T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/53 Esas
KARAR NO :2025/596
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ:04/10/2017
KARAR TARİHİ:17/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Değişik tarihlerde davalı bankadan krediler aldığını ve ilerleyen süreçte bilançolarının daima davalı bankanın bilgisi kapsamında olduğunu ve davalı bankanın kendisinin ödeme güçlüğünü tespit edince faiz oranlarını tek taraflı yükselttiğini ve faiz dışında "kesinti ve ekleri, kredi komisyon tahsilatı, BCH faiz işletme ekstre masrafı, hesap işletim ücreti, çek teslim ücreti, kayıp çek yaprağı komisyonu gibi" değişik isimlerle bir çok tahakkuk yaptığını, ve bunu yaparak Merkez Bankası'nın kredi komisyon oranları ile ilgili tebliğleri gözetmeyerek kötü niyetli davrandığını iddia etmiş ve 01.01.2010 tarihinden 04.10.2017 dava tarihi arasındaki Davalı bankanın haksız olarak tahsil etmiş olduğu ve değişik isimler altındaki aktif ve pasif tüm kredi ve mevduat hesap ekstrelerinin ve uygulanan faiz tutarları, kesinti ve ekleri, kredi komisyon tahsilatı, BHC faiz isletme faiz tutarlarinin tespitini ve iadesini talep etmektedir.
Davacı vekili davasını 05.05.2025 tarihinde '' Dava dilekçemizde ... ... A.Ş. için talep ettiğimiz 5.000,00.TL belirsiz alacağı 21.143,20.TL olarak beyanımızın kabulü ile 21.143,20.TL nın dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline,2- Dava dilekçemizde ... Madencilik Ltd.Şti. için talep ettiğimiz 40.000,00.TL belirsiz alacağı 48.120,72.TL olarak beyanımızın kabulü ile 48.120,72.TL nın dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline,3-Dava dilekçemizde ... Beton A.Ş.için talep ettiğimiz 5.000,00.TL nın dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline, '' şeklinde bedel arttırım dilekçesi sunmuştur.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : davalı banka davanın haksız fiil hükümleri gereğince zaman aşımına uğradığını, davacının banka ile imzalamış olduğu Genel Kredi Sözlesmesi (GKS) içeriğinde yetkili mahkemenin kesin olarak taraflarca belirlenmis olduğunu, anılan sözleşmenin «Uyugulanacak Hukuk, yetkili mahkeme ve icra daireleri» kenar başlıklı 49.1.maddesindeki «yetki» ile ilgili düzenleme gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın konusunun belirsiz olduğunu, Davacının, banka nezdinde 524 adet mevduat hesabı ve mevduat dısında 300 civarı ürün ve kredisi bulunduğunu, davacının dava dilekçesinde tüm kredi ve ürünleri şeklindeki genel bir ifadeye yer verdiğini, bu nedenle dava konusunu belirsiz bırakmış olduğunu, davanın somutlaştırma ilkesine aykırı şekilde açıldığını savunup davanın reddini talep etmiştir.
DELİLER :
Bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar mahkememize dosyası arasına alınmıştır.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi ... 07/08/2019 tarihli kök raporunda ''Davacı tarafların vekilinin dava dilekçesinde ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıylaj ... Esas sayılı dosya ile iflas erteleme davası açmış olduğunu belirttiği, fakat açılan iflas erteleme dava sonuçlarının işbu dosyaya sunulmamış olduğu, bu nedenlerle Davacıların dava ehliyeti bakımından değerlendirme yapılma imkanı olmadığı, Bankaların ticari müşterilerinden 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 20. Maddesinde düzenlenen “ücret isteme hakkı” kapsamında ücret ve komisyon talep etme ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 144. maddesi kapsamında faiz dışında menfaat elde etme hakkına sahip olduğu, Davacıların ve Davalının basiretli tacirler olduğundan, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 26. maddesi “Sözleşme Özgürlüğü" kapsamında değerlendirildiğinde; ticari ilişkilerinde (özel hukuk ilişkilerinde) serbestçe sözleşme yapma, özgür iradeleri ile sözleşmenin konusunu ve koşullarını seçme özgürlüğüne sahip olduğu, Davalı bankanın, Davacılara kullandırdığı krediler ve sunduğu genel bankacılık hizmetleri için katlandığı masrafların karşılığında tahsil ettiği ücret ve komisyonların, içerik ve tutar olarak mevzuata, genel geçer bankacılık uygulamalarına ve tarafların sözleşmesel sorumluluklarına uygun olduğu, Fakat Davalı bankanın Davacılardan tahsil ettiği "Kredi Komisyonu" gibi değişik isimler altında ve yüksek tutarda yapılan dönemsel veya dönemsel olmayan tahsilatların yerinde olmadığı, Aynı kredi ek numaraları için farklı tarihlerde farklı tutarlarda yapılan komisyon tahsilatları, yine farklı kredi ek hesap numaralarına farklı tarihlerde kullandırılan, farklı tutarlardaki krediler için aynı tarihlerde ve aynı tutarlarda yapılan komisyon tahsilatlarının, "Kredi Komisyonu" tahsilatlarının Davacıların rızası olmaksızın Davalı banka tarafından tek taraflı ve keyfi bir uygulama ile tahsil edildiğini gösterdiğini, Davalı tarafından Davacılardan tahsil edilen bu haksız komisyon tutarlarının Davacılara iade edilmesi gerektiğini, T.C. Merkez Bankasının belirlediği, Ticari İşlerde (Avans İşlemlerinde) Uygulanacak Yıllık Kanuni Temerrüt Faiz Oranları ile yapılan hesaplamada; Dava tarihi itibariyle de Davalı banka tarafından Davacılara ödemesi (iade edilmesi) gereken kredi komisyonu ve dava tarihine kadar oluşmuş faiz tutarının toplam 153.169,99 TL olduğu, kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır. Takdir Yüce Mahkemenize aittir. 6754 Sayılı Bilirkişilik Kanunu ve 03/08/2017 yürürlük tarihli Bilirkişilik Yönetmeliği, HMK 282 hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266 uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere 9 sayfadan ibaret ve 5 nüsha sunulan Bilirkişi raporunu arz ederim. '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişi ... 29/11/2019 tarihli ön raporunda ''Aşağıdaki mevduat hesapların 01.10.2010-04.10.2017 arası mevduat hesap ekstrelerinin;
FİRMA İSMİ Hesap no
... ... .. A.Ş. 174-...
... Madencilik...Ltd. Şti. 174-...
... Beton İnş....A.Ş. 174-...
2) Aşağıdaki kredi hesaplarının 01.10.2010-04.10.2017 arası hesap ekstrelerinin;
FİRMA İSMİ Hesap no
... ...... A.Ş. 174-...
... ... .. 174-...
... Madencilik...Ltd. 174-...
... Madencilik...Ltd. Şti. 174-..
... Beton İnş....A.Ş. 174-...
... Beton İnş... A.Ş. ...
Tablodaki kredilere, kredi açılış tarihlerinden kat tarihlerine kadar uygulanan ve değişen faiz oranlarının,
Kat ihtarına konu olmayan, daha önce kullandırılıp, kapatılan kredilerin hesap ekstreleri ile bu kredilere uygulanan ve değişen faiz oranlarının,
3) 01.10.2010 ile, 08.08.2016 tarihleri arasında; - TCMB'ye bildirilen azami kredi faiz oranlarının ,
TCMB 'ye bildirilen faiz dışında alınacak/uygulanacak komisyon, masraf, ücret vs. vs. listelerinin Davalı banka vekilince dosyaya sunulması gerekir. Aynca; Sayın mahkemece T.Garanti Bankası ... ve ... Şubelerine 11.09.2019 tarihinde yazılı müzekkere cevaplarının,- Davalı banka vekilinin UYAP üzerinden, b.kişi raporuna karşı verdiği 05.09.2019 tarihli dilekçelerinin, bilirkişi heyetimize tevdii edilmesi gerekir. Diğer yandan, bilirkişi heyetimize, gerektiğinde davalı banka genel müdürlüğü nezdinde, davalı şirketlerle ilgili mevduat ve kredi hesaplarının keşfen inceleme yetkisi verilmesini de talep ediyoruz. Keyfiyeti sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederim. '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler Hüseyin DENİZ, ... ve ... 08/06/2020 tarihli raporunda“ Yapılan incelemelerde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.Davacı vekili, davalı bankadan kullanılan ticari kredilerinden ve mevduat hesaplarından değişik isimler altında yapılan kesintilerle, fahiş olarak uygulanan ve tahsil edilen faiz tutarlarının tespiti ile dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. 29/11/2019 tarihli ön raporda belirtilen eksikliklerin tamamlanmadığı, bu haliyle rapor yazımının tamamlanmasının mümkün olmadığı, raporun yazımının tamamlanabilmesi için, davalı banka tarafından TCMB'ye bildirilen 01.10.2010-08.08.2016 arasında bildirilen azami kredi faiz oranları ile faiz dışında alınacak komisyon , masraf, ücret vs. Listelerinin, belirtilen tarih aralığı için TCMB'DEN istenmesini, her üç davacı şirkete ait 2016 yılı dışındaki mevduat hesap ekstrelerinin verilecek kesin süre içinde davalı bankaca dosyaya sunulması , sayın mahkemece T.Garanti Bankası ... ve ... Şubelerine 11/09/2019 tarihinde yazılan müzekkere cevapları ile davalı banka vekilinin uyap üzerinden, bilirkişi raporuna karşı verdiği 05/09/2019 tarihli dilekçe eklerinin bilirkişi heyetimize tevdii edilmesinin sağlanması gerekmektedir. Raporun yazılması 2010/2017 arasını kapsayan 8 yıllık süreye ait belge ve işlemlerin incelemesini kapsayacak olması nedeniyle, bilirkişi başına takdir edilen 650 TL ücret harcanacak emek ve zaman karşısında yeterli olmayacağından, kişi başı ücreti 2.000 TL 'ye tamamlanmasını talep etmekteyiz. Keyfiyetin sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederiz. '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişi ... 24/12/2020 tarihli Ek raporunda '' Konu ile ilgili olarak 08.06.2020 tarama tarihli Rapor tanzim edilmiştir. Raporun IV- Sonuç kısmı 2. Maddesinde; “- Davalı banka tarafından TCMB’ye bildirilen 01.10.2010-08.08.2016 arasında bildirilen azami kredi faiz oranları ile, faiz dışında alınacak komisyon, masraf, ücret, vs. listelerinin, belirtilen tarih aralığı için TCMB’den istenmesini” Talep edilmesine karşın, bu eksiklik giderilmeden, dosya 19.10.2020 tarihinde bilirkişiliğimize teslim edilmiştir. Söz konusu eksikliğin giderilmesi için dosya ekte iade edilmiştir. Keyfiyeti sayın mahkemenizin takdirlerine saygı ile arz ederim.'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler ...09/07/2021 tarihli Ek raporunda ''Yapılan incelemelerde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:1) Davacı vekili, davalı bankadan kullanılan ticari kredilerden ve mevduat hesaplarından değişik isimler altında yapılan kesintilerle, fahiş olarak uygulanan ve tahsil edilen faiz tutarlarının tespiti ile, dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. 2) Yapılan incelemeler sonucunda; - Davalı bankanın uyguladığı kredi faiz oranları ile, diğer bankaların dosyaya bildirdirmiş olduğu faiz oranları karşılaştırıldığında, davalı bankannın faiz oranlarının fahiş olduğu söylenemeyeceğinden, herhangi bir iade talebinde bulunamayacağı değerlendirilmiştir. “Keza, çeklerin kullandırılan kredilerin teminata alındığı ve bu çeklerden de çek başına ücret/komisyon alındığından hem kredi hesabından hem de teminata alınan çeklerden komisyon alınması mükerrerliğe neden olduğu değerlendirilmektedir. Bu durumda, davalı bankaca kredilerin teminatına çeklerin teminata alındığı ve bu çeklerden çek başına alınan ücret/komisyonların toplamı olan 1.566,5 TL “nın, dava tarihinden itibaren işleyecek değişen avans faiz oranı davacılara iadesi gerektiği değerlendirilmiştir. - Yukarıda açıklanan dışındaki kesintilerin, ticari teamüle uygun olarak diğer bankalarca benzer tahsilatların yapıldığından iadesinin istenemeyeceği değerlendirilmiştir. Tespit, görüş ve değerlendirmelerimizi sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederiz. '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler ... 17/05/2022 tarihli Ek raporunda '' Davalı banka, çek başına alınan masrafı TCMB’ye yapılan bildirimlere göre, daha az miktarda tahsil ettiği görülmektedir. Ancak, kök raporda belirtildiği üzere; “Keza, çeklerin kullandırılan kredilerin teminatına alındığı ve bu çeklerden çek başına ücret komisyon alındığından, hem kredi hesaplarından, hem de teminata alınan çeklerden komisyon alınması mükerrerliğe neden olduğu değerlendirilmektedir.” (bkz. Sonuç Bölümü 2. Md. sy. 50, ve ayrıca sayfa 42) yönündeki görüşümüzü tekrar teyit ederiz. Bu nedenle, davalı banka vekilinin itiraz ettiği hususlara katılmamaktayız. İcazet hususundaki hukuki değerlendirme, sayın mahkemece yapılması gerekir. Tespit, görüş ve değerlendirmelerimizi sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederiz.'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler ... 10.05.2023 heyet raporunda:''Hukuki tavsif ve değerlendirmeler sayın Mahkemeye ait olmak üzere Detayları yukarıda verilen inceleme ve hesaplamalar sonucunda: Dosyaya mübrez diğer banka faiz oranlarına göre Banka faiz oranlarının fahiş olmadığı ve iade talebinde bulunulamayacağı, Taraflar arasında akdedilen Sözleşme hükümleri ile Bankacılık sektör uygulaması dikkate alınarak Faiz tutarı üzerinden % 2 oranında Kredi Komisyonu tahsil edilebileceği Ancak, ... Madencilik Tic.Ltd. Şti.'nden %2 Komisyon oranına göre fazladan tahsil edildiği kanaatine varılan 11.714,43 TL Komisyon kesintisinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesi gerektiği,- ... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. Hesaplarından Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan 2.085,00 TL tahsilatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesi gerektiği, ... Beton A.Ş'den 25.08.2015 tarihinde tahsil edilen 2.000,00 TL kredi tahsis ücreti ile ilgili Kredi Onay veya Limit artırımı ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı için bu tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesi gerektiği,
Sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Keyfiyeti Sayın mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. 10.05.2023 '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler ... 20.10.2023 tarihli ek heyet raporunda :Yapılan incelemeler sonucunda, ... Madencilik Tic.Ltd. Şti.'nden fazladan tahsil edildiği kanaatine varılan Komisyon kesintisi 11.714,43 TL'nın, ... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan 2.085,00 TL'nın, ... Beton İnşaat Ltd.Şti.'den tahsil edilen kredi tahsis ücreti 2.000,00 TL'nın Dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı şirketlere iadesi gerektiği
Sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Keyfiyeti Sayın mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. 20.10.2023'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişiler ... 12.08.2024 tarihli ek heyet raporunda : Yapılan incelemeler sonucunda;1.- Davacılar vekilinin bankanın haksız olarak tahsil ettiklerine örnek olarak bildirdiği 30.09.2016 tarihinde tahsil edilen 96.531,59.TL faiz üzerinden — 9623'ü oranında 21.937,50.TL, 21.07.2016 tarihinde tahsil edilen 409.706,28.TL faiz üzerinden 9613,34'ü oranında 54.681,17.TL kredi komisyon tahsilatlarının 20.10.2023 tarihli Ek Raporda değerlendirildiği ve fazla komisyon kesintisinin 11.714,43 TL tespit edildiği, ancak, bu örnekler doğru olmakla birlikte, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu kredi faizlerinden 01.01.2010-04.10.2017 tarihleri arasında tahsil edilen kredi komisyonu gelirlerini sağlıklı olarak yansıtmadığı, 2.- Taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmelerinin, “Komisyon ve Masraflar” başlıklı VIl1.maddesine göre, davalı bankanın, (bankacılık) düzenlemeleri veya teamüllerine göre, iktisadi koşullar çerçevesinde belirlediği her tür komisyonu” talep edebileceği, uyuşmazlığa konu yıllarda geçerli olan TCMB tarafından çıkarılan 2006/1 sayılı Tebliğ'in 4.Maddesi uyarınca bu komisyon miktarının serbestçe belirlenebileceği, davalı Banka tarafından 2015-2016 yıllarında uygulanan komisyon oranları (294,2,25946) bildirilmekle birlikte diğer yıllara ilişkin somut bilginin dosyada yer almadığı, uygulamada sözleşmede belirlenmiş komisyon oranının bulunmaması halinde sektördeki emsal uygulamaların miktara esas olarak alındığı, dosyada yapılan incelemede sektör ortalamasının 2016 yılı verileri ile 496 olarak tespit edildiği, 3.-Davacılara kullandırılan kredilerden tahsil edilen faizler toplamının 6.110.591,63- TL, bu faizlerden kesilen komisyon tutarlarının 299.043,02-TL olarak tespit edildiği, toplam faiz ve komisyon miktarlarının firmalara göre dağılımının aşağıdaki gibi olduğu, Buna göre davacıların kredilerine uygulanan faiz miktarlarından tahsil edilen komisyon miktarları oranının, ortalama 4,8994 olarak tespit edildiği, 4.- Kredilere uygulanan faiz ve faizlere göre alınan komisyon miktarlarının toplu değerlendirmesinde, davacılardan tahsil edilen toplam faize göre tespit edilen 4,8994 komisyon oranının, sektör ortalamasının üzerinde bulunduğu, diğer bankaların bildirdiklerine göre bulunan 494 ortalamanın üzerinde kalan 0,8994 (veya 294 oranını aşan 2,8996) oranında komisyon kesintisinin makul olmadığının kabul edilmesi durumunda, buna karşılık gelen komisyon miktarının davacılara iadesinin gerekip gerekmediğinin takdiri mahkemeye ait olmak üzere, karşılaştırmasının firmalara göre dağılımının aşağıdaki gibi olduğu, Tablodan da görüleceği üzere, ... Beton İnş.Taah.Yapı Malz.San.Ve Tic. tahsil edilen komisyon kesintilerinin sektör ortalaması 496 (ve 296)'nin altında kaldığı, sektör ortalaması 4.96 oranına göre ... ... Tic.Ve San.A.Ş.'de 21.143,20-TL, ... Madencilik İnş.ve Yapı Malz.San.Tic.Ltd:Şti.'de 46.035,72-TL fazla kesinti hesaplandığı, 5.- Kredi faizleri ve kesilen komisyonlara ilişkin tespitin dosyada var olan hesap kayıtlarına göre yapıldığı, oldukça hacimli ve hareketli olması nedeniyle daha büyük ve donanımlı şube ile işlemlerin yürütülmesi ihtiyacı doğan, Banka'nın ... Şubesi'nden ... Şubesi'ne devredilen firmaların yaklaşık yedi yıllık hesaplarının yerinde ve her bir işleme ilişkin dökümantasyonla incelenmesi halinde ve kredi komisyonlarına ilişkin her bir yıla ait sektör ortalamalarının tespiti durumunda, hesaplamanın değişebileceği, ancak bu tespitin uzun zaman almasının yanısıra, özellikle kredi ve mevduata ilişkin evrakların fiziken bulunduğu ... Şubesi'nde yapılmasının doğru olacağı, 6.- Davacılar vekilinin diğer itirazlarının ve davalı vekilinin beyan ve itirazlarının, Kök ve Ek raporlarımızda değişiklik yapılmasını gerektirecek nitelikte görülemediği, 20.10.2023 tarihli Ek Raporumuzda belirtildiği üzere; -... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan 2.085,00 TL'nın, - ... Beton İnşaat Ltd.Şti.'den tahsil edilen kredi tahsis ücreti 2.000,00 TL'nın, Dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı şirketlere iadesi gerektiği Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Keyfiyeti Sayın mahkemenizin takdirlerine arz ederiz. 12.08.2024 '' şeklinde görüşte bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; bankacılık işlemlerine dayalı haksız tahsil edilen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyası ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden ...sayılı dosyasının yetkisizlik kararı verilerek, ilgili istinaf ilamıyla da mahkememiz yetkili bulunmuş ve dosya mahkememizin yukarıdaki esas sayısına kaydı yapılmıştır.
Huzurdaki davada; davacı değişik tarihlerde davalı bankadan krediler aldığını, davalı bankanın kendisinin ödeme güçlüğünü tespit edince faiz oranlarını tek taraflı yükselttiğini ve faiz dışında "kesinti ve ekleri, kredi komisyon tahsilatı, BCH faiz işletme ekstre masrafı, hesap işletim ücreti, çek teslim ücreti, kayıp çek yaprağı komisyonu gibi" değişik isimlerle bir çok tahakkuk yaptığını bu tahakkukların haksız olduğunu ileri sürerek haksız kesilen bedellerin iadesini talep etmiştir. Davalı ise zaman aşımının dolduğunu ve işlemlerin sözleşmeleri uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. Taraf dilekçelerinin incelenmesinde uyuşmazlığın; davalının davacıdan bankacılık işlemleri adı altında haksız kesintiler yapıp yapmadığı, haksız kesintiler var ise davacının talep edebileceği bedelin belirlenmesi ve zaman aşımının geçip geçmediği noktalarında toplanmıştır.
Zaman aşımı itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki ilişkinin temelinde kredi sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık sözleşmeye aykırılığa dayandığından zaman aşımın TBK 146. Maddesi gereği 10 yıl olarak esas alınması gerekiği kanaatine varılmıştır. TBK 146. maddesine göre yapılan değerlendirmede de sözleşme tarihleri (2010-2012) ve dava tarihi arasında zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Somut olaya ilişkin yürütülen tahkikatta; yukarıda tespiti yapıldığı üzere taraflar arasında kredi sözleşmeleri imzalanmış ve uyuşmazlık işbu kredi sözleşmeleri etrafında bankacılık işlemlerine ilişkin olup davaya konu taleplerin incelenebilmesi için birden fazla bankacı bilirkişiden farklı raporlar alınmış ancak alınan raporların taraf talep ve itirazlarını karşılamadığı tespit edildiğinden 2 bankacı 1 banka hukukunda uzman nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişiler ...'ın bulunduğu heyetten yeniden rapor alınması yoluna gidilmiştir. Bu heyetin hazırladığı 10.05.2023 tarihli kök raporda " ... Madencilik Tic.Ltd. Şti.'nden fazladan tahsil edildiği kanaatine varılan Komisyon kesintisi, ... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan bedelin ve ... Beton İnşaat Ltd.Şti.'den tahsil edilen kredi tahsis ücretinin iadesi gerektiği" tespit edilmiştir. Tarafların alınan rapora itirazlarının karşılanması amacıyla bu sefer 20.10.2023 tarihli rapor alınmış bu raporda da heyetin tespitleri değişmemiştir ancak alınan ek rapora davacının esaslı ve kapsamlı itirazları bulunduğundan dosya son heyete ikinci ek rapora gönderilmiş ve bu 12/08/2024 tarihli raporda "... ... Tic.Ve San.A.Ş.'de 21.143,20-TL, ... Madencilik İnş.ve Yapı Malz.San.Tic.Ltd:Şti.'de 46.035,72-TL fazla kesinti hesaplandığı,-... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan 2.085,00 TL'nın, - ... Beton İnşaat Ltd.Şti.'den tahsil edilen kredi tahsis ücreti 2.000,00 TL'nın iadesi gerektiği" tespitleri yer almıştır.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosyanın bir bütün olarak değerlendirilmesinde; anılı raporlar ve dosyadaki sözleşmelerin tetkikinde taraflar arasında kredi sözleşmeleri imzalandığı, davakının sözleşmeleri baz alarak davacıdan bir takım (faiz, komisyon, kredi tahsis ücreti vb) kesintilerde bulunduğu, davacıların kesintilerin haksız olduğunu ileri sürdüğü, kredi sözleşmesinde bulunan “Komisyon ve Masraflar” başlıklı VIl1.maddesine göre davalı bankanın, bankacılık düzenlemeleri veya teamüllerine göre, iktisadi koşullar çerçevesinde belirlediği her tür komisyonu talep edebileceğinin belirlendiği, uyuşmazlığa konu yıllarda geçerli olan TCMB tarafından çıkarılan 2006/1 sayılı Tebliğ'in 4.maddesinde ise bu komisyon miktarının serbestçe belirlenebileceği kararlaştırılmıştır. 12/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı banka tarafından 2015-2016 yıllarında uygulanan komisyon oranları (2.94,2,2.5,4.96) incelenmiş ve uygulamada sözleşmede belirlenmiş komisyon kesinti oranının bulunmaması halinde sektördeki emsal uygulamaların miktara esas olarak alındığı belirlendiğinden dosyada yapılan incelemede sektör ortalamasının 2016 yılı verileri ile 4.96 olarak tespit edildiği belirtilmiştir. Bilirkişiler tarafından yapılan bu tespit yönteminin sektör uygulamalarına ve yargı içtihatlarına uygun olduğu kanaatine varılmış ve bu oranların ortalaması olarak %4 komisyon kesinti oranının makul olduğunun kabulü ile buna göre belirlenen haksız komisyon kesintisi için ... ... Tic. Ve San. A.ş. Lehine 21.143,20 Tl Ve ... Madencilik İnşaat Ve Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi lehine 46.05,72 TL hüküm altına alınmıştır. Yine raporda -... Madencilik İnş. Yapı Malzemeleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden Kesinti ve Ekleri adı altında yapılan ve mahiyeti anlaşılamayan 2.085,00 TL haksız tahsilat olarak kabul edilmiş ve işbu davacı lehine tahsiline karar verilmiştir. Son olarak ... Beton İnşaat Ltd.Şti.'den tahsil edilen kredi tahsis ücretinin sözleşme ve bankacılık teamüllerine aykırı olduğu tespit edildiğinden 2.000,00 TL'sinin davacı ... ... Anonim Şirketi lehine davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; 12.08.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, taraf itirazlarını ayrıntılı ve gerekçeli olarak karşıladığı yapılan tespitlerin bankacılık teamüllerine ve yargı uygulamalarına uygun olduğu kanaatine varılmış olup bu rapor esas alınarak davacı ... ... Tic. Ve San. A.ş. tarafından açılan davanın kabulü ile, 21.143,20 TL'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... Madencilik İnşaat Ve Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davanın kabulü ile, 48.120,72 Tl'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... ... Anonim Şirketi tarafından açılan davanın kabulü ile, 2.000 TL'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı ... ... TİC. VE SAN. A.Ş. tarafından açılan DAVANIN KABULÜ İLE;
21.143,20 TL'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı ... MADENCİLİK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından açılan DAVANIN KABULÜ İLE;
48.120,72 Tl'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı ... ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından açılan DAVANIN KABULÜ İLE;
2.000 TL'nin dava tarihi olan 28/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 4.868,04 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harcın ve 363,13 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 3.651,03 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 853,88 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı ve 363,13 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.248,41 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 17.358,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda verilen karara ilişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza