 16-30 Nisan, 19-31 Temmuz tarihleri arası, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ayları; 2010 yılı 07-31 Mart, 1-5 Nisan, 1-18 Temmuz, 29-31 Ağustos tarihleri arası, Eylül ayı ile 1-19 Ekim, 7-30 kasım tarihleri arası, aralık ayı; 2009 yılı 25-31 Ocak tarihleri arası, Şubat ayı, 1-8 Mart tarihleri arası, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ayları ile 22-30 Eylül, 8-31 Ekim tarihleri arası ve Kasım, Aralık aylarına ait satış faturaları, ... ... Şubesine ait; 2015 yılı Ocak, Şubat, Mart ayları ile 1-3 Mayıs, 1-3 Nisan tarihleri arası; 2014 yılı Mart, Mayıs, Ağustos, Eylül, Aralık ayları; 2013 yılı Ocak, Şubat, Haziran, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2012 yılı 1-23 Ocak, 16-29 Şubat tarihleri arası ile Mart, Nisan, Mayıs ayları, 1-8 Haziran tarihleri arası, Ağustos ayı, 15-30 Eylül tarihleri arası, Ekim, Kasım ayları, 22-31 aralık tarihleri arası; 2011 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan ayları, 1-15 Mayıs tarihleri arası, Haziran ayı, 29-31 Temmuz tarihleri arası, Ağustos, Eylül, Ekim, kasım ayları; 2010 yılı 28-30 Nisan, 13-18 Mayıs, 29-30 Haziran- 1-15 Temmuz tarihleri arası ile Kasım ve Aralık ayları; 2009 yılı 12-31 Mart tarihleri arası ile Nisan ve Ekim aylarına ait satış faturaları, ... ... Istanbul ... Şubesine ait; 2015 yılı 1-3 Mayıs tarihleri arası; 2014 yılı Ocak, Şubat, Mayıs, Ağustos ve Eylül ayları; 2013 yılı Ocak, Şubat, Mart ayları, 18-30 Nisan tarihleri arası, Mayıs, Haziran, Temmuz, Aralık ayları; 2012 yılı 1-7 Ocak tarihleri arası, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Ağustos ayları ile 29-30 Eylül, 1-18 Ekim, 1-21 Aralık tarihleri arası; 2011 yılı 16-28 Şubat tarihleri arası, Mart, Nisan ayları, 1-11 Mayıs, 23-30 Haziran, 1-22 Temmuz, 26-30 Eylül tarihleri arası ile Ekim, Kasım ayları, 25-31 Aralık tarihleri arası; 2010 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2009 yılı Kasım ve Aralık aylarına ait satış faturaları, ... ... Şubesine ait; 2013 yılı 3-30 Eylül tarihleri arası, Ekim ayı ve 1-3 Aralık tarihleri arası; 2012 yılı 28-31 Mart tarihleri arası ile Nisan ve Mayıs ayları, 1-5 Haziran, 6-31 Temmuz tarihleri arası, Ağustos, Eylül, Ekim ayları, 1-23 Kasım tarihleri arası; 2011 yılı 13-28 Şubat tarihleri arası, Mart, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2010 yılı ve 2009 yılı vergi muafiyeti (tax free) belgeleri , ... ... Şubesine ait; 2013 yılı Ocak, Şubat ayları ile 1-25 Mart tarihleri arası, Temmuz, Ağustos ayları ile 1-9 Eylül, 12-31 Ekim tarihleri arası, Kasım ve Aralık ayları; 2012 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2011 yılı Şubat ayı ile 29-31 Mart tarihleri arası, Nisan ve Mayıs ayları, 1-4 Haziran, 7-31 Ağustos tarihleri arası, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2010 yılı; 2009 yılı 24-30 Eylül tarihleri arası ile Ekim, Kasım, Aralık ayları vergi muafiyeti (tax free) belgeleri , ... ... Istanbul ... Şubesine ait; 2012 yılı 2 Ocak-31 Temmuz tarihleri arası 2010 ve 2009 yıllarına ait vergi muafiyeti (tax free) belgeleri , 2012 yılı Sevk İrsaliyeleri, 2011-2012-2013-2014 yılı BA-BS formaları, 2014 yılı Yevmiye Defterleri, 2009 ve 2014 yılı Envanter Defterleri, 2009 yılına ait Defteri Kebir, İthalat Belgeleri 2012 yılı Şubat, Nisan, Kasım ayları; 2010 yılı; 2009 yılı Ocak ayı, 1-10 Şubat, 15-30 Nisan tarihleri arası ile Mayıs ayı, Sevkiyat belgeleri, 2011 ve 2012 yılına ait Mahsup Belgeleri , Çalışanların Performans Değerlendirme Formları, 2015 yılı Ocak Şubat Mart aylarına ilişkin kasa belgeleri, 2012 yılı 28-31 Mayıs tarihleri arası ile Haziran ve Temmuz aylarına ilişkin satış belgeleri, 2014 ve 2015 yılına ait bitmiş koçanlar, 2011 ve 2012 yılı iskonto belgesi, Müşterilerden ticari ileti gönderme ve kişisel veri işleme hususunda alınan onay formları, İşletmesel Gider Faturaları ve Muhtasar Beyannameleri için zâyi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Talep; hasımsız olarak açılan ve çekişmesiz yargı kapsamında bulunan ticari defter ve sair belgelerin zâyi olması nedeniyle zâyi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine dayanmaktadır.
... ... Arşivleme Hizmetleri Anonim Şirketi (IM) ile akdedilen 01/11/2010 tarihli Müşteri Hizmetleri Sözleşmesi, ... nun 19/06/2019 tarihli Yangın Raporu, IM tarafından 3 Temmuz 2019 tarihinde gönderilen ve tüm belgelerin yandığını tevsik eden elektronik posta, zayi olan belgeler listesi, zayi olan faturalarla ilgili seri numaralar, sevk irsaliye basım bilgileri ve ticari defterler yönünden tasdik bilgilerine ilişkin delillerin dosyada mübrez olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle; "...TTK 82/1-a
Davacı Şirketin Yılı Karar defteri açılış, 2014 yılı Yevmiye defteri ve Envanter defteri açılış noter tasdiklerinin, zamanında yaptırdığı,
... ... istanbul Istinye Park Şubesine ait;
2013 yılı 3-30 Eylül tarihleri arası, Ekimayı ve 1-3 Aralık tarihleri arası;
2012 yalı 28-31 Mart tarihleri arası ile Nisan ve Mayıs ayları, | -5 Haziran, 6-31 Temmuz tarihleri arası, Ağustos, Eylül, Ekim aylan, 1-23 Kasım tarihleri arası;
2011 yılı 13-28 Şubat tarihleri arası, Mart, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları;
2010 yılı ve 2009 yılı vergi muafiyeti (tax free) belgeleri
... ... ...Şubesine ait;
2013 yılı Ocak, Şubat ayları ile 1-25 Mart tarihleri arası, Temmuz, Ağustos ayları ile 1-9 Eylül, 12-31 Ekim tarihleri arası, Kasım ve Aralık ayları;
2012 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları;
2011 yılı Şubat ayı ile 29-31 Mart tarihleri arası, Nisan ve Mayıs ayları, 1-4 Haziran, 7-31 Ağustos tarihleri arası, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları;
2010 yılı;
2009 yılı 24-30 Eylül tarihleri arası ile Ekim, Kasım, Aralık ayları vergi muafiyeti (tax free) belgeleri
... ... ... Şubesine ait; 2012 yılı 2 Ocak-31 Temmuz tarihleri arası 2010 ve 2009 yıllarına ait vergi muafiyeti (tax free) belgeleri
Vergi muafiyet belgelerinin VUK nun 5 Yıllık zamanaşımı hükümlerine göre zamanaşımıma uğradığı, ayrıca alınan idareden örneklerinin her zaman alınabileceği,
2012 yılı Sevk İrsaliyeleri, ile ilgili belge basım bilgilerinin olmadığı, davacı tarafından
mahkemeye sunulmadığı,
2011-2012-2013-2014 yılı BA-BS formlarının mükellef şifresiyle internet vergi dairesinden kolayca çıkarılabileceği,
Muhtasar Beyannamelerinin mükellef şifresiyle internet vergi dairesinden kolayca çıkarılabileceği,
İthalat Belgeleri suretlerinin gümrüklerden her zaman çıkarılmasının mümkün olduğu,
2012 yılı Şubat, Nisan, Kasım ayları; 2010 yılı;
2009 yılı Ocak ayı, 1-10 Şubat, 15-30 Nisan tarihleri arası ile Mayıs ayı
Sevkiyat belgeleri, TİK 64/1 belgelerden olmadığı
2011 ve 2012 yılına ait Mahsup Belgeleri ticari defterlere bu mahsupların 45 gün içerisinde işlenmiş olması gerektiği,
Çalışanların Performans Değerlendirme Formları TTK 64/1 belgelerden olmadığı 2015 yılı Ocak Şubat Mart aylarına ilişkin kasa belgeleri
2011 ve 2012 yıl iskonto belgesi ile müşterilerden ticari ileti gönderme ve kişisel veri işleme hususunda alınan onay formları TTK 64/1 belgelerden olmadığı,
TTK 82/l-a
Davacı tarafından 2014 Hesap dönemi Ticari defterleri:
¸
TTK:82/1-d
Davacı Tarafından 2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015 Hesap döneminde bastırılan Faturalar:
TTK:82/1-d
2015 yılı Ocak Şubat Mart aylarına ilişkin kasa belgeleri
2011 ve 2012 yılı iskonto belgesi
Gider Faturaları
Yukarıda bahsi geçen Ticari defterler, satış faturaları, 2015/1-2-3 aylarına ilişkin kasa belgeleri, 2011 ve 2012 Yılı iskonto belgesi ile gider faturalarının TTK 82/1 Maddesi kapsamında ve TIK 82/5 Maddesi gereği, tacirin 10 yıl saklamakla yükümlü belgelerden olduğu..." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
Huzurdaki davada 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine dayalı ticari defter ve sair belgelerin zâyi olması nedeniyle zâyi belgesi verilmesi istemi ileri sürülmüş olup tatbiki gereken 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi gereğince; "Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa halinde, zıyaın öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine belge verilmesini isteyebileceği..." düzenlenmiştir. Dosyada mübrez yangın raporu içeriğinde ticari defter ve belgelerin saklandığı arşiv deposundaki yangın olayının 11/06/2019 tarihinde meydana geldiği, talepte bulunan ilgili şirketin zıya halini 03/07/2019 tarihinde mail yolu öğrendiği, talebin 17/07/2019 tarihinde ileri sürüldüğü görülmekle talebin kanuni süresi içerisinde dermeyan edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında mevcut tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde; TTK'nın 82. maddesine göre, tacirin tutmakla zorunlu olduğu defter ve belgelerin afet yahut hırsızlık gibi nedenlerle zâyi olması durumunda ilgili mahkemede zâyi olduğuna ilişkin belge verilmesi için hasımsız dava açılabileceği, ancak bunun için tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve zıyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olmasının gerekeceği, somut olayda 11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangın olayı nedeniyle bilgileri tespit edilen defter ve faturaların zâyi olduğu, davanın kanuni süre içerisinde açıldığı, tüm dosya kapsamından noter ve matbaa bilgileri tespit edilen defter ve faturaların zâyi oluğunun mahkememizce inandırıcı bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile, 2014 yılı Yevmiye defteri ve Envanter defteri, ... Matbaa tarafından basım bilgileri gönderilen 2012 yılına ait seri A, sıra no: ... , seri A, sıra no: ... seri A, sıra no: ... sevk irsaliyelerinin, 2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015 hesap dönemine ait faturaların zâyi olduğunun tespitine, en uzun yasal saklama süresi olan 10 yıl olan saklama yükümlülüğünün dolduğu tespit edilen belgeler ile TTK'nın 64. maddesi kapsamına girmeyen, düzenlendiğinin resmi kayıtlar ile tevsik edilemediği, mükellef şifresi ile yeniden düzenlemesi mümkün olan belgeler yönünden fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
A-11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde; davacı şirketin 2014 yılı Yevmiye defteri ve Envanter defteri,
B- ... Matbaa tarafından basım bilgileri gönderilen 2012 yılına ait seri A, sıra no: ... , seri A, sıra no: ... seri A, sıra no: ... sevk irsaliyelerinin,
C- 2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015 hesap dönemine ait faturalar olan:
TarihCinsiSeri Sıra NumarasıMiktarAdedi
24.03.2009Fatura...753750
16.06.2009Fatura...201000
22.06.2009Fatura...703500
17.08.2009Fatura...10500
10.09.2009Fatura...603000
01.10.2009Fatura...603000
07.10.2009Fatura...703500
28.12.2009Fatura...502500
25.01.2010Fatura...251250
25.01.2010Fatura...10500
04.02.2010Fatura...502500
23.03.2010Fatura...15750
30.04.2010Fatura...301500
16.04.2010Fatura...251250
07.05.2010Fatura...502500
04.05.2010Fatura...1809000
20.01.2011Fatura...753750
03.05.2011Fatura...1758750
06.07.2011Fatura...251250
15.08.2011Fatura...753750
17.10.2011Fatura...804000
24.11.2011Fatura...402000
16.12.2011Fatura...402000
16.12.2011Fatura...502500
08.12.2011Fatura...402000
23.01.2012Fatura...452250
09.03.2012Fatura...502500
20.04.2012Fatura...402000
02.05.2012Fatura...753750
18.07.2012Fatura...904500
09.07.2012Fatura...15750
18.09.2012Fatura...1005000
16.11.2012Fatura...1256250
12.12.2012Fatura...301500
21.02.2013Fatura...1005000
19.04.2013Fatura...552750
09.04.2013Fatura...251250
30.05.2013Fatura...251250
06.05.2013Fatura...501250
17.06.2013Fatura...201000
10.07.2013Fatura...251250
10.07.2013Fatura...402000
06.08.2013Fatura...502500
28.09.2013Fatura...1105500
05.09.2013Fatura...251250
15.11.2013Fatura...804000
06.11.2013Fatura...804000
25.12.2013Fatura...10500
17.12.2013Fatura...1055250
02.12.2013Fatura...10500
11.01.2014Fatura...402000
10.01.2014Fatura...603000
04.04.2014Fatura... 402000
16.05.2014Fatura...1809000
26.06.2014Fatura...804000
16.07.2014Fatura...201000
18.08.2014Fatura...10500
03.09.2014Fatura...653250
08.10.2014Fatura...301500
04.11.2014Fatura...954750
22.12.2014Fatura...361800
09.02.2015Fatura...824100
21.04.2015Fatura...1256250
03.04.2015Fatura...603000
22.05.2015Fatura...251250
09.06.2015Fatura...201000
28.08.2015Fatura...603000
11.08.2015Fatura...502500
01.10.2015Fatura...1256250
13.11.2015Fatura...502500
06.11.2015Fatura...351750
Faturaların zâyi olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 80,70-TL ilam harcından peşin alınan 44,40-TL'nin mahsubu ile alınması gereken 36,30-TL harcın ilgiliden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-İlgili tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4- Yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle ... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair; ilgili vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/07/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza